Các bạn đọc thân yêu,
Bây giờ nói đến chuyện sách vở, xem ra hơi nản. Chỉ còn ông chủ tiệm sách sau cùng đang cố thủ ở căn cứ Tự Do trong khu thương xá Lion. Khắp thị trường văn hóa San Jose với 150 ngàn dân Việt văn tự đầy mình nhưng không còn nơi nào bán sách. Ấy vậy mà anh chị Dương Phục và Vũ Thanh Thủy mới hoàn tất cuốn hồi ký viết chung 700 trang có tên là Tình Yêu, Ngục tù, Vượt biển. Tựa sách ghi như vậy xem ra còn thiếu. Đầy đủ thì phải là Chiến Tranh, Tình yêu, Ngục Tù, Trốn trại, Hải tặc, Tố cáo tội ác và sau cùng là Cứu người vượt biển. Đó là cuộc đời đầy đủ của 2 phóng viên chiến trường nam nữ, cạnh tranh nghề nghiệp rồi lấy nhau và sống chết bên nhau. Họ đã có những quyết định sinh tử may mắn cũng như sai lầm, nhưng sau cùng định mệnh đen tối lại đưa đến những kết quả sáng ngời ở đoạn cuối. Tài giỏi, can đảm hay chỉ là số phận may mắn. Tác phẩm rất hay, cuộc đời đã nổi trôi hấp dẫn mà cách thức sắp xếp cuốn sách lại cũng xuất sắc. Anh kể phần anh, chị kể phần chị. Chàng nói trận miền Trung, nàng nói trận miền Đông. Cô Thủy thấy tướng Đỗ Cao Trí khóc ở Vùng 3 thì anh Phục thấy tướng Dư quốc Đống gạt lệ ở Vùng 1. Phóng viên chiến trường mà thấy máu của chiến binh là chuyện thường, những dễ gì thấy tư lệnh khóc.
Ngay cả những ngày tháng chồng ở tù rồi vợ ở tù cũng đầy đủ tâm sự mỗi bên. Chuyện vượt biển bị cầm tù trên hoang đảo cũng ghi lại nỗi đau thương kinh hoàng của hai phía. Sách hay như thế nhưng nói đến chuyện ra mặt sách thì quân ta hơi ngại. Anh Huỳnh Lương Thiện mời chúng tôi tham dự. Ai chứ anh Phục và chị Thủy thì dù ngại mình phải tiếp tay. Anh Thiện nói rằng sách của anh chị này ra mắt bên Houston rất thành công có 600 người tham dự. Tôi nghĩ thầm rằng đồng hương tham dự vì tình hay vì sách. Anh chị làm truyền thông nổi tiếng bên Texas nên thiên hạ chỉ nghe tiếng mà tham dự. Sách 700 trang ai mà đọc hết. Xin phép cho tôi đọc qua rồi tính. Và chúng tôi nhận được sách và đọc suốt 3 đêm.
Mỗi đêm đọc từ nửa khuya. Mỗi lần đọc xong viết cho anh chị tác giả 1 lá thư.
Lá thư thứ nhất.
Sách hay hơn là sự trông đợi.
Thân gửi anh chị.
Đã nhận được sách tuần trước. Mới đọc đêm qua và đêm nay được một nửa.
Anh chị sống trọn vẹn trong chiến tranh, trong tay giặc thù, trong tay hải tặc, trong bàn tay định mệnh của trời đất khi ra khỏi Việt Nam. Không ai muốn phải trải qua đoạn trường như thế, dù bên nhau. Hoàn cảnh cho phép được viết hồi ký của hai vợ chồng, quả thực không có trường hợp thứ hai.
Sách này đối với tôi rất lôi cuốn vì các cuộc chiến tôi đều biết, các địa danh đều có đi qua và những tên người đều quen thuộc. Dù mới đọc được một nửa nhưng tôi rất xúc động. Chiến tranh, tình yêu, đôi lứa, chiến hữu, tử sinh tàn khốc, đầy đủ cả nhưng không không hề có căm hờn. Hay chưa thấy.... Đoạn văn cô Thủy viết cho những người lính rất cảm động. Mới xem được một nửa mà thấy cả hai anh chị còn sống đến nửa cuốn sách thực rất may mắn. Đáng lẽ là chết ngay trong chiến tranh cũng không ngạc nhiên. Tôi có nhận xét, tuy hai người kể chuyện trong hoàn cảnh khác nhau, nhưng văn phong không cách biệt. Nữ ký giả chiến trường viết rất xuất sắc nhưng hơi thiếu nữ tính. Không có chuyên thương vay khóc mướn. Không phải văn cải lương. Được lắm. Tuy nhiên điều quan trọng nhất đáng tiếc là sách này phát hành bây giờ là muộn từ 10 đến 20 năm. Trong 20 năm qua biết bao nhiêu độc giả cần đọc đã ra đi hết rồi. Kể cả các bạn của anh chị. Lê Thiệp hay Vũ Ánh có được đọc các đoạn văn này chưa. Thật đáng tiếc nếu chưa.. Xin tạm ngưng. Khi nào đọc hết sẽ cho thêm ý kiến. Sẵn sàng tiếp tay với anh Thiện để giới thiệu với các bạn San Jose. Rất yên tâm. Đọc xong sẽ để vào tủ sách của Việt Museum.
Lá thư thứ hai.
Tới luôn bác tài
Thân gửi quý anh chị
Sau cùng tôi cũng đọc hết cuốn hồi ký viết chung của anh chị Phục và Thủy. Một cuộc đời đôi lứa gian truân lạ lùng. Chuyện này rất nên có bản anh ngữ và có cơ hội nên làm thành phim. Cuộc đời vượt qua định mệnh rất lạ lùng và viết lại cũng rất hấp dẫn. Tôi còn nhớ một vài chỗ đáng kể. Sinh con đầu lòng trong cảnh hỗn loạn cuối tháng tư. Những cái chết rõ ràng đã tránh đường cho anh chị. Chàng lãng tử vớt cái kẹp tóc trên đầu cô Thủy thay cho lời tỏ tình rất lãng mạn. Chuyện 2 ông tướng khóc. Thủy thấy ông Trí khóc và Phục thấy ông Đỗng khóc. Các bạn nhắc đến những người tôi quen. Đại tá Nguyễn thành Chuẩn San Fran sau này chết ở Paris. Tướng Trần Quốc Lich cùng khóa, cùng trung đội với tôi. Câu chuyện Phạm Huấn ở Hà Nội đứng nghiêm chào tay các tù binh Mỹ. Tuyệt vời. Tôi mà biết chuyện này thì khi vào nursing home thăm Huấn lần cuối đã bắt tay anh thêm một lần nữa. Cảm ơn hai tác giả. Sách của anh chị đúng là sách Viet Museum cần lưu trữ. Tôi có đề nghị anh Thiện tổ chức ra mặt sách tại San Jose vào chủ nhật 11 tháng 9-2016. Ngày thứ bẩy 10 thành 9 chúng tôi kỷ niệm 40 năm cơ quan IRCC. Sẽ làm luôn 2 ngày cho vui. Ngày của kỳ 40 năm tôi có mời nhiều khách phương xa. Các bạn sẽ ở lại dự kỳ ra mắt sách của Phục và Thủy.
Lá thư thứ ba.
Tuyên dương tác phẩm. Thưa quý tác giả, nhân danh Viện bảo tàng thuyền nhân và VNCH xin được phép ngợi khen tác phẩm. Viet Museum của chúng tôi có một tủ sách chọn lọc theo chủ đề bảo tàng Thuyền Nhân và VNCH. Tôi đọc hết cuốn sách và quyết định chọn cuốn sách này là tác phẩm tiêu biểu của thân phận con người trải qua cuộc chiến tương tàn, qua thời kỳ hậu chiến tù đầy và vượt biển. Nếu mà Việt Museum có ngân sách chắc chắn sẽ có kỷ niệm tài chánh xứng đáng cho tác giả nhưng rất tiếc hiện nay rất thiếu thốn và còn nợ 200 ngàn mỹ kim. Nên việc tuyên dương chỉ có giá trị danh dự trong hiện tại và mãi mãi về sau. Nhân dịp 40 năm IRCC và 10 năm Museum chúng tôi sẽ giới thiệu các nhân vật và thêm phần giới thiệu tác phẩm vào ngày thứ bẩy 10 tháng 9-2016. Sẽ có một số quan khách ở xa về dự. Anh chị Dương Phục và Thanh Thủy sẽ là khách danh dự của chúng tôi. Chúng tôi sẽ đề nghị tất cả các quan khách danh dự cũng sẽ là khách của thành phố San Jose vào trưa thứ bẩy. Mời vị thị trưởng và các nghị viện gốc Viết tiếp đón. Buổi tối dự dạ tiệc của IRCC và Viet Museum. Quan khách danh dự của buổi tối sẽ nhận bằng tuyên dương của bà dân biểu Zoe Lofgren nhân danh quốc hội Hoa Kỳ. Các bạn đã đồng ý thì chúng tôi sẽ ra mắt sách vào ngày chủ nhật 11 tháng 9-2016. Tôi xin đề nghị anh Thiện dùng hội trường của Santa Clara County trong dịp này. Buổi ra mặt sách tôi xin đề nghị với hình thức trang trọng và hoàn toàn khác biệt với các buổi ra mắt sách thông thường. Xin mời giám sát viên County mở lời chào mừng và trao tặng tuyên dương. Đôi lời của ban tổ chức. Kế tiếp là hai MC đứng trên 2 Podium đọc tiểu sử của 2 tác giả. Hai diễn giả được chọn lọc giới thiệu 2 tác giả. Hai tác giả lên đọc mỗi người một hay 2 đoạn văn tiêu biểu trong trong tác phẩm. Các độc giả đã đọc sách, đã từng là độc giả của các tác giả trước và sau 75 lần lượt lên nói đôi lời. Sau cùng xin mời ban du ca nổi tiếng Bắc Cali cùng hai tác giả lên hát bài Đường Việt Nam của Nguyễn Đức Quang. Dương Phục và Vũ Thanh Thủy là 2 người Việt Nam đã đi trọn vẹn con đường Nam Việt ở cõi trần gian. Họ là những người chiến binh Việt Nam Cộng Hòa sống chết tại chiến trưởng, sống chết trong ngục tù và sống chết trên biển cả, nhưng vũ khí mãi mãi chỉ là tiếng nói. Họ là phóng viên chiến trường một lần kéo dài suốt cuộc đời. Bên nhau.
Giao Chỉ, San Jose.
[email protected]
Bây giờ nói đến chuyện sách vở, xem ra hơi nản. Chỉ còn ông chủ tiệm sách sau cùng đang cố thủ ở căn cứ Tự Do trong khu thương xá Lion. Khắp thị trường văn hóa San Jose với 150 ngàn dân Việt văn tự đầy mình nhưng không còn nơi nào bán sách. Ấy vậy mà anh chị Dương Phục và Vũ Thanh Thủy mới hoàn tất cuốn hồi ký viết chung 700 trang có tên là Tình Yêu, Ngục tù, Vượt biển. Tựa sách ghi như vậy xem ra còn thiếu. Đầy đủ thì phải là Chiến Tranh, Tình yêu, Ngục Tù, Trốn trại, Hải tặc, Tố cáo tội ác và sau cùng là Cứu người vượt biển. Đó là cuộc đời đầy đủ của 2 phóng viên chiến trường nam nữ, cạnh tranh nghề nghiệp rồi lấy nhau và sống chết bên nhau. Họ đã có những quyết định sinh tử may mắn cũng như sai lầm, nhưng sau cùng định mệnh đen tối lại đưa đến những kết quả sáng ngời ở đoạn cuối. Tài giỏi, can đảm hay chỉ là số phận may mắn. Tác phẩm rất hay, cuộc đời đã nổi trôi hấp dẫn mà cách thức sắp xếp cuốn sách lại cũng xuất sắc. Anh kể phần anh, chị kể phần chị. Chàng nói trận miền Trung, nàng nói trận miền Đông. Cô Thủy thấy tướng Đỗ Cao Trí khóc ở Vùng 3 thì anh Phục thấy tướng Dư quốc Đống gạt lệ ở Vùng 1. Phóng viên chiến trường mà thấy máu của chiến binh là chuyện thường, những dễ gì thấy tư lệnh khóc.
Ngay cả những ngày tháng chồng ở tù rồi vợ ở tù cũng đầy đủ tâm sự mỗi bên. Chuyện vượt biển bị cầm tù trên hoang đảo cũng ghi lại nỗi đau thương kinh hoàng của hai phía. Sách hay như thế nhưng nói đến chuyện ra mặt sách thì quân ta hơi ngại. Anh Huỳnh Lương Thiện mời chúng tôi tham dự. Ai chứ anh Phục và chị Thủy thì dù ngại mình phải tiếp tay. Anh Thiện nói rằng sách của anh chị này ra mắt bên Houston rất thành công có 600 người tham dự. Tôi nghĩ thầm rằng đồng hương tham dự vì tình hay vì sách. Anh chị làm truyền thông nổi tiếng bên Texas nên thiên hạ chỉ nghe tiếng mà tham dự. Sách 700 trang ai mà đọc hết. Xin phép cho tôi đọc qua rồi tính. Và chúng tôi nhận được sách và đọc suốt 3 đêm.
Bìa sách “Tình Yêu, Ngục Tù, Vượt Biển”.
Mỗi đêm đọc từ nửa khuya. Mỗi lần đọc xong viết cho anh chị tác giả 1 lá thư.
Lá thư thứ nhất.
Sách hay hơn là sự trông đợi.
Thân gửi anh chị.
Đã nhận được sách tuần trước. Mới đọc đêm qua và đêm nay được một nửa.
Anh chị sống trọn vẹn trong chiến tranh, trong tay giặc thù, trong tay hải tặc, trong bàn tay định mệnh của trời đất khi ra khỏi Việt Nam. Không ai muốn phải trải qua đoạn trường như thế, dù bên nhau. Hoàn cảnh cho phép được viết hồi ký của hai vợ chồng, quả thực không có trường hợp thứ hai.
Sách này đối với tôi rất lôi cuốn vì các cuộc chiến tôi đều biết, các địa danh đều có đi qua và những tên người đều quen thuộc. Dù mới đọc được một nửa nhưng tôi rất xúc động. Chiến tranh, tình yêu, đôi lứa, chiến hữu, tử sinh tàn khốc, đầy đủ cả nhưng không không hề có căm hờn. Hay chưa thấy.... Đoạn văn cô Thủy viết cho những người lính rất cảm động. Mới xem được một nửa mà thấy cả hai anh chị còn sống đến nửa cuốn sách thực rất may mắn. Đáng lẽ là chết ngay trong chiến tranh cũng không ngạc nhiên. Tôi có nhận xét, tuy hai người kể chuyện trong hoàn cảnh khác nhau, nhưng văn phong không cách biệt. Nữ ký giả chiến trường viết rất xuất sắc nhưng hơi thiếu nữ tính. Không có chuyên thương vay khóc mướn. Không phải văn cải lương. Được lắm. Tuy nhiên điều quan trọng nhất đáng tiếc là sách này phát hành bây giờ là muộn từ 10 đến 20 năm. Trong 20 năm qua biết bao nhiêu độc giả cần đọc đã ra đi hết rồi. Kể cả các bạn của anh chị. Lê Thiệp hay Vũ Ánh có được đọc các đoạn văn này chưa. Thật đáng tiếc nếu chưa.. Xin tạm ngưng. Khi nào đọc hết sẽ cho thêm ý kiến. Sẵn sàng tiếp tay với anh Thiện để giới thiệu với các bạn San Jose. Rất yên tâm. Đọc xong sẽ để vào tủ sách của Việt Museum.
Lá thư thứ hai.
Tới luôn bác tài
Thân gửi quý anh chị
Sau cùng tôi cũng đọc hết cuốn hồi ký viết chung của anh chị Phục và Thủy. Một cuộc đời đôi lứa gian truân lạ lùng. Chuyện này rất nên có bản anh ngữ và có cơ hội nên làm thành phim. Cuộc đời vượt qua định mệnh rất lạ lùng và viết lại cũng rất hấp dẫn. Tôi còn nhớ một vài chỗ đáng kể. Sinh con đầu lòng trong cảnh hỗn loạn cuối tháng tư. Những cái chết rõ ràng đã tránh đường cho anh chị. Chàng lãng tử vớt cái kẹp tóc trên đầu cô Thủy thay cho lời tỏ tình rất lãng mạn. Chuyện 2 ông tướng khóc. Thủy thấy ông Trí khóc và Phục thấy ông Đỗng khóc. Các bạn nhắc đến những người tôi quen. Đại tá Nguyễn thành Chuẩn San Fran sau này chết ở Paris. Tướng Trần Quốc Lich cùng khóa, cùng trung đội với tôi. Câu chuyện Phạm Huấn ở Hà Nội đứng nghiêm chào tay các tù binh Mỹ. Tuyệt vời. Tôi mà biết chuyện này thì khi vào nursing home thăm Huấn lần cuối đã bắt tay anh thêm một lần nữa. Cảm ơn hai tác giả. Sách của anh chị đúng là sách Viet Museum cần lưu trữ. Tôi có đề nghị anh Thiện tổ chức ra mặt sách tại San Jose vào chủ nhật 11 tháng 9-2016. Ngày thứ bẩy 10 thành 9 chúng tôi kỷ niệm 40 năm cơ quan IRCC. Sẽ làm luôn 2 ngày cho vui. Ngày của kỳ 40 năm tôi có mời nhiều khách phương xa. Các bạn sẽ ở lại dự kỳ ra mắt sách của Phục và Thủy.
Lá thư thứ ba.
Tuyên dương tác phẩm. Thưa quý tác giả, nhân danh Viện bảo tàng thuyền nhân và VNCH xin được phép ngợi khen tác phẩm. Viet Museum của chúng tôi có một tủ sách chọn lọc theo chủ đề bảo tàng Thuyền Nhân và VNCH. Tôi đọc hết cuốn sách và quyết định chọn cuốn sách này là tác phẩm tiêu biểu của thân phận con người trải qua cuộc chiến tương tàn, qua thời kỳ hậu chiến tù đầy và vượt biển. Nếu mà Việt Museum có ngân sách chắc chắn sẽ có kỷ niệm tài chánh xứng đáng cho tác giả nhưng rất tiếc hiện nay rất thiếu thốn và còn nợ 200 ngàn mỹ kim. Nên việc tuyên dương chỉ có giá trị danh dự trong hiện tại và mãi mãi về sau. Nhân dịp 40 năm IRCC và 10 năm Museum chúng tôi sẽ giới thiệu các nhân vật và thêm phần giới thiệu tác phẩm vào ngày thứ bẩy 10 tháng 9-2016. Sẽ có một số quan khách ở xa về dự. Anh chị Dương Phục và Thanh Thủy sẽ là khách danh dự của chúng tôi. Chúng tôi sẽ đề nghị tất cả các quan khách danh dự cũng sẽ là khách của thành phố San Jose vào trưa thứ bẩy. Mời vị thị trưởng và các nghị viện gốc Viết tiếp đón. Buổi tối dự dạ tiệc của IRCC và Viet Museum. Quan khách danh dự của buổi tối sẽ nhận bằng tuyên dương của bà dân biểu Zoe Lofgren nhân danh quốc hội Hoa Kỳ. Các bạn đã đồng ý thì chúng tôi sẽ ra mắt sách vào ngày chủ nhật 11 tháng 9-2016. Tôi xin đề nghị anh Thiện dùng hội trường của Santa Clara County trong dịp này. Buổi ra mặt sách tôi xin đề nghị với hình thức trang trọng và hoàn toàn khác biệt với các buổi ra mắt sách thông thường. Xin mời giám sát viên County mở lời chào mừng và trao tặng tuyên dương. Đôi lời của ban tổ chức. Kế tiếp là hai MC đứng trên 2 Podium đọc tiểu sử của 2 tác giả. Hai diễn giả được chọn lọc giới thiệu 2 tác giả. Hai tác giả lên đọc mỗi người một hay 2 đoạn văn tiêu biểu trong trong tác phẩm. Các độc giả đã đọc sách, đã từng là độc giả của các tác giả trước và sau 75 lần lượt lên nói đôi lời. Sau cùng xin mời ban du ca nổi tiếng Bắc Cali cùng hai tác giả lên hát bài Đường Việt Nam của Nguyễn Đức Quang. Dương Phục và Vũ Thanh Thủy là 2 người Việt Nam đã đi trọn vẹn con đường Nam Việt ở cõi trần gian. Họ là những người chiến binh Việt Nam Cộng Hòa sống chết tại chiến trưởng, sống chết trong ngục tù và sống chết trên biển cả, nhưng vũ khí mãi mãi chỉ là tiếng nói. Họ là phóng viên chiến trường một lần kéo dài suốt cuộc đời. Bên nhau.
Giao Chỉ, San Jose.
[email protected]
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình