Hôm nay,  

Học Là Nợ, Biết Bao Giờ Hết Nợ?

02/07/201200:00:00(Xem: 14996)
“Học đại học cũng khổ, không học cũng khổ”. Vấn nạn này đã là nan đề, đưa bước chân của nhiều người vào con đường chông gai, lắm lúc không biết đi về đâu. Nghĩ đến đại học, thường người ta nghĩ đến một nơi đào tạo những ngành nghề chuyên môn để khi tốt nghiệp có thể tìm được một việc làm thích hợp với tài năng của hình hơn cái mục đích xa vời là học cao để làm giàu kiến thức hay trở nên một bậc thức giả thông nhân văn, đạt địa lý.

Học sinh tốt nghiệp trung học xong, con đường tương lai trước mặt rối rắm như một bài toán đố. Người Việt ở hải ngoại ai cũng mong con mình học hành thành đạt nên nuôi mộng và cố công nuôi con ăn học thành bác sĩ, nha sĩ, luật sư hơn là quăng con ra đời tự lập vào tuổi 18. Học phí đại học là con số khổng lồ cũng là mối ưu tư của nhiều bậc cha mẹ. Gần đây học sinh Việt Nam có thành tích học giỏi đã khích lệ người Việt hải ngoại, khiến tỷ lệ sinh viên Việt Nam ghi danh vào đại học sau 18 tuổi hàng năm rất cao. Nhưng các em sinh viên này sẽ học chuyên ngành gì, học bao lâu, để trở thành những ai, là câu hỏi lớn cho các em. Tôi có hỏi nhiều em, chính các em cũng không biết mình sẽ học gì, học theo ý cha mẹ chọn, học theo ý thích của mình, hay học theo ngành chuyên môn đang “hot” trên thị trường việc làm nữa?

Hơn thế nữa, trong thời buổi kinh tế khó khăn này, tìm được việc làm thật khó, người đã tốt nghiệp đại học, đi làm có kinh nghiệm lâu năm còn thất nghiệp, huống hồ một sinh viên mới ra trường. Vì nhiều lý do, kể cả những người vì chọn sai nghề chuyên môn, bị sa thải vì thiếu khả năng, hay thất nghiệp vì hãng đóng cửa thay vì ở nhà buồn chán, nhiều người đã nghĩ đến việc cắp sách đến trường đại học.

Muốn học đại học ở đâu cũng vậy cần phải có tiền, mà học phí đại học toàn cầu đã tăng nhanh một cách khủng khiếp.

Ở Mỹ, học phí các đại học công chuyên ngành hai năm, Junior College, học phí tuy tăng, tương đối còn có thể trả được. Theo một nghiên cứu của National Center For Public Policy and Higher Education, từ năm 1999 tới 2009, học phí các đại học 2 năm, tăng 71%, trong khi lợi tức trung bình một gia đình giảm 4.9% vì mức lạm phát.

Từ tháng 7 năm 2011, tại các đại học công lập 2 năm ở California, cư dân điạ phương phải trả $36.00 một Unit, mùa hè năm 2012 sẽ tăng $46.00 một unit. Niên khoá 2011-2012, chi phí phỏng tính(tiền học, sách, phòng) trong một năm, cho một sinh viên khoảng từ $11,000 nếu ở với cha mẹ, $13,500 nếu ở trong trường, và $ 17,500 nếu ở trọ. Đó là chưa kể ăn uống, quần áo, tiêu xài .

Tuy nhiên, ngày nay, đi xin việc tối thiểu phải có mảnh bằng đại học 4 năm, may ra mới được xét đơn, nên ai cũng phải cố gắng học thêm để có ít nhất mảnh bằng cử nhân mới chắc dạ mà nộp đơn.

Học phí các đại học với chương trình hơn 4 năm, mắc hơn nhiều.

Theo bảng phỏng tính niên khoá 2011-2012, chi phí (tiền học, sách, phòng) trong một năm, cho một cư dân địa phương khoảng từ :

Nếu sinh viên học ở các hệ thống Cal State của California, $16,500 nếu ở với cha mẹ, $22,600 nếu ở trong trường, và $ 23,600 nếu ở trọ.

Nếu sinh viên học ở các hệ thống UC của California, $23,400 nếu ở với cha mẹ, $31,200 nếu ở trong trường, và $ 28,400 nếu ở trọ.

Đó là chưa kể ăn uống, quần áo, tiêu xài .

Còn các đại học tư thì sao? Con số sẽ là $40,300 nếu ở với cha mẹ, $45,200 nếu ở trong trường, và $ 45,900 nếu ở trọ.

Để giúp các sinh viên và phụ huynh trong việc chọn trường đại học thích hợp với khả năng tài chánh của mình, Văn Phòng Bảo vệ Tài Chánh Người Tiêu Thụ (CFPB) đã giới thiệu một trang mạng rất hữu ích có tên là “Financial Aid Comparison Shopper” (http://www.consumerfinance.gov/payingforcollege/).

Vào trang web trên, các sinh viên có thể chọn trường nào trong 7.500 trường đại học khắp nước Mỹ trước khi quyết định xin đi học, mượn tiền trả học phí và phải trả nợ trong bao lâu sau khi tốt nghiệp, qua chương trình “Know Before You Owe” (Những điều cần biết trước khi vay nợ)

Phong trào biểu tình chống tăng học phí diễn ra trên khắp thế giới, từ Mỹ, Anh Úc tới Canada.

Tháng 11, 2011 hàng ngàn sinh viên Anh tại London đã tụ tập phản đối việc tăng học phí. Riêng Ở Mỹ tại Sacramento, Cali, tháng 3, 2012, 8 ngàn sinh viên, giáo sư và ủng hộ viên đã biểu tình chống lại việc cắt giảm ngân sách giáo dục và tăng phí đại học.

Ngay đến Quebec, Canada là nơi học phí thấp nhất Bắc Mỹ vì phần lớn tiền học đều do chính phủ tài trợ cũng vậy. Các sinh viên kiên trì tranh đấu trong hơn 100 ngày qua từ 22 tháng 3, 2012, để phản đối chính phủ dự tính tăng khoảng $1500 trong 5 năm tức $300 một năm. Hiện nay mỗi sinh viên đóng khoảng $2175 một năm.

Thật ra chính tại Mỹ, mới chính là nơi mà chi phí đại học đã tăng quá cao và liên tục trong các năm qua. Với quyền tự trị và để cân bằng ngân sách, các Đại Học đã làm điều này.

Trong ngày ra trường của một gia đình, một phụ huynh tâm sự với đài truyền hình ABC. Chúng tôi có 5 cháu đang học đại học 4 năm. Mỗi đứa tốn khoảng 60 ngàn tới 70 ngàn một năm cho chi phí ăn học. Tổng cộng 4 năm cho 5 đứa thì tiền đại học sẽ lên tới $1 triệu rưỡi cho chúng được thành tài. Đó là chưa kể một, hai đứa muốn theo đuổi các chương trình cao hơn cho bác sĩ hay dược sĩ.

Nhìn thấy viễn ảnh con cái học hành ra trường thật là sáng sủa, tươi đẹp nhưng nghĩ đến con số học phí, ai cũng rùng mình. Không có tiền thì đi vay, ở Mỹ không vay thì không phải người Mỹ. Nhưng ngoài tiền nợ học đường phải vay, người ta còn phải vay đủ thứ nợ như nợ nhà, nợ xe, nợ thẻ tín dụng và bao thứ nợ linh tinh khác. Các bậc cha mẹ lo không nổi thì các sinh viên phải tự vay lấy hay các phụ huynh phải đứng tên ký cho các con vay. Đằng nào cũng mang nợ cả. Cứ tưởng tượng đến ngày ra trường các cậu cử, cô chiêu phải đối diện với một núi nợ mà không biết có tìm ra việc làm không, mặt ai không dài ra nặng nỗi ưu tư.

Chúng ta thử nghe Mark Cuban phân tích về “quả bóng nợ học đường” xem nó phồng to cỡ nào, chừng nào nó nổ và nó nổ ra sao các bạn nhé.

“Chúng ta chưa quên quả bóng địa ốc ở Mỹ đã nở quá to và nổ mới đây thôi. Người mua nhà đã được mượn tiền rất dễ dàng để mua nhà và cuối cùng thì không trả nổi. Nếu nhiều người mua, giá nhà hy vọng sẽ tăng, người đầu tư sẽ kiếm được lời khi bán hoặc tái tài trợ(refinance). Chủ nợ cứ cho mượn, bất cần con nợ có trả nổi không, miễn là giá nhà lên, ai cũng vui vẻ. Và giá nhà lên thật, địa ốc mua, bán được nhà, chủ nợ lẫn địa ốc làm ăn suông sẻ đầy hào khí. Đùng một cái, tiền cho mượn dừng lại, vì con nợ không trả nổi tiền. Chủ nợ không cho mượn nữa, người mua không mua được nhà, vì không đi vay được. Không ai tái tài trợ nữa, nhà bán không được, giá nhà đi xuống, trái bóng địa ốc nổ tung và xì hơi. Chúng ta ai cũng biết kết cuộc ra sao.

Bây giờ chúng ta khảo sát xem việc muợn tiền đi học đại học có khác với câu chuyện trên không?

Sinh viên đi mượn nợ để học cao lên, cũng dễ dàng như mượn nợ nhà vậy. Bạn có biết nợ đại học lưu cữu không trả nổi của sinh viên còn nhiều hơn nợ xe và nợ thẻ tín dụng. Trung bình mỗi sinh viên nợ khoảng 23 ngàn đồng. Con số nợ của quốc gia ấy đã tăng đến hơn 1 trillion tức một ngàn tỷ đô. Số tiền này là nợ của 37 triệu sinh viên Mỹ học đại học, nhiều hơn tiền nợ của 175 triệu người nợ thẻ tín dụng và chắc chắn lớn hơn món nợ của những người mượn mua xe.

Điều chúng ta thấy rõ ở đây là việc mượn tiền đi học quá dễ, nên ai trước số học phí quá cao đều đi mượn nợ. Vì mượn nợ có thể trả được tiền học nên các đại học cứ việc tăng học phí mỗi năm. Chúng ta nhìn được sự tương tợ của quả bóng điạ ốc đã ló dạng. Mượn tiền dễ, giá học phí tăng hệt như giá nhà vậy.”

Tổng thống Obama đã đưa ra một chương trình tặng thưởng cho các đại học không tăng phí nhưng chương trình đó thất bại. Bây giờ sinh viên hay những người đi học để đổi nghề, tốt nghiệp mà không tìm ra việc làm. Họ cố mượn nợ để tìm những trường đại học tốt nhất hợp với túi tiền của mình, với hy vọng ra trường hưởng được số lương xứng đáng với việc làm thơm ngon, béo bở. Không ai nghĩ đến việc tốt nghiệp đại học mà đi làm lương tối thiểu.

Vấn đề trở nên tệ hại hơn, các sinh viên đứng trước một tỉ lệ thất nghiệp 9,1% khi họ tốt nghiệp vào năm 2011 và là mức cao nhất từng được ghi nhận. Nhưng tỉ lệ đó vẫn chưa bằng nửa tỉ lệ thất nghiệp 20,4% đối với những người không có một văn bằng đại học.

Tuy nhiên vấn đề lớn nhất là những việc làm thơm tho không có trên thị trường việc làm. Tất cả các việc lý ra dành cho họ đó đều được đưa các nước khác nơi mà giá nhân công còn rẻ mạt, để các chủ nhân ông còn tìm được khối tiền lời trên sản phẩm mà họ tạo ra”

Trong khi các trường đại học cứ xây thêm phòng ốc, thêm các lớp, các môn học về xã hội, nhân văn, thương mại, nghệ thuật, văn chương. Các sinh viên ưa thích học các ngành này rốt cuộc chỉ dùng 4 năm học với chi phí rất cao để thoả mãn lòng yêu thích và làm giàu kiến thức mình mà thôi. Rất khó tìm được việc trong những ngành liên quan tới văn chương, âm nhạc và nghệ thuật.

Tôi có người bạn tốt nghiệp đại học 4 năm với món nợ khoảng trên hai trăm ngàn. Anh ta không tìm được việc làm và mỗi lần nghe tiếng điện thoại reo lại giật mình vì chủ nợ đòi. Anh ta mang đủ thứ nợ, nợ xe, nợ đại học, nợ thẻ tín dụng, cả ngày các cơ quan đòi nợ thuê gọi tìm anh liên tục.

Thôi thì phó mặc cho số trời, vì ông bà ta có câu rằng “Lo gì, trời sinh voi, sinh cỏ” Nhưng thời buổi kinh tế èo uột này, cỏ không mọc nổi mà voi thì ăn toàn mía không mới chết.

Trịnh Thanh Thủy
Tài liệu tham khảo

- Californiacolleges.edu
http://www.californiacolleges.edu/finance/how-much-does-college-cost.asp

- Mark Cuban - The Coming Meltdown in College Education & Why The Economy Wont Get Better Any Time Soon
http://www.zerohedge.com/news/2012-21-23/mark-cuban-coming-meltdown-college-education-why-economy-won%E2%80%99t-get-better-any-time-s

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.
Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.