Hôm nay,  

Xi đây!

31/05/202400:00:00(Xem: 5212)
 
Xi Jinping
 
Hôm 06/05/24, Xi, Đảng trưởng Đảng cộng sản Tàu và Chủ tịch nước, tới Pháp thăm viếng cấp nhà nước 2 ngày. Theo giới ngoại giao thì cuộc gặp gỡ có những « trao đổi rất xây dựng ». Nhưng những nhà chuyên về Á châu và đặc biệt về Tàu, lại cho rằng ông Tổng thống Macron mời Xi qua thăm viếng chỉ là cách « ngoại giao giao hảo » mà thôi.
 
Nhưng về mặt tiếp đãi khách Nhà nước thì Pháp vẫn có tiếng là nước lịch sự như Tây. Ông  Macron và phu nhơn Brigitte mời Đảng trưởng Xi với phu nhơn Peng Lyuan ăn tối tại Điện Élysée: khai vị với trứng cá Osciètre (caviar Osciètre 8000€/kg), rượu chát Château Lafitte Rochild 2007 (1116 €/chai 75 cl) và món chánh là gà Bresse với cải non (gà Bresse, giá 1kg lối 75 €). Cùng dự dạ tiệc, có nhiều nghệ sĩ như kịch sĩ Sophie Marceau (pháp), Gong Li (Tàu) và nhiều doanh nhơn. Cách tiếp tân từ Paris cho tới đèo Tourmalet (Pyrénées) vẫn tuyệt vời.
   
Qua ngày 07/05, chủ khách cùng xuống căn cứ thể thao La Mongie, vùng Pyrénées ở phía Tây-Nam, nơi Macron và vợ thường tới, trước kia vừa thăm viếng bà ngoại của Macron sanh sống và mất tại xã  Bagnères-de-Bigorre, sau này, chỉ chơi ski. Lần gần đây là hồi tháng 3 vừa qua.
Macron mời vợ chồng Xi xuống đây không phải vì muốn tới một nơi xa Paris ồn ào để dễ nói chuyện quan trọng về tình hình thế giới trong một khung cảnh dễ gần gũi thân thiện hơn mà chỉ ngụ ý đáp lễ Xi đã mời Macron tới Canton uống trà nhơn chuyến viếng thăm 3 ngày 5-7 của Macron hồi tháng 04 năm 2023. Xi đưa Macron tới đây để nhắc lại kỷ niệm về cha của Xi đã làm Chủ tịch Quảng Đông từ 1978 tới 1981 và riêng những kỷ niệm thời trai trẻ của Xi.
   
Về những hồ sơ nóng như tình hình ở Ukraine, ở Gaza, sự căng thẳng kinh tế, vẫn chưa có một bước tiến nào khả quan. Hamas bất ngờ tấn công Do Thái hồi 7 tháng 10/2023, tàn sát thường dân, cả đàn bà, trẻ con vẫn không làm cho Xi phải lên tiếng. Về chiến tranh ở Ukraine, Xi càng làm ngơ như chẳng biết có chuyện gì xảy ra. Còn về xe điện của Tàu nhập vào Âu châu đang bị điều tra cách làm ăn của Tàu thiếu ngay thẳng, thì Xi lên tiếng hăm dọa sẽ có cách trừng phạt Âu châu để trả đũa. Thế mà hai nhà cũng cụng ly đúng nghi lễ. Riêng Xi thì cụng ly với cái ly riêng mang theo sử dụng cá nhơn ở mọi bữa tiệc. Đề phòng bị thuốc độc, thứ mà Tàu từ thời xa xưa vẫn chuyên nghề!
   
Qua ngày 07/05, hai ngày thăm viếng Pháp để kỷ niệm 60 năm hai nước bang giao kết thúc, Xi ra về để còn tiếp Poutine, người « bạn quí nhứt » và cũng là người « bạn vô giới hạn ». Nay Xi tạm quên mối hận xưa vì hai người cùng theo đuổi mục tiêu chung là dẹp bỏ cái trật tự đang chi phối thế giới, giá trị tiêu chuẩn là tự do dân chủ, để thay thế bằng thứ trật tự của họ là chánh trị độc tài, kinh tế tư bản toàn trị.
 
Nhận diện Xi
 
Năm 2014, Xi cùng vợ viếng thăm nước Pháp, kỷ niệm lần đầu tiên 50 năm bang giao với Pháp. Năm 1964, đi trước các nước khác ở Âu châu, Tướng de Gaulle vội  bắt tay bang giao với Tàu cộng sản vì de Gaulle muốn xác định vị trí Pháp là một cường quốc độc lập trong tình hình thế giới đang chiến tranh lạnh. Pháp không ngả theo phe Huê Kỳ mà chơi cả với các nước cộng sản. Cũng như hồi tháng 12/1944, chiến tranh vừa kết thúc, de Gaulle vội chạy qua Moscou thăm viếng Staline và ký với Staline một hiệp ước an ninh tuy biết ông có từ Luân Đôn về « giải phóng » Paris là nhờ Đồng minh đánh xong Quốc xã. De Gaulle vẫn mang tâm lý không ưa Huê Kỳ vì xưa nay có mấy ai ưa chủ nợ mặc dầu đó là món nợ tinh thần!
   
Lần tới Pháp đầu tiên, Xi được TT. Hollande đón tiếp và hướng dẫn viếng Điện Versailles thể theo yêu cầu chánh thức của Bộ Văn hóa Bắc kinh. Mao lên ngôi ở Bắc kinh năm 1949 nhưng chưa qua Âu châu vì sợ đi máy bay. Năm 1950, lần đầu tiên ra khỏi xứ vì phải đi chầu Sịt ở Moscou, Mao đi-về bằng xe lửa. Nay Xi thăm viếng Pháp và đòi tới Điện Versailles, với tư cách quốc khách của Pháp và được Tổng thống Pháp đón tiếp và hướng dẫn, không chỉ muốn trả lễ giùm Mao mà còn có ý rửa hận cho Tàu hồi năm 1919. Thật vậy, ở Điện Versailles, tại Phòng Khánh tiết bốn bên lót gương, năm 1919, các cường quốc đã ký Hiệp ước Versailles giải quyết tình hình nước Tàu trong đó có điều khoản trao Tỉnh Shandong của Đức chiếm cho Nhựt. Sự kiện này đã làm nổi dậy phong trào thanh niên Tàu hô hào canh tân đất nước. Hai năm sau, 1921, một số trong đám này đứng ra thành lập đảng cộng sản Tàu. Phần còn lại theo chủ nghĩa dân tộc và ngày nay đang chết sống cố giữ Đài Loan. Phải chi đã sớm giũ bỏ ảo tưởng về lục địa giải phóng quê hương mà tuyên bố Đài Loan một Quốc gia độc lập thì ngày nay đã yên thân! Người Việt Quôc gia chúng ta rất dễ chia sẻ tâm trạng này của người bạn Quốc dân đảng ở Đài Loan.
   
Theo truyền thống, Tàu xếp những lãnh tụ cộng sản theo thế hệ. Mao, người lập đảng thuộc thế hệ thứ nhứt. Có thành tích giết hết 80 triệu dân Tàu vì những sai lầm liên tiếp trong cai trị theo chủ thuyết « cách mạng thường xuyên », lấy « giai cấp đấu tranh » làm nòng cốt. Tới Xi là người thuộc thế hệ lãnh tụ cộng sản thứ năm. Nhưng Xi đang nuôi tham vọng vượt qua tầm vóc của Mao. Xi tập trung quyền hành trọn trong tay để lãnh đạo đảng: cho thiết lập các bộ phận do người thân tín nắm giữ và liên hệ trực tiếp với Xi như Ủy ban Đài Loan và Ngoại vụ, Ủy ban Cải cách Kinh tế, Ủy ban An ninh Quốc gia, Ủy ban An ninh Điện tử Viễn thông, Ủy ban Quốc phòng và Cải cách Quân đội.
Những bộ phận này giúp Xi nắm chặt đảng, lần lượt loại những thành phần không tuyệt đối trung thành với Xi.

Ngoài ra về thân thế, Xi còn là lãnh tụ thuộc thế hệ thứ hai vì Xi là con trai của đảng viên cùng thời với Mao. Lúc Xi vừa lên ngôi, đảng cộng sản trong  tình trạng khá dao động. Đổi mới hay bảo thủ? Mà đổi mới thì đổi tới đâu? Bảo thủ thì sao?
   
Wang Qishan, một Ủy viên Trung ương, bèn đưa ra quyển « L'Ancien Régime et la Révolution » của Alexis de Tocqueville (của Pháp) và cho phổ biến. Lập tức, hàng triệu bản được tung ra trên khắp nước Tàu. Nhưng không biết Xi có đọc hay không. Xi có tiếng là người viết nhiều. Hiện nay, có một quyển của Xi được dịch ra Pháp văn « La Gouvernance de la Chine » (Cai trị nước Tàu), tập hợp những bài diễn văn của Xi đã đọc chỗ này chỗ kia, nhưng lược bỏ những bài công kích Tây phương, hình Xi in đậm và lớn trên bìa sách giống như sách đỏ (Hồng thư) của Mao.
   
Xi có đặc điểm khá đáng chú ý là khi tới Pháp, trong diễn văn, Xi trích dẫn những nhà văn, nhà thơ, triết gia kim cổ địa phương như George Sand, Flaubert, Balzac, Rousseau, Voltaire, La Fontaine, Molière, Pascal,... Sartre, Beauvoir, Aron,… Tới Đức nói chuyện thì Xi kể Goethe, Schiller, Heine, Leibniz, Kant, Hegel, Fêurbach, Heidegger, Marcuse... Xi đã không ngần ngại cho biết là đã đọc 114 nhà văn, họa sĩ, triết gia, kịch gia... Tàu và ngoại quốc. Cả thần thoại Ấn Độ và kinh điển Vệ đà.
   
Về chuyện đọc sách của Xi, nhà văn ly khai Murong Xuecun vừa cười và nói Xi quả thật là người đọc sách nhiều nhứt kể từ thời Tàu lập quốc. Nhưng thử hỏi có ai tin hay không? Hay Xi nói xạo như cộng sản mà Xi là lãnh tụ?
   
Nhưng Xi có đọc mấy cuốn sách cũng không quan trọng bằng việc Xi nắm giữ chánh quyền nước Tàu theo cộng sản, từ 30 năm qua, nhờ mở cửa, theo kinh tế thị trường, biến nước Tàu thành cái xưởng, với nhơn công rẻ mạt, sản xuất cho tư bản thế giới nhưng nay thì kinh tế của Tàu đang đà suy thoái nghiêm trọng. Xã hội Tàu cực kỳ phân hóa giàu nghèo vì cộng sản vẫn chưa đem lại được một xã hội bình đẳng.
   
Thế mà Xi vẫn cố lợi dụng sự yếu kém tạm thời về kinh tế và ý hệ của những nước dân chủ Tây phương mà nhảy lên muốn chiếm thế lãnh đạo thế giới, thực hiện « giấc mộng Tàu » vào năm 2030!
   
Xi giữ chế độ cộng sản và kết hợp văn hóa truyền thống Tàu từ Khổng tử, Mặc tử, Hàn  Phi tử... Nhưng Xi chọn Hàn Phi tử vì học thuyết pháp gia giúp Xi giữ và củng cố chế độ độc tài.
 
Pháp gia hay Realpolitik
 
Xi thường khoe là người thừa hưởng nền văn minh lâu đời và sáng chói của Tàu. Nhưng nếu có nói ảnh hưởng Khổng tử thì đó là bề ngoài của cách cai trị vì thực chất, Xi học cách cai trị ở Hàn Phi, lấy pháp luật làm nề nếp cai trị. Xi thành lập một Nhà nước mạnh đặt trên một hệ thống luật pháp mạnh. Nhà nước phục vụ một lãnh tụ mạnh và đất nước mạnh. Luật pháp mạnh là phương tiện phục vụ chánh quyền chớ không phải để bảo vệ quyền lợi của dân chúng. Ở Tàu hay ở các nước độc tài khác, như Việt Nam, luật pháp sẽ ban thưởng cho ai tuân hành và xử phạt kẻ vi phạm để giữ xã hội yên ổn cho đảng.
   
Từ lúc lên ngôi, Xi áp dụng học thuyết Hàn Phi, tăng cường quyền lực lên đảng, cho những người có ý tranh chấp với Xi đứng xếp hàng ngay ngắn, trù giập chết bỏ những kẻ chống đối hay có ý phê phán đường lối cai trị của Xi. Đặc tính quan trọng của học thuyết Hàn Phi là áp dụng sự sợ hãi, quyền lực và kiểm soát chặt chẽ dân chúng để phục vụ chánh quyền. Quyền lực là trên hết. Bảo vệ quyền lực không cần phải giải thích hay xin lỗi. Học thuyết Hàn Phi là linh hồn của chế độ Bắc Kinh hiện nay.
   
Năm 2004, sử gia Qin Hui nhận xét Nhà nước Tàu có vẻ như theo học thuyết Khổng tử, nhưng thực chất thì đó là một Nhà nước của đàn áp và của sợ hãi để bảo vệ sự cai trị độc tài tuyệt đối của đảng cộng sản. Nhiều người vẫn bảo Nhà nước Tàu cai trị theo luật pháp nhưng luật pháp ở đây phải được hiểu theo nghĩa học thuyết Hàn Phi, tức hoàn toàn không phải là thứ « Nhà nước Pháp trị » (État de droit) của Tây phương bị Xi cực lực bài trừ. Ở Tàu chỉ có « Nhà nước bởi luật pháp » vì Nhà nước này dùng luật pháp đàn áp xã hội, không bao giờ biết tôn trọng quyền lợi hay « quyền làm một con người » của dân chúng.
 
-- Nguyễn thị Cỏ May
 
Hàn Phi Tử có nhiều bản dịch Việt ngữ. Riêng Nguyễn Hiến Lê cho rằng bản dịch (2 quyển) của Nguyễn Ngọc Huy, Lửa Thiêng, Sài gòn, 1974, là hay hơn hết.

Năm Bính Ngọ, Tháng Năm, ngày lành tháng tốt. Tập Cận Bình Đại Đế long trọng mở yến tiệc tại Nhân Dân Đại Lễ Đường, tiếp đón phái đoàn từ quốc gia phía Đông của đại dương: Mỹ Lợi Kiên. Phái đoàn gồm cả những kẻ đội mũ quan, những kẻ đội mũ thương, và ít nhất một kẻ không chắc mình đang đội mũ gì.
Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang khiến nhiều nhà lập pháp Hoa Kỳ xét lại quyền giám sát của chính phủ, đặc biệt là Điều 702 trong Đạo Luật Giám Sát Tình Báo Ngoại Quốc (FISA). Cuộc tranh luận lâu nay về quyền của chính phủ trong việc rà soát điện thoại, điện thư và tin nhắn của người Mỹ mà không cần trát tòa nay trở nên cấp bách hơn. Vấn đề không chỉ là chính phủ có thể thu thập bao nhiêu dữ liệu. Vấn đề là trí tuệ nhân tạo có thể đọc, xếp loại, so sánh và nối kết những dữ liệu ấy nhanh hơn con người rất nhiều.
Đã hết giờ làm việc hành chánh, nhưng tối Thứ Tư 23/2, Bộ Trưởng Hải Quân John Phelan vẫn ngồi tại sảnh của tòa nhà Cánh Tây. Ông ta đã ngồi ở đó hơn một giờ đồng hồ, chờ đợi xem liệu “chiến hữu” lâu năm, hàng xóm láng giềng của ông, Tổng thống Trump, có giữ lại chiếc ghế cho ông ta hay không. Cuối cùng, người đàn ông đang có trong tay quyền lực và quyền lợi phải ra về trong nỗi thất vọng. Câu chuyện do Wall Street Journal tường thuật.
Mộ của Tatsu Takayama nằm lặng lẽ trong chùa Saishō-ji, ở một góc yên tĩnh phía tây Tokyo. Tấm bia không có gì nổi bật, gần như chìm lẫn giữa những ngôi mộ khác. Khó ai ngờ người nằm dưới mộ ấy lại là một phụ nữ từng làm một việc mà xã hội Nhật Bản thời đó xem như phạm điều cấm kỵ. Năm 1832, Takayama cải trang thành nam nhân để leo lên đỉnh Phú Sĩ, trong khi phụ nữ còn bị cấm đặt chân lên ngọn núi linh thiêng ấy. Bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được biết là đã lên tới đỉnh, nhưng chiến công đó về sau lại bị lịch sử làm cho lu mờ.
Vào ngày 28/02/2026, Mỹ và Israel đồng loạt tấn công Iran, khởi động cuộc chiến tranh chống lại quốc gia Hồi Giáo vốn là kẻ thù nguy hiểm nhất của Israel trong khu vực. Ngay từ ngày đầu cuộc chiến, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố chiến thắng; kêu gọi đồng minh hỗ trợ không thành rồi chuyển sang sỉ nhục; đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran… Tính đến ngày 10/4, Aljazeera tổng kết có khoảng trên 2,000 người Iran, 26 người Isarel, 13 người Mỹ, hơn 1,800 người Lebanon thiệt mạng. NBC ước tính Mỹ đã chi từ 28 đến 45 tỉ đô la cho cuộc chiến. Vào ngày 17 tháng 3 năm 2026, Joe Kent, Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia của Mỹ đã tuyên bố từ chức để phản đối cuộc chiến. Theo ông, không có mối đe dọa nào trực tiếp từ Iran; Mỹ gây chiến chỉ là vì Israel.
Trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay, không khó để nhận ra những khác biệt rõ nét trong cách giao tiếp giữa người miền Bắc và người miền Nam. Những khác biệt ấy hiện rõ từ cách xưng hô, cách tranh luận, cho đến cả cách xin lỗi hay từ chối. Một ví dụ điển hình mà chúng ta thường thấy là cách xưng hô mang tính “đè đầu cưỡi cổ” như “Bố mày”. Câu nói này khá phổ biến với một bộ phận người miền Bắc, nhưng lại hoàn toàn xa lạ, thậm chí gây sốc trong giao tiếp của người miền Nam.
Ngày nay, ai cũng xem chuyện ăn uống điều độ và vận động thân thể là điều thiết yếu cho sức khỏe. Nhưng cách nghĩ ấy không phải tự nhiên mà có. Nó chỉ thật sự hình thành trong một quãng thời gian khá ngắn vào giữa thế kỷ trước. Năm 1955, Tổng thống Dwight Eisenhower bị nhồi máu cơ tim sau một buổi chơi golf tại Denver. Tin ấy làm cả nước chấn động. Ông mới 64 tuổi, lại là biểu tượng cho sức mạnh và sinh lực của nước Mỹ. Tổng y sĩ trưởng Hoa Kỳ lúc đó nói rằng nghe tin này chẳng khác nào nghe tin Trân Châu Cảng bị oanh tạc.
Cuối tháng 2 Dương Lịch, tôi ghé chơi nhà chị bạn ở cùng một thành phố. Nhà Chị cách nhà tôi 10 phút lái xe. Tới nơi thấy chị đang làm vườn. Chị nói: Hôm qua có nhờ người tới tỉa bớt nhánh, cành trên cây Lê, nhiều cành quá, quả sẽ ra nhiều và nhỏ, rồi rụng đầy vườn, những con quạ sẽ tới vừa mổ ăn, vừa vứt tung tóe đầy sân. Năm nay Chị cho cắt đi một phần hai số cành và chị đang thu những cành cho vào thùng rác. Tôi đứng nhìn Chị xếp những cành Lê vừa cắt xuống, cho vào thùng rác, những cành đầy những nụ non, nhỏ và xanh như những trái ớt nhỏ. Tôi bỗng chạnh lòng. Tôi cầm lên một cành, rồi lại bỏ xuống, rồi lại cầm lên. Cuối cũng tôi chọn một cành có nhiều nhánh và khá nhiều nụ.
Ngôn ngữ, chữ viết là một trong những phát minh quan trọng vào bậc nhất của nhân loại. Ngôn ngữ phát triển như một kết quả tất yếu của sự tiến hóa văn hóa xã hội. Mỗi ngôn ngữ phản ánh lịch sử, môi trường và nhu cầu giao tiếp của cộng đồng sử dụng nó. Còn chữ viết giúp lưu trữ tri thức, lịch sử, văn hóa. Chữ viết dẫn đến sự ra đời của văn chương, thi ca, một kho báu vô giá của loài người. Thế nhưng, không phải lúc nào ngôn ngữ cũng thành công trong nhiệm vụ truyền tải thông điệp. Có những trường hợp, ngôn ngữ trở nên bất lực.
Trong nhiều năm sau Brexit, khi Âu Châu bàn đến việc tìm một trung tâm tài chính thay thế London, Stockholm hầu như không được nhắc đến. Frankfurt – nơi đặt Ngân hàng Trung ương Âu Châu – được xem là ứng viên tự nhiên. Paris với hệ thống ngân hàng thương mại quy mô lớn cũng được đánh giá cao. Amsterdam, với truyền thống giao dịch cổ phần từ thế kỷ XVII, được nhắc lại như một điểm tựa lịch sử.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.