...chưa khi nào cộng đồng tỵ nạn chú ý đến bầu cử tổng thống như lần này. Để rồi cũng cãi nhau chí chóe...
Cả hai đại hội đã kết thúc khá lâu rồi, có thể bài này hơi mất thời gian tính, nhưng vẫn có nhiều chuyện vui đáng coi lại, gọi là... cho vui để không khí bớt căng thẳng.
Nói chung, cả hai đại hội khác xa đại hội của “các đấng đỉnh cao trí tuệ”. Đại hội của các vị đỉnh cao thì như là đám ma bí mật của mafia. Tai to mặt lớn đều hầm hầm sát khí, mặt như táo bón, chui vào phòng đóng cửa, ngoại bất nhập nội bất xuất, vung dao chặt chém nhau tới bến, xong ra ngoài ôm nhau hôn hít, đã “nhất trí”, toàn là đắc cử với 80%-90% phiếu trở lên, mà lạ lùng thay như có phép mầu nhiệm, tỷ lệ đắc cử luôn luôn theo đúng vai vế. Như Tổng Bí Thư thì phải 99,9%, Chủ Tịch Nước là 98,9%, Thủ Tướng 97,9%,… Tất cả đều không có phiếu nào chống, chỉ là không bỏ phiếu. Đại khái khi bỏ phiếu chọn Tổng Bí Thư thì có 0,1% đại biểu mắc đi tiểu tiện, không bỏ phiếu, khi bầu cho Chủ Tịch Nước, thì có 1,1% đại biểu đi đại tiện. Kết quả thật là… trung tiện.
Đại hội đảng của Mỹ thì như đi coi xiếc. Thiên hạ mặt mũi hớn hở, sơn xanh đỏ trắng theo màu cờ, mặc quần áo đủ kiểu quái dị như các tay hề. Cờ Mỹ thành chủ đề chính, treo trên sân khấu, cầm phất hay làm quạt cho đỡ nóng, vẽ trên mũ, may thành quần xà loõn, hay… nịt vú. Thực tế, đại hội đảng từ xưa đến nay vẫn chỉ là một buổi lễ kéo dài 4 ngày, trong đó toàn là diễn văn và diễn văn, từ sáng đến tối.
Tất cả đại biểu được giao cho đúng một trách nhiệm: cứ sau mỗi câu nói của diễn giả nào đó, là đồng loạt hò hét, bất kể diễn giả nói gì, chủ ý là để mấy người ngồi nhà coi TV khỏi ngủ gật. Năm phút sau khi diễn giả chấm dứt, chẳng ai còn nhớ diễn giả nói cái gì và họ la hét chuyện gì.
Thật ra, trong khi các đại biểu lau nhau hò hét, thì trong hậu trường, cũng có vài phòng họp kín, với sự tham dự của cả trăm quan chức, chia làm cả chục tiểu ban, đại khái thảo luận, cãi cọ về chương trình hành động của đảng trong 4 năm tới. Cái đặc biệt của chính trị Mỹ là chương trình của đảng cho dù cãi lộn như mổ bò cả mấy ngày liền, cuối cùng cũng chỉ là mớ giấy lộn mà chẳng tổng thống nào thèm đọc chứ đừng nói tới chấp hành. Bình thường, chỉ một ngày sau khi được thông qua là chẳng ai còn nhớ trong đó viết cái gì. Tổng thống nào cũng thế, CH hay DC cũng chẳng khác, đường ta ta cứ đi thôi.
Đại hội đảng CH khai mạc đầu tháng 7 tại Cleveland, thủ phủ tiểu bang Ohio, tiểu bang then chốt nhất trong tất cả các cuộc bầu tổng thống, đặc biệt là năm nay.
Trước đại hội, tự nhiên nổi lên một phong trào chống ông Trump đến cùng, gọi là phong trào #NeverTrump. Đây là phong trào xách động bởi ông Bill Kristol, sáng lập và chủ bút tập san The Weekly Standard, là tiếng nói lớn nhất của khối bảo thủ. Ông này vận động mọi cách để tìm người đứng ra thay thế, tranh cử chống ông Trump, nhưng thất bại, tìm mãi chẳng kiếm được ông bà nào chịu ra làm con thiêu thân cho khối bảo thủ cực đoan. Sao cái ông Kristol này không tự mình ra luôn cho tiện?
Ngay cả trong ngày đầu, một nhóm đại biểu đã tìm cách thay đổi luật chơi, nhắm hủy bỏ điều lệ buộc các đại biểu phải bầu theo kết quả sơ bộ, không bắt họ phải bầu cho ông Trump nữa, mà được quyền “bầu theo lương tâm”. Nhưng những vận động giờ chót này cũng thất bại. Ông Trump được bầu với tuyệt đại đa số, hơn xa số phiếu cần thiết dù vẫn chưa bằng 99,9% của cụ Tổng Trọng đại tài của ta, và đường đường chính chính đắc cử đại diện chính thức của CH ra tranh cử tổng thống.
Trước đại hội, nhiều người lo ngại sẽ có đại loạn. Chẳng những phe #NeverTrump sẽ quậy, mà các nhóm đối lập khác, nhất là khối Black Lives Matter sẽ phá. Đã vậy, một nhóm da trắng cực đoan công khai tuyên bố sẽ mang súng đến canh gác vòng ngoài đại hội. Luật Ohio cho phép thiên hạ tự do và công khai mang súng theo người. Hình ảnh TV cho thấy cả mấy chục ông dân thường đeo M-16 hay AR-15 đi tới đi lui như đang đi tuần ở Bagdad, thấy muốn nổi da gà.
Cũng may, cuối cùng chẳng có chuyện đáng tiếc nào xẩy ra. Số người biểu tình chống đối quá ít, đến độ Ủy Ban Quốc Gia của đảng DC đã phải ra chỉ thị huy động đảng viên DC xuống đường cho đông hơn theo như email bị Wikileak xì ra cho biết, nhưng rồi cũng chẳng có kết quả gì. Chắc đám đảng viên DC cũng hơi ớn khi nhìn thấy mấy khẩu AR-15.
Bất kể những hò hét, hầu hết các diễn văn đều nhạt hơn nước rau muống luộc, chẳng có gì đặc biệt, vẫn một bài bản chiả mũi dùi đả kích bà Hillary [chuyện dễ] nhiều hơn là ca tụng ông Trump [chuyện khó].
Nhưng đáng nhớ nhất là hai bài diễn văn… đáng quên nhất.
Bài diễn văn của Đệ Nhất Phu Nhân CH Melania Trump là một chuyện diễu dở khóc dở cười. CH nhớ lại năm 2012, diễn văn của Đệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama đã là một trong những yếu tố quan trọng nhất đưa đến sự tái đắc cử của ông chồng. Do đó, cũng rình ràng đưa bà Melania ra trình làng. Bài diễn văn dài cả tiếng, nhưng chẳng ai nhớ được một câu nào, ngoài hai câu đi vào lịch sử vì là hai câu nhái lại nguyên văn hai câu trong diễn văn của … bà Michelle. Phải chi là đạo văn, lấy một vài đoạn trong một diễn văn của bà Laura Bush thì còn biện minh dễ dàng, kiểu như “bà Laura Bush là thần tượng của tôi nên tôi đã lập lại nguyên văn”, đằng này ma đưa lối quỷ dẫn đường sao đó, lại là đạo văn từ kẻ thù không đội trời chung, bà vợ của Obama! Cả hội trường chẳng ai biết, hò hét vỗ tay như vỡ chợ. Chỉ tội cho bà Melania, người mẫu có thân hình gây sốc, lần đầu tiên thò tay ra thử lửa chính trị, bị phỏng nặng ngay. Ông Trump nên rút bài học, lần sau đăng hình bà vợ sẽ được phiếu nhiều hơn là bắt thiên hạ nghe bà đọc diễn văn.
Rồi đến diễn văn của TNS Ted Cruz. Ông này là ứng viên vào chung kết, nhưng bị ông Trump hạ. Ông Trump mời ông này ra đọc diễn văn để chứng minh CH đã đoàn kết nhất trí sau lưng ông. Ông Cruz nhận lời, nhưng với ý nghĩ lợi dụng cơ hội để chuẩn bị cho ngày ra tranh cử nữa vào năm 2020. Ông mở đầu bằng một câu ngắn gọn chúc mừng ông Trump cho có lệ, kéo dài đúng 3 giây đồng hồ. Sau đó, bỏ ra 3.000 giây đồng hồ tự khoe mình, rồi cuối cùng kêu gọi cử tri bỏ phiếu “theo lương tâm”, nôm na dịch ra là... đừng bỏ phiếu cho ông Trump, hãy đợi tôi. Cả hội trường phản đối ầm ỹ, khiến cảnh sát phải hộ tống ông ra khỏi hội trường. Người ta mời mình đến nhà ăn cơm, dù sao cũng không nên vác xác đến để chửi chủ nhà, không ăn đòn mới là lạ.
Cả hai biến cố trên phải nói là khá ngu xuẩn, chỉ xác nhận tính tài tử, thiếu kinh nghiệm của ê-kíp Trump. Cũng may hai thủ phạm thì một người là bà vợ, với vai trò phụ diễn chẳng ai để ý, người kia là địch thủ.
Diễn văn của ông Trump là một ngạc nhiên lớn. Chững chạc, nghiêm chỉnh, đặt vấn đề một cách rõ rệt, liệt kê những khủng hoảng của nước Mỹ hiện nay, dưới mọi khiá cạnh. Một bức tranh đen hơn đêm 30, nhưng rất gần với thực tế. Đặc biệt là không sỉ vả ai, cũng không khoe “bàn tay” lớn. Lạ thật! Không giống diễn văn bình thường của ông Trump chút nào. Không chừng đúng như truyền thông dòng chính (TTDC) đang tố, ông Trump bị điên thật rồi!
Đúng một tuần sau, đại hội đảng DC được tổ chức tại Philadelphia, nơi khai sinh ra nước Mỹ.
Trong khi ai cũng nghĩ đại hội độc diễn này sẽ hết sức buồn ngủ thì trái lại, lại là đại hội sóng gió nhất từ đại hội 1968 đến nay. Đại hội năm nay chưa đến nỗi loạn như năm đó, nhưng khai mạc ngay sau khi chủ tịch Ủy Ban Quốc Gia bị ép từ chức vì dính vào một xì-căng-đan email nữa. Hình như đây là xì-căng-đan thứ 396 của bà Hillary nếu kẻ viết này tính không lầm [bà Hillary lên chức Đệ Nhất Phu Nhân Arkansas năm 1983, từ đó đến nay, có 33 năm hay là 396 tháng, mỗi tháng bà Hillary lại đẻ ra một xì-căng-đan, vị chi là 396 xì-căng-đan!].
Vụ email bị lộ này là chuyện quả khôi hài. Truyền thông phe ta nhẩy nhổm. CNN ồn ào tố cáo Putin phá, gây hại cho bầu cử Mỹ. Thật sao? Khui ra những gian trá, mánh mung, chuyển tiền lậu của phe ta là gây hại? Cũng không sai, nhưng phải nói rõ là gây hại cho cuộc tranh cử của bà Hillary, chứ không phải gây hại cho bầu cử Mỹ.
Mà kể cũng lạ. Cái nghề của nhà báo là đi khui chuyện bí mật, thế sao bây giờ ông Trump kêu Putin giúp khui bí mật là TTDC hốt hoảng phản đối như điả phải vôi vậy? TTDC sợ các bí mật của bà phe ta Hillary bị khui? Hay sợ Putin cạnh tranh nghề nghiệp bất chính?
Ngày đầu tiên của đại hội DC chẳng những náo loạn khi cả trăm đại biểu của cụ xã nghiã Sanders hò hét, quậy phá, bất kể những can gián của cụ, mà cũng đầy sơ xuất, còn tệ hơn bên CH. Nguyên ngày đầu, không ai thấy một lá cờ Mỹ nào hết trong khi bên CH, ông Trump đọc diễn văn trước một rừng cờ Mỹ, cho dù chỉ là rừng cờ trên màn ảnh. Bị chỉ trích nặng, ngày hôm sau hốt hoảng mang nửa tá cờ cắm hai bên sân khấu. Một số không nhỏ cử tri DC hình như dị ứng với cờ Mỹ. Như trong thời chiến tranh VN, đám thanh niên phản chiến theo DC xuống đường chỉ thấy phất cờ... Việt Cộng trong khi lo đốt cờ Mỹ.
Về các nhân vật lên đọc diễn văn, có hai điểm mang thật nhiều ý nghiã.
Có ít nhất là 5 ông bà di dân lậu tham gia vào đại hội. Hai người được mời lên đọc diễn văn và ba người tham gia vào việc soạn thảo chương trình. Đúng là quái lạ. Đây là những di dân lậu, tức là dân phạm pháp, đã không bị tù hay trục xuất là may, sao lại còn được trọng vọng như vậy. Cũng may chưa thấy đại diện của ISIS lên đọc diễn văn.
Ngoài ra có chín (9) bà da đen có con bị cảnh sát bắn chết được mời lên đọc diễn văn. Trong đó có bà mẹ của anh Trevor Martin bị anh bảo vệ khu phố bắn chết tại Florida, và mẹ anh Michael Brown ăn cắp vặt tại Missouri bị bắn chết sau khi đánh cảnh sát. Dĩ nhiên họ được mời lên sân khấu để sỉ vả cảnh sát. Khi nghe được tin này trước khi đại hội khai mạc, chủ tịch Hiệp Hội Cảnh Sát Philadelphia đã viết thư phản đối. Ban tổ chức tỉnh ngủ, vội mời đúng một (1) đại diện cảnh sát đến đọc diễn văn cho... công bằng. Một nữ cảnh sát gốc La-tinh –không phải là một ông cảnh sát trắng đâu- lên đọc diễn văn, không phải để ca tụng cảnh sát mà để phân trần, gần như xin lỗi, nhưng trong khi bà đọc thì hội trường ở dưới la hét “black lives matter”, mạng da đen đáng kể. Ấy thế mà vẫn có hàng ngàn cảnh sát đứng quanh hội trường bảo vệ mấy vị chửi cảnh sát mới lạ chứ. Cảnh sát Mỹ hết sức tắc trách, cần phải gửi đi VN cho đại tướng Trần Đại Quang huấn luyện lại.
Dĩ nhiên có bài diễn văn của luật sư Khan có con bị chết trận mà chúng ta đã bàn qua rồi.
Bà Hillary được toàn bộ guồng máy đảng ủng hộ, nên những tai to mặt lớn của đảng đều được mời lên sân khấu hết. Từ ông phó Biden đến ông chánh Obama và ông cựu chánh, phu quân Bill. Kể cả cụ cựu đối thủ Sanders.
Cụ Sanders khéo hơn ông Cruz. Cụ gân cổ kêu gọi đoàn kết sau lưng bà Hillary trong khi đám đệ tử hò hét “phản bội”. Đúng một ngày sau khi kêu gọi đoàn kết, cụ thông báo bỏ đảng Dân Chủ, trở về với tư thế độc lập của cụ trước khi cụ ra tranh cử. Thế mới thấy quy chế đảng phái ở Mỹ thật đặc biệt, nhẩy vào nhẩy ra như vào tiệm mua cái áo mặc dăm ba bữa rồi liệng, hay ngoắc xe đò đi quá giang một khúc.
Ông phu quân Bill thì phá lệ, đọc một diễn văn gần như chẳng có tý gì chính trị trong đó. Bà Hillary bị tố cáo là tham vọng chính trị quá lớn, mánh mung quá cỡ, nhiều người nhìn bà là sợ toát mồ hôi. Ông chồng bèn trấn an, tặng cho thiên hạ hình ảnh một bà vợ đầy đủ công dung ngôn hạnh, hiền hơn ma sơ, chỉ biết lo cho chồng con, bênh dân bé cổ thấp họng, và bảo vệ phụ nữ. Bài diễn văn tràng giang đại hải đúng theo mô thức Bill Clinton, tỉ mỉ kể lại cuộc đời của hai ông bà, từng ngày từng tháng kể cả lúc mới quen nhau, dắt tay nhau đi vào hành trình cứu nhân độ thế đầy gian nan, khổ cực và hy sinh. Nghe thật mủi lòng. Nhưng thiếu nhiều đoạn lớn. Thiếu cái đoạn cô Monica nhẩy vào giữa cặp uyên ương, đưa đến đàn hạch xém mất job. Thiếu cả chục cái xì-căng-đan và điều tra của công tố viên hay FBI. Cũng thiếu cái đoạn hai vợ chồng gần phá sản phải lận đận đi đọc diễn văn kiếm vài trăm triệu cho con gái ăn học và trả tiền nợ ba cái tư dinh.
Nhiều người thắc mắc: nếu bà Hillary là một bà xã quá tuyệt hảo, quá tình tứ như cụ Bill mô tả, thì phải hỏi sao cụ lại mê... ăn phở ngoài đường thế?
Dĩ nhiên không thể không nói đến diễn văn của TT Obama. Ông ca tụng bà Hillary là người có đầy đủ khả năng ra tranh cử tổng thống hơn bất cứ ứng viên nào khác trong lịch sử Mỹ. Cũng lạ thật. Năm 2008, ứng viên Obama nhận định về ứng viên Hillary: “bà ta sẽ nói bất cứ gì nhưng chẳng thay đổi gì hết, đã đến lúc qua trang mới [từ bỏ loại chính trị gia phét lát cổ điển này]”. Như vậy bây giờ là lúc lật về trang cũ sao, thưa tổng thống?
Bà Michelle Obama năm 2007, bàn về thái độ của bà Hillary đối với chuyện gái gú của ông Clinton, đã nói “nếu bà Hillary chưa tề gia được thì không thể nào tề... Toà Bạch Ốc được”. Bây giờ hình như cụ Bill đã vào khuôn vào phép, không lem nhem nữa, tức là cụ bà Hillary đã tề gia được rồi, xứng đáng làm tổng thống rồi chắc? Mai này, cụ bà bận tề Nhà Trắng, chắc lại hết tề được cụ ông và cụ ông lại thoải mái lại? Đó là lý do chính cụ ông đang cố vận động cho cụ bà đắc cử?
Theo tất cả các sử gia, trong lịch sử Mỹ, chưa khi nào có một tổng thống nào công khai nhẩy vào cuộc bênh ứng viên phe ta như TT Obama. Chứng tỏ ông thật sự lo sợ bà Hillary sẽ thua nên phải tận tình giúp bà, chẳng phải vì yêu thương bà gì, mà chỉ để bảo vệ gia tài của ông, vỏn vẹn có đúng cái của quý Obamacare, đang bị ông Trump dọa cắt.
Chưa hết. Gần đây, có phong trào “nghiên cứu” đầu óc của ông Trump, và phe ta đi đến kết luận ông Trump bị 2 bệnh, “hội chứng CÁI TÔI” –narcissistic disorder syndrome- và “hội chứng hoang tưởng” –delusional disorder syndrome-. Có thể không sai. Nhưng nghe TT Obama đọc diễn văn dùng những chữ liên hệ đến cái tôi [I, me, my, mine] tới hơn 120 lần [cái này là nhà báo Mỹ đếm!] mặc dù trong một bài diễn văn cổ võ cho bà Hillary, rồi nhớ lại những cột đền thờ thần thánh Hy Lạp, hay những tuyên ngôn “khủng” kiểu như “hạ thủy triều”, hay “we are what weve been waiting for”,... thiên hạ có cảm tưởng như ông Trump đã lây mấy cái hội chứng này từ TT Obama thì phải. Mà lạ thật! Khi ông Obama biểu diễn triệu chứng về những bệnh này thì phe ta xụp xuống lạy và tung hô như các đệ tử tung hô Giáo Chủ Đông Phương Bất Bại vậy, nhưng khi ông Trump phơi bày những triệu chứng tương tự thì cũng phe ta này la hoảng “cha này điên, bà con ơi!”.
Diễn văn của ngôi sao chính, bà Hillary, cũng là diễn văn mờ nhạt nhất, chẳng có gì đặc biệt đáng nhớ, nhưng dĩ nhiên là được hội trường hò hét ầm ĩ nhất. Chỉ là Obama phiên bản 3. Tăng trợ cấp, tăng thuế, tăng luật lệ, đánh tài phiệt, nhưng thêm phần bảo vệ phụ nữ, dĩ nhiên không kể những phụ nữ dùng bùa ngải Căm Pu Chia cám dỗ ông chồng hiền lành của bà.
Cả hai đại hội đều phơi bày ra một cảnh giống nhau: phân hoá nội bộ nặng nề. Chẳng phải cả nước Mỹ phân hoá không, mà ngay trong nội bộ cả hai đảng cũng chia năm xẻ bẩy. Ngay cả trong cộng đồng tỵ nạn của ta cũng không khác. Có lẽ chưa khi nào cộng đồng tỵ nạn lại chú ý đến cuộc bầu cử tổng thống như lần này. Để rồi cũng cãi nhau chí chóe, ủng hộ và chống đối kịch liệt. Có khi đưa đến cảnh xào xáo gia cang đáng tiếc khi cô con gái sỉ vả ông Trump, ông bố chửi bà Hillary, và bà mẹ bỏ đi coi Thúy Nga.
Thôi thì mọi chuyện cũng đã xong. Bây giờ mới là lúc trận đấu chính thức bắt đầu. Năm tới, lần đầu tiên trong lịch sử, ta sẽ có được một phụ nữ làm tổng thống dù bà này thiếu đạo đức, hay cũng lần đầu tiên trong lịch sử, nước Mỹ sẽ bầu một doanh gia làm tổng thống dù ông này thiếu tư cách. (14-08-16)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Cả hai đại hội đã kết thúc khá lâu rồi, có thể bài này hơi mất thời gian tính, nhưng vẫn có nhiều chuyện vui đáng coi lại, gọi là... cho vui để không khí bớt căng thẳng.
Nói chung, cả hai đại hội khác xa đại hội của “các đấng đỉnh cao trí tuệ”. Đại hội của các vị đỉnh cao thì như là đám ma bí mật của mafia. Tai to mặt lớn đều hầm hầm sát khí, mặt như táo bón, chui vào phòng đóng cửa, ngoại bất nhập nội bất xuất, vung dao chặt chém nhau tới bến, xong ra ngoài ôm nhau hôn hít, đã “nhất trí”, toàn là đắc cử với 80%-90% phiếu trở lên, mà lạ lùng thay như có phép mầu nhiệm, tỷ lệ đắc cử luôn luôn theo đúng vai vế. Như Tổng Bí Thư thì phải 99,9%, Chủ Tịch Nước là 98,9%, Thủ Tướng 97,9%,… Tất cả đều không có phiếu nào chống, chỉ là không bỏ phiếu. Đại khái khi bỏ phiếu chọn Tổng Bí Thư thì có 0,1% đại biểu mắc đi tiểu tiện, không bỏ phiếu, khi bầu cho Chủ Tịch Nước, thì có 1,1% đại biểu đi đại tiện. Kết quả thật là… trung tiện.
Đại hội đảng của Mỹ thì như đi coi xiếc. Thiên hạ mặt mũi hớn hở, sơn xanh đỏ trắng theo màu cờ, mặc quần áo đủ kiểu quái dị như các tay hề. Cờ Mỹ thành chủ đề chính, treo trên sân khấu, cầm phất hay làm quạt cho đỡ nóng, vẽ trên mũ, may thành quần xà loõn, hay… nịt vú. Thực tế, đại hội đảng từ xưa đến nay vẫn chỉ là một buổi lễ kéo dài 4 ngày, trong đó toàn là diễn văn và diễn văn, từ sáng đến tối.
Tất cả đại biểu được giao cho đúng một trách nhiệm: cứ sau mỗi câu nói của diễn giả nào đó, là đồng loạt hò hét, bất kể diễn giả nói gì, chủ ý là để mấy người ngồi nhà coi TV khỏi ngủ gật. Năm phút sau khi diễn giả chấm dứt, chẳng ai còn nhớ diễn giả nói cái gì và họ la hét chuyện gì.
Thật ra, trong khi các đại biểu lau nhau hò hét, thì trong hậu trường, cũng có vài phòng họp kín, với sự tham dự của cả trăm quan chức, chia làm cả chục tiểu ban, đại khái thảo luận, cãi cọ về chương trình hành động của đảng trong 4 năm tới. Cái đặc biệt của chính trị Mỹ là chương trình của đảng cho dù cãi lộn như mổ bò cả mấy ngày liền, cuối cùng cũng chỉ là mớ giấy lộn mà chẳng tổng thống nào thèm đọc chứ đừng nói tới chấp hành. Bình thường, chỉ một ngày sau khi được thông qua là chẳng ai còn nhớ trong đó viết cái gì. Tổng thống nào cũng thế, CH hay DC cũng chẳng khác, đường ta ta cứ đi thôi.
Đại hội đảng CH khai mạc đầu tháng 7 tại Cleveland, thủ phủ tiểu bang Ohio, tiểu bang then chốt nhất trong tất cả các cuộc bầu tổng thống, đặc biệt là năm nay.
Trước đại hội, tự nhiên nổi lên một phong trào chống ông Trump đến cùng, gọi là phong trào #NeverTrump. Đây là phong trào xách động bởi ông Bill Kristol, sáng lập và chủ bút tập san The Weekly Standard, là tiếng nói lớn nhất của khối bảo thủ. Ông này vận động mọi cách để tìm người đứng ra thay thế, tranh cử chống ông Trump, nhưng thất bại, tìm mãi chẳng kiếm được ông bà nào chịu ra làm con thiêu thân cho khối bảo thủ cực đoan. Sao cái ông Kristol này không tự mình ra luôn cho tiện?
Ngay cả trong ngày đầu, một nhóm đại biểu đã tìm cách thay đổi luật chơi, nhắm hủy bỏ điều lệ buộc các đại biểu phải bầu theo kết quả sơ bộ, không bắt họ phải bầu cho ông Trump nữa, mà được quyền “bầu theo lương tâm”. Nhưng những vận động giờ chót này cũng thất bại. Ông Trump được bầu với tuyệt đại đa số, hơn xa số phiếu cần thiết dù vẫn chưa bằng 99,9% của cụ Tổng Trọng đại tài của ta, và đường đường chính chính đắc cử đại diện chính thức của CH ra tranh cử tổng thống.
Trước đại hội, nhiều người lo ngại sẽ có đại loạn. Chẳng những phe #NeverTrump sẽ quậy, mà các nhóm đối lập khác, nhất là khối Black Lives Matter sẽ phá. Đã vậy, một nhóm da trắng cực đoan công khai tuyên bố sẽ mang súng đến canh gác vòng ngoài đại hội. Luật Ohio cho phép thiên hạ tự do và công khai mang súng theo người. Hình ảnh TV cho thấy cả mấy chục ông dân thường đeo M-16 hay AR-15 đi tới đi lui như đang đi tuần ở Bagdad, thấy muốn nổi da gà.
Cũng may, cuối cùng chẳng có chuyện đáng tiếc nào xẩy ra. Số người biểu tình chống đối quá ít, đến độ Ủy Ban Quốc Gia của đảng DC đã phải ra chỉ thị huy động đảng viên DC xuống đường cho đông hơn theo như email bị Wikileak xì ra cho biết, nhưng rồi cũng chẳng có kết quả gì. Chắc đám đảng viên DC cũng hơi ớn khi nhìn thấy mấy khẩu AR-15.
Bất kể những hò hét, hầu hết các diễn văn đều nhạt hơn nước rau muống luộc, chẳng có gì đặc biệt, vẫn một bài bản chiả mũi dùi đả kích bà Hillary [chuyện dễ] nhiều hơn là ca tụng ông Trump [chuyện khó].
Nhưng đáng nhớ nhất là hai bài diễn văn… đáng quên nhất.
Bài diễn văn của Đệ Nhất Phu Nhân CH Melania Trump là một chuyện diễu dở khóc dở cười. CH nhớ lại năm 2012, diễn văn của Đệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama đã là một trong những yếu tố quan trọng nhất đưa đến sự tái đắc cử của ông chồng. Do đó, cũng rình ràng đưa bà Melania ra trình làng. Bài diễn văn dài cả tiếng, nhưng chẳng ai nhớ được một câu nào, ngoài hai câu đi vào lịch sử vì là hai câu nhái lại nguyên văn hai câu trong diễn văn của … bà Michelle. Phải chi là đạo văn, lấy một vài đoạn trong một diễn văn của bà Laura Bush thì còn biện minh dễ dàng, kiểu như “bà Laura Bush là thần tượng của tôi nên tôi đã lập lại nguyên văn”, đằng này ma đưa lối quỷ dẫn đường sao đó, lại là đạo văn từ kẻ thù không đội trời chung, bà vợ của Obama! Cả hội trường chẳng ai biết, hò hét vỗ tay như vỡ chợ. Chỉ tội cho bà Melania, người mẫu có thân hình gây sốc, lần đầu tiên thò tay ra thử lửa chính trị, bị phỏng nặng ngay. Ông Trump nên rút bài học, lần sau đăng hình bà vợ sẽ được phiếu nhiều hơn là bắt thiên hạ nghe bà đọc diễn văn.
Rồi đến diễn văn của TNS Ted Cruz. Ông này là ứng viên vào chung kết, nhưng bị ông Trump hạ. Ông Trump mời ông này ra đọc diễn văn để chứng minh CH đã đoàn kết nhất trí sau lưng ông. Ông Cruz nhận lời, nhưng với ý nghĩ lợi dụng cơ hội để chuẩn bị cho ngày ra tranh cử nữa vào năm 2020. Ông mở đầu bằng một câu ngắn gọn chúc mừng ông Trump cho có lệ, kéo dài đúng 3 giây đồng hồ. Sau đó, bỏ ra 3.000 giây đồng hồ tự khoe mình, rồi cuối cùng kêu gọi cử tri bỏ phiếu “theo lương tâm”, nôm na dịch ra là... đừng bỏ phiếu cho ông Trump, hãy đợi tôi. Cả hội trường phản đối ầm ỹ, khiến cảnh sát phải hộ tống ông ra khỏi hội trường. Người ta mời mình đến nhà ăn cơm, dù sao cũng không nên vác xác đến để chửi chủ nhà, không ăn đòn mới là lạ.
Cả hai biến cố trên phải nói là khá ngu xuẩn, chỉ xác nhận tính tài tử, thiếu kinh nghiệm của ê-kíp Trump. Cũng may hai thủ phạm thì một người là bà vợ, với vai trò phụ diễn chẳng ai để ý, người kia là địch thủ.
Diễn văn của ông Trump là một ngạc nhiên lớn. Chững chạc, nghiêm chỉnh, đặt vấn đề một cách rõ rệt, liệt kê những khủng hoảng của nước Mỹ hiện nay, dưới mọi khiá cạnh. Một bức tranh đen hơn đêm 30, nhưng rất gần với thực tế. Đặc biệt là không sỉ vả ai, cũng không khoe “bàn tay” lớn. Lạ thật! Không giống diễn văn bình thường của ông Trump chút nào. Không chừng đúng như truyền thông dòng chính (TTDC) đang tố, ông Trump bị điên thật rồi!
Đúng một tuần sau, đại hội đảng DC được tổ chức tại Philadelphia, nơi khai sinh ra nước Mỹ.
Trong khi ai cũng nghĩ đại hội độc diễn này sẽ hết sức buồn ngủ thì trái lại, lại là đại hội sóng gió nhất từ đại hội 1968 đến nay. Đại hội năm nay chưa đến nỗi loạn như năm đó, nhưng khai mạc ngay sau khi chủ tịch Ủy Ban Quốc Gia bị ép từ chức vì dính vào một xì-căng-đan email nữa. Hình như đây là xì-căng-đan thứ 396 của bà Hillary nếu kẻ viết này tính không lầm [bà Hillary lên chức Đệ Nhất Phu Nhân Arkansas năm 1983, từ đó đến nay, có 33 năm hay là 396 tháng, mỗi tháng bà Hillary lại đẻ ra một xì-căng-đan, vị chi là 396 xì-căng-đan!].
Vụ email bị lộ này là chuyện quả khôi hài. Truyền thông phe ta nhẩy nhổm. CNN ồn ào tố cáo Putin phá, gây hại cho bầu cử Mỹ. Thật sao? Khui ra những gian trá, mánh mung, chuyển tiền lậu của phe ta là gây hại? Cũng không sai, nhưng phải nói rõ là gây hại cho cuộc tranh cử của bà Hillary, chứ không phải gây hại cho bầu cử Mỹ.
Mà kể cũng lạ. Cái nghề của nhà báo là đi khui chuyện bí mật, thế sao bây giờ ông Trump kêu Putin giúp khui bí mật là TTDC hốt hoảng phản đối như điả phải vôi vậy? TTDC sợ các bí mật của bà phe ta Hillary bị khui? Hay sợ Putin cạnh tranh nghề nghiệp bất chính?
Ngày đầu tiên của đại hội DC chẳng những náo loạn khi cả trăm đại biểu của cụ xã nghiã Sanders hò hét, quậy phá, bất kể những can gián của cụ, mà cũng đầy sơ xuất, còn tệ hơn bên CH. Nguyên ngày đầu, không ai thấy một lá cờ Mỹ nào hết trong khi bên CH, ông Trump đọc diễn văn trước một rừng cờ Mỹ, cho dù chỉ là rừng cờ trên màn ảnh. Bị chỉ trích nặng, ngày hôm sau hốt hoảng mang nửa tá cờ cắm hai bên sân khấu. Một số không nhỏ cử tri DC hình như dị ứng với cờ Mỹ. Như trong thời chiến tranh VN, đám thanh niên phản chiến theo DC xuống đường chỉ thấy phất cờ... Việt Cộng trong khi lo đốt cờ Mỹ.
Về các nhân vật lên đọc diễn văn, có hai điểm mang thật nhiều ý nghiã.
Có ít nhất là 5 ông bà di dân lậu tham gia vào đại hội. Hai người được mời lên đọc diễn văn và ba người tham gia vào việc soạn thảo chương trình. Đúng là quái lạ. Đây là những di dân lậu, tức là dân phạm pháp, đã không bị tù hay trục xuất là may, sao lại còn được trọng vọng như vậy. Cũng may chưa thấy đại diện của ISIS lên đọc diễn văn.
Ngoài ra có chín (9) bà da đen có con bị cảnh sát bắn chết được mời lên đọc diễn văn. Trong đó có bà mẹ của anh Trevor Martin bị anh bảo vệ khu phố bắn chết tại Florida, và mẹ anh Michael Brown ăn cắp vặt tại Missouri bị bắn chết sau khi đánh cảnh sát. Dĩ nhiên họ được mời lên sân khấu để sỉ vả cảnh sát. Khi nghe được tin này trước khi đại hội khai mạc, chủ tịch Hiệp Hội Cảnh Sát Philadelphia đã viết thư phản đối. Ban tổ chức tỉnh ngủ, vội mời đúng một (1) đại diện cảnh sát đến đọc diễn văn cho... công bằng. Một nữ cảnh sát gốc La-tinh –không phải là một ông cảnh sát trắng đâu- lên đọc diễn văn, không phải để ca tụng cảnh sát mà để phân trần, gần như xin lỗi, nhưng trong khi bà đọc thì hội trường ở dưới la hét “black lives matter”, mạng da đen đáng kể. Ấy thế mà vẫn có hàng ngàn cảnh sát đứng quanh hội trường bảo vệ mấy vị chửi cảnh sát mới lạ chứ. Cảnh sát Mỹ hết sức tắc trách, cần phải gửi đi VN cho đại tướng Trần Đại Quang huấn luyện lại.
Dĩ nhiên có bài diễn văn của luật sư Khan có con bị chết trận mà chúng ta đã bàn qua rồi.
Bà Hillary được toàn bộ guồng máy đảng ủng hộ, nên những tai to mặt lớn của đảng đều được mời lên sân khấu hết. Từ ông phó Biden đến ông chánh Obama và ông cựu chánh, phu quân Bill. Kể cả cụ cựu đối thủ Sanders.
Cụ Sanders khéo hơn ông Cruz. Cụ gân cổ kêu gọi đoàn kết sau lưng bà Hillary trong khi đám đệ tử hò hét “phản bội”. Đúng một ngày sau khi kêu gọi đoàn kết, cụ thông báo bỏ đảng Dân Chủ, trở về với tư thế độc lập của cụ trước khi cụ ra tranh cử. Thế mới thấy quy chế đảng phái ở Mỹ thật đặc biệt, nhẩy vào nhẩy ra như vào tiệm mua cái áo mặc dăm ba bữa rồi liệng, hay ngoắc xe đò đi quá giang một khúc.
Ông phu quân Bill thì phá lệ, đọc một diễn văn gần như chẳng có tý gì chính trị trong đó. Bà Hillary bị tố cáo là tham vọng chính trị quá lớn, mánh mung quá cỡ, nhiều người nhìn bà là sợ toát mồ hôi. Ông chồng bèn trấn an, tặng cho thiên hạ hình ảnh một bà vợ đầy đủ công dung ngôn hạnh, hiền hơn ma sơ, chỉ biết lo cho chồng con, bênh dân bé cổ thấp họng, và bảo vệ phụ nữ. Bài diễn văn tràng giang đại hải đúng theo mô thức Bill Clinton, tỉ mỉ kể lại cuộc đời của hai ông bà, từng ngày từng tháng kể cả lúc mới quen nhau, dắt tay nhau đi vào hành trình cứu nhân độ thế đầy gian nan, khổ cực và hy sinh. Nghe thật mủi lòng. Nhưng thiếu nhiều đoạn lớn. Thiếu cái đoạn cô Monica nhẩy vào giữa cặp uyên ương, đưa đến đàn hạch xém mất job. Thiếu cả chục cái xì-căng-đan và điều tra của công tố viên hay FBI. Cũng thiếu cái đoạn hai vợ chồng gần phá sản phải lận đận đi đọc diễn văn kiếm vài trăm triệu cho con gái ăn học và trả tiền nợ ba cái tư dinh.
Nhiều người thắc mắc: nếu bà Hillary là một bà xã quá tuyệt hảo, quá tình tứ như cụ Bill mô tả, thì phải hỏi sao cụ lại mê... ăn phở ngoài đường thế?
Dĩ nhiên không thể không nói đến diễn văn của TT Obama. Ông ca tụng bà Hillary là người có đầy đủ khả năng ra tranh cử tổng thống hơn bất cứ ứng viên nào khác trong lịch sử Mỹ. Cũng lạ thật. Năm 2008, ứng viên Obama nhận định về ứng viên Hillary: “bà ta sẽ nói bất cứ gì nhưng chẳng thay đổi gì hết, đã đến lúc qua trang mới [từ bỏ loại chính trị gia phét lát cổ điển này]”. Như vậy bây giờ là lúc lật về trang cũ sao, thưa tổng thống?
Bà Michelle Obama năm 2007, bàn về thái độ của bà Hillary đối với chuyện gái gú của ông Clinton, đã nói “nếu bà Hillary chưa tề gia được thì không thể nào tề... Toà Bạch Ốc được”. Bây giờ hình như cụ Bill đã vào khuôn vào phép, không lem nhem nữa, tức là cụ bà Hillary đã tề gia được rồi, xứng đáng làm tổng thống rồi chắc? Mai này, cụ bà bận tề Nhà Trắng, chắc lại hết tề được cụ ông và cụ ông lại thoải mái lại? Đó là lý do chính cụ ông đang cố vận động cho cụ bà đắc cử?
Theo tất cả các sử gia, trong lịch sử Mỹ, chưa khi nào có một tổng thống nào công khai nhẩy vào cuộc bênh ứng viên phe ta như TT Obama. Chứng tỏ ông thật sự lo sợ bà Hillary sẽ thua nên phải tận tình giúp bà, chẳng phải vì yêu thương bà gì, mà chỉ để bảo vệ gia tài của ông, vỏn vẹn có đúng cái của quý Obamacare, đang bị ông Trump dọa cắt.
Chưa hết. Gần đây, có phong trào “nghiên cứu” đầu óc của ông Trump, và phe ta đi đến kết luận ông Trump bị 2 bệnh, “hội chứng CÁI TÔI” –narcissistic disorder syndrome- và “hội chứng hoang tưởng” –delusional disorder syndrome-. Có thể không sai. Nhưng nghe TT Obama đọc diễn văn dùng những chữ liên hệ đến cái tôi [I, me, my, mine] tới hơn 120 lần [cái này là nhà báo Mỹ đếm!] mặc dù trong một bài diễn văn cổ võ cho bà Hillary, rồi nhớ lại những cột đền thờ thần thánh Hy Lạp, hay những tuyên ngôn “khủng” kiểu như “hạ thủy triều”, hay “we are what weve been waiting for”,... thiên hạ có cảm tưởng như ông Trump đã lây mấy cái hội chứng này từ TT Obama thì phải. Mà lạ thật! Khi ông Obama biểu diễn triệu chứng về những bệnh này thì phe ta xụp xuống lạy và tung hô như các đệ tử tung hô Giáo Chủ Đông Phương Bất Bại vậy, nhưng khi ông Trump phơi bày những triệu chứng tương tự thì cũng phe ta này la hoảng “cha này điên, bà con ơi!”.
Diễn văn của ngôi sao chính, bà Hillary, cũng là diễn văn mờ nhạt nhất, chẳng có gì đặc biệt đáng nhớ, nhưng dĩ nhiên là được hội trường hò hét ầm ĩ nhất. Chỉ là Obama phiên bản 3. Tăng trợ cấp, tăng thuế, tăng luật lệ, đánh tài phiệt, nhưng thêm phần bảo vệ phụ nữ, dĩ nhiên không kể những phụ nữ dùng bùa ngải Căm Pu Chia cám dỗ ông chồng hiền lành của bà.
Cả hai đại hội đều phơi bày ra một cảnh giống nhau: phân hoá nội bộ nặng nề. Chẳng phải cả nước Mỹ phân hoá không, mà ngay trong nội bộ cả hai đảng cũng chia năm xẻ bẩy. Ngay cả trong cộng đồng tỵ nạn của ta cũng không khác. Có lẽ chưa khi nào cộng đồng tỵ nạn lại chú ý đến cuộc bầu cử tổng thống như lần này. Để rồi cũng cãi nhau chí chóe, ủng hộ và chống đối kịch liệt. Có khi đưa đến cảnh xào xáo gia cang đáng tiếc khi cô con gái sỉ vả ông Trump, ông bố chửi bà Hillary, và bà mẹ bỏ đi coi Thúy Nga.
Thôi thì mọi chuyện cũng đã xong. Bây giờ mới là lúc trận đấu chính thức bắt đầu. Năm tới, lần đầu tiên trong lịch sử, ta sẽ có được một phụ nữ làm tổng thống dù bà này thiếu đạo đức, hay cũng lần đầu tiên trong lịch sử, nước Mỹ sẽ bầu một doanh gia làm tổng thống dù ông này thiếu tư cách. (14-08-16)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
- Từ khóa :
- Mỹ
- ,
- Cleveland
- ,
- Ohio
- ,
- Donald Trump
- ,
- WikiLeak
- ,
- Hillary Clinton
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình