Thời gian luôn là thước đo giá trị của những ca khúc đẹp. Những bản
ballad lời ca như thơ, điệu nhạc nhẹ nhàng làm say đắm lòng người qua
bao thế kỷ càng chứng minh giá trị vĩnh hằng của nó. Hết thảy
chúng ta đều nghe qua ca khúc Scarborough Fair một lần trong đời. Phiên
chợ Scarborough ở ven biển nước Anh từ những năm của thế kỷ 17 giờ
đã tàn lụi. Nhưng khúc ballad đậm màu dân ca này mãi lưu truyền cho
đến ngày nay. Ngoài giai điệu đằm thắm, dịu dàng như khúc dân ca, như
lời ru con, như câu hò điệu lý và những câu hát đối mượt mà. Ca từ
thật đậm màu triết lý và đầy thi vị của một tình yêu sáng ngời.
Tiếng hát bè trầm buồn như thầm thì của cặp song ca Simon và
Garfunkel hay tiếng hát nhẹ nhàng như sương mai mang âm hưởng Celtic của
Sarah Brightman đều mang ca khúc tuyệt vời đến làm mềm lòng người. Và
nếu bạn tìm đọc nguyên bản của bài dân ca du dương này mới thấy cái
hay như nhân lên gấp bội:
Are you going to Scarborough Fair? Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Remember me to one who lives there. For once she was a true lover of mine.
Bạn có đi hội chợ Scarborough?
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và bách lý hương
Nhắc tôi đến một người ở nơi ấy,
Rằng nàng đã từng là người yêu đích thực của tôi.
Tell her to make me a cambric shirt. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Without a seam or needlework. Then she shall be a true lover of mine.
Bảo nàng may cho tôi chiếc áo.
Áo không viền may, không đường kim mũi chỉ.
Tell her to wash it in yonder well. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Where never spring water or rain ever fell. And she shall be a true lover of mine.
Bảo nàng giặt áo bên giếng kia
Nơi không bao giờ có nước và mưa.
Tell her to dry it on yonder thorn. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Which never bore blossom since Adam was born. Then she shall be a true lover of mine.
Bảo nàng phơi áo trên cành gai
Nơi cây chưa bao giờ chịu trổ bông từ xưa.
Now he has asked me questions three. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
I hope he'll answer as many for me. Before he shall be a true lover of mine.
Chàng đã hỏi em ba điều. Giờ đến phiên em hỏi.
Trước khi chàng trở thành tình nhân đích thực của em.
Tell him to buy me an acre of land. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Between the salt water and the sea sand. Then he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng mua cho em mẫu đất
Nằm giữa nước mặn và cát biển
Tell him to plough it with a ram's horn. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
And sow it all over with one pepper corn. And he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng cày xới bằng chiếc sừng cừu giống
Và gieo khắp nơi bằng một hạt bắp non.
Tell him to reap it with a sickle of leather. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
And bind it up with a peacock feather. And he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng gặt lấy với chiếc liềm bằng da
Và buộc lại bằng một cọng lông công
Tell him to thrash it on yonder wall. Parsley, sage, rosemary, and thyme,
And never let one corn of it fall. Then he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng phơi mùa gặt trên bờ tường kia
Đừng để rơi ngay cả một hạt bắp
When he has done and finished his work. Parsley, sage, rosemary, and thyme:
Oh, tell him to come and he'll have his shirt. And he shall be a true lover of mine.
Khi nào làm xong những việc ấy
Bảo chàng hãy đến nhận chiếc áo. Và chàng sẽ là người yêu đích thực của em.
Lời ca như câu hát đối, như thử thách tình yêu chân chính của đôi trai gái phải đến từ những điều thách đố bất khả. Làm sao để nàng may chiếc áo không viền kim mũi chỉ, áo sẽ giặt bên giếng khô và phơi trên những cành gai, chưa bao giờ ra lá trổ hoa? Làm sao để chàng có thể mua được miếng đất trên biển mặn, cày xới bằng chiếc sừng cừu giống, gieo bằng một hạt bắp non và gặt bằng liềm da...
Parsley, sage, rosemary và thyme là hương vị cho mổi bửa ăn của nước Anh thời trung cổ; là hành, ngò, tiêu và tỏi; là miếng thơm, lát khế, rău răm và mớ cá kình; là chút hành hương, húng quế, ngò gai và cành hồi, cho tô canh cá, cho bát phở thơm lựng quê mình...
Bởi thế nên parsley, sage, rosemary và thyme được luyến láy, lập lại ở mỗi đoạn. Là những tang tính tình tang, là những ầu ơi ví dầu. Khúc ballad Scarborough Fair như là khúc dân ca thử thách, đo lường, trêu chọc người bạn tình. thâm thúy mà mặn duyên của chúng mình:
Anh về mua lụa bọc trời
Mua thuyền chở núi em thời theo ngay.
.
Anh về chẻ lạt bó tro
Rán sành ra mỡ em cho làm chồng.
.
Anh về tìm vảy cá trê
Tìm gan tim thú, tìm mề con lươn.
Tìm cho con bún có xương
Tìm dây tơ hồng có rễ em mà theo không?...
Dễ thương đến thế là cùng. Thách nhau những dâu bể vô hạn chừng như bất khả thi trong đời thường. Làm khó nhau để tìm tấm lòng chung. Làm khó nhau để được bạn lòng tri kỷ và đôi lời gởi về người xưa nơi ấy những kỷ niệm làng quê ngọt bùi. Đi chợ phiên là niềm háo hức rạo rực đầy hoài niệm của tuổi trẻ, là hứa hẹn gặp được ý trung nhân và hội hè vui ca tháng ngày sau vụ mùa vất vả. Nơi phiên chợ của chúng mình có người hát vọng:
Bạn có đi chợ Kỳ Lừa? Mua giùm ta chiếc áo lụa. Dệt bằng tơ trời và nhuộm màu nắng sớm
Em có đi chợ Đông Ba? Kiếm giùm Anh chùm hoa nắng. Nở trên cây tình già, ngan ngát mùi hương trăng.
Anh có đi chợ Bến Thành? Tìm giúp Em chiếc nhẩn cỏ, có đính hạt kim cương làm bằng giọt nước mắt, bện từ cỏ tương tư...
Chúng mình sẽ mặc chiếc áo lụa dệt bằng tơ trời, tay đeo chiếc nhẩn cỏ, cầm chùm hoa nắng hân hoan đi vào đời tình ái thủy chung.
Làm khó nhau vậy mà con người cứ đến với nhau, nên duyên chồng vợ. Làm khó vậy mà những cuộc hôn nhân cứ đến rồi đi theo năm tháng. Để những câu hát yêu thương đầy hoài cảm theo mãi chân người trẩy hội. Tình yêu cao vời hơn mọi thứ. Mà ước ao thì vô cùng tận. Tất cả đều qua đi. Chỉ có Parsley, sage, rosemary và thyme còn lại mãi hương vị nồng nàn cho cuộc đời. Như húng quế, ngò gai, hành hương và hoa hồi. Như giai điệu đẹp ngời Scarborough Fair mãi đồng vọng ngàn năm những thiết tha tuyệt vời về tình yêu, chân lý, sự chung thủy và những điều bất khả trong cõi người hữu hạn.
Sean Bảo
www.baosinh.com| Tùy Bút site
www.sean-bao.com| SB Graphic Design
Are you going to Scarborough Fair? Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Remember me to one who lives there. For once she was a true lover of mine.
Bạn có đi hội chợ Scarborough?
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và bách lý hương
Nhắc tôi đến một người ở nơi ấy,
Rằng nàng đã từng là người yêu đích thực của tôi.
Tell her to make me a cambric shirt. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Without a seam or needlework. Then she shall be a true lover of mine.
Bảo nàng may cho tôi chiếc áo.
Áo không viền may, không đường kim mũi chỉ.
Tell her to wash it in yonder well. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Where never spring water or rain ever fell. And she shall be a true lover of mine.
Bảo nàng giặt áo bên giếng kia
Nơi không bao giờ có nước và mưa.
Tell her to dry it on yonder thorn. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Which never bore blossom since Adam was born. Then she shall be a true lover of mine.
Bảo nàng phơi áo trên cành gai
Nơi cây chưa bao giờ chịu trổ bông từ xưa.
Now he has asked me questions three. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
I hope he'll answer as many for me. Before he shall be a true lover of mine.
Chàng đã hỏi em ba điều. Giờ đến phiên em hỏi.
Trước khi chàng trở thành tình nhân đích thực của em.
Tell him to buy me an acre of land. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Between the salt water and the sea sand. Then he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng mua cho em mẫu đất
Nằm giữa nước mặn và cát biển
Tell him to plough it with a ram's horn. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
And sow it all over with one pepper corn. And he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng cày xới bằng chiếc sừng cừu giống
Và gieo khắp nơi bằng một hạt bắp non.
Tell him to reap it with a sickle of leather. Parsley, sage, rosemary, and thyme;
And bind it up with a peacock feather. And he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng gặt lấy với chiếc liềm bằng da
Và buộc lại bằng một cọng lông công
Tell him to thrash it on yonder wall. Parsley, sage, rosemary, and thyme,
And never let one corn of it fall. Then he shall be a true lover of mine.
Bảo chàng phơi mùa gặt trên bờ tường kia
Đừng để rơi ngay cả một hạt bắp
When he has done and finished his work. Parsley, sage, rosemary, and thyme:
Oh, tell him to come and he'll have his shirt. And he shall be a true lover of mine.
Khi nào làm xong những việc ấy
Bảo chàng hãy đến nhận chiếc áo. Và chàng sẽ là người yêu đích thực của em.
Lời ca như câu hát đối, như thử thách tình yêu chân chính của đôi trai gái phải đến từ những điều thách đố bất khả. Làm sao để nàng may chiếc áo không viền kim mũi chỉ, áo sẽ giặt bên giếng khô và phơi trên những cành gai, chưa bao giờ ra lá trổ hoa? Làm sao để chàng có thể mua được miếng đất trên biển mặn, cày xới bằng chiếc sừng cừu giống, gieo bằng một hạt bắp non và gặt bằng liềm da...
Parsley, sage, rosemary và thyme là hương vị cho mổi bửa ăn của nước Anh thời trung cổ; là hành, ngò, tiêu và tỏi; là miếng thơm, lát khế, rău răm và mớ cá kình; là chút hành hương, húng quế, ngò gai và cành hồi, cho tô canh cá, cho bát phở thơm lựng quê mình...
Bởi thế nên parsley, sage, rosemary và thyme được luyến láy, lập lại ở mỗi đoạn. Là những tang tính tình tang, là những ầu ơi ví dầu. Khúc ballad Scarborough Fair như là khúc dân ca thử thách, đo lường, trêu chọc người bạn tình. thâm thúy mà mặn duyên của chúng mình:
Anh về mua lụa bọc trời
Mua thuyền chở núi em thời theo ngay.
.
Anh về chẻ lạt bó tro
Rán sành ra mỡ em cho làm chồng.
.
Anh về tìm vảy cá trê
Tìm gan tim thú, tìm mề con lươn.
Tìm cho con bún có xương
Tìm dây tơ hồng có rễ em mà theo không?...
Dễ thương đến thế là cùng. Thách nhau những dâu bể vô hạn chừng như bất khả thi trong đời thường. Làm khó nhau để tìm tấm lòng chung. Làm khó nhau để được bạn lòng tri kỷ và đôi lời gởi về người xưa nơi ấy những kỷ niệm làng quê ngọt bùi. Đi chợ phiên là niềm háo hức rạo rực đầy hoài niệm của tuổi trẻ, là hứa hẹn gặp được ý trung nhân và hội hè vui ca tháng ngày sau vụ mùa vất vả. Nơi phiên chợ của chúng mình có người hát vọng:
Bạn có đi chợ Kỳ Lừa? Mua giùm ta chiếc áo lụa. Dệt bằng tơ trời và nhuộm màu nắng sớm
Em có đi chợ Đông Ba? Kiếm giùm Anh chùm hoa nắng. Nở trên cây tình già, ngan ngát mùi hương trăng.
Anh có đi chợ Bến Thành? Tìm giúp Em chiếc nhẩn cỏ, có đính hạt kim cương làm bằng giọt nước mắt, bện từ cỏ tương tư...
Chúng mình sẽ mặc chiếc áo lụa dệt bằng tơ trời, tay đeo chiếc nhẩn cỏ, cầm chùm hoa nắng hân hoan đi vào đời tình ái thủy chung.
Làm khó nhau vậy mà con người cứ đến với nhau, nên duyên chồng vợ. Làm khó vậy mà những cuộc hôn nhân cứ đến rồi đi theo năm tháng. Để những câu hát yêu thương đầy hoài cảm theo mãi chân người trẩy hội. Tình yêu cao vời hơn mọi thứ. Mà ước ao thì vô cùng tận. Tất cả đều qua đi. Chỉ có Parsley, sage, rosemary và thyme còn lại mãi hương vị nồng nàn cho cuộc đời. Như húng quế, ngò gai, hành hương và hoa hồi. Như giai điệu đẹp ngời Scarborough Fair mãi đồng vọng ngàn năm những thiết tha tuyệt vời về tình yêu, chân lý, sự chung thủy và những điều bất khả trong cõi người hữu hạn.
Sean Bảo
www.baosinh.com| Tùy Bút site
www.sean-bao.com| SB Graphic Design
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình