Cám ơn Trời cám ơn Người
Bùi Văn Đỗ
Trong không gian vũ trụ này, có bạn và tôi không hẳn tự nhiên xẩy ra như vậy, từ khởi thủy chúng ta là một mầm, một nhân, do một nguyên do. Nếu không có sự trao ban, tự hiến của người khác là cha mẹ thì chắc chắn không có bạn và tôi. Nhưng có sự trao ban tự hiến của người nam và nữ là cha mẹ của chúng ta vẫn chưa đủ, lại còn cần đến một bàn tay vô hình khác nữa mới tạo thành nên chúng ta, Người đó ban xuống cho chúng ta một sự sống, không có quyền năng ban sự sống đó thì sẽ không có bạn và tôi. Cho nên dù nhiều cặp vợ chồng, họ yêu nhau và tận hiến trọn vẹn cho nhau, trao ban cho nhau nhiều mầm, nhân sự sống mà vẫn không có con, họ phải chạy đến nhờ những can thiệp của khoa học, của thuốc, của y khoa, thậm chí phải chạy đến việc thụ thai nhân tạo mới mong tìm kiếm ra nguồn sống mới. Họ mới có con. Chúng ta đã được sinh ra làm người, hiện diện trong hành tinh đẹp đẽ này, lại được hưởng bao công trình của người khác đã kiến tạo nên xã hội tiện nghi ngày hôm nay. Viết lên lời cám ơn Trời đã ban cho ta sự sống. Cám ơn Người đã hiến tặng trao ban cho ta nhân của sự sống từ nguyên thủy, và bao nhiêu là những tiện nghi của con người làm ra cho ta hưởng thụ trên địa cầu. Việc biết ơn xem ra thuận với lòng người và hợp với lòng trời.
Một sớm mai khi địa cầu đã đủ một vòng quay, chim trời lại líu lo ca hát, nhảy tung tăng để đón ánh bình minh thì bạn được đáng thức dậy, rồi thứ tự vận hành theo một qui củ đã được cha mẹ bạn uốn nắn ngay từ những ngày đầu đời: tiểu tiện, đại tiện, đáng răng, rửa mặt, ăn sáng, rồi cắp sách đến trường. Mùa hè rực rỡ, muôn thảo mộc đâm chồi nảy lộc, hoa vàng, tím, trắng, tía nổ rợ khắp mọi nẻo đường dẫn bạn đến trường. Bao đứa bạn khác cũng rộn ràng như bạn, cười đùa, nói năng, tung tăng chạy nhảy quấn quít bên cha hoặc mẹ, người đang dẫn bạn đến trường. Vùng trời Âu, ngày đầu tiên đến trường cũng đẹp không kém đoạn văn của Thanh Tịnh diễn tả buổi tựu trường của cái thời xa xưa ấy.
“. . . Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm lấy tay tôi dẫn đi trên con đường dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần nhưng lần này tôi tự nhiên thấy lạ. Cảnh vật chung quanh đều thay đổi vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học”.
Những ấn tượng đối với mỗi người chúng ta thì ngày đầu tiên đến trường cũng mang một dấu ấn không thể quên, dù là trường ở một làng quê ẩn khuất bên núi đồi, hay một trường mầm non xinh xắn nho nhỏ trong khu vực chúng ta sinh sống. Rồi với năm tháng từ trường nhỏ bước vào trường lớn hơn, chúng ta đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, cho đến một thời chúng ta bỏ lại bao cảnh quen trường cũ, để bước vào ngưỡng cửa của đại học. Thấm thoát xem ra thì rất lâu, nhưng cũng rất nhanh từ thủa thiếu thời nơi xóm làng hay thành phố thân thương, chúng ta bước vào ngôi trường lớn. Trường đại học.
Cũng buổi sáng thức dậy, vội vã như thủa ấy với các thủ tục rất cơ bản, nhưng thật cần thiết cho mỗi người, rồi lại cặp sách, bánh mì mà cha mẹ đôi khi đã làm sẵn cho bạn, vội vã dời khỏi nhà để chạy ra cho kịp chuyến xe bus, xe lửa hay xe tram, để kịp đến trường đúng giờ. Lúc này bạn đã là thanh nam thanh nữ tuấn tú với làn da mọng đỏ, đầu tóc chả chuốt tươm tất, quần áo, giầy dép thời trang chẳng kém người trẻ nào trong xã hội, bạn không còn tung tăng mà là hiên ngang bước vào trường đại học. Ôi đẹp làm sao nơi ngưỡng cửa của các trường đại học, bao nam thanh nữ tú họ đang miệt mài học hỏi người đi trước rồi từ đó luận, suy tìm ra những chân trời khác lạ mới. Năm tháng thời gian cũng mau như thoi đưa qua cửa sổ, chả mấy chốc, chương trình đại học của họ, 4 năm, 5 năm, 6 năm rồi cũng qua, sau khi trình luận án ra trường họ nghiễm nhiên trở thành ông thành bà kỹ sư hay bác sĩ. Lúc này họ vừa làm việc vừa học hỏi và nghiên cứu thêm để trở thành những chuyên gia cao cấp, trở thành những ông tiến sĩ, bà thạc sĩ hay họ trở thành những nhà khoa học.
Thời gian qua thật nhanh, nhưng nhờ ở lớp người đi trước mà những thế hệ đi sau, càng có cơ hội, tận dụng được thời gian đi nhanh, học nhanh với nhiều cơ hội, nhiều phương tiện hơn cái thủa đầu gian nan, khó khăn vì chưa có người khai phá mà phương tiện cũng còn nghèo nàn. Ngày nay các bạn trẻ bước vào trường đời tương đối sớm, ở cái tuổi 25-30, và có khi còn sớm hơn, nếu không chính thức bước vào ngưỡng cửa trường đại học, mà chỉ học ở mức trung học phổ thông cấp I và cấp II, rồi chuyển qua học nghề, sau khi tốt nghiệp là các bạn đã hăng say bước vào trường đời ở độ tuổi 21, 22 hay 23. Đường đời chúng ta đi thênh thang, nhiều cơ hội, nếu chúng ta biết nắm bắt, biết chịu khó, biết nhẫn nại làm việc. Tổ tiên Việt Nam ta đã có từ ngàn đời về kinh nghiệm dậy con cháu qua ca dao tục ngữ:
“Có chí làm quan, có gan làm giầu ”.
Hay:
“Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”.
Có nghề nghiệp tinh xảo, kiên nhẫn chịu khó thì cũng thành công lớn chẳng khác nào những nhà tỷ phú thời nay như Bill Gates, Steve Jobs (1955-2011) mới giã từ cuộc sống hiện nay ngày 05-10-2011, họ không tốt nghiệp một văn bằng đại học, nhưng thành công và là tỷ phủ giầu và trẻ nhất có thể nói ở hành tinh hiện nay.
II- Có cơ hội và thành đạt một cấp bằng chuyên môn ở đại học cũng là một vốn quý trong xã hội hôm nay. Và có những ngành nghề phải qua trường sở, phải va chạm với thực tế, phải quan sát tận mắt, phải tập luyện nhiều lần bằng chính bàn tay của mình, có nghĩa phải sờ mó tới, chúng ta mới có thể làm được. Thí dụ ngành nha khoa, y khoa, khoa học thực nghiệm, nếu không làm trực tiếp và kiểm chứng thì chúng ta không thể làm được và không thể thành công trên thương trường.
Khi bạn vào đời, bạn mang nhiều hy vọng và ước mơ, bạn sung sướng, mãn nguyện và tự tin khi nhận một công việc có tính chuyên môn mà ta đã được học tập và đào tạo. Những kiến thức ta thu lượm được ở trường, lúc này, ở đây là thực, không giả dối. Ở các nước tự do tư bản nơi trời Âu, nền giáo dục vừa nhân bản vừa thực dụng, không màu mè theo hình thức như ở các chế độ độc tài chuyên chế, chỉ tiêu học hành thi cử do nhà nước quyết định, chứ không do khả năng học tập của học sinh, sinh viên. Ở các nước văn minh, mức đào tạo và nhu cầu của xã hội có tính toán tương đối tương xứng, chứ họ không đào tạo hàng loạt kỹ sư, bác sĩ ra trường mà không có chỗ để làm. Họ đã nắm nhu cầu hàng năm có bao nhiêu nhân viên chuyên ngành về hưu, cần có người thay thế, để việc đào tạo ra không bị thặng dư, hay học xong ra trường không tìm được chỗ làm. Ở các quốc gia chậm tiến và còn độc tài, những người lãnh đạo quốc gia thường là yếu kém về tri thức, thiếu một ê kíp tài năng, mới đào tạo bừa bãi các chuyên viên, đem đến tình trạng có những ngành nghề thặng dư tay nghề, và những ngành nghề không đủ nhân sự đảm trách.
Ngày nay ở mọi ngành nghề, nhất là những ngành nghề liên quan đế khu vực lãnh đạo quốc gia, thì mọi chuyên gia chuyên viên đều phải học hỏi, có trường lớp và có chuyên môn. Không bao giờ có thể đưa một nhân sự chỉ tốt nghiệp ngành y tá ra làm bộ trưởng bộ Y Tế, hay một người đảm nhận bộ kinh tế mà không có kiến thức tổng quát về kinh tế, phải tìm ra những nhân sự có chuyên môn để nắm giữ các ngành quan trọng. Dùng một giáo viên tiểu học làm bộ trưởng bộ giáo dục của một quốc gia thì chẳng khác nào đưa dân tốc ấy lùi dần về thời đồ đá, tiền sử vậy.
Tương lai sự nghiệp nằm trong tay bạn khi bạn tiến bước vào đời, với những gì bạn đã thu thập được dưới mái trường. Cần có bằng chuyên môn cho mọi ngành nghề, dù chúng ta đi sửa gas, sử điện, sử tủ lạnh, làm nhà, làm đường, xây dựng cầu, cống. Chúng ta cũng cần đến chuyên môn, và phải học tập người đi trước. Họ đã tốn bao công học hành, tìm hiểu những kinh nghiệm, chúng ta chỉ cần học theo họ, làm cho đúng để vào đời, đi làm nuôi sống bản thân mình, gia đình mình. Đó cũng là những đóng góp trực tiếp cho xã hội. Học hành, làm việc cũng là những bổn phận của con người ở trong xã hội.
III- Những năm tháng làm việc của bạn, nhờ tính cần cù, kiên nhẫn cũng mau qua, mau qua như cái thủa mới vào đời. Người xưa thường nói:
“ Thời giờ thấm thoát thoi đưa, nó đi đi mãi chẳng chờ đợi ai”.
Một thoáng nhìn lại, ta đã ở tuổi 50, 60 chả mấy chốc bạn sẽ về nghỉ hưu khi tuổi 65 đến. Thời gian hưu bổng là thời gian lý tưởng để bạn an dưỡng, nghỉ ngơi, đi du lịch. Đối với người dân ở vùng trời Âu thì đây là thời thoải mái, nhàn hạ nhất. Chúng ta là những dân tộc khác đến đây nhập cư, sớm hay trễ, cũng nên biết về các liên hệ và luật lệ hưởng hưu bổng này, sau khi đã làm tròn nghĩa vụ và bổn phận lao động đối với xã hội.
Khi đặt chân đến vùng Bắc Âu còn trong tuổi thiếu thời, hay được sinh ra ở đây, lớn lên học hành và đi làm, đến tuổi lãnh hưu bổng bạn như người bản xứ, không ảnh hưởng về quyền lợi, tài sản. Nhưng, những sắc dân đến đây định cư vì bất cứ lý do gì ở vào tuổi trên 30, 40, 50, 60 thì nên cẩn thận tìm hiểu, học hỏi để biết về luật lệ của người bản xứ. Nhất là luật về hưu bổng mà có tài sản bằng hiện kim ở trong ngân hàng, hay ở ngoài đời như: xe hơi, nhà, chỗ làm ăn buôn bán, có trị giá từ khoảng 11.000 Euro trở lên thì số tiền hưu bổng mỗi tháng lãnh ít hơn bình thường khoảng 400 Euro (Ở đây chỉ đề cập đến những ai có liên hệ về tài chánh AOW “ Algemeente Ouderen Weten”).
Nếu chúng ta chịu khó học hỏi và quan tâm đầy đủ thì đến ngày ta hết nghĩa vụ lao động, ta sẽ có một đời sống thực thoải mái. Vì một số quốc gia ở vùng Bắc Âu đời sống an sinh xã hội của họ rất cao, cao hơn sự hiểu biết của chúng ta, dù chúng ta xuất thân từ các nước Cộng Sản Xã Hội Chủ Nghĩa, mà thực tế chúng ta chẳng hiểu về Xã Hội Chủ Nghĩa theo kiểu Cộng Sản lý tưởng nó như thế nào" Karl Marx (1818-1883) và Engels đã vẽ ra một xã hội lý tưởng siêu thực không thể thực hiện được với con người . Nhưng xã hội tư bản tại một số quốc gia ở vùng Bắc Âu đã thực hiện được nếp sống an sinh xã hội thật cao đó, cao hơn nếp sống xã hội chủ nghĩa lý tưởng của Cộng Sản. Chính vì vậy, nếu không học hỏi, tìm hiểu về luật hưu bổng AOW chúng ta sẽ bị thiệt thòi.
Luật chung hiện nay, đến tuổi 65 sẽ được nghỉ hưu, lương bổng hàng tháng sẽ do AOW cấp, họ căn cứ vào bạn lao động được bao nhiêu năm ở tại Hòa Lan, đến Hòa Lan lúc đó bao nhiêu tuổi, có tài sản như nhà, xe, chỗ buôn bán, tiền tiết kiệm ở ngân hàng. Tiền Pensioen mỗi tháng được hưởng. Căn cứ vào đó họ tính ra số tiền bạn được hưởng hàng tháng. Theo mức sống tối thiểu của một người được định cư ở Hòa Lan, họ phải có một căn hộ, có các tiện nghi như: điện, gas, nước. Phải có bảo hiểm sức khỏe,(bảo hiểm sức khỏe cho hai người ở mức tối thiểu một tháng mỗi thảng cũng phải trả 242,40 Euro. Bình quân mỗi gia đình hai người mức tối thiểu phải khoảng 1500 Euro mới đủ, cho nên người lãnh hưu bổng phải có mức lương tối thiểu đó. Những người lãnh hưu bổng ở mức thấp nhất sẽ nhận được những trợ cấp thêm về tiền nhà, tiền bảo hiểm sức khỏe; khi các đồ dùng cần thiết trong nhà bị hư hay cũ như: máy giặt, tủ lạnh, bếp gas... cũng sẽ được trợ cấp để mua mới.
Đây là một xã hội tổ chức rất chặt chẽ về An Sinh Xã Hội. Không để có cảnh sống vô gia cư, thiếu ăn, thiếu mặc và bệnh hoạn không có nơi chăm sóc thuốc men. Do đó giới cùng đinh (giới nghèo) không nổi nên chống đối nhà nước đúng như định luật (nơi đâu có nghèo đói, nơi đó có đấu tranh), mà chỉ có công nhân viên các ngành nghề đòi tăng lương khi họ bị cắt giảm, hoặc tình trạng lạm phát gia tăng mà chủ nhân không tăng lương cho nhân viên.
Sống trong một xã hội được bao bọc bởi nhiều luật lệ, có một đời sống về An Sinh Xã Hội được xem là có hạng trên địa cầu. Người trẻ đến trường học hành được nâng đỡ, các phụ huynh không phải trả tiên học phí, sách, tập, viết nói chung mọi dụng cụ cần thiết về việc học từ cấp tiểu học, phụ huynh không phải bỏ tiền ra mua. Chỉ khi học lên các ngành cao đẳng hoặc đại học, mới phải đóng học phí cho từng quý, từng năm. Nhưng người sinh viên lại có nhận học bổng từng tháng tùy theo mức độ họ muốn cà tùy theo lương bổng của cha mẹ cao hay thấp. Việc học được khích lệ học lên càng cao càng tốt, không bị kỳ thị. Học xong ra trường, được có việc làm xứng đáng với trình độ đã học, được hưởng đồng lương xứng đáng với những năm tháng chăm lo học hành. Không bị ngược đãi vì không tìm ra việc làm, hay phải mất tiền đút lót để xin một công việc như trong các chế độ độc tài, hoặc ở các nước còn chậm tiến.
Khi về già được có hưu bổng, sống đầy đủ xứng với phẩm giá con người, và khi về với thế giới bên kia, cũng được an táng tử tế, vì hầu như mọi người ai ai cũng đều có bảo hiểm về an táng.
Đưa mắt nhìn ra các châu lục khác, cảnh đói kém và lầm than vì hạn hán, bão lụt, chiến tranh, động đất, nhà máy điện nguyên tử bị rò rỉ, v.v... Còn nơi đất nước hiền hòa hoa Tulip chúng ta đang ở, có những vùng đất ở dưới mực nước biển đến 4 mét mà cả năm không bị ngập lụt, nhờ một hệ thông đê điều nổi tiếng thế giới, nhà cửa vững vàng. Thật là một duyên lành, duyên tiền định. Được xã hội ở đây do con người làm ra luật lệ, bao bọc từ khi sinh ra, đến khi vào đời, lao động và làm việc đúng là hợp với khả năng, hưởng thụ vừa theo nhu cầu, khi bệnh hoạn được chăm sóc về sức khỏe thật tươm tất. Cám ơn Trời, cám ơn Người đã cho chúng ta được hưởng nhiều hồng ân./-
Ghi chú:
Bài này viết trong một quốc gia vùng Bắc Âu, có cuộc sống khá ổ định, dùng đồng tiền chung Euro.1 Euro đổi được khoảng 1,345 đô la, thời điểm tháng 10-2011.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình