...Tốn một triệu đô cho một ngày đánh gôn đó của Obama...
Câu chuyện Dân Chủ và Cộng Hòa không thỏa hiệp được về vấn đề ngân sách, đưa đến tình trạng bắt buộc phải tăng thuế và cắt giảm chi tiêu đã được bàn tán quá nhiều, không cần bàn thêm nữa. Chỉ cần nói đại cương Cộng Hòa đã nhượng bộ một phần, tăng thuế những người có lợi tức từ trên 400.000 đô trở lên. Tuy cao hơn mức 200.000 đô TT Obama đòi hỏi, nhưng vẫn là một nhượng bộ của phe bảo thủ Cộng Hòa. Bây giờ tới phiên TT Obama cắt chi tiêu. Trái với thỏa thuận, TT Obama không chịu cắt gì hết, đưa đến tình trạng cắt chi tiêu tự động (sequester) theo luật do chính TT Obama đề nghị rồi ký. Khoảng 600 tỷ sẽ bị cắt trong mười năm tới, trong đó có 85 tỷ bị cắt trong năm nay.
Con tính của TT Obama rất giản dị. Nếu ông cắt chi tiêu, sẽ bị đụng chạm quyền lợi nhiều người, do đó để cái “sequester” tự kích động, rồi đổ thừa là do phe đối lập không chịu nhượng bộ nên sequester bị kích động. Lúc đầu thì ông nói sequester là ý kiến của Cộng Hoà, sau khi nhà báo Woodward xác nhận và chứng minh sequester là ý kiến của nhóm chuyên gia của Toà Bạch Ốc, thì TT Obama đổi giọng nói là ông bị ép phải đề nghị thủ tục sequester do áp lực của phe Cộng Hòa. Chiến thuật của TT Obama trước sau như một: đổ thừa và đổ thừa.
Trước khi việc tự động cắt giảm chi tiêu có hiệu lực từ ngày 1 Tháng 3 năm 2013, TT Obama lên tiếng báo động thiên hạ cắt như vậy sẽ là đại họa cho nước Mỹ. Chính ông và các nhân viên nội các ra trước truyền hình và báo chí liệt kê hàng loạt biện pháp để cắt chi tiêu. Toàn là những chuyện ghê gớm nghe phát rét. Cho dù là chỉ cắt 85 tỷ, đại khái có hơn 2% ngân sách nguyên năm.
Chẳng hạn như hàng ngàn giáo viên sẽ bị sa thải, hàng trăm trường học đóng cửa, khoảng 600 triệu tiền trợ cấp giáo dục của liên bang sẽ bị cắt, trẻ con bị bệnh nặng sẽ không được cứu chữa, hàng triệu hành khách sẽ bị kẹt tại các phi trường vì máy bay bị trễ, không phận tắc nghẽn vì các chuyên viên kiểm không bị sa thải đưa đến nguy cơ tai nạn trên trời, hàng ngàn chuyên viên kiểm tra thực phẩm sẽ bị sa thải khiến kỹ nghệ thực phẩm sẽ mất 10 tỷ, sẽ bớt thịt cá tại các siêu thị, tiền già, tiền thất nghiệp, tiền Medicaid, Medicare sẽ bị xén, nạn thất nghiệp sẽ trầm trọng hơn nữa, các nhà tù sẽ phải thả cả ngàn can phạm ra vì hết tiền, và quan trọng hơn cả, an ninh của Mỹ sẽ bị trực tiếp đe dọa vì chi phí quốc phòng sẽ bị cắt cả trăm tỷ trong những năm tới.
Không phải chỉ có nhân viên nội các hăm he không đâu. Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Barbara Mikulski của Maryland tiên đoán cảnh sát sẽ bị khoá tay và trộm cướp sẽ tràn ngập cả nước. Cả tướng John Kelly cũng lên tiếng quân đội sẽ không đủ phương tiện yểm trợ các vụ ngăn ngừa ma túy nhập vào từ Nam Mỹ, và đủ loại ma túy sẽ tràn ngập Nữu Ước, Boston, v.v...
Chưa đến nỗi tận thế, nhưng cũng không ít người run lẩy bẩy.
Nhưng rồi dân trí của Mỹ cao hơn TT Obama dự đoán. Chẳng mấy ai thắc mắc và chẳng có áp lực gì đặc biệt đối với khối Cộng Hòa. Trái lại, hàng loạt thăm dò dư luận cho thấy đa số dân Mỹ ý thức được các chi tiêu đã đi quá xa, ngoài khả năng tài chánh của nước Mỹ, và đã đến lúc phải có biện pháp thắng bớt lại.
Ngay cả một số chính khách Dân Chủ cũng phải lên tiếng phàn nàn TT Obama đã đi quá xa. Cựu thống đốc Pennsylvania, cũng là cựu Chủ Tịch Ủy Ban Quốc Gia của đảng Dân Chủ, Ed Rendell, và dân biểu Sander Levin của Michigan trong tiểu ban Ngân Sách của Hạ Viện, đã lên tiếng nhận định TT Obama nói quá. Mà đúng như vậy, ngày đầu tiên những chi tiêu bị tự động cắt, TT Obama đã phải “đính chính”, tuyên bố là chưa đến nỗi tận thế đâu mà lo. Nhưng cũng để chứng minh cắt chi tiêu là chuyện thật, TT Obama ra lệnh không cho du khách vào viếng Tòa Bạch Ốc nữa, vì ngân sách Tòa Bạch Ốc không đủ tiền trả Sở Mật Vụ bảo đảm an toàn cho TT Obama và gia đình. Bị chất vấn gay gắt, TT Obama quay về chiến thuật sở trường: đổ thừa. Ông nói đây không phải là quyết định của ông, mà là quyết định của Sở Mật Vụ (Secret Services).
Rồi thực tế cũng cho thấy cho đến nay, hơn một tháng sau khi các biện pháp cắt giảm tự động có hiệu lực, chẳng ai thấy một hù dọa nào của chính quyền Obama trở thành sự thực. Chưa có trường nào bị đóng cửa, chưa có thầy cô nào bị sa thải, chưa có tàu bay nào đâm nhau trên trời, thịt cá vẫn ê hề, súng đạn vẫn đầy đủ,... Ngoại trừ chuyện cấm vào Tòa Bạch Ốc.
Trái lại, thiên hạ vẫn thấy cảnh Nhà Nước chi tiêu thả giàn, nhiều chuyện cần thiết không tránh được, nhưng cũng không thiếu gì chuyện bá láp, chẳng có nhu cầu gì hay lý do gì để biện minh cả.
Kẻ viết này trong thời gian qua, đọc báo và thấy được hàng loạt chuyện xin kể ra dưới đây để quý độc giả thưởng lãm và nhận định. Những mẫu tin liệt kê không theo thứ tự đặc biệt nào.
- Ngân sách Tòa Bạch Ốc kẹt tiền, nhưng vẫn đủ để Đệ Nhất Phu Nhân đi chơi một vòng Nữu Ước, Mississipi, Missouri, và Chicago cuối Tháng Hai. Qua tháng Ba, bà Michelle và các con, cùng bạn bè đi nghỉ hè Florida trước khi đi trượt tuyết ở Colorado. Chưa kể Đệ Nhất Cô Nương Malia Obama, 14 tuổi, đi Nữu Ước chơi riêng với một đám bạn, bằng tiền thuế của chúng ta đóng, với nửa tá nhân viên mật vụ đi theo bảo vệ.
- Cũng đủ tiền để TT Obama đi đánh gôn ở Florida với Tiger Wood. Tốn một triệu đô cho một ngày đánh gôn đó của TT Obama.
- Sở Mật Vụ cử người canh gác thường trực tư dinh của PTT Biden tại Delaware, không phải dinh PTT ở Washington DC. Họ phải thuê một căn nhà phụ trong sân tư dinh, và năm qua, phải trả hơn 26.000 đô tiền thuê cho chủ đất, không ai khác hơn là ông Biden. Tức là họ phải trả tiền cho PTT để “được” gác nhà riêng của ông ta.
- Tổng thống và phó tổng thống tiếp tục đi “công du” bất kể cắt giảm ngân sách hay không. PTT Biden và vài ba tùy tùng đi London và Paris, mỗi nơi ngủ lại một đêm. Chi phí hai đêm: một triệu đô. Kể cả tiền máy bay, ăn uống, xe cộ, an ninh,... cũng xấp xỉ hai triệu cho hai ngày. Đại khái tổng thống hay phó tổng thống đi đâu mỗi ngày cũng tốn một T.
- Toà Bạch Ốc hiện có 140 nhân viên và phụ tá làm lương trên 100.000 đô một năm, một con số kỷ lục so với tất cả các chính quyền trước. Không kể cả trăm người khác lãnh lương dưới mức 100.000. Như có ba ông chuyên viên gọi là calligraphers, chỉ ngồi lựa kiểu chữ trên computer cho các thư từ, hay thiệp mời gì đó của TT Obama. Mỗi ông chẳng biết làm việc một tháng mấy ngày, nhưng được trả lương hơn 90.000 đô một ông.
- Toà Bạch Ốc tổ chức nhạc hội cho gia đình TT Obama tiêu khiển. Đây là lần thứ 10 trong bốn năm qua. Nhạc hội có tính “gia đình” này có sự hiện diện của những tên tuổi lớn nhất của giới ca hát Mỹ như Justin Timberlake, Cyndi Lauper, Queen Latifah,... Những lần trước thì có Paul McCartney của nhóm Beatles, hay ca sĩ mù Stevie Wonder. Cát-xê của những vị này không được tiết lộ nhưng bảo đảm buổi trình diễn tốn bạc triệu. Bị chỉ trích nặng, TT Obama quyết định cho làm... lớn hơn nữa, mời cả trăm quan khách và cho quay phim, trình chiếu trên truyền hình ngày 16 tháng 4 này. Làm như thể đây là tổng thống tổ chức nhạc hội cho cả nước nghe.
- TT Obama là người chú trọng rất nhiều về các vấn đề nghiên cứu khoa học. Một vài ví dụ về các “công trình nghiên cứu” mà TT Obama cho tài trợ: hơn 1,5 triệu đô để nghiên cứu tại sao những bà lại cái lại đực gì đó có khuynh hướng béo phì; gần 400.000 đô nghiên cứu bộ phận sinh dục của vịt; gần 900.000 đô để nghiên cứu về đời sống tình dục của loài sên; gần 2 triệu để nghiên cứu việc khuyến khích thanh niên gốc La-Tinh uống nước lạnh nhiều hơn,...
- Tân Ngoại Trưởng John Kerry đi công du Trung Đông. Đến Jordan, ông cho ngay vua Jordan 200 triệu để giúp định cư dân Palestine tỵ nạn tại Jordan. Rồi ông đi Gaza thăm Chủ Tịch Palestine, tặng thêm 500 triệu. Rồi đi Ai Cập, tặng 200 triệu cho TT Ai Cập để hy vọng làm giảm bớt sự thân thiện của Ai Cập đối với Iran, chưa kể bốn phản lực F-16 trị giá gần 20 triệu một cái, và gần 100 triệu tân trang phi trường quân sự Cairo. Khơi khơi hơn một tỷ trong chuyến đi ra mắt của tân Ngoại Trưởng.
- Ông Kerry cũng đã chấp nhận chi hơn 700.000 đô để chỉnh trang sân vườn dinh của đại sứ Mỹ tại NATO, bên Bỉ. Ông cũng đang “cứu xét” đơn xin 500.000 đô để chỉnh trang vườn dinh đại sứ Mỹ tại Indonesia. Khoảng một chục đại sứ khác cũng đã vội vã xin trợ cấp tương tự.
- Giám Đốc Văn Phòng Ngân Sách bị áp lực của thượng nghị sĩ Cộng Hòa Tom Coburn tiết lộ hàng năm Nhà Nước tốn cả trăm triệu trả lương cho một số công chức không làm việc gì hết. Đó là những công chức đại diện cho các nghiệp đoàn được Nhà Nước trả lương để “liên lạc” với các nghiệp đoàn, và những công chức thuộc diện “dự phòng” (stand by), tức là ngồi chờ khi nào Nhà Nước cần thì chạy đến làm một việc gì nhất định do nhu cầu nhất thời đòi hỏi. Còn không thì ở nhà ngủ hay đi làm việc khác, nhưng vẫn ăn lương toàn thời.
Trên đây chỉ là vài ví dụ về cách xài tiền của chính quyền Obama. Nếu thực sự ngân sách cần phải cắt giảm, thì đó chính là những loại chi tiêu cần cắt trước khi sa thải giáo viên hay cảnh sát để hù dọa thiên hạ. Một ngày đánh gôn với Tiger Wood của TT Obama bằng lương nguyên năm của từ 20 đến 30 giáo viên.
Trong tình trạng thâm thủng ngân sách, TT Obama trong năm qua đã lớn tiếng sỉ vả các đại gia đóng thuế thấp hơn mức thuế 25% của mấy cô thư ký của họ. TT Obama vừa công bố giấy khai thuế năm qua của ông, cho thấy ông đóng thuế 18%, mà không hề thắc mắc ông có đang tự sỉ vả mình hay không.
TT Obama loan báo ông tình nguyện hoàn trả lại 5% lương của ông, hay là 20.000 đô để làm gương cần kiệm cho cả nước, cũng như để chia sẻ nỗi đau của dân trước những khó khăn kinh tế hiện nay. Muốn hiểu rõ tính cao cả của sự hy sinh đó, ta cần nhìn vào vài chi tiết khác.
TT Obama lãnh lương 400.000 đô một năm. Ngoài lương ra thì TT Obama năm qua cũng lãnh 250.000 tiền bán hai cuốn sách của ông. Nhà Nước cũng trả phụ cấp du hành, mỗi lần đi công du được lãnh trợ cấp đặc biệt trả công mệt mỏi phải đi tới đi lui, còn chuyện máy bay, khách sạn, ăn uống, di chuyển hoàn toàn do Nhà Nước chi trả 100%. Khi không đi du lịch mà ngồi nhà trong Tòa Bạch Ốc thì dĩ nhiên ông không trả tiền nhà, tiền chợ búa ăn uống cao lương mỹ vị hạng nhất, cũng không trả tiền bồi bếp, lính gác, xe cộ gì hết. TT cũng không phải trả một xu tiền bác sĩ, nhà thương, bảo hiểm y tế, tiền học cho con, hay ngay cả tiền vợ chồng con cái đi nghỉ hè. Tức là tổng số hơn 600.000 lợi tức ông lãnh mỗi năm chỉ để... bỏ ống heo ăn lời, mai mốt về hưu xài chơi. TT Obama đã “hy sinh” khấu trừ 5% lương (20.000 đô) trả lại cho ngân qũy Nhà Nước để lo cho dân. Ông có hoàn trả 50% hay 100% lương và tiền bán sách thì cuộc sống của ông cũng chẳng thay đổi một ly nào. Cái đó gọi là hy sinh lớn lao làm gương và để chia sẻ nỗi đau của người nghèo.
Nhà báo Richard Cohen viết trên báo phe ta Washington Post, nhận định sự “hy sinh” này thật ra là một sỉ nhục –insult- cho tất cả những người đang vật lộn với những khó khăn kinh tế hay nạn thất nghiệp hiện nay.
Và con số những người đang gặp khó khăn hiện nay không phải là nhỏ.
Thống kê của Nhà Nước cho thấy hiện nay, cứ bẩy người Mỹ thì có một người sống bằng phiếu thực phẩm foodstamps, lại một con số kỷ lục của chính quyền Obama. Có gần 50 triệu người Mỹ nhận foodstamps, nhiều nhất là tại tiểu bang nhà của TT Obama, Illinois, và các tiểu bang nghèo phiá nam như Mississippi, Louisiana, Tennessee và Georgia, cũng như vùng Washington DC và Maryland. Năm 2012, Nhà Nước chi hơn 80 tỷ riêng cho chương trình thực phẩm này. Cộng thêm gần 20 tỷ cho chương trình trợ cấp dinh dưỡng cho trẻ em (Child Nutrition Program) phần lớn cho các trẻ em không có bố, vị chi là xấp xỉ 100 triệu cho hai chương trình thực phẩm này. Năm 2009, hai chương trình này chi ra tổng cộng 55 triệu, tức là gia tăng gấp đôi trong ba năm dưới thời Obama.
Dĩ nhiên kinh tế khó khăn, thất nghiệp lan tràn là lý do chính, nhưng lý do quan trọng không kém là việc chính quyền Obama đã nới rộng rất nhiều những điều kiện để có thể hưởng foodstamps, càng ngày dễ dãi đưa đến lạm dụng tối đa, trong khi các công chức lè phè chỉ cần chi mà không cần kiểm soát gì.
Với những chi tiêu rộng rãi kiểu này, TT Obama mà không tái đắc cử năm ngoái mới là chuyện lạ. Không cần thống kê chính xác gì, ta cũng có thể thấy 99% mấy ông bà ăn foodstamps này đã bầu cho TT Obama rồi. Đó có phải là một hình thức mua phiếu hay không thì tùy mỗi người nhận định. TT Obama dĩ nhiên sẽ biện minh các chi tiêu của ông như là cần thiết để “cứu đói giảm nghèo”.
Từ năm 1969, khi TT cấp tiến Lyndon Johnson tung ra các chương trình chống nghèo (anti-poverty programs) của ông cho đến nay, Nhà Nước đã chi ra tổng cộng hơn 15.000 tỷ cho các chương trình chống nghèo. Thành quả của 15.000 tỷ đó: năm 1969, 12% dân Mỹ sống dưới lằn ranh nghèo, năm 2012 tỷ lệ đó là 14%. Trong sáu người Mỹ thì vẫn có một người được coi là sống dưới lằn ranh nghèo. Đồng thời, số người sống bằng phiếu thực phẩm tăng gấp 15 lần, từ 3 triệu năm 1969 lên đến 50 triệu năm 2012.
Nói cách khác, Nhà Nước Mỹ dưới các tổng thống cấp tiến, đã chi tiêu mút mùa cho các chương trình an sinh gọi là chống nghèo, nhưng kết quả không có gì đáng nói để chứng minh tính hữu hiệu của việc Nhà Nước tung tiền ra cứu nhân độ thế. Trái lại, lại có càng nhiều người nghèo thêm, càng nhiều người lệ thuộc vào Nhà Nước. Một cái vòng luẩn quẩn không lối thoát.
TT Obama cũng đang vướng mắc vào cái vòng này. Ông là tổng thống cấp tiến nhất và chi tiêu vung vít nhất từ thời TT Johnson, cách đây nửa thế kỷ. Và kết quả cũng chẳng có gì đáng khoe. Ngoại trừ việc ông tái đắc cử tổng thống. (14-04-13)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Câu chuyện Dân Chủ và Cộng Hòa không thỏa hiệp được về vấn đề ngân sách, đưa đến tình trạng bắt buộc phải tăng thuế và cắt giảm chi tiêu đã được bàn tán quá nhiều, không cần bàn thêm nữa. Chỉ cần nói đại cương Cộng Hòa đã nhượng bộ một phần, tăng thuế những người có lợi tức từ trên 400.000 đô trở lên. Tuy cao hơn mức 200.000 đô TT Obama đòi hỏi, nhưng vẫn là một nhượng bộ của phe bảo thủ Cộng Hòa. Bây giờ tới phiên TT Obama cắt chi tiêu. Trái với thỏa thuận, TT Obama không chịu cắt gì hết, đưa đến tình trạng cắt chi tiêu tự động (sequester) theo luật do chính TT Obama đề nghị rồi ký. Khoảng 600 tỷ sẽ bị cắt trong mười năm tới, trong đó có 85 tỷ bị cắt trong năm nay.
Con tính của TT Obama rất giản dị. Nếu ông cắt chi tiêu, sẽ bị đụng chạm quyền lợi nhiều người, do đó để cái “sequester” tự kích động, rồi đổ thừa là do phe đối lập không chịu nhượng bộ nên sequester bị kích động. Lúc đầu thì ông nói sequester là ý kiến của Cộng Hoà, sau khi nhà báo Woodward xác nhận và chứng minh sequester là ý kiến của nhóm chuyên gia của Toà Bạch Ốc, thì TT Obama đổi giọng nói là ông bị ép phải đề nghị thủ tục sequester do áp lực của phe Cộng Hòa. Chiến thuật của TT Obama trước sau như một: đổ thừa và đổ thừa.
Trước khi việc tự động cắt giảm chi tiêu có hiệu lực từ ngày 1 Tháng 3 năm 2013, TT Obama lên tiếng báo động thiên hạ cắt như vậy sẽ là đại họa cho nước Mỹ. Chính ông và các nhân viên nội các ra trước truyền hình và báo chí liệt kê hàng loạt biện pháp để cắt chi tiêu. Toàn là những chuyện ghê gớm nghe phát rét. Cho dù là chỉ cắt 85 tỷ, đại khái có hơn 2% ngân sách nguyên năm.
Chẳng hạn như hàng ngàn giáo viên sẽ bị sa thải, hàng trăm trường học đóng cửa, khoảng 600 triệu tiền trợ cấp giáo dục của liên bang sẽ bị cắt, trẻ con bị bệnh nặng sẽ không được cứu chữa, hàng triệu hành khách sẽ bị kẹt tại các phi trường vì máy bay bị trễ, không phận tắc nghẽn vì các chuyên viên kiểm không bị sa thải đưa đến nguy cơ tai nạn trên trời, hàng ngàn chuyên viên kiểm tra thực phẩm sẽ bị sa thải khiến kỹ nghệ thực phẩm sẽ mất 10 tỷ, sẽ bớt thịt cá tại các siêu thị, tiền già, tiền thất nghiệp, tiền Medicaid, Medicare sẽ bị xén, nạn thất nghiệp sẽ trầm trọng hơn nữa, các nhà tù sẽ phải thả cả ngàn can phạm ra vì hết tiền, và quan trọng hơn cả, an ninh của Mỹ sẽ bị trực tiếp đe dọa vì chi phí quốc phòng sẽ bị cắt cả trăm tỷ trong những năm tới.
Không phải chỉ có nhân viên nội các hăm he không đâu. Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Barbara Mikulski của Maryland tiên đoán cảnh sát sẽ bị khoá tay và trộm cướp sẽ tràn ngập cả nước. Cả tướng John Kelly cũng lên tiếng quân đội sẽ không đủ phương tiện yểm trợ các vụ ngăn ngừa ma túy nhập vào từ Nam Mỹ, và đủ loại ma túy sẽ tràn ngập Nữu Ước, Boston, v.v...
Chưa đến nỗi tận thế, nhưng cũng không ít người run lẩy bẩy.
Nhưng rồi dân trí của Mỹ cao hơn TT Obama dự đoán. Chẳng mấy ai thắc mắc và chẳng có áp lực gì đặc biệt đối với khối Cộng Hòa. Trái lại, hàng loạt thăm dò dư luận cho thấy đa số dân Mỹ ý thức được các chi tiêu đã đi quá xa, ngoài khả năng tài chánh của nước Mỹ, và đã đến lúc phải có biện pháp thắng bớt lại.
Ngay cả một số chính khách Dân Chủ cũng phải lên tiếng phàn nàn TT Obama đã đi quá xa. Cựu thống đốc Pennsylvania, cũng là cựu Chủ Tịch Ủy Ban Quốc Gia của đảng Dân Chủ, Ed Rendell, và dân biểu Sander Levin của Michigan trong tiểu ban Ngân Sách của Hạ Viện, đã lên tiếng nhận định TT Obama nói quá. Mà đúng như vậy, ngày đầu tiên những chi tiêu bị tự động cắt, TT Obama đã phải “đính chính”, tuyên bố là chưa đến nỗi tận thế đâu mà lo. Nhưng cũng để chứng minh cắt chi tiêu là chuyện thật, TT Obama ra lệnh không cho du khách vào viếng Tòa Bạch Ốc nữa, vì ngân sách Tòa Bạch Ốc không đủ tiền trả Sở Mật Vụ bảo đảm an toàn cho TT Obama và gia đình. Bị chất vấn gay gắt, TT Obama quay về chiến thuật sở trường: đổ thừa. Ông nói đây không phải là quyết định của ông, mà là quyết định của Sở Mật Vụ (Secret Services).
Rồi thực tế cũng cho thấy cho đến nay, hơn một tháng sau khi các biện pháp cắt giảm tự động có hiệu lực, chẳng ai thấy một hù dọa nào của chính quyền Obama trở thành sự thực. Chưa có trường nào bị đóng cửa, chưa có thầy cô nào bị sa thải, chưa có tàu bay nào đâm nhau trên trời, thịt cá vẫn ê hề, súng đạn vẫn đầy đủ,... Ngoại trừ chuyện cấm vào Tòa Bạch Ốc.
Trái lại, thiên hạ vẫn thấy cảnh Nhà Nước chi tiêu thả giàn, nhiều chuyện cần thiết không tránh được, nhưng cũng không thiếu gì chuyện bá láp, chẳng có nhu cầu gì hay lý do gì để biện minh cả.
Kẻ viết này trong thời gian qua, đọc báo và thấy được hàng loạt chuyện xin kể ra dưới đây để quý độc giả thưởng lãm và nhận định. Những mẫu tin liệt kê không theo thứ tự đặc biệt nào.
- Ngân sách Tòa Bạch Ốc kẹt tiền, nhưng vẫn đủ để Đệ Nhất Phu Nhân đi chơi một vòng Nữu Ước, Mississipi, Missouri, và Chicago cuối Tháng Hai. Qua tháng Ba, bà Michelle và các con, cùng bạn bè đi nghỉ hè Florida trước khi đi trượt tuyết ở Colorado. Chưa kể Đệ Nhất Cô Nương Malia Obama, 14 tuổi, đi Nữu Ước chơi riêng với một đám bạn, bằng tiền thuế của chúng ta đóng, với nửa tá nhân viên mật vụ đi theo bảo vệ.
- Cũng đủ tiền để TT Obama đi đánh gôn ở Florida với Tiger Wood. Tốn một triệu đô cho một ngày đánh gôn đó của TT Obama.
- Sở Mật Vụ cử người canh gác thường trực tư dinh của PTT Biden tại Delaware, không phải dinh PTT ở Washington DC. Họ phải thuê một căn nhà phụ trong sân tư dinh, và năm qua, phải trả hơn 26.000 đô tiền thuê cho chủ đất, không ai khác hơn là ông Biden. Tức là họ phải trả tiền cho PTT để “được” gác nhà riêng của ông ta.
- Tổng thống và phó tổng thống tiếp tục đi “công du” bất kể cắt giảm ngân sách hay không. PTT Biden và vài ba tùy tùng đi London và Paris, mỗi nơi ngủ lại một đêm. Chi phí hai đêm: một triệu đô. Kể cả tiền máy bay, ăn uống, xe cộ, an ninh,... cũng xấp xỉ hai triệu cho hai ngày. Đại khái tổng thống hay phó tổng thống đi đâu mỗi ngày cũng tốn một T.
- Toà Bạch Ốc hiện có 140 nhân viên và phụ tá làm lương trên 100.000 đô một năm, một con số kỷ lục so với tất cả các chính quyền trước. Không kể cả trăm người khác lãnh lương dưới mức 100.000. Như có ba ông chuyên viên gọi là calligraphers, chỉ ngồi lựa kiểu chữ trên computer cho các thư từ, hay thiệp mời gì đó của TT Obama. Mỗi ông chẳng biết làm việc một tháng mấy ngày, nhưng được trả lương hơn 90.000 đô một ông.
- Toà Bạch Ốc tổ chức nhạc hội cho gia đình TT Obama tiêu khiển. Đây là lần thứ 10 trong bốn năm qua. Nhạc hội có tính “gia đình” này có sự hiện diện của những tên tuổi lớn nhất của giới ca hát Mỹ như Justin Timberlake, Cyndi Lauper, Queen Latifah,... Những lần trước thì có Paul McCartney của nhóm Beatles, hay ca sĩ mù Stevie Wonder. Cát-xê của những vị này không được tiết lộ nhưng bảo đảm buổi trình diễn tốn bạc triệu. Bị chỉ trích nặng, TT Obama quyết định cho làm... lớn hơn nữa, mời cả trăm quan khách và cho quay phim, trình chiếu trên truyền hình ngày 16 tháng 4 này. Làm như thể đây là tổng thống tổ chức nhạc hội cho cả nước nghe.
- TT Obama là người chú trọng rất nhiều về các vấn đề nghiên cứu khoa học. Một vài ví dụ về các “công trình nghiên cứu” mà TT Obama cho tài trợ: hơn 1,5 triệu đô để nghiên cứu tại sao những bà lại cái lại đực gì đó có khuynh hướng béo phì; gần 400.000 đô nghiên cứu bộ phận sinh dục của vịt; gần 900.000 đô để nghiên cứu về đời sống tình dục của loài sên; gần 2 triệu để nghiên cứu việc khuyến khích thanh niên gốc La-Tinh uống nước lạnh nhiều hơn,...
- Tân Ngoại Trưởng John Kerry đi công du Trung Đông. Đến Jordan, ông cho ngay vua Jordan 200 triệu để giúp định cư dân Palestine tỵ nạn tại Jordan. Rồi ông đi Gaza thăm Chủ Tịch Palestine, tặng thêm 500 triệu. Rồi đi Ai Cập, tặng 200 triệu cho TT Ai Cập để hy vọng làm giảm bớt sự thân thiện của Ai Cập đối với Iran, chưa kể bốn phản lực F-16 trị giá gần 20 triệu một cái, và gần 100 triệu tân trang phi trường quân sự Cairo. Khơi khơi hơn một tỷ trong chuyến đi ra mắt của tân Ngoại Trưởng.
- Ông Kerry cũng đã chấp nhận chi hơn 700.000 đô để chỉnh trang sân vườn dinh của đại sứ Mỹ tại NATO, bên Bỉ. Ông cũng đang “cứu xét” đơn xin 500.000 đô để chỉnh trang vườn dinh đại sứ Mỹ tại Indonesia. Khoảng một chục đại sứ khác cũng đã vội vã xin trợ cấp tương tự.
- Giám Đốc Văn Phòng Ngân Sách bị áp lực của thượng nghị sĩ Cộng Hòa Tom Coburn tiết lộ hàng năm Nhà Nước tốn cả trăm triệu trả lương cho một số công chức không làm việc gì hết. Đó là những công chức đại diện cho các nghiệp đoàn được Nhà Nước trả lương để “liên lạc” với các nghiệp đoàn, và những công chức thuộc diện “dự phòng” (stand by), tức là ngồi chờ khi nào Nhà Nước cần thì chạy đến làm một việc gì nhất định do nhu cầu nhất thời đòi hỏi. Còn không thì ở nhà ngủ hay đi làm việc khác, nhưng vẫn ăn lương toàn thời.
Trên đây chỉ là vài ví dụ về cách xài tiền của chính quyền Obama. Nếu thực sự ngân sách cần phải cắt giảm, thì đó chính là những loại chi tiêu cần cắt trước khi sa thải giáo viên hay cảnh sát để hù dọa thiên hạ. Một ngày đánh gôn với Tiger Wood của TT Obama bằng lương nguyên năm của từ 20 đến 30 giáo viên.
Trong tình trạng thâm thủng ngân sách, TT Obama trong năm qua đã lớn tiếng sỉ vả các đại gia đóng thuế thấp hơn mức thuế 25% của mấy cô thư ký của họ. TT Obama vừa công bố giấy khai thuế năm qua của ông, cho thấy ông đóng thuế 18%, mà không hề thắc mắc ông có đang tự sỉ vả mình hay không.
TT Obama loan báo ông tình nguyện hoàn trả lại 5% lương của ông, hay là 20.000 đô để làm gương cần kiệm cho cả nước, cũng như để chia sẻ nỗi đau của dân trước những khó khăn kinh tế hiện nay. Muốn hiểu rõ tính cao cả của sự hy sinh đó, ta cần nhìn vào vài chi tiết khác.
TT Obama lãnh lương 400.000 đô một năm. Ngoài lương ra thì TT Obama năm qua cũng lãnh 250.000 tiền bán hai cuốn sách của ông. Nhà Nước cũng trả phụ cấp du hành, mỗi lần đi công du được lãnh trợ cấp đặc biệt trả công mệt mỏi phải đi tới đi lui, còn chuyện máy bay, khách sạn, ăn uống, di chuyển hoàn toàn do Nhà Nước chi trả 100%. Khi không đi du lịch mà ngồi nhà trong Tòa Bạch Ốc thì dĩ nhiên ông không trả tiền nhà, tiền chợ búa ăn uống cao lương mỹ vị hạng nhất, cũng không trả tiền bồi bếp, lính gác, xe cộ gì hết. TT cũng không phải trả một xu tiền bác sĩ, nhà thương, bảo hiểm y tế, tiền học cho con, hay ngay cả tiền vợ chồng con cái đi nghỉ hè. Tức là tổng số hơn 600.000 lợi tức ông lãnh mỗi năm chỉ để... bỏ ống heo ăn lời, mai mốt về hưu xài chơi. TT Obama đã “hy sinh” khấu trừ 5% lương (20.000 đô) trả lại cho ngân qũy Nhà Nước để lo cho dân. Ông có hoàn trả 50% hay 100% lương và tiền bán sách thì cuộc sống của ông cũng chẳng thay đổi một ly nào. Cái đó gọi là hy sinh lớn lao làm gương và để chia sẻ nỗi đau của người nghèo.
Nhà báo Richard Cohen viết trên báo phe ta Washington Post, nhận định sự “hy sinh” này thật ra là một sỉ nhục –insult- cho tất cả những người đang vật lộn với những khó khăn kinh tế hay nạn thất nghiệp hiện nay.
Và con số những người đang gặp khó khăn hiện nay không phải là nhỏ.
Thống kê của Nhà Nước cho thấy hiện nay, cứ bẩy người Mỹ thì có một người sống bằng phiếu thực phẩm foodstamps, lại một con số kỷ lục của chính quyền Obama. Có gần 50 triệu người Mỹ nhận foodstamps, nhiều nhất là tại tiểu bang nhà của TT Obama, Illinois, và các tiểu bang nghèo phiá nam như Mississippi, Louisiana, Tennessee và Georgia, cũng như vùng Washington DC và Maryland. Năm 2012, Nhà Nước chi hơn 80 tỷ riêng cho chương trình thực phẩm này. Cộng thêm gần 20 tỷ cho chương trình trợ cấp dinh dưỡng cho trẻ em (Child Nutrition Program) phần lớn cho các trẻ em không có bố, vị chi là xấp xỉ 100 triệu cho hai chương trình thực phẩm này. Năm 2009, hai chương trình này chi ra tổng cộng 55 triệu, tức là gia tăng gấp đôi trong ba năm dưới thời Obama.
Dĩ nhiên kinh tế khó khăn, thất nghiệp lan tràn là lý do chính, nhưng lý do quan trọng không kém là việc chính quyền Obama đã nới rộng rất nhiều những điều kiện để có thể hưởng foodstamps, càng ngày dễ dãi đưa đến lạm dụng tối đa, trong khi các công chức lè phè chỉ cần chi mà không cần kiểm soát gì.
Với những chi tiêu rộng rãi kiểu này, TT Obama mà không tái đắc cử năm ngoái mới là chuyện lạ. Không cần thống kê chính xác gì, ta cũng có thể thấy 99% mấy ông bà ăn foodstamps này đã bầu cho TT Obama rồi. Đó có phải là một hình thức mua phiếu hay không thì tùy mỗi người nhận định. TT Obama dĩ nhiên sẽ biện minh các chi tiêu của ông như là cần thiết để “cứu đói giảm nghèo”.
Từ năm 1969, khi TT cấp tiến Lyndon Johnson tung ra các chương trình chống nghèo (anti-poverty programs) của ông cho đến nay, Nhà Nước đã chi ra tổng cộng hơn 15.000 tỷ cho các chương trình chống nghèo. Thành quả của 15.000 tỷ đó: năm 1969, 12% dân Mỹ sống dưới lằn ranh nghèo, năm 2012 tỷ lệ đó là 14%. Trong sáu người Mỹ thì vẫn có một người được coi là sống dưới lằn ranh nghèo. Đồng thời, số người sống bằng phiếu thực phẩm tăng gấp 15 lần, từ 3 triệu năm 1969 lên đến 50 triệu năm 2012.
Nói cách khác, Nhà Nước Mỹ dưới các tổng thống cấp tiến, đã chi tiêu mút mùa cho các chương trình an sinh gọi là chống nghèo, nhưng kết quả không có gì đáng nói để chứng minh tính hữu hiệu của việc Nhà Nước tung tiền ra cứu nhân độ thế. Trái lại, lại có càng nhiều người nghèo thêm, càng nhiều người lệ thuộc vào Nhà Nước. Một cái vòng luẩn quẩn không lối thoát.
TT Obama cũng đang vướng mắc vào cái vòng này. Ông là tổng thống cấp tiến nhất và chi tiêu vung vít nhất từ thời TT Johnson, cách đây nửa thế kỷ. Và kết quả cũng chẳng có gì đáng khoe. Ngoại trừ việc ông tái đắc cử tổng thống. (14-04-13)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình