Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Trịnh Văn Cấn

09/12/201600:01:00(Xem: 6011)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
 
TRỊNH VĂN CẤN
(1881 - 1918)
 
Trịnh Văn Cấn tên thật là Trịnh Văn Đạt, thường gọi Đội Cấn vì ông làm đội trưởng lính khố xanh; quê phủ Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc, là con rể chí sĩ Phùng Văn Nhuận. Ông chủ động đến nhà tù thăm nhà ái quốc Lương Ngọc Quyến. Sau khi ông mật đàm cùng Lương Ngọc Quyến về tình tự dân tộc và tội ác của thực dân Pháp, ông hưởng ứng, rồi thuyết phục các bạn đồng nghiệp của mình: Đội Giá, Cai Xuyên và 300 lính lê dương cùng trở về với dân tộc.
 
Bàn bạc kín, quân khởi nghĩa đề cử Đội Cấn là Tư lệnh trưởng, Lương Ngọc Quyến làm Quân sư. Đêm 30-8-1917, khởi nghĩa bùng nổ, Nghĩa quân giết giám binh Pháp là Noel, giết cai ngục Loew và phá nhà tù cứu Lương Ngọc Quyến và giải phóng 230 tù nhân, số tù nhân này đều gia nhập vào lực lượng nghĩa quân. Nghĩa quân làm chủ Thái Nguyên 7 ngày và tuyên bố “Thái Nguyên độc lập”, lá cờ được dùng ở đây là quân kỳ màu vàng đề 4 chữ "Nam binh phục quốc" của Việt Nam Quang Phục Hội bay phất phới trên đầu thành. 
 
     Quân của Đội Cấn giữ thành Thái Nguyên, thu nạp thêm các dân phu mỏ và dân địa phương nâng quân số lên khoảng 600 người. Lực lượng khởi nghĩa gồm: 130 lính vệ binh, hơn 200 tù nhân, 300 dân phu và dân địa phương. Quân khởi nghĩa được trang bị các loại vũ khí: 92 súng hoả mai và 75 súng trường, đã thu được từ kho vũ khí của Pháp. Lực lượng khởi nghĩa cố thủ và truyền hịch đánh thực dân Pháp, mong đợi các nơi hưởng ứng cùng nổi dậy và sự tiếp ứng của Việt Nam Quang Phục Hội để đồng khởi nghĩa toàn quốc. 
 
     Ngày 2-9-1917, quân Pháp phản công với quân số 2.700 người và đến ngày 5-9-1917 thì đánh vào tỉnh lỵ. Lương Ngọc Quyến tử tiết. Đội Cấn phải triệt thoái khỏi Thái Nguyên chạy về phía bắc. Đến trưa ngày 5 thì Pháp tái chiếm được thành. Số thương vong bên nghĩa quân là 56 người; quân Pháp thiệt mạng 107 người. Pháp đưa đại binh từ Hà Nội tiếp viện, vì quân số, vũ khí chênh lệch, khó giữ lâu dài nên ông ra lệnh rút lui về Vĩnh Yên. Hơn 4 tháng chống chọi ác liệt với giặc Pháp, dần dần đạn dược, lương thực kiệt quệ.  
 
Ngày 10-1-1918, đụng trận ác liệt, ông bị thương đã anh dũng dùng súng lục tuẫn tiết. Ngô Đức Kế nghe tin, dù ở tù nơi Côn Đảo đã làm 6 bài thơ tứ tuyệt: “Thái Nguyên thất nhật quang phục ký” rất hào hùng, đáng ghi nhớ 2 câu:
 
    “Uất không giai khí sơn hà tại
    Dạ dạ phần hương chúc hậu sinh”
 
Nghĩa là: “Khí thiêng phảng phất hồn sông núi
               Hương khói sáng soi kẻ hậu sinh.”
  
 *- Thiết nghĩ: Cuộc khởi nghĩa do Trịnh Văn Cấn lãnh đạo ở Thái Nguyên, kéo dài hơn 4 tháng (30-8-1917 đến 10-01-1918), đã làm cho chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương hoảng hốt và cả thế giới ngưỡng mộ. Cuộc khởi nghĩa không chỉ làm chấn động người Pháp ở Đông Dương mà còn làm chấn động cả nước Pháp. Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917, chẳng những vang dội ở Việt Nam mà còn đánh thức tinh thần quật khởi giải phóng dân tộc cho tất cả các nước bị trị. Trịnh Văn Cấn là viên cai đội lính khố xanh ở Thái Nguyên, đã chủ động đến gặp chí sĩ Lương Ngọc Quyến đang bị giam ở nhà tù Thái Nguyên, cùng mật bàn kế sách quật khởi chống thực dân Pháp, ông đã bộc phát lòng ái quốc chân chính, đúng lúc. Người sống trên đời muốn lưu danh thơm phải sắt son ái quốc để cho hậu thế ngưỡng mộ hay để tiếng xấu ô nhục bán nước cầu vinh là do chính mình tự lựa chọn và quyết định trong khoảnh khoắc khi có cơ hội.     Trịnh Văn Cấn đã quyết định đúng nên tên tuổi ông đã và sẽ lẫy lừng muôn thuở, thật là “Mai cốt bất mai danh“ vậy (xương cốt có thể chôn chứ không chôn danh dự)?!
 
Cảm  mộ: Trịnh Văn Cấn
  
Trịnh Văn Cấn, khí khái kiên cường!
Nhịn nhục theo Tây, gẫm bất lương?!
Thức tỉnh, ăn năn, thân phản quốc
Giật mình, hối tiếc, phận lầm đường!
Vẫy vùng chống Pháp, lo nòi giống
Đánh đuổi ngoại xâm, giữ thổ cương
Cơm áo xênh xang, nghiền ngẫm thẹn
Nước nhà quang phục, nguyện lo lường!
 
Nguyễn Lộc Yên 


In Trang
1234567Trang sauTrang cuối

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.

Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.

Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.

Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.