Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Đinh Công Tráng

22/07/201600:01:00(Xem: 9054)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________                  
                                .
ĐINH CÔNG TRÁNG
(1842 - 1887)
.
Đinh Công Tráng quê huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, ông nổi tiếng với chiến luỹ Ba Đình. Khi biết thực dân Pháp âm mưu xâm chiếm Bắc Hà, lúc ấy ông đang làm Chánh tổng, tự đến xin gia nhập đội quân của Hoàng Kế Viêm để tham chiến trận đánh ở Cầu Giấy vào ngày 19-5-1883.
.
Năm 1885, vua Hàm Nghi ban dụ Cần Vương, kêu gọi toàn dân kháng chiến. Tháng 2-1886, Đinh Công Tráng cùng các đồng đội hưởng ứng, chọn địa thế 3 làng: Mậu Thịnh, Thượng Thọ, Mỹ Khê (thuộc xã Ba Đình, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa); mỗi làng có một ngôi đình, từ đình này có thể nhìn thấy đình của 2 làng kia, nên gọi là "Căn cứ Ba Đình". Ba Đình cách huyện lỵ Nga Sơn 4 km. Ông chỉ huy Nghĩa quân xây dựng thành căn cứ, dùng tre làm sườn, rơm và đất ướt trộn lại để trét làm vách, dùng đất đá để xây hào luỹ. 
.
       Đinh Công Tráng cho đào giao thông hào bên trong 3 làng, bên ngoài 3 làng là vòng đai bao bọc bởi hàng rào tre và đào hầm đặt bàn chông nhọn lởm chởm để vào trong hầm rồi phủ đất ngụy trang để ngăn giặc xâm nhập. Nghĩa quân được Đồng bào giúp đỡ lương thực, nhưng vẫn ra ngoài mua thêm lương thực để dự trử. Thu mua sắt thép về đúc rèn vũ khí và tiêu diệt các đồn Pháp lẻ tẻ. Từ Ba Đình, Nghĩa quân đến nhiều nơi đã phục kích các đoàn xe vận tải của quân Pháp chạy trên con đường Bắc-Nam. Từ đấy, quân Pháp luôn bị thiệt hại nặng nên chúng quyết tâm đánh dẹp căn cứ Ba Đình. 
    .
 Trong lực lượng của ông có Phạm Bành (1827-1887), quê Thanh Hoá, đỗ cử nhân năm 1864, văn thơ lỗi lạc, trước là quan Án sát Nghệ An, người nổi tiếng thanh liêm là một nhân tài, đã có chiến sách chống Pháp năng nổ và bền bỉ.
.
Tại căn cứ Ba Đình, có 2 lần đụng độ lớn với quân Pháp:
.
 1- Lần thứ nhất: Pháp tấn công căn cứ Ba Đình ngày 18-12-1886, gồm 500 lính Pháp, có đại bác 81 ly. Trung tá Metzinzer tiến quân hướng tây nam, trung tá Dodds tiến quân hướng đông bắc, nhưng chúng bị Nghĩa quân đẩy lui. Chúng thấy không thể thắng được nên đem quân bao vây bên ngoài.
.
 2- Lần thứ hai: Pháp tấn công Ba Đình ngày 6-1-1887, trung tá Dodds cho quân tấn công lần nữa vẫn bị bại, chúng bao vây bên ngoài. Pháp điều nghiên trận địa và quyết định:
 - Nâng số quân đánh Ba Đình lên 3.530 lính (1.580 lính Tây và 1.950 lính lê dương). Ngoài ra, còn bắt khoảng 5.000 lao công đến vận chuyển đạn dược và quân dụng cho chúng.
 - Tăng số pháo sử dụng lên 36 khẩu, trong đó có 4 khẩu 95 ly, 10 khẩu 81 ly, 4 khẩu 65 ly,...
 - Đưa 4 pháo hạm và nhiều chiến thuyền yểm trợ và tiếp vận.
 - Cử đại tá Brissaud làm tổng chỉ huy. Sau khi Pháp cắt đứt xong đường tiếp tế của Nghĩa quân Ba Đình, chúng liền cho quân tiến đánh căn cứ. Lần này, Brissaud vừa cho phun lửa đốt cháy các lũy tre vừa cho nã pháo tới tấp, biến căn cứ Ba Đình thành một biển lửa, khói đen nghịt ngất trời.
     Trước sức mạnh của giặc, đêm 20 rạng 21-1-1887, Đinh Công Tráng cho quân phá vòng vây, rút về căn cứ dự phòng ở Mã Cao. Sáng ngày 21-1-1887, quân Pháp chiếm được chiến luỹ Ba Đình. Sau khi chúng ra sức tàn phá làng xóm, chúng còn bắt buộc triều đình Huế phải xóa tên ba làng Mỹ Khê, Thượng Thọ và Mậu Thịnh trên bản đồ hành chính.
.
     Đinh Công Tráng vừa đến Mã Cao, chưa kịp củng cố lực lượng thì quân Pháp đã đuổi theo tấn công. Sau 10 ngày giao tranh ác liệt, đến ngày 2-2-1887, căn cứ Mã Cao bị thất thủ. Sau đó, một số đông Nghĩa quân rút lên Thung Voi, Thung Khoai, rồi lên miền Tây Thanh Hóa, sáp nhập với đội Nghĩa quân của Cầm Bá Thước. Một số khác theo Đinh Công Tráng rút về Nghệ An. Về Nghệ An, Đinh Công Tráng định gầy lại lực lượng, nhưng đến ngày 5-10-1887, trong một trận đụng độ ác liệt với giặc, tại làng Tang Yên, huyện Đô Lương (Nghệ An), ông hy sinh.
 .
 *- Thiết nghĩ: Căn cứ Ba Đình của Đinh Công Tráng, có: Đồn Thượng ở Thượng Thọ, đồn Trung ở Mậu Thịnh và đồn Hạ ở Mỹ Khê. Các hầm chiến đấu của 3 đồn này được xây cất theo hình chữ “chi”, nhằm mục đích trách đạn pháo của giặc xuyên phá; 3 đồn có thể hỗ trợ tác chiến khi bị tấn công, đồng thời cũng có thể chiến đấu độc lập. 
.
     Có thể nói rằng căn cứ Ba Đình là căn cứ xây dựng đúng kỹ thuật về hào luỹ tác chiến. Căn cứ Ba Đình còn lợi thế được sự hỗ trợ từ các căn cứ bạn: Căn cứ Quảng Hóa của Trần Xuân Soạn, căn cứ Mã Cao của Hà Văn Mao và căn cứ Phi Lai của Cao Điền. Tuy nhiên, dù các Thủ lĩnh và Nghĩa quân Ba Đình đã cố gắng xây dựng hệ thống hào luỹ thật công phu, nhưng xét về địa lợi thì vùng đất này khó khăn phòng thủ lâu dài. Vì căn cứ lập tại một vùng đồng bằng địa thế trống trải; quân thù dễ bao vây và cô lập. Nên khi giặc đem lực lượng hùng hậu với vũ khí tối tân như đại pháo để tấn công ào ạt, thì sự thất bại khó tránh khỏi?!.
 .
     Phạm Bành là một mưu sĩ can trường, luôn có mặt tại căn cứ dù gian nguy để động viên nghĩa quân chiến đấu. Sau khi Ba Đình thất thủ, ông đưa nghĩa quân rút về căn cứ Mã Cao, giặc Pháp và bọn tay sai bắt mẹ già và Phạm Tiêu là con trai của ông để uy hiếp, ông phải tạm hàng để cứu mẹ và con, khi mẹ và con được thả, Phạm Bành uống thuốc độc tử tiết ngày 18-3 Đinh Hợi (11-4-1887). Nếu so sánh ông với Từ Thứ phò Lưu Bị; khi Tào Tháo bắt Từ mẫu thì “Từ Thứ qui Tào”, Từ mẫu rầu rĩ nói: “Thứ bỏ chỗ sáng về chỗ tối”. Sau đấy bà tự tử! Thế mà Thứ vẫn theo Tào suốt đời?! Còn Phạm Bành tạm hàng giặc để cứu mẹ và con của mình, rồi uống thuốc độc tuẫn tiết để giữ tròn khí tiết! Từ đấy, rõ ràng khí tiết Từ Thứ nước Tàu kém xa Phạm Bành nước Việt?!
 .
     Khả năng và tài trí của Đinh Công Tráng, đời đời kính phục. Tướng Pháp là Mason đã thán phục ông: “Người chỉ huy có trật tự, kỷ luật, cương trực, nghiêm trị thủ hạ nếu quấy nhiễu dân, tính ông nhẫn nại, biết mình biết người, hành quân luôn chuẩn bị chu đáo, tinh thông thế trận”. 
.
Cảm phục: Đinh Công Tráng
 .
Đinh Công Tráng, chiến lũy Ba Đình!
Quân Pháp ngại ngùng, mãi rập rình?! 
Chống giặc, nghìn đời lưu luyến nghĩa 
Phòng làng, muôn thuở nhớ nhung tình 
Phạm Bành ngẫm nghĩ, trừ quân giặc
Dân chúng lo lường, giúp nghĩa binh
“Từ Thứ qui Tào”, nhơ nhuốc sống?!
Phạm Bành tuẫn tiết, vẹn trung trinh!
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.

In Trang
1234567Trang sauTrang cuối

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.

Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.

Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.

Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.