Quốc hội khóa 18 của Trung Cộng họp và đã chính thức đưa ông Tập Cận Bình lên làm Chủ Tịch Nước thay ông Hồ Cẩm Đào và ông Lý Khắc Cường làm Thủ Tướng thay ông Ôn Gia Bảo.
Trong bài diễn văn dài 100 phút trước khoảng 3000 đại biểu quốc hội, ông Ôn Gia Bảo nêu những vấn nạn tồn đọng như mô hình phát triển kinh tế không ổn định, nạn ô nhiễm không khí và sông ngòi, lạm dụng trong vấn đề qui hoạch đất đai, khoảng cách giàu nghèo quá lớn, tình trạng tham nhũng tràn lan. Đó là những công việc mà những người kế nhiệm sẽ giải quyết. Cũng có những dấu hiệu cho thấy nhóm lãnh đạo mới sẽ nới lỏng một số quyền công dân và chú ý hơn vấn đề an sinh xã hội.
Nổi cộm hơn là vấn đề tranh chấp với Nhật Bản về đảo Điếu Ngư.
Trong tháng Hai, 2013, Thủ Tướng Nhật, ông Shinzo Abe sau khi hội kiến với tổng Thống Hoa Kỳ Obama, trước khi lên đường về nước ông tuyên bố: “ ông sẽ trở lại Nhật Bản và Nhật Bản sẽ trở lại”. Điều nầy ngụ ý rằng Nhật Bản sẽ trở lại vị trí siêu cường. Tổng Thống Obama đã hơn một lần xác nhận Hoa Kỳ đã ký hiệp ước quân sự với Nhật Bản và Hoa Kỳ có bổn phận phải bảo vệ Nhật Bản.
Sau chuyến công du Hoa Kỳ, Thủ Tướng Shinzo Abe có những động thái quân sự mạnh mẽ như tăng cường lực lượng duyên phòng, đưa tới vùng tranh chấp những chiến cụ tối tân. Và mới tuần qua ông đã thay đổi vị Bộ Trưởng Quốc Phòng bằng một nhân vật có lập trường cứng rắn trong việc bảo vệ đảo Điếu Ngư. Có phải chăng đây là những tín hiệu mà Nhật Bản muốn gởi cho những lãnh đạo quân sự diều hâu của Trung Cộng?
Phía Trung Cộng, theo ông David Lague của Reuters, thì ông Tập Cận Bình trong bài diễn văn chấm dứt phiên họp quốc hội khóa 18 ngày 17 tháng 3 năm 2013 đã tỏ ra dịu giọng để tránh những xung đột ngoài sự kiểm soát có thể xảy ra tại hòn đảo Điếu Ngư.
Nhưng trước đó hai ngày, một vị tướng cao cấp trong Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân, Liu Yuan, người thân cận với ông Tập, trong một loạt tuyên bố đã cảnh báo sự nguy hiểm nếu xảy ra cuộc chiến với Nhật Bản. Điều đó trái ngược với những tuyên bố công khai của cánh quân đội hiếu chiến.
Thêm vào đó, những chuyên gia về hải quân ghi nhận lệnh tập trung bốn trong năm bộ phận quân sự và bán quân sự của Trung Cộng tại vùng tranh chấp vào một bộ chỉ huy thống nhất sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ các đơn vị hầu tránh những việc xảy ra ngoài ý muốn.
Những chuyên gia thuộc Nhóm Nghiên Cứu Những Rủi Ro Quốc Tế có trụ sở tại Vương Quốc Bỉ cho biết trong năm qua những lực lượng Duyên Phòng, Hải Giám, Lực Lượng Bảo Vệ Ngư Trường, và Cơ Quan Quan Thuế Trung Cộng đã không được điều phối chặt chẽ nên gây thêm nhiều xung đột tại vùng biển tranh chấp.
Những chuyên gia về an ninh cho rằng Bắc Kinh cần tăng cường sự phối hợp của tất cả những cơ quan an ninh hàng hải liên ngành, bao gồm cả quân đội, bộ ngoại giao và tất cả những cơ quan cấp thấp của chánh quyền.
Các chuyên gia nhận định rằng vị thế tướng Liu trong quân đội, thời điểm ông đưa ra lời kêu gọi, nhất là mối quan hệ thân mật với ông Tập Cận Bình báo hiệu sự dịu giọng trong tương lai. Ông tướng thái tử đảng nầy tuyên bố: “nhiệm vụ của quân đội là bảo vệ quốc gia, phải chiến thắng trong chiến đấu, nhưng chiến tranh là sự lựa chọn sau cùng”. Ông cũng nói thêm rằng: “Chúng ta đã hưởng thanh bình trong một thời gian khá dài, đa số những người trẻ không biết chiến tranh là như thế nào. Chiến tranh là thảm họa và tiêu tốn”. Ông nhấn mạnh: “nếu có phương cách nào khác để giải quyết những tranh chấp thì không nên dùng bạo động làm biện pháp” (Reuters 3/17/2013).
Tháng rồi trong bài xã luận đăng trên nhật báo Global Times ông Liu nói: “chiến tranh với Nhật Bản sẽ làm đổ vỡ sự phát triển kinh tế trong thời khắc lịch sử quan trọng nầy. Nền kinh tế Trung Quốc đang trên đà phục hưng ở thời điểm đặc biệt, chúng ta phải tránh bị dẫn vào cuộc chiến thiếu thận trọng”.
Những cảnh báo của ông Liu đã cảnh tỉnh một số nhân vật chính trị, quân sự cao cấp của Trung Cộng rằng nếu gây chiến với cường quốc Nhật Bản sẽ đặt đảng cộng sản Trung Quốc trước một thách thức chánh trị đầy nguy hiểm. Họ không loại trừ sự nhập cuộc của Mỹ vì hiệp ước quân sự Mỹ Nhật và sẽ tạo ra một tình huống ngoài khả năng dự liệu của họ.
Nhà nghiên cứu Sun Yun thuộc viện nghiên cứu Washington-based Brookings cho rằng những lãnh đạo cao cấp của Trung Cộng đang xem xét mối quan hệ với Mỹ, chánh sách đối ngoại của Trung Cộng và Trung Cộng đang kềm chế những tranh chấp về lãnh hải với các nước khác.
Hơn thế nữa, để giảm thiểu những tuyên bố của cánh diều hâu, Bắc Kinh vừa giải nhiệm vị tướng cố vấn của Ủy Ban Tư Vấn Hội Đồng Chánh Trị Quốc Gia, ông Luo Yuan, người được coi là một tướng lãnh hay tuyên bố.
Tuy nhiên trong nhiều thập niên ra rả tuyên truyền chống Nhật Bản trong cuộc chiến xâm lược của Nhật tại châu Á đã tạo cho quần chúng thái độ căm thù Nhật, vì vậy rất khó khăn cho Bắc Kinh đi đến sự nhân nhượng, hay thoả hiệp với Nhật về đảo Điếu Ngư mà đồng thời tránh được những tổn thương chánh trị của giới lãnh đạo.
Trong bài diễn văn dài 100 phút trước khoảng 3000 đại biểu quốc hội, ông Ôn Gia Bảo nêu những vấn nạn tồn đọng như mô hình phát triển kinh tế không ổn định, nạn ô nhiễm không khí và sông ngòi, lạm dụng trong vấn đề qui hoạch đất đai, khoảng cách giàu nghèo quá lớn, tình trạng tham nhũng tràn lan. Đó là những công việc mà những người kế nhiệm sẽ giải quyết. Cũng có những dấu hiệu cho thấy nhóm lãnh đạo mới sẽ nới lỏng một số quyền công dân và chú ý hơn vấn đề an sinh xã hội.
Nổi cộm hơn là vấn đề tranh chấp với Nhật Bản về đảo Điếu Ngư.
Trong tháng Hai, 2013, Thủ Tướng Nhật, ông Shinzo Abe sau khi hội kiến với tổng Thống Hoa Kỳ Obama, trước khi lên đường về nước ông tuyên bố: “ ông sẽ trở lại Nhật Bản và Nhật Bản sẽ trở lại”. Điều nầy ngụ ý rằng Nhật Bản sẽ trở lại vị trí siêu cường. Tổng Thống Obama đã hơn một lần xác nhận Hoa Kỳ đã ký hiệp ước quân sự với Nhật Bản và Hoa Kỳ có bổn phận phải bảo vệ Nhật Bản.
Sau chuyến công du Hoa Kỳ, Thủ Tướng Shinzo Abe có những động thái quân sự mạnh mẽ như tăng cường lực lượng duyên phòng, đưa tới vùng tranh chấp những chiến cụ tối tân. Và mới tuần qua ông đã thay đổi vị Bộ Trưởng Quốc Phòng bằng một nhân vật có lập trường cứng rắn trong việc bảo vệ đảo Điếu Ngư. Có phải chăng đây là những tín hiệu mà Nhật Bản muốn gởi cho những lãnh đạo quân sự diều hâu của Trung Cộng?
Phía Trung Cộng, theo ông David Lague của Reuters, thì ông Tập Cận Bình trong bài diễn văn chấm dứt phiên họp quốc hội khóa 18 ngày 17 tháng 3 năm 2013 đã tỏ ra dịu giọng để tránh những xung đột ngoài sự kiểm soát có thể xảy ra tại hòn đảo Điếu Ngư.
Nhưng trước đó hai ngày, một vị tướng cao cấp trong Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân, Liu Yuan, người thân cận với ông Tập, trong một loạt tuyên bố đã cảnh báo sự nguy hiểm nếu xảy ra cuộc chiến với Nhật Bản. Điều đó trái ngược với những tuyên bố công khai của cánh quân đội hiếu chiến.
Thêm vào đó, những chuyên gia về hải quân ghi nhận lệnh tập trung bốn trong năm bộ phận quân sự và bán quân sự của Trung Cộng tại vùng tranh chấp vào một bộ chỉ huy thống nhất sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ các đơn vị hầu tránh những việc xảy ra ngoài ý muốn.
Những chuyên gia thuộc Nhóm Nghiên Cứu Những Rủi Ro Quốc Tế có trụ sở tại Vương Quốc Bỉ cho biết trong năm qua những lực lượng Duyên Phòng, Hải Giám, Lực Lượng Bảo Vệ Ngư Trường, và Cơ Quan Quan Thuế Trung Cộng đã không được điều phối chặt chẽ nên gây thêm nhiều xung đột tại vùng biển tranh chấp.
Những chuyên gia về an ninh cho rằng Bắc Kinh cần tăng cường sự phối hợp của tất cả những cơ quan an ninh hàng hải liên ngành, bao gồm cả quân đội, bộ ngoại giao và tất cả những cơ quan cấp thấp của chánh quyền.
Các chuyên gia nhận định rằng vị thế tướng Liu trong quân đội, thời điểm ông đưa ra lời kêu gọi, nhất là mối quan hệ thân mật với ông Tập Cận Bình báo hiệu sự dịu giọng trong tương lai. Ông tướng thái tử đảng nầy tuyên bố: “nhiệm vụ của quân đội là bảo vệ quốc gia, phải chiến thắng trong chiến đấu, nhưng chiến tranh là sự lựa chọn sau cùng”. Ông cũng nói thêm rằng: “Chúng ta đã hưởng thanh bình trong một thời gian khá dài, đa số những người trẻ không biết chiến tranh là như thế nào. Chiến tranh là thảm họa và tiêu tốn”. Ông nhấn mạnh: “nếu có phương cách nào khác để giải quyết những tranh chấp thì không nên dùng bạo động làm biện pháp” (Reuters 3/17/2013).
Tháng rồi trong bài xã luận đăng trên nhật báo Global Times ông Liu nói: “chiến tranh với Nhật Bản sẽ làm đổ vỡ sự phát triển kinh tế trong thời khắc lịch sử quan trọng nầy. Nền kinh tế Trung Quốc đang trên đà phục hưng ở thời điểm đặc biệt, chúng ta phải tránh bị dẫn vào cuộc chiến thiếu thận trọng”.
Những cảnh báo của ông Liu đã cảnh tỉnh một số nhân vật chính trị, quân sự cao cấp của Trung Cộng rằng nếu gây chiến với cường quốc Nhật Bản sẽ đặt đảng cộng sản Trung Quốc trước một thách thức chánh trị đầy nguy hiểm. Họ không loại trừ sự nhập cuộc của Mỹ vì hiệp ước quân sự Mỹ Nhật và sẽ tạo ra một tình huống ngoài khả năng dự liệu của họ.
Nhà nghiên cứu Sun Yun thuộc viện nghiên cứu Washington-based Brookings cho rằng những lãnh đạo cao cấp của Trung Cộng đang xem xét mối quan hệ với Mỹ, chánh sách đối ngoại của Trung Cộng và Trung Cộng đang kềm chế những tranh chấp về lãnh hải với các nước khác.
Hơn thế nữa, để giảm thiểu những tuyên bố của cánh diều hâu, Bắc Kinh vừa giải nhiệm vị tướng cố vấn của Ủy Ban Tư Vấn Hội Đồng Chánh Trị Quốc Gia, ông Luo Yuan, người được coi là một tướng lãnh hay tuyên bố.
Tuy nhiên trong nhiều thập niên ra rả tuyên truyền chống Nhật Bản trong cuộc chiến xâm lược của Nhật tại châu Á đã tạo cho quần chúng thái độ căm thù Nhật, vì vậy rất khó khăn cho Bắc Kinh đi đến sự nhân nhượng, hay thoả hiệp với Nhật về đảo Điếu Ngư mà đồng thời tránh được những tổn thương chánh trị của giới lãnh đạo.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình