Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Lương Văn Chánh

09/11/201516:01:00(Xem: 6819)

Trang Sử Việt: Lương Văn Chánh
.
Nguyễn Lộc Yên
.
(Lời tâm tình: Bài viết về "Sử Việt" chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần "Thiết nghĩ" nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và Năm).
____
.

LƯƠNG VĂN CHÁNH
(? - 1661)
.
Lương Văn Chánh, theo sử liệu triều Nguyễn, ông là người huyện Tuy Hoà, tỉnh Phú Yên; nguyên quán ở xã Phụng (Phượng) Lịch, huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá. Ông làm quan đời Lê Anh Tông (1548-1556), giữ chức Thiên Vũ Vệ Đô chỉ huy sứ, thấy nhà Lê Trung Hưng chính sự rối ren, ông từ quan. Vào năm Mậu Ngọ (1558), ông theo Nguyễn Hoàng vào Nam (Thuận Hóa). Ông là người có công chiêu tập lưu dân khai khẩn, mở mang vùng đất Phú Yên.
.
Đến năm Mậu Dần (1578), quân Chiêm Thành gây hấn, chúa Nguyễn cấp quân cho ông đánh đuổi quân Chiêm. Ông chỉ huy quân sĩ từ bờ biển dùng thuyền chạy ngược dòng sông Ba (tức sông Đà Rằng mà người Chăm gọi là "Ea Rarang", người Việt phát âm thành Đà Rằng). Ông đánh chiếm thành Hồ của Chiêm (nay thuộc xã Hoà Định, huyện Tuy Hòa, Phú Yên) do chiến công lẫy lừng, được phong chức Đặc Tiến phụ quốc Thượng tướng quân, tước Phù nghĩa hầu. Năm 1597, ông thành lập phủ Phú Yên rộng lớn từ đèo Cù Mông là ranh phía bắc, đến Đèo Cả nơi Thạch Bi Sơn (Đá Bia) là ranh phía nam và giữ chức Trấn Biên. Ông chia vùng đất của lưu dân thành ba khu vực:
.
- Vùng thứ nhất: Từ Cù Mông tới Vũng Lấm (Sông Cầu).
- Vùng thứ hai: Từ Bà Đài (Xuân Đài) đến châu thổ sông Cái (còn gọi là sông Kỳ Lộ, sông La Hiên, ở hạ lưu lại gọi là sông Cái, sông chảy qua huyện Đồng Xuân đến Tuy An).
- Vùng thứ ba: Từ Bà Diễn (sông Đà Rằng) đến đèo Cả.
.
Những người đi đầu trong công cuộc khai khẩn đã trở thành tiền hiền, hậu hiền của những xóm làng được thành lập sớm ở vùng đất Phú Yên. Khi họ khai khẩn đến đâu thì làng, thôn, ấp, được thành lập tới đấy. Vùng đất Phú Yên có đầy đủ núi rừng, sông biển và có cánh đồng Tuy Hòa là một cánh đồng lớn ở miền Trung. Ông lại cho dân khai khẩn rừng rú phía tây Phú Yên, nên Trấn Biên mỗi ngày thêm rộng rãi, dân chúng sống sung túc, quân ngũ mạnh mẽ.


.
Ông mất ngày 19 tháng 9 Tân Hợi (1611) tại thôn Long Phụng, xã Hoà Trị, huyện Tuy Hòa ngày nay, được nhân dân an táng và lập đền thờ ông ở đấy, nhân dân nhớ ơn và suy tôn ông là Thành hoàng của tỉnh Phú Yên.
.
*- Thiết nghĩ: Lương Văn Chánh chẳng những là vị một khai quốc công thần của nhà Nguyễn, mà còn là người có công lớn trong việc lập vùng đất Phú Yên từ thuở ban đầu.
.
Năm 1597, Lương Văn Chánh nhận sắc lệnh của chúa Nguyễn, dìu dắt khoảng 4.000 lưu dân vào khai khẩn vùng đất phía Nam của nước ta từ đèo Cù Mông đến đèo Cả. Ông cùng lưu dân dã khai hoang, lập ấp tạo nên những làng mạc đầu tiên trên vùng châu thổ sông Đà Rằng và sông Cái.
Vùng đất Phú Yên thời đấy rất quan trọng, vì liên quan trực tiếp đến sự nghiệp Nam tiến của chúa Nguyễn. Bởi giang sơn của chúa Nguyễn lúc bấy giờ nằm trong giới hạn từ đèo Ngang cho đến núi Đá Bia ở phía nam Phú Yên mà thôi.
.
Năm 1613, Chúa Tiên trước khi mất, truyền ngôi chúa cho Nguyễn Phúc Nguyên, căn dặn: "Đất Thuận Quảng phía Bắc có núi Ngang (Hoành Sơn) và sông Gianh hiểm trở, phía Nam có núi Hải Vân và núi Đá Bia (thuộc tỉnh Phú Yên) bền vững, núi có vàng sắt, biển có cá muối, là đất tốt cho người dụng võ. Nếu biết dạy dân luyện binh để chống lại quân chúa Trịnh thì đủ xây dựng cơ nghiệp muôn đời. Ví bằng thế lực chưa mạnh thì cố giữ vững đất đai này để chờ cơ hội". Lời di chúc ấy, sau này các chúa Nguyễn ghi tạc tận tâm can, vì từ vùng đất này (Phú Yên) các chúa Nguyễn dùng làm bàn đạp để mở cuộc Nam tiến và Tây tiến. Di chúc của Chúa Tiên, là một trong những di chúc nổi tiếng trong lịch sử nước ta. Cũng từ đấy, mà các thế hệ con cháu Lạc Hồng ngày nay có một bản đồ hình chữ S hoàn chỉnh và xinh đẹp.
.
Cảm mộ: Lương Văn Chánh
.
Lương Văn Chánh, đất Bắc phân vân?!
Tìm đến Phú Yên, hết ngại ngần!
Ruộng rẫy mỡ màng, gìn giữ đất
Núi rừng tươi tốt, vấn vương thân
Lo lường khai khẩn, lo lường lính
Khuyến khích học hành, khuyến khích dân
Phòng ngự trấn biên, sang sửa phố
Tiền hiền, dân chúng nhớ nhung ân!
.
Nguyễn Lộc Yên


.
.

In Trang
1234567Trang sauTrang cuối

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.

Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.

Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.

Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.