Hôm nay,  

Hà Nội Những Ngày Cuối Thu

17/11/201300:00:00(Xem: 7913)
Tôi xa Hà Nội năm lên bẩy.

Cái tuổi vừa chớm biết yêu thiên nhiên bốn mùa!

Căn nhà tôi ở khi xưa nằm trên phố Hàng Đào. Con đường này là thiên đàng tuổi thơ, mỗi ngày tôi thức dậy chờ mẹ gọi quà sáng của những bà bán hàng rong rồi thập thò trước cửa nhìn khách bộ hành qua lại. Nhiều lần lòng tôi thôi thúc... tò mò muốn đi về chốn trai thanh nữ tú có trời xanh mây trắng và mầu nước cẩm thạch Hồ Gươm! Thuở ấy, vừa bước ra cổng là đã ngại ngùng, nơi nào cũng xa xôi dù nhà chỉ cách hồ khoảng trăm thước; mỗi khi trốn mẹ một mình thơ thẩn tạt qua hồ Hoàn Kiếm, bao giờ tôi cũng lo âu như chuyến phiêu lưu dài đầy bất trắc.

Mùa đông đến, tôi vui được khoác chiếc áo len mẹ đan, cảm thấy thi vị từ cái ấm áp lãng mạn tuổi đầu đời và thích đi phố để cơn gió lạnh biến làn hơi thành làn khói cuốn dài theo từng bước chân đi... Thế nhưng mùa thu vẫn là mùa quyến rũ nhất vì lòng tôi xôn xao như trò chuyện, tỏ được nỗi niềm riêng của mình với không gian bàng bạc đó! Xa Hà Nội chính là xa cả mùa thu mỗi năm trở lại vào độ tháng mười! Khi yêu mà thất tình thì đối tượng trở thành thiên thu và mong chờ mòn mỏi. Thu trong tôi cũng thế! Niềm hoài cảm ấy khôn nguôi...

Thế rồi tôi lớn lên ở miền Nam, giản dị có hai mùa mưa nắng nhưng mùa thu Hà Nội vẫn mãi vây quanh mỗi khi trời trở gió hay thời tiết lạnh lẽo bất thường. Sau này, buồn nghe những bản nhạc như “ Nhớ mùa thu Hà Nội” của Trịnh Công Sơn hay “Hà Nội ngày tháng cũ” mà nhạc sĩ Song Ngọc tưởng tượng sáng tác lên, tôi biết cảnh thu mưa phùn gió bấc Hà Nội vẫn âm thầm đi bên cạnh cuộc đời và hơn bao giờ hết, tôi mong có ngày được trở về để nghe thu vàng thổn thức giống như lời ca quyến rũ trong âm nhạc.

Yêu là biết đợi chờ rồi cố gắng chờ đợi để thu xếp công việc... Cuối cùng thì tôi cũng đến phi trường Nội Bài giữa tháng 11 năm nay. Chẳng may những cây hoa sữa đã tàn bông vì nơi đây đang độ cuối thu, cành lá còn sum sê mà hương thơm đầu mùa đã tan hết. Biết mình gần như lỡ hẹn với “nàng thu” nhưng muộn vẫn còn hơn không vì trải qua thời gian dài mong đợi nên lòng nhủ lòng, sẵn sàng chấp nhận mọi hoàn cảnh... và như thế, tôi hân hoan sống giữa thành phố cổ vào những ngày cuối thu.

Nhìn mùa thu đi, lòng người ngẫu nhiên trùng thấp vì cảnh vật khắp nơi sẵn một mầu xám tro nhọc nhằn. Hơn nữa, ở thời điểm giao mùa Thu Đông, Hà Nội khô cằn xác xơ vì là “mùa vắng những cơn mưa” nên cây cỏ hai bên đường kể cả gốc bàng lá đỏ và cây hoa sữa trắng, lá đổi mầu vàng nâu trên cành chưa kịp rơi đều phủ một lớp áo ngoài mầu đất bụi tang thương.

Hà Nội ví như cô gái quê ở ngay trung tâm là phố cổ với bờ hồ và cầu Thê Húc mầu huyết dụ... Gái quê lam lũ, khói xe bụi bậm, quên tắm rửa vì trời không mưa nhiều ngày qua thì còn đâu vẻ đẹp quyến rũ của hương đồng cỏ nội? Xe cộ như nước chẩy, nhiều phố trải đất nâu không tráng nhựa nên bụi bay trong không gian mịt mờ.

Khắp nẻo đường trong thành phố, hai vỉa hè đều có những hàng quán. Khách bộ hành chỉ còn biết chọn lựa, hoặc lách qua mặt những thực khách đang gục đầu vào tô bún ăn uống hay là bước xuống lòng đường mà đi! Cái nào cũng khổ vì xe pháo như mắc cửi, tai nạn dễ dàng sẩy ra chẳng thấy lúc nào yên ổn.

Cô gái quê đã bẩn lại còn luộm thuộm, rác rưởi vứt khắp nơi theo tiện nghi và nước dơ với đồ ăn đổ ra đường, may thì mới có quán ăn ở ngay gần miệng cống! Tôi tự hỏi từng đó hàng ăn gánh thêm vào buôn bán trên lề đường nhưng cầu vệ sinh, vòi nước sạch không thêm một cái nào! Thế thì cô gái quê Hà Nội giải quyết ra sao? Hình như nghe có tiếng ai hát vọng ra từ căn nhà nhỏ: “Sẽ có một ngày từng con đường nhỏ trả lời cho tôi...”

Vấn đề di chuyển ở Hà Nội chắc chắn phải là một vấn đề cấp bách. Giữa đô thị, tâm hồn du khách không còn thảnh thơi để tận hưởng âm điệu thanh vắng và vẻ đẹp nếu có của mùa thu nữa cho dù là vào lúc cuối mùa... Tất cả vang lên tiếng còi xe hơi, kèn xe máy, xe đạp, xích lô... chen lẫn lời bực dọc của khách bộ hành giữa quang cảnh khói xe ô nhiễm nhưng hai bên lề, hàng quán vẫn tấp nập, người ta ăn uống với cả bụi đưòng và ngồi nghỉ ngơi hít thở không khí thải ra từ đủ loại động cơ cộng thêm với khói thuốc lá! Cái lãng mạn không thiết thực trong bài hát “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa” chỉ còn là hình ảnh mỹ miều trong thơ văn. “Quán cóc nào liêu xiêu một câu thơ” khi mà lề đường chật ních hàng quán ăn... tự hỏi làm sao “chầm chậm bước ta về”?

Lên xe, dạo xem cho biết sự tình, vừa đi vừa chụp ảnh bất ngờ chụp cả chàng thanh niên Hà Nội, dáng dấp bảnh bao đang đứng phun vòi nước của mình ngay thanh thiên bạch nhật. Còn đâu tác phong và hình ảnh êm đềm những ngày cuối thu? Quán nhậu đông đúc kẻ ra người vào, vỏ bia ngổn ngang giữa tiếng cười nói ngả nghiêng. Cùng lúc đó, những cô gái trẻ từ quê lên tỉnh đi bán rong, một tay ôm thúng, một tay sách con thơ mời chào. Những đứa trẻ cũng sớm ra đời tranh đua, tuổi thơ đáng lẽ phải đến trường thì lang thang bán vé số và tôi thấy cả vợ chồng người ăn mày, đi hát dạo kiếm cơm trong khung cảnh xã hội ấy.

Tôi yêu Hà Nội bao nhiêu cũng không thể ngậm ngùi khi nhìn thấy một nhóm người ngồi trên vỉa hè quanh tấm vải nylon trải dưới đất, họ buôn bán, cắt phần một con vật vừa mới làm thịt, máu me còn vương vãi với cả bộ lòng, tim, gan, phổi… Rồi lát nữa đây, thịt con vật ấy sẽ đi khắp phố phường, cũng lại bầy bán lẻ tênh hênh trên lề đường không một miếng vải che.

Sự kiện này làm tôi liên tưởng đến con nai ngơ ngác giữa trời thu, bao lâu nay sống hồn nhiên bên cạnh hồn thơ của tôi... nay vô tình đã chết! Người ta đã làm thịt nó... Còn đâu hình ảnh thơ ngây tuyệt vời khi nai vàng đạp trên lá khô làm hồn ta ngây ngất vào mỗi độ thu về? Hình ảnh đời thường chết chóc này đáng lẽ phải đặt phía sau cửa hàng, bây giờ không hiểu có thể vì quá đông đúc mà phải trải cả ra mặt đường? Hẹn mai đây, cũng những còn đường nhỏ vô tri giác ấy sẽ “trả lời cho tôi”?

Tôi đi trong nắng thu, dù vào lúc cuối mùa nhưng vẫn ấm áp, ánh sáng dọi qua khu phố cổ những tia nắng lung linh. Phố cổ thì dĩ nhiên phải cũ nhưng cũ không phải là rách nát. Có nhiều căn nhà bề ngoài chắp vá mảnh tôn, tấm thiếc hay tầng gác siêu vẹo đóng thêm vài ba miếng gỗ ọp ẹp cần tu sửa. Hà Nội nghìn năm Thăng Long nếu muốn giữ mãi được vẻ đẹp cổ kính khi xưa dù bóng thời gian có tàn phai thì tất cả khu phố này phải được chăm sóc bảo trì theo chu kỳ, trồng nhiều cây để khi mùa thu về, lá đổi mầu tạo nên cảnh đẹp và nhất là thảo chương trình di dân vì khắp nơi mật độ dân cư đã quá đông. Tài xế taxi tôi gặp, 8/10 ở tỉnh lên Hà Nội làm việc, hỏi sao Hà Nội không mất đi cái hồn thanh tịnh êm đềm thuở xưa? Thỉnh thoảng một đoàn xe xích lô chở du khách đi quanh phố cổ, nệm và yên xe bọc mầu đỏ chói, sặc sỡ đến đối nghịch với nét cổ kính của cả khu phố lịch sử này.

Tản mạn đến cầu Thê Húc, tôi thấy khách thập phương viếng thăm rất đông nhưng phó nhòm nhiều hơn số cầu nên đa số đều hút thuốc đứng chờ. Bước qua cầu Thê Húc, ai cũng thấy một con cá chép to, nằm ngửa trên mặt hồ, du khách nhìn nó rồi chỉ chỏ than thở nhưng người mình thì chẳng ai bận tâm đến cái xác ươn thối đó! Tiếc thay, ở nơi thanh lịch này có những chi tiết nhỏ thiếu sót chỉ vì dễ dãi hay lười biếng mà làm mất đi cái đẹp của toàn thể.

Tản bộ về lại khách sạn ở đường Nguyễn Hữu Huân, đang suy tư với nỗi buồn khi nhìn mùa thu đi qua thành phố Hà Nội hôm nay... Bất chợt, tôi giật mình khi nghe tiếng sẹt bập bùng tí tách trên đầu, nhiều tia sáng tóe lửa từ trên cao rớt xuống lề đường! Thoáng vài giây, tôi nghĩ dây điện ở cột đèn chạm nổ nhưng khi ngó lên thì mới hiểu, chủ nhà của căn lầu năm tầng đang hàn sì cái lan can sân thượng. Ngậm ngùi với “tiếng thu” Hà Nội tân thời ấy và nếu chẳng may, sắt và lửa có rớt trúng đầu khách bộ hành nào qua lại thì có lẽ cũng chẳng phải là chuyện lớn đáng quan tâm? Nơi đây, con người đã quen làm việc một cách vô trách nhiệm, xuề xòa dễ dãi! May cho tôi vì tai nạn đã không sẩy ra …

Đến đây, biết rõ mùa thu Hà Nội mới, tôi đi về để hết mơ tưởng nhưng chẳng hiểu sao vẫn hy vọng Hà Nội sẽ được quản trị đứng đắn hơn với một ông thị trưởng tài ba liêm chính trong tương lai vì cũng yêu mùa thu Hà Nội như tôi.

Giấc mơ mùa thu Hà Nội êm đềm của thằng bé khi xưa vô tình đã trở thành cơn ác mộng! Phải chăng con người chẳng bao giờ nên tìm lại những ân tình một thời đã mất? Tôi tự hỏi nếu trước ngày về đây, tựa đề của hai bài hát vừa kể ở trên được đúc kết lại thành một ý khi viết về mùa thu Hà Nội chẳng hạn như “Nhớ mùa thu Hà Nội...ngày tháng cũ” thì có lẽ tôi không bị thất vọng và ngỡ ngàng như bây giờ!

Hà Nội đang sửa soạn đón cái rét đầu đông. Đường Cổ Ngư hay Tràng Thi nơi có những cây hoa sữa mang mầu bụi trần ở rất xa nơi này thế mà tôi vẫn ngửi thấy mùi hoa ấy thoang thoảng quanh đây... Giã từ mùa thu Hà Nội, tôi đang đi đến ga Hàng Cỏ lấy chuyến tầu tốc hành xuôi Nam và không hẹn ngày về...

Cao Đắc Vinh (11 / 11)

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.
Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.