Đề Luật SCA-5 đang gây xôn xao nhiều trong tranh luận chính trị dòng chính tại Tiểu Bang California, và đặc biệt là trong các cộng đồng người Mỹ gốc Á Châu, trong đó có cộng đồng Việt Nam. Các tranh cãi trong các cộng đồng gốc Á Châu có thể gây ra bởi những diễn giải sai lầm hay đối nghịch nhau liên quan đến SCA5.
Đề Luật SCA-5 là gì?
SCA-5, viết tắc của chữ Senate Constitutional Amendment 5, là một đề luật được đề nghị bởi Thượng Nghị Sĩ Ed Hernandez từ Los Angeles, một dân cử gốc La Tinh. Đề luật đã được thông qua tại Thượng Viện Tiểu Bang và hiện đang chờ Hạ Viện Tiểu Bang biểu quyết. Nếu được thông qua bởi hai viện, vấn đề sẽ được đưa ra biểu quyết trước toàn thể cử tri trong tiểu bang trong cuộc bầu cử năm nay nhằm mục đích sửa đổi Hiến Pháp của Tiểu Bang để cho phép các trường đại học công cộng tại tiểu bang được phép cân nhắc các yếu tố sắc dân, chủng tộc hay giới tính trong việc xét đơn xin theo học tại các trường đại học. SCA-5 có nhắc đến một mục tiêu là đạt được một sĩ số học sinh vừa đạt được tiêu chuẩn của mỗi trường, vừa phản ảnh được những đặc tính khác biệt của tiểu bang như sắc dân, màu da, văn hóa, hoàn cảnh kinh tế hay địa lý của tiểu bang. Tuy nhiên, SCA-5 không nhắc gì đến các sắc dân hay công thức quân bình hay hòa hợp tỉ lệ các sắc dân nào trong tiến trình xét đơn xin vào đại học.
Thực ra, SCA-5 được đưa ra nhằm mục đích vô hiệu hóa giới hạn của Đạo Luật Trưng Cầu Dân Ý 209, gọi là Prop. 209, được cử tri trên toàn tiểu bang California thông qua năm 1996 nhằm ngăn cấm các trường đại học cũng như các cơ quan chính quyền không được dùng yếu tốc sắc dân, màu da hay chủng tộc trong việc cứu xét các đơn xin vào đại học tại các trường công cộng hay đơn xin việc làm tại các cơ quan chính phủ. Sau khi thông qua DL 209, các cơ quan chính quyền tiểu bang, kể cả các trường đại học, không được xử dụng yếu tố màu da hay sắc dân trong các chính sách ưu đãi đối với các thành phần gốc thiểu số.
Prop 209 là gì?
DL 209 là kết quả của một tranh cãi chính trị quan trọng mà đã kéo dài trong nền chính trị Hoa Kỳ trên toàn Hoa Kỳ chứ không riêng gì tại California. Vấ đề này thường được biết qua với tên gọi Affirmative Action hay preferential treatment. Trước khi thông qua DL 209 và ngay cả cho tới ngày hôm nay, chính phủ liên bang cũng như tại nhiều tiểu bang vẫn muốn theo đuổi một chính sách ưu đãi phần nào cho các thành phần sắc dân thiểu số để bù đắp lại cho quá trình kỳ thị hay phân biệt đối xử trong nhiều thế kỷ trước đây tại Hoa Kỳ và để đem lại sự quân bình hay bình đẳng đối với mọi sắc dân trong mọi tầng lớp trong xã hội Hoa Kỳ.
Những thành phần ủng hộ DL 209 cho rằng việc cân nhắc yếu tố sắc dân hay màu da như vậy là kỳ thị, không công bằng và vô lý vì xã hội cần dựa trên một nền tảng công bình, không kỳ thị và mọi người cần được cân nhắc dựa trên khả năng hay thành tích của mình chứ không phải trên sắc dân hay màu da của người đó. Họ cho rằng chế độ kỳ thị hay phân biệt đối xử đã chấm dứt lâu rồi và thế hệ ngày hôm nay không cần phải tiếp tục đền bù cho những thiếu sót của các thế hệ trước đây như vậy nữa.
Những thành phần chống đối DL 209 thì cho rằng ảnh hưởng của chính sách kỳ thị vẫn còn trong xã hội Hoa Kỳ và những thành phần thiểu số cần được hỗ trợ trong vài hoàn cảnh giới hạn nào đó để tạo nên cơ hội tiến thân đồng đều cho mọi người. Họ cho rằng nếu không có chính sách ưu đãi này thì nhiều người thuộc thành phần thiểu số cho dầu có khả năng nhưng vẫn không có cơ hội tiến thân và do đó các thành phần thiểu số trog xã hội vẫn tiếp tục bị khống chế bởi các thành phần đa số.
Theo sau việc thông qua DL 209, các trường đại học vẫn muốn theo đuổi chính sách đa dạng hóa sĩ số học sinh, nhưng họ dùng các yếu tố khác như hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, xã hội hay khả năng vượt qua những khó khăn để vươn lên từ trong các cộng đồng nghèo khó hay có nhiều khó khăn. Các chính sách này không được cân nhắc đến các yếu tố như sắc dân, màu da hay chủng tộc. Chính sách “toàn diện” này vẫn còn được thi hành tại California kể từ 1996 cho đến nay.
Ảnh Hưởng của DL 209 và SCA5 đối với Cộng Đồng Á Châu
Chưa có một thống kê hay nghiên cứu nào để có thể hiểu rõ hay tiên đoán được ảnh hưởng của DL 209, SCA-5, có hay không có các dự luật này, đối với các cộng đồng gốc Á Châu. Tỉ số sinh viên gốc Á Châu tại các trường đại học công cộng vẫn tiếp tục gia tăng trong nhiều năm qua, bắt đầu từ trước khi ban hành DL 209.
Ngay cả trước khi có DL 209 hay ngay cả cho tới ngày hôm nay, cộng đồng gốc Á Châu vẫn có tỉ số sinh viên được nhận vào đại học cao hơn nhiều sắc dân khác là vì các sinh viên Á Châu thường có điểm cao hơn và có quyết tâm theo đuổi đại học cao hơn. Không có bằng chứng nào cho thấy là DL 209 đã giúp nhiều sinh viên gốc Á Châu được nhận vào các trường đại học công cộng tại California. Các chính sách liên quan đến DL 209 hay CSA-5 có thể chỉ có ảnh hưởng rất giới hạn đến các sinh viên gốc Á Châu theo học đại học mà thôi.
Sau khi thông qua DL 209, một số sinh viên gốc Á Châu, đặc biệt là các sinh viên gốc Việt, vẫn được cứu xét ưu tiên vì các hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, văn hóa hay xã hội hay thành tích vượt qua nhiều khó khăn để vươn lên. Tỉ số sinh viên gốc Á Châu vẫn tiếp tục gia tăng trong nhiều năm qua cho dầu có hay không có DL 209, phần lớn là nhờ vào các thành tích học vấn hay hoàn cảnh xã hội hay kinh tế khó khăn. Đa số các sinh viên Á Châu sẽ không bị ảnh hưởng bất lợi cho dầu có hay không có DL 209 hay SCA-5.
Tương Lai của SCA5 và ảnh hưởng đối với Cộng Đồng Á Châu
SCA5 hiện nay chỉ là một đề luật đang được thông qua tại Nghị Viện Tiểu Bang California. Khó có ai có thể biết trước được SCA-5 sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với các cộng đồng gốc Á Châu, đặc biệt là cộng đồng người Mỹ gốc Việt, ngoại trừ các suy đoán của những người vận động chống đối SCA-5.
Dựa trên cấu trúc thành phần của Nghị Viện California hiện nay với đa số là các thành viên thuộc Đảng Dân Chủ, SCA-5 có thể được thông qua cả hai thượng viện và hạ viện. Tuy nhiên, SCA-5 sẽ gặp nhiều khó khan đối với các cử tri trên toàn California vì quan điểm chung hiện nay của cử tri là không muốn dùng các yếu tối như sắc dân hay màu da mà không dựa trên các thành tích cá nhân. Do đó, khó có thể đoán trước được là SCA-5 có được thông qua một cách dễ dàng hay không.
Cho dầu SCA-5 được thông qua và thi hành, không có dữ kiện nào cho thấy là đa số hay nhiều sinh viên gốc Á Châu, đặc biệt là các sinh viên gốc Việt, sẽ bị ảnh hưởng bất lợi vì đa số các sinh viên này vẫn có thể được cứu xét dựa trên thành tích riêng của họ và không cần cứu xét đến các yếu tố ưu đãi nào. Chính sách của DL 209 hay SCA-5 nếu được thi hành chỉ ảnh hưởng đến một số lượng rất nhỏ trên tổng số, thường là khoảng từ 5% đến 10%, và chỉ đối với các sinh viên hội đủ điều kiện và xin được cứu xét theo chương trình ưu tiên này. Các sinh viên có khả năng và không cần đến sự cứu xét ưu tiên này vẫn có thể xin vào đại học mà không bị giới hạn bởi các tiêu chuẩn của DL 209 hay SCA-5. Các chương trình ưu tiên này sẽ không chấp nhận các ứng sinh có thành tích cao và đủ khả năng xin nhập học mà không cần nhận chính sách ưu tiên của chính phủ.
Các lập luận cho rằng nếu SCA-5 được thông qua thì các sinh viên Á Châu sẽ bị kỳ thị hay ngược đãi vì những chính sách như nhường chỗ cho các sinh viên gốc La Tinh, tự động tăng thang điểm cho các sinh viên gốc La Tinh hay giảm thang điểm cho các sinh viên Á Châu để phản ảnh thành phần dân cư trong tiểu bang California chỉ là những lập luận của những người chống đối hay ủng hộ SCA-5 mà không có một căn cứ đáng tin nào. Mặc dầu là SCA-5 có nói đến mục tiêu có được tỉ số sinh viên phản ảnh tỉ lệ dân cư California, tuy nhiên câu nói bóng gió văn chương đó không có nghĩa là đưa tỉ lệ số sinh viên được nhận vào đại học đến mức độ tương tự như tỉ lệ dân cư, ví dụ như 45% La Tinh hay 12% Á Châu. Ngay cả từ khi chưa bị ảnh hưởng bởi DL 209 và tại nhiều tiểu bang khác hiện nay câu nói về mục tiêu đó không bao giờ được diễn giải như vậy.
Cho dầu trong thời kỳ chính sách ưu đãi được thi hành mà không bị giới hạn bởi DL 209 hay tòa án, chỉ có một số phần trăm rất nhỏ được cứu xét theo chính sách này. Các phán quyết của tòa án và luật lệ hiện nay vẫn ngăn cấm mọi chính sách sắp đặt một chỉ tiêu toán học nào đó (quota) dựa trên tiêu chuẩn sắc dân và màu da. Các chính sách âm thầm gia tăng hay giảm thiểu số sinh viên Á Châu một cách không công bằng vẫn có thể bị kiện tại toà như trường hợp các trường đại học UC Berkey UCLA tìm cách giảm số sinh viên Á Châu theo học tại đây trong vài năm trở lại đây. Thêm vào đó, cho dầu chính sách ưu đãi được thi hành nếu SCA-5 được thông qua, các ứng sinh vẫn phải được xác định là có khả năng và thành tích (qualified) để được xét vào theo học trường đại học liên hệ.
Kết Luận
Cuộc tranh luận giữa nên hay không nên cân nhắc yếu tố sắc dân, màu da hay chủng tộc trong việc cứu xét đơn xin vào đại học là một tranh cãi hữu ích trong một xã hội dân chủ, đặc biệt là trong một xã hội có quá trình kỳ thị, phân biệt chủng tộc hay bất công xã hội như tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, quyết định chống đối hay hỗ trợ SCA-5 hay DL 209 nên được cân nhắc dựa trên nhận định riêng của mỗi người căn cứ trên nhận xét riêng của mình về hoàn cảnh xã hội và lợi ích hay bất lợi khi thi hành chính sách đó. Quyết định này không nên bị chi phối bởi những tin tức hay lập luận không có căn cứ hay không chính xác.
Đề Luật SCA-5 là gì?
SCA-5, viết tắc của chữ Senate Constitutional Amendment 5, là một đề luật được đề nghị bởi Thượng Nghị Sĩ Ed Hernandez từ Los Angeles, một dân cử gốc La Tinh. Đề luật đã được thông qua tại Thượng Viện Tiểu Bang và hiện đang chờ Hạ Viện Tiểu Bang biểu quyết. Nếu được thông qua bởi hai viện, vấn đề sẽ được đưa ra biểu quyết trước toàn thể cử tri trong tiểu bang trong cuộc bầu cử năm nay nhằm mục đích sửa đổi Hiến Pháp của Tiểu Bang để cho phép các trường đại học công cộng tại tiểu bang được phép cân nhắc các yếu tố sắc dân, chủng tộc hay giới tính trong việc xét đơn xin theo học tại các trường đại học. SCA-5 có nhắc đến một mục tiêu là đạt được một sĩ số học sinh vừa đạt được tiêu chuẩn của mỗi trường, vừa phản ảnh được những đặc tính khác biệt của tiểu bang như sắc dân, màu da, văn hóa, hoàn cảnh kinh tế hay địa lý của tiểu bang. Tuy nhiên, SCA-5 không nhắc gì đến các sắc dân hay công thức quân bình hay hòa hợp tỉ lệ các sắc dân nào trong tiến trình xét đơn xin vào đại học.
Thực ra, SCA-5 được đưa ra nhằm mục đích vô hiệu hóa giới hạn của Đạo Luật Trưng Cầu Dân Ý 209, gọi là Prop. 209, được cử tri trên toàn tiểu bang California thông qua năm 1996 nhằm ngăn cấm các trường đại học cũng như các cơ quan chính quyền không được dùng yếu tốc sắc dân, màu da hay chủng tộc trong việc cứu xét các đơn xin vào đại học tại các trường công cộng hay đơn xin việc làm tại các cơ quan chính phủ. Sau khi thông qua DL 209, các cơ quan chính quyền tiểu bang, kể cả các trường đại học, không được xử dụng yếu tố màu da hay sắc dân trong các chính sách ưu đãi đối với các thành phần gốc thiểu số.
Prop 209 là gì?
DL 209 là kết quả của một tranh cãi chính trị quan trọng mà đã kéo dài trong nền chính trị Hoa Kỳ trên toàn Hoa Kỳ chứ không riêng gì tại California. Vấ đề này thường được biết qua với tên gọi Affirmative Action hay preferential treatment. Trước khi thông qua DL 209 và ngay cả cho tới ngày hôm nay, chính phủ liên bang cũng như tại nhiều tiểu bang vẫn muốn theo đuổi một chính sách ưu đãi phần nào cho các thành phần sắc dân thiểu số để bù đắp lại cho quá trình kỳ thị hay phân biệt đối xử trong nhiều thế kỷ trước đây tại Hoa Kỳ và để đem lại sự quân bình hay bình đẳng đối với mọi sắc dân trong mọi tầng lớp trong xã hội Hoa Kỳ.
Những thành phần ủng hộ DL 209 cho rằng việc cân nhắc yếu tố sắc dân hay màu da như vậy là kỳ thị, không công bằng và vô lý vì xã hội cần dựa trên một nền tảng công bình, không kỳ thị và mọi người cần được cân nhắc dựa trên khả năng hay thành tích của mình chứ không phải trên sắc dân hay màu da của người đó. Họ cho rằng chế độ kỳ thị hay phân biệt đối xử đã chấm dứt lâu rồi và thế hệ ngày hôm nay không cần phải tiếp tục đền bù cho những thiếu sót của các thế hệ trước đây như vậy nữa.
Những thành phần chống đối DL 209 thì cho rằng ảnh hưởng của chính sách kỳ thị vẫn còn trong xã hội Hoa Kỳ và những thành phần thiểu số cần được hỗ trợ trong vài hoàn cảnh giới hạn nào đó để tạo nên cơ hội tiến thân đồng đều cho mọi người. Họ cho rằng nếu không có chính sách ưu đãi này thì nhiều người thuộc thành phần thiểu số cho dầu có khả năng nhưng vẫn không có cơ hội tiến thân và do đó các thành phần thiểu số trog xã hội vẫn tiếp tục bị khống chế bởi các thành phần đa số.
Theo sau việc thông qua DL 209, các trường đại học vẫn muốn theo đuổi chính sách đa dạng hóa sĩ số học sinh, nhưng họ dùng các yếu tố khác như hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, xã hội hay khả năng vượt qua những khó khăn để vươn lên từ trong các cộng đồng nghèo khó hay có nhiều khó khăn. Các chính sách này không được cân nhắc đến các yếu tố như sắc dân, màu da hay chủng tộc. Chính sách “toàn diện” này vẫn còn được thi hành tại California kể từ 1996 cho đến nay.
Học sinh ra trường ở Học Khu Garden Grove.
Ảnh Hưởng của DL 209 và SCA5 đối với Cộng Đồng Á Châu
Chưa có một thống kê hay nghiên cứu nào để có thể hiểu rõ hay tiên đoán được ảnh hưởng của DL 209, SCA-5, có hay không có các dự luật này, đối với các cộng đồng gốc Á Châu. Tỉ số sinh viên gốc Á Châu tại các trường đại học công cộng vẫn tiếp tục gia tăng trong nhiều năm qua, bắt đầu từ trước khi ban hành DL 209.
Ngay cả trước khi có DL 209 hay ngay cả cho tới ngày hôm nay, cộng đồng gốc Á Châu vẫn có tỉ số sinh viên được nhận vào đại học cao hơn nhiều sắc dân khác là vì các sinh viên Á Châu thường có điểm cao hơn và có quyết tâm theo đuổi đại học cao hơn. Không có bằng chứng nào cho thấy là DL 209 đã giúp nhiều sinh viên gốc Á Châu được nhận vào các trường đại học công cộng tại California. Các chính sách liên quan đến DL 209 hay CSA-5 có thể chỉ có ảnh hưởng rất giới hạn đến các sinh viên gốc Á Châu theo học đại học mà thôi.
Sau khi thông qua DL 209, một số sinh viên gốc Á Châu, đặc biệt là các sinh viên gốc Việt, vẫn được cứu xét ưu tiên vì các hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, văn hóa hay xã hội hay thành tích vượt qua nhiều khó khăn để vươn lên. Tỉ số sinh viên gốc Á Châu vẫn tiếp tục gia tăng trong nhiều năm qua cho dầu có hay không có DL 209, phần lớn là nhờ vào các thành tích học vấn hay hoàn cảnh xã hội hay kinh tế khó khăn. Đa số các sinh viên Á Châu sẽ không bị ảnh hưởng bất lợi cho dầu có hay không có DL 209 hay SCA-5.
Tương Lai của SCA5 và ảnh hưởng đối với Cộng Đồng Á Châu
SCA5 hiện nay chỉ là một đề luật đang được thông qua tại Nghị Viện Tiểu Bang California. Khó có ai có thể biết trước được SCA-5 sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với các cộng đồng gốc Á Châu, đặc biệt là cộng đồng người Mỹ gốc Việt, ngoại trừ các suy đoán của những người vận động chống đối SCA-5.
Dựa trên cấu trúc thành phần của Nghị Viện California hiện nay với đa số là các thành viên thuộc Đảng Dân Chủ, SCA-5 có thể được thông qua cả hai thượng viện và hạ viện. Tuy nhiên, SCA-5 sẽ gặp nhiều khó khan đối với các cử tri trên toàn California vì quan điểm chung hiện nay của cử tri là không muốn dùng các yếu tối như sắc dân hay màu da mà không dựa trên các thành tích cá nhân. Do đó, khó có thể đoán trước được là SCA-5 có được thông qua một cách dễ dàng hay không.
Cho dầu SCA-5 được thông qua và thi hành, không có dữ kiện nào cho thấy là đa số hay nhiều sinh viên gốc Á Châu, đặc biệt là các sinh viên gốc Việt, sẽ bị ảnh hưởng bất lợi vì đa số các sinh viên này vẫn có thể được cứu xét dựa trên thành tích riêng của họ và không cần cứu xét đến các yếu tố ưu đãi nào. Chính sách của DL 209 hay SCA-5 nếu được thi hành chỉ ảnh hưởng đến một số lượng rất nhỏ trên tổng số, thường là khoảng từ 5% đến 10%, và chỉ đối với các sinh viên hội đủ điều kiện và xin được cứu xét theo chương trình ưu tiên này. Các sinh viên có khả năng và không cần đến sự cứu xét ưu tiên này vẫn có thể xin vào đại học mà không bị giới hạn bởi các tiêu chuẩn của DL 209 hay SCA-5. Các chương trình ưu tiên này sẽ không chấp nhận các ứng sinh có thành tích cao và đủ khả năng xin nhập học mà không cần nhận chính sách ưu tiên của chính phủ.
Các lập luận cho rằng nếu SCA-5 được thông qua thì các sinh viên Á Châu sẽ bị kỳ thị hay ngược đãi vì những chính sách như nhường chỗ cho các sinh viên gốc La Tinh, tự động tăng thang điểm cho các sinh viên gốc La Tinh hay giảm thang điểm cho các sinh viên Á Châu để phản ảnh thành phần dân cư trong tiểu bang California chỉ là những lập luận của những người chống đối hay ủng hộ SCA-5 mà không có một căn cứ đáng tin nào. Mặc dầu là SCA-5 có nói đến mục tiêu có được tỉ số sinh viên phản ảnh tỉ lệ dân cư California, tuy nhiên câu nói bóng gió văn chương đó không có nghĩa là đưa tỉ lệ số sinh viên được nhận vào đại học đến mức độ tương tự như tỉ lệ dân cư, ví dụ như 45% La Tinh hay 12% Á Châu. Ngay cả từ khi chưa bị ảnh hưởng bởi DL 209 và tại nhiều tiểu bang khác hiện nay câu nói về mục tiêu đó không bao giờ được diễn giải như vậy.
Cho dầu trong thời kỳ chính sách ưu đãi được thi hành mà không bị giới hạn bởi DL 209 hay tòa án, chỉ có một số phần trăm rất nhỏ được cứu xét theo chính sách này. Các phán quyết của tòa án và luật lệ hiện nay vẫn ngăn cấm mọi chính sách sắp đặt một chỉ tiêu toán học nào đó (quota) dựa trên tiêu chuẩn sắc dân và màu da. Các chính sách âm thầm gia tăng hay giảm thiểu số sinh viên Á Châu một cách không công bằng vẫn có thể bị kiện tại toà như trường hợp các trường đại học UC Berkey UCLA tìm cách giảm số sinh viên Á Châu theo học tại đây trong vài năm trở lại đây. Thêm vào đó, cho dầu chính sách ưu đãi được thi hành nếu SCA-5 được thông qua, các ứng sinh vẫn phải được xác định là có khả năng và thành tích (qualified) để được xét vào theo học trường đại học liên hệ.
Kết Luận
Cuộc tranh luận giữa nên hay không nên cân nhắc yếu tố sắc dân, màu da hay chủng tộc trong việc cứu xét đơn xin vào đại học là một tranh cãi hữu ích trong một xã hội dân chủ, đặc biệt là trong một xã hội có quá trình kỳ thị, phân biệt chủng tộc hay bất công xã hội như tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, quyết định chống đối hay hỗ trợ SCA-5 hay DL 209 nên được cân nhắc dựa trên nhận định riêng của mỗi người căn cứ trên nhận xét riêng của mình về hoàn cảnh xã hội và lợi ích hay bất lợi khi thi hành chính sách đó. Quyết định này không nên bị chi phối bởi những tin tức hay lập luận không có căn cứ hay không chính xác.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình