Cải Tổ Y Tế Được Thông Qua
Vũ Linh
...Obama vẫn chưa thấy tỷ lệ ủng hộ mình vượt qua 50%...
Cuối cùng thì chuyện phải đến đã đến. Hạ Viện với đa số khít nút 219-212 phiếu đã biểu quyết chấp nhận toàn bộ nguyên văn dự luật đã được Thượng Viện thông qua, với 34 dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu chống cùng với tất cả 178 dân biểu Cộng Hòa. Nói cách khác: luật này là luật “độc đảng” vì chỉ được đảng Dân Chủ thông qua, nhưng chống đối thì lại là chống đối… lưỡng đảng!
Thượng Viện cũng đã thông qua dự luật điều chỉnh khác biệt giữa hai dự luật đã được hai viện thông qua, với đa số 56-43 phiếu qua thủ tục hòa giải (reconciliation), để khối Cộng Hòa không thể dùng thủ tục câu giờ (filibuster) ngăn cản. Ba thượng nghị sĩ Dân Chủ đã bỏ phiếu chống cùng với tất cả thượng nghị sĩ Cộng Hòa. Cũng không khác gì bên Hạ Viện: hậu thuẫn thì độc đảng, chống đối lưỡng đảng.
Điều khoản mà các dân biểu bảo thủ Hạ Viện phản đối mạnh nhất là chuyện dùng công qũy tài trợ phá thai. Để lấy phiếu của họ, TT Obama cam kết sẽ ra chỉ thị (executive order) cấm chuyện này. Cam kết này đã thuyết phục được 12 dân biểu bảo thủ Dân Chủ chấp nhận dự luật, nếu không thì dĩ nhiên dự luật đã bị đánh bại ngay tại Hạ Viện.
Chương trình y tế mới này cực kỳ phức tạp. Một số điều khoản sẽ áp dụng ngay, phần lớn điều khoản khác sẽ có hiệu lực vào năm 2014, thậm chí có điều khoản chỉ có hiệu lực kể từ 2018. Việc dự luật được thông qua không là một ngạc nhiên khi đảng Dân Chủ kiểm soát tuyệt đối Tòa Bạch Ốc, Thượng Viện và Hạ Viện. Điều đáng ngạc nhiên là đã mất trên một năm mới thông qua được.
TT Obama ngay sau biểu quyết của Hạ Viện, đã tuyên bố đây là một chiến thắng lớn cho dân Mỹ (a great victory for the American people). Đúng ra, ông phải nói đây là chiến thắng lớn cho một thiểu số dân Mỹ mới phải. Theo thăm dò dư luận mới nhất (22 tháng Ba) của CNN, chỉ có một thiểu số 38% dân Mỹ ủng hộ dự luật cải tổ, trong khi đa số 59% chống.
Phe cấp tiến hoan hô hết mình, kể cả lãnh tụ muôn năm Fidel Castro cũng hồ hởi ca tụng người mà TT Nga Medvedev gọi là “đồng chí mới của tôi” (my new comrade). Triều thần phe ta đã tung hô luật này là biến cố lịch sử tương tự như các luật thành lập quỹ an sinh xã hội năm 1935 của TT Roosevelt và luật thành lập Medicare năm 1965 của TT Johnson. Điều họ không nói là cả hai luật này lúc đó đều được sự ủng hộ mạnh mẽ của dân chúng và thông qua quốc hội với đa số phiếu ủng hộ của đảng đối lập Cộng Hòa.
Đạo luật cải tổ y tế sẽ đưa TT Obama vào lịch sử như tác giả một bộ luật độc đảng duy nhất trong lịch sử cận đại Mỹ, được thông qua mà không có được một phiếu của phe đối lập tại cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện. Dân Chủ dĩ nhiên chỉ trích Cộng Hòa tiêu cực ngang bướng không chịu hợp tác với chính quyền Dân Chủ. Ngược lại, Cộng Hòa đả kích khối đa số Dân Chủ ngoan cường, coi thường tiếng nói của thiểu số đối lập, và bất chấp luôn cả ý kiến chống đối của đa số gần sáu mươi phần trăm dân chúng.
Phe Cộng Hòa lớn tiếng phản đối và kêu gọi dân chúng hãy dồn phiếu cho Cộng Hòa trong các cuộc bầu sắp tới để Cộng Hòa lấy lại đa số và thu hồi luật này lại. Điều này không dễ. Muốn thu hồi luật này lại, Cộng Hoà sẽ phải 1) thắng lớn tại Hạ Viện, chiếm lại đa số tuyệt đối, trong khi Dân Chủ đang nắm đa số với 75 ghế, 2) thắng lớn tại Thượng Viện, chiếm được đa số kiểm soát với ít nhất là 60 ghế, trong khi bây giờ Cộng Hòa chỉ có 41 ghế, và 3) chiếm được Tòa Bạch Ốc để tránh trường hợp một tổng thống Dân Chủ dùng quyền phủ quyết để ngăn chận chuyện thu hồi luật. Nói cách khác, phải nắm quyền kiểm soát tuyệt đối Tòa Bạch Ốc, Thượng Viện và Hạ Viện, như bây giờ Dân Chủ đang có. Cả ba điều kiện đều cực kỳ khó thực hiện trong tương lai gần. Có điều chắc chắn là cải tổ này sẽ tác động mạnh bầu cử cuối năm nay và sẽ giúp đảng Cộng Hòa chiếm lại được nhiều ghế trong quốc hội.
Hiện nay đã có 14 tiểu bang đưa đơn kiện chính phủ liên bang vì dự luật này vi phạm Hiến Pháp, và ít ra là 23 tiểu bang khác đang cứu xét vấn đề thưa kiện. Nhiều người cho rằng những vụ thưa kiện này mang màu sắc chính trị nhiều hơn luật pháp. Nhưng chính báo “phe ta” Washington Post cũng đã nhận định vấn đề không giản dị như vậy. Ta hãy chờ xem.
Trên căn bản, dự luật cải tổ y tế là điều tốt và cần thiết, bảo đảm việc đại đa số dân Mỹ có được bảo hiểm y tế, cũng như không cho phép các hãng bảo hiểm từ khước trả tiền những trường hợp đã có bệnh trước (pre-existing conditions). Khó ai có thể phủ nhận được đây là hai nhu cầu cực kỳ quan trọng và cần thiết. Nước Mỹ với tư cách là một nước văn minh tiên tiến nhất thế giới không thể không có bảo hiểm y tế cho toàn dân.
Một số người ủng hộ TT Obama, đã chỉ trích những người chống dự luật nếu không phải là cường hào ác bá “nhà giàu”, thì cũng chỉ là ích kỷ, không muốn cho tất cả mọi người có bảo hiểm. Đây chỉ là đả kích thiếu lương thiện. Không ai chống lại ý kiến cung cấp bảo hiểm cho toàn dân, kể cả các ông Cộng Hòa (ta nên nhớ TT Cộng Hòa Nixon đã cố thực hiện bảo hiểm y tế cho toàn dân gần 40 năm trước, nhưng thất bại vì sự chống đối của phe đối lập Dân Chủ; lịch sử quả là trớ trêu!). Cũng không ai chống lại ý kiến bắt các hãng bảo hiểm phải nhận chi trả những bệnh đã có từ trước.
Vấn đề tranh cãi bây giờ là 1) chi phí khổng lồ của dự luật, 2) cải tổ sẽ đưa đến tình trạng chi phí y tế gia tăng chứ không phải giảm như hứa hẹn.
Trên dưới một ngàn tỷ trong mười năm tới, đó là số tiền chúng ta sẽ phải trả cho cuộc cải tổ TT Obama đề nghị. Không dễ dàng chút nào trong thời điểm sa sút kinh tế, thất nghiệp tràn lan hiện nay. Chính phủ liên bang chịu một phần lớn chi phí, nhưng các tiểu bang cũng phải ghé vai vào gánh chịu. Thống đốc California đã tính chi phí của California sẽ vào khoảng 2-3 tỷ một năm và sẽ thành gánh nặng lớn cho cái tiểu bang đang bị đe dọa phá sản này. Có thể nhiều loại thuế, và lệ phí tiểu bang sẽ phải tăng và các dịch vụ của tiểu bang sẽ bị giảm, một số công chức sẽ bị sa thải.
Cộng đồng người Việt chúng ta từ San Jose đến Bolsa cần theo dõi để xem sẽ bị ảnh hưởng như thế nào.
Dân Mỹ có câu “there is no free lunch”, không có bữa ăn nào miễn phí. TT Obama dự trù một ngàn tỷ chi phí sẽ được trả qua:
1. tăng thuế “nhà giàu”, hay đúng hơn, tăng sự đóng góp vào qũy Medicare của những người có lợi tức trên 200 ngàn đô một năm, hay gia đình có lợi tức trên 250 ngàn (dự trù thu 200 tỷ);
2. tăng thuế và phụ phí đánh trên các hãng bảo hiểm, các hãng bào chế thuốc hay sản xuất dụng cụ y khoa (dự trù thu trên 100 tỷ);
3. giảm sự gia tăng của Medicare trong mười năm tới (dự trù tiết kiệm gần 500 tỷ); tiền bồi hoàn Medicare cho các bác sĩ sẽ bị giảm 21%, tiền bồi hoàn Medicare cho nhà thương sẽ bị cắt 1,3 tỷ, so với với mức dự trù nếu không có cải tổ;
4. đánh thuế trên các chương trình bảo hiểm y tế đắt tiền của những “nhà giàu” hay của các nghiệp đoàn, gọi là “cadillac plan” (dự trù thu 150 tỷ);
5. thu hồi quy chế miễn thuế cho một số dịch vụ y tế mà các công ty cấp cho nhân viên.
Đối với nguồn tài trợ đầu tiên, định nghĩa “nhà giàu” ở đây hơi khắt khe, và sẽ tác hại cho nhiều tiểu thương gia có lợi tức trên 250 ngàn một năm. Có nhiều hy vọng mấy ông bà chủ đó sẽ chuyền thuế này lại cho khách hàng bằng cách tăng giá, kiểu ông chủ tiệm phở hay siêu thị trong khu Bolsa sẽ tăng giá hàng của họ.
Về nguồn tài trợ thứ hai thì mọi hy vọng đều vô ích, bảo đảm là mấy đại gia này sẽ tăng giá hàng hoá và dịch vụ của họ để bù lại phụ phí, và người bệnh sẽ lãnh đủ.
Nguồn thu thứ ba sẽ đưa đến tình trạng một số không nhỏ bác sĩ -nhất là các bác sĩ chuyên môn- và nhà thương sẽ không nhận bệnh nhân có Medicare nữa. Với số lượng bác sĩ và nhà thương giảm đi trong khi số người được bảo hiểm gia tăng ba chục triệu, trong đó một phần không nhỏ sẽ lãnh medicare hay medicaid, chúng ta sẽ có dịp làm quen với “xếp hàng chủ nghĩa”, chờ đến phiên mình lâu hơn, vài ngày hay vài tuần hay vài tháng mới lấy hẹn được với bác sĩ hay nhà thương. Và nhiều người sẽ phải đổi bác sĩ.
Thuế trên cadillac plan sẽ chỉ có hiệu lực kể từ năm 2018.
Nguồn thu chót hết sức phức tạp, chưa ai rõ sẽ tác dụng như thế nào. Công ty AT&T cho biết sẽ bị lỗ ngay một tỷ trong quý đầu tiên của năm tới. Chắc chắn AT&T sẽ không “hy sinh” vui vẻ nhận cái lỗ này và sẽ tìm cách chuyền gánh nặng này lên khách hàng.
TT Obama khẳng định cải tổ sẽ giúp:
- ba chục triệu người có bảo hiểm và cả triệu người khác có bệnh từ trước sẽ được bảo hiểm;
- cắt giảm chi phí y tế.
Không ai phản đối vế đầu, nhưng không ai tin vế sau hết.
Thuần túy trên lý luận, ta cũng thấy luật cung cầu: số người có bảo hiểm gia tăng ba chục triệu người trong khi số bác sĩ, nhà thương không đủ, làm sao chi phí giảm được" Đã vậy, từ nay các hãng bảo hiểm sẽ không có quyền từ khước những trường hợp đã có bệnh trước cũng như không được giới hạn mức bảo hiểm. Các hãng bảo hiểm sẽ phải trả tiền đầy đủ cho các bệnh ngặt nghèo tốn kém, và sẽ chỉ còn hai lựa chọn: 1) tăng giá bảo phí, hay 2) khai phá sản.
Theo phe Cộng Hòa, ưu tiên số một hiện nay là cắt giảm chi phí y tế quá cao. Khối Cộng Hòa đưa ra một đề nghị nhưng đã bị khối Dân Chủ phớt lờ đi. Đó là việc duyệt xét lại toàn bộ luật bồi thường tai nạn y tế. Hiện nay, những bồi thường này hầu như không có giới hạn, các bác sĩ hay nhà thương gây ra tai nạn có thể bị thưa hàng chục triệu như không. Do đó bắt buộc họ phải đóng bảo hiểm nghề nghiệp rất cao, đồng thời cũng phải thực hành cách chữa bệnh “phòng thân” rất tốn kém là bắt con bệnh phải qua đủ loại thử nghiệm, phần lớn không cần thiết, chỉ cốt để có hồ sơ bảo vệ mình trong trường hợp bị thưa kiện.
Nếu thay đổi luật, giới hạn sự bồi thường hoặc kiện tụng (totrt reforms) thì sẽ giảm được phần lớn những thử nghiệm rườm rà không cần thiết và chi phí bảo hiểm nghề nghiệp quá tốn kém này. Từ đó tiền bác sĩ, nhà thương sẽ giảm mạnh. Nhưng phe Dân Chủ không dám đụng đến chỉ vì lý do thực tế là các luật sư triệu phú chuyên thưa kiện mấy chuyện này (trial lawyers giống như cựu ứng viên phó TT Dân Chủ John Edwards) là khối hậu thuẫn tài chánh lớn nhất của đảng Dân Chủ.
Bây giờ còn quá sớm để xác định thái độ của dân Mỹ. Chúng ta sẽ phải chờ đến tháng 11 năm nay để xem kết quả cuộc bầu cử quốc hội như thế nào. Theo báo New York Times, cải tổ này có thể là thành quả vĩ đại để đời của TT Obama, nhưng cũng có thể là một sự tự sát tập thể của đảng Dân Chủ. Dù sao, cần nói thêm là sau hai lần ký văn kiện ban hành đạo luật, cho đến ngày 26, ông Obama vẫn chưa thấy tỷ lệ ủng hộ mình vượt qua 50% (trung bình vẫn chỉ khoảng 47%), nếu có tái tranh cử ngay bây giờ với bất cứ ứng cử viên Cộng Hoà nào thì cũng chỉ ngang ngửa và nhất là đa số dân Mỹ vẫn cho rằng ông sẽ chỉ là Tổng thống một nhiệm kỳ! Cũng lịch sử lắm...
Về lâu về dài, TT Obama hứa hẹn cải tổ y tế, ngoài việc cung cấp bảo hiểm cho hơn ba chục triệu người, sẽ hạ thấp chi phí y tế cho tất cả mọi người, tiền mua bảo hiểm (bảo phí) sẽ không tăng, đại đa số dân chúng sẽ không phải trả thêm một đồng thuế nào, mà cũng không mất bất cứ quyền lợi y tế (Medicare - Medicaid hay Medical) nào. “Hy vọng” cái bánh vẽ khổng lồ đó sẽ thành sự thật.
Nếu không thì ta cũng… đành chịu thôi vì cái tội cả tin, thích… ăn bánh vẽ. Thời gian sẽ trả lời. (28-3-10)
Đính Chính: Bài viết “Chính Quyền Dân Chủ Thanh Liêm Hơn"” đã nhận được nhiều phản ứng của độc giả, khen chê đều có. Một số độc giả đã lưu ý tác giả vài điểm như sau:
- Bà vợ dân biểu John Conyers không phải là “thường dân”, mà là nghị viên thành phố Detroit, bị FBI quay phim nhận tiền hối lộ $50.000 để chuẩn nhận một dự án của thành phố này.
- Có một bài báo trên Washington Post năm 2008 đã cho biết bà Laura Bush đã có 16 phụ tá và một số thư ký.
- Trường Oregon State University đã nhận được 26 triệu tiền kích cầu chứ không phải 17 triệu, và trường này cũng đã cho biết việc gia hạn hợp đồng thêm hai năm cho ông bầu Craig Robinson không liên quan gì đến số tiền đã nhận. Tin này khó kiểm chứng vì dĩ nhiên không ai nghĩ trường này sẽ xác nhận là có sự đổi chác!
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi Thứ Ba.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình