...hỏa mù từ hai ba bốn phiá tung ra, may ra chỉ có 20% phản ánh sự thật...
Câu chuyện nổi đình nổi đám của tuần qua là việc giám đốc FBI, ông James Comey đã bị TT Trump cất chức một cách bất ngờ.
Nếu nói về “bất ngờ” thì có lẽ không thể nào bất ngờ hơn khi chính ông Comey chỉ nhận được tin mất job sau khi truyền thông đã loan tin cho cả thế giới biết. Ông Comey đang đọc diễn văn trong một hội trường, phiá sau lưng ông có TV, bất ngờ TV chớp đèn loan tin “khẩn” là ông Comey đã bị sa thải. Ông lại tưởng là ai đó trên TV dở trò diễu dở. Sau đó, ông về lại văn phòng thì nhận được thư chính thức của TT Trump.
Thật ra, cái bất ngờ phải nói là sao TT Trump đợi quá lâu mới cất chức ông này.
Ông James Comey được TT Obama bổ nhiệm làm giám đốc FBI cách đây hơn ba năm, với nhiệm kỳ là 10 năm, tức là còn 7 năm nữa mới mãn nhiệm.
Ngay từ đầu, ông Comey đã là một nhân vật gây nhiều tranh cãi. Ông theo đảng CH từ hồi nào tới giờ. Nhưng lại được TT Obama lựa vì thành tích... chống TT Bush con. Khi ông là thứ trưởng Bộ Tư Pháp dưới thời TT Bush, ông đã công khai cãi lệnh của bộ trưởng Tư Pháp và chống luôn cả TT Bush, rồi từ chức. TT Obama nhìn ông như là người CH nhưng không có cảm tình lắm với phe CH, nên chọn ông làm giám đốc FBI.
Tên tuổi ông Comey bắt đầu tràn ngập truyền thông khi vụ xì-căng-đan email của bà Hillary nổ ra, cuối năm 2015.
Khi đó, báo chí xì ra tin bà Hillary đã thiết lập và xử dụng hệ thống email riêng ngay tại nhà, mà không chịu xử dụng hệ thống chính thức của bộ Ngoại Giao, đưa đến tình trạng hệ thống có thể bị thâm nhập và những email tối mật của bộ Ngoại Giao và của bà ngoại trưởng có thể bị đọc lén.
FBI mở cuộc điều tra, kéo dài ròng rã gần cả năm trời. Thế rồi, bất ngờ GĐ Comey tổ chức họp báo tháng 7 năm 2016. Ông cho biết bà Hillary vi phạm đủ thứ tội và nói láo từ đầu đến đuôi, “nếu một nhân viên FBI làm những gì bà Hillary đã làm thì người đó sẽ bị trừng phạt theo đúng thủ tục hành chánh”, nhưng ông dành cho bà Bộ Trưởng Tư Pháp Loretta Lynch quyết định truy tố hay không. Ông nhấn mạnh theo đúng luật, ông chỉ có trách nhiệm điều tra và khuyến cáo thôi, còn quyết định truy tố ra toà hay không là của Bộ Tư Pháp.
Đúng một ngày sau, bà Bộ Trưởng quyết định không truy tố gì hết, kết thúc toàn bộ cuộc điều tra. Chưa bao giờ một cơ quan chính quyền có quyết định nhanh như vậy.
Dĩ nhiên, bà Hillary ôm chầm lấy ông Comey và bà Lynch, khua chiêng trống: thấy rõ chưa, tôi không bị truy tố gì hết, tức là tôi vô tội.
Sự thật khá rõ ràng: bà Hillary có tội, nhưng ông Comey không dám lấy quyết định tầy trời là trừng phạt vì những hậu quả chính trị quá lớn, sẽ chấm dứt ngay cuộc vận động tranh cử của bà Hillary và phá tan đảng DC. Ông bán cái qua cho bà Lynch. Cách hành xử của ông Comey là tìm cách bao che cả hai đầu. Về bà Lynch thì có tin hành lang không thể kiểm chứng: trước đó ít ngày, TT Clinton gặp riêng bà Lynch một tiếng đồng hồ, có thể đã trao đổi gì đó, chẳng hạn như bà Lynch bạch hoá bà Hillary thì sẽ được tiếp tục làm bộ trưởng Tư Pháp sau khi bà Hillary đắc cử? Kịch bản này không phải hoàn toàn vô lý khi chính cựu TT Clinton vài ngày trước bầu cử đã ca ngợi bà Lynch và cho rằng có nhiều triển vọng bà TT Clinton sẽ lưu nhiệm bà Lynch.
Ở đây, cái lỗi lầm quan trọng nhất của ông Comey là đã lấy quyết định trong khi cân nhắc hậu quả chính trị, tức là đã mang chính trị vào cuộc điều tra của FBI mà trên căn bản, phải tuyệt đối vô tư, không màng đến hậu quả chính trị. Ông cảnh sát đã biến thành chính trị gia.
Vài chuyên gia cũng lên tiếng cho rằng ông Comey hành động thật lạ lùng: chưa bao giờ FBI lại họp báo công bố kết quả điều tra. Công bố kết quả điều tra là việc làm của bộ Tư Pháp hay công tố viên chứ không phải của FBI. Trong các vụ xì-căng-đan Watergate (Nixon) và Monica (Clinton), giám đốc FBI không bao giờ lên tiếng.
Cả đảng CH và ông Trump nổi điên, đả kích FBI phe phái, thông đồng với bộ Tư Pháp và chính quyền Obama, nhận định bà Hillary tội tầy đình nhưng lại tha bổng, tức là giúp bà Hillary trong cuộc vận động tranh cử.
Câu chuyện lắng động một thời gian, cho đến khoảng một chục ngày trước ngày bầu. Bất ngờ, ông Comey công bố một bức thư ông vừa gửi cho quốc hội, trong đó, ông cho biết FBI mở lại cuộc điều tra vì khám phá ra có emails của bà Hillary gửi cho bà phụ tá Huma Abedin trong máy điện toán của ông chồng bà Abedin. Ông này là cựu dân biểu, dính dáng vào xì-căng-đan tự chụp hình mình lõa thể gửi qua điện thoại cho một số phụ nữ nên bị ép từ chức cách đây vài năm. Bây giờ chứng nào tật nấy, lại làm nữa, bị FBI điều tra, đến tịch thu máy điện toán của ông thì thấy cả lố emails trao đổi giữa bà Hillary và bà Abedin.
Nội vụ nổ đùng khiến bà Hillary nổi đoá, cho là ông Comey cố tình đánh bà cận kề ngày bầu cử. Thế nhưng ba ngày trước khi bầu cử thì FBI lại loan tin cuộc điều tra lần thứ hai này chấm dứt vì trong số emails trong máy của ông chồng bà Abedin, không có cái nào mang tính “mật”. Tức là FBI lại bạch hoá bà Hillary một lần nữa, ba ngày trước ngày bầu. Lại một lần nữa, ông Comey mang yếu tố chính trị vào cuộc điều tra, hấp tấp chấm dứt điều tra để có thể bạch hoá bà Hillary kịp thời trước ngày bầu cử. Phe CH lại nhẩy tưng tưng cho đây lại là trò mánh mung mới giúp bà Hillary.
Chưa hết chuyện. Ông Comey tìm cách chống đỡ các tố cáo của bà Hillary và phe DC bằng cách... mở cuộc điều tra xem Putin đã có quan hệ như thế nào với ban vận động của ông Trump, cho có vẻ công bằng.
Thế rồi mới đây, bà Hillary ngồi nhà ôm cháu ngoại mãi nên chán, quyết định hạ sơn, tuyên bố trong những ngày tới, sẽ tìm cách đóng vai lãnh tụ phong trào... chống Trump đến cùng. Bà nhắc lại bà bị thua oan, chỉ vì bị ông Comey và Putin thông đồng với Trump hại bà. Phải nói ngay, lập luận đổ thừa này hoàn toàn không có căn bản. Bà Hillary thua vì mất hậu thuẫn của dân lao động bất mãn vì mất job, và dân trung lưu bất mãn vì kinh tế khó khăn cũng như vì Obamacare, chẳng ai cần biết Putin đã làm gì. Chưa kể chuyện bà Hillary lem nhem, dính đáng vào đủ loại xì-căng-đan, kiếm bạc triệu đọc diễn văn cho tài phiệt Wall Street, hay thu bạc tỷ cho Quỹ Clinton Foundation, cả thế giới đều biết, không cần phải chờ ông Comey thông báo hay điều tra gì hết.
Sau khi bà Hillary lại tố ông Comey, quốc hội lôi ông Comey ra, hỏi cho rõ tại sao một chục ngày trước khi bầu cử, ông quyết định mở lại hồ sơ email của bà Hillary và tại sao ông lại bạch hoá bà vài ngày sau đó. Ông Comey ra trước quốc hội, tuyên bố vì FBI khám phá thấy có “cả trăm cả ngàn” emails của bà Hillary với cả trăm tin tối mật, nên bắt buộc phải điều tra lại, và cũng bắt buộc phải thông báo cho quốc hội, chứ nếu không sẽ mang tiếng là bao che cho bà Hillary, cho dù ông “muốn ói khi hiểu rằng mình có thể đã có quyết định có ảnh hưởng đến cuộc bầu tổng thống”. Câu cuối cùng này khiến TT Trump nổi điên vì nó mang hàm ý ông Trump thắng nhờ ông Comey can thiệp giúp, đúng như bà Hillary tố giác.
Không may cho ông Comey, một ngày sau, văn phòng FBI chính thức cải chính, nói là ông Comey “nói lộn” –misspoken- vì thật ra không có “cả trăm cả ngàn”, mà chỉ có vài chục emails, không có cái nào mang tính mật hết. Thiên hạ lại một phen ngơ ngác, rối trí, chẳng hiểu sự thật ở đâu, là gì? FBI cải chính điều trần hữu thệ của ông giám đốc trước quốc hội?
Vài ngày sau, TT Trump cất chức ông Comey, lấy lý do ông này đã đi từ sai lầm này đến sai lầm khác trong vụ điều tra email của bà Hillary, mất hết uy tín, mất luôn niềm tin của tất cả mọi người, không còn đủ khả năng điều hành một cơ quan lớn và quan trọng như FBI. TT Trump giải thích ông Comey trước đây đáng lẽ ra không có quyền tổ chức họp báo và cũng không có quyền công bố bức thư ông gửi cho quốc hội. Đó là trách nhiệm của bộ trưởng Tư Pháp. Sau đó, TT Trump giải thích thêm ông Comey bị sa thải cũng vì tính thích phô diễn của ông ta, không hợp với trách nhiệm xếp cảnh sát.
Đây là chuyện quái gở đầu tiên của chính trường Mỹ trong câu chuyện quái lạ này: ông Trump đã gần như lập lại nguyên văn những tố cáo của phe DC cũng như lấy quyết định mà phe DC đòi hỏi ngay từ đầu. Tức là TT Trump cất chức ông Comey vì ông đã phạm tội làm những chuyện tai hại cho bà Hillary, và ông bây giờ đồng ý với phe DC, phải sa thải ông Comey.
Đó là đại khái câu chuyện. Nếu quý độc giả đọc tới đây bị rối trí không hiểu rõ tóm lại thì chuyện gì đã xẩy ra, thì đó chính là vì chiêu lăng ba vi bộ của ông Comey. Lúc thì ông có vẻ giúp bà Hillary, lúc thì có vẻ hại, rồi lại giúp, rồi lại hại, ngược lại, cũng có lúc có vẻ muốn giúp ông Trump, có lúc hại ông ta rõ ràng, chẳng ai hiểu gì nữa. Đưa đến tình trạng quái lạ là bà Hillary và cả ông Trump đều phải... lăng ba vi bộ theo, cả hai người lúc thì ca tụng lúc lại đả kích ông Comey.
Bất kể những chiêu lăng ba vi bộ và bất kể những giải thích của ông Comey, tất cả phe DC đồng ca bài ca sỉ vả ông Comey và nhao nhao đòi lấy đầu ông ta từ hơn nửa năm nay. Cho đến cách đây vài tuần, bà Hillary vẫn ấm ức đổ lỗi tại ông Comey hại bà nên bà mới thất cử.
Thế thì khi TT Trump cất chức ông Comey, toàn thể đảng DC phải công kênh, tung hô sự sáng suốt của TT Trump, đúng không? Không đúng! Bây giờ thì phe DC quay ngược đầu lại 180 độ [chỉ có chính khách mới có khả năng quay ngược đầu kiểu này, xin quý độc giả đừng ai thử!], đồng thanh la hoảng, đả kích TT Trump làm chuyện phi pháp, bất hợp hiến, ra tay theo kiểu độc tài bộ lạc rừng rú Phi Châu gì đó, thêm một lý do để xét lại việc đàn hặc TT Trump.
Về phần bà Hillary chắc bà phải lớn tiếng cám ơn TT Trump, phải không? Không, cho đến giờ này, bà tuyệt đối im hơi lặng tiếng, chắc vì bối rối, chưa biết phải phản ứng như thế nào. Biết nói gì? Chẳng lẽ vị lãnh tụ phong trào chống Trump lại ra chiêu đầu tiên bằng cách… hoan hô ông Trump? Ngược lại, làm sao đả kích TT Trump được khi bà đòi lấy đầu ông Comey mà bây giờ TT Trump làm đúng theo ý bà.
TT Trump thì tuyệt đối không ưa ông Comey này. Dù thái độ của ông Comey có vẻ mập mờ, nhưng TT Trump thì tin chắc là ông Comey chủ ý đánh Trump từ đầu khi ông ta tha bà Hillary, giúp cho bà tiếp tục ra tranh cử thay vì bị truy tố và bắt đi tù, rồi nhập nhằng mở cuộc điều tra về Nga giúp ứng viên Trump, kéo dài lê thê cả nửa năm trời, úp úp mở mở, ai đoán sao cũng được, nhưng lại có hậu quả là giúp truyền thông dòng chính (TTDC) nuôi dưỡng câu chuyện và phe DC tiếp tục tấn công TT Trump.
Nôm na ra, ông Comey đã tạo được thành tích khá đặc biệt là khiến cả hai phe DC và CH ghét cay đắng và muốn lấy đầu ông.
Quyết định của TT Trump lại gây ra bất ngờ lớn mà ít ai tiên đoán trước được: đó là phản ứng cực kỳ quyết liệt và mạnh mẽ của phe DC, và nhất là của TTDC. Ông Comey bất thình lình biến thành người hùng mới, một thứ “thánh tử đạo” của TTDC!
Cái cớ TTDC chống mạnh việc cất chức là họ cho rằng TT Trump đang tìm cách nhận chìm cuộc điều tra về quan hệ giữa ông và Putin trong cuộc bầu cử vừa qua. Báo phe ta New York Times “tiết lộ” trước khi ông Comey bị cất chức, ông đã xin bộ Tư Pháp thêm tiền và nhân sự để điều tra về vụ Nga can dự vào bầu cử. Mập mờ ám chỉ TT Trump lấy quyết định cất chức vì ông Comey chúi mũi quá sâu vào ông Trump, có thể đã khám phá ra một bí mật kinh hồn nào đó khiến TT Trump hoảng sợ phải cất chức, để bổ nhiệm một tay tà lọt nào đó thay thế, rồi xí xoá cuộc điều tra về quan hệ với Nga.
Bộ Tư Pháp sau đó đã cho biết tin FBI xin thêm tiền và nhân sự mà NYT xì ra hoàn toàn thất thiệt. Chẳng những vậy, TT Trump cũng đã mau mắn khẳng định cuộc điều tra về sự can dự của Nga hết sức quan trọng và cần phải được tiếp tục, nhưng một cách chuyên nghiệp hơn. NYT cũng quên mất tân giám đốc FBI sẽ phải được thượng viện phê chuẩn, không phải TT Trump muốn bổ nhiệm tay tà lọt nào cũng được, nhất là trong không khí thù địch hiện nay giữa TT Trump và phe DC, chắc chắn thượng viện sẽ làm khó dễ tối đa việc bổ nhiệm người mới.
Giáo sư Hiến Pháp của đại học Harvard, Laurence Tribe, viết trên Washington Post, phải đàn hặc TT Trump ngay vì ông đã ngăn cản cuộc điều tra của FBI. Ông cũng viết không cần đợi kết quả cuộc điều tra vì khi đó sẽ quá muộn. Một luật gia và giáo sư luật mà có thể viết “không cần chờ kết quả điều tra”, cứ việc lột chức thôi thì quả là chuyện không tiền mà cũng khoáng hậu. Thế thì lột chức dựa trên căn bản pháp lý nào? Đó là quan điểm của một giáo sư Harvard đấy!
Những loại tố cáo về toan tính ém nhẹm điều tra đều là vớ vẩn, không có căn bản. Cho dù giám đốc FBI bị cất chức thì cũng không có nghiã là cuộc điều tra chấm dứt, mà trái lại, có thể vì nhu cầu chính trị cũng như vì nhu cầu bảo vệ uy tín của FBI, cuộc điều tra sẽ còn gay gắt hơn nhiều.
Vài người tự cho là hiểu biết khẳng định TT Trump vi phạm luật vì không có quyền cất chức ông Comey khi nhiệm kỳ ông còn tới 7 năm, đặc biệt là khi ông đang điều tra TT Trump. Đây là nói mà không biết mình nói gì. Tổng thống với tư cách lãnh đạo Hành Pháp, có quyền cất chức bất cứ nhân viên nội các hay công chức nào vì bất cứ lý do nào hay không có lý do nào, dù người đó đã được Thượng Viện phê chuẩn. Kể cả lúc cơ quan của họ đang điều tra tổng thống, vì điều tra là việc của cả cơ quan, không phải của một người và khi một người bị cất chức thì cơ quan vẫn tiếp tục điều tra, không bị ảnh hưởng gì. Trong quá khứ, TT Nixon đã cất chức cả bộ trưởng lẫn thứ trưởng Tư Pháp ngay trong khi hai ông này đang điều tra về vụ Watergate. Sau đó cuộc điều tra vẫn tiến hành để lòi ra những mánh mung tìm cách che dấu tội của TT Nixon, khiến TT Nixon phải từ chức.
Câu chuyện cất chức ông Comey tiêu biểu cho bát quái trận trong hậu trường chính trị Mỹ. Tất cả những gì ta nhìn thấy đều chỉ là hỏa mù từ hai ba bốn phiá tung ra, may ra chỉ có 20% phản ánh sự thật, còn lại toàn là đòn phép tuyên truyền dựa trên... tin phiạ, fake news từ tất cả mọi phiá.
Trong cái đám khói hỏa mù đen nghịt này, chẳng ai nắm vững được hết câu chuyện. Những anh nhà báo bàn ra tán vào, dù là báo Mỹ hay báo tỵ nạn sao y bản chính của TTDC, hầu hết chỉ là bàn láo dựa trên trí tưởng tượng hay tinh thần phe nhóm.
Tất cả chỉ có hai chuyện rõ rệt nhất:
- Giám đốc Comey ưa nổi, muốn đưa tên tuổi mình lên mặt báo, chứng tỏ mình là người hùng không sợ ai hết, kể cả hai chính khách uy quyền nhất nước là bà Hillary và ông Trump, sẵn sàng đánh cả hai người, không chút nể nang. Ông Comey có thể mang giấc mộng theo chân ông J. Edgar Hoover, quyền thế nắm chức giám đốc FBI trong gần 40 năm qua 8 đời tổng thống mà không ông nào dám đụng tới, cho tới khi ông chết.
- Chuyện quan trọng hơn là cái giả dối vô bờ bến của đảng DC và TTDC, từ nửa năm nay một hai đòi lấy mạng của ông Comey vì tội đã giết bà Hillary giúp ông Trump đắc cử, nhưng sau khi TT Trump lấy mạng ông này thì lại... hồi mã thương, quay lại chém ông Trump ngay. Đại khái, bất cứ chuyện gì có thể khai thác để đánh TT Trump đều được mang ra xử dụng, cho dù phải lật ngược lập trường 180 độ. Bà dân biểu da đen Maxine Waters trong suốt gần cả năm qua, và nhất là sau khi bà Hillary thất bại, đã liên tục công kích ông Comey là giám đốc FBI tệ nhất lịch sử, không còn một ly uy tín nào nữa, và gào la phải cất chức ông này. Bây giờ, sau khi TT Trump cất chức ông Comey thật thì gió đổi chiều, bà quay qua sỉ vả TT Trump làm chuyện độc tài, bất hợp pháp. Bị một phóng viên TV vặn hỏi, bà tỉnh bơ nói bà hoàn toàn chống việc TT Trump cất chức ông Comey, nhưng nếu bà Hillary là tổng thống và bà cất chức ông Comey, thì bà dân biểu này lại hoàn toàn ủng hộ. Nếu đây không phải là phe phái thô bạo nhất thì cái gì mới là phe phái?
Bất kể mọi khúc mắc đằng sau vụ cất chức này, có một điều ai cũng phải công nhận: TT Trump có biệt tài làm hay nói những chuyện có hậu quả là thổi ngọn lửa chống đối của phe đối lập DC và TTDC càng ngày càng lớn. Làm như thể không ai chống ông nữa thì ông sẽ... rất buồn. Cái nguy là tiếp tục thổi, có ngày ngọn lửa quá lớn sẽ thiêu ông luôn. (14-05-17)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Câu chuyện nổi đình nổi đám của tuần qua là việc giám đốc FBI, ông James Comey đã bị TT Trump cất chức một cách bất ngờ.
Nếu nói về “bất ngờ” thì có lẽ không thể nào bất ngờ hơn khi chính ông Comey chỉ nhận được tin mất job sau khi truyền thông đã loan tin cho cả thế giới biết. Ông Comey đang đọc diễn văn trong một hội trường, phiá sau lưng ông có TV, bất ngờ TV chớp đèn loan tin “khẩn” là ông Comey đã bị sa thải. Ông lại tưởng là ai đó trên TV dở trò diễu dở. Sau đó, ông về lại văn phòng thì nhận được thư chính thức của TT Trump.
Thật ra, cái bất ngờ phải nói là sao TT Trump đợi quá lâu mới cất chức ông này.
Ông James Comey được TT Obama bổ nhiệm làm giám đốc FBI cách đây hơn ba năm, với nhiệm kỳ là 10 năm, tức là còn 7 năm nữa mới mãn nhiệm.
Ngay từ đầu, ông Comey đã là một nhân vật gây nhiều tranh cãi. Ông theo đảng CH từ hồi nào tới giờ. Nhưng lại được TT Obama lựa vì thành tích... chống TT Bush con. Khi ông là thứ trưởng Bộ Tư Pháp dưới thời TT Bush, ông đã công khai cãi lệnh của bộ trưởng Tư Pháp và chống luôn cả TT Bush, rồi từ chức. TT Obama nhìn ông như là người CH nhưng không có cảm tình lắm với phe CH, nên chọn ông làm giám đốc FBI.
Tên tuổi ông Comey bắt đầu tràn ngập truyền thông khi vụ xì-căng-đan email của bà Hillary nổ ra, cuối năm 2015.
Khi đó, báo chí xì ra tin bà Hillary đã thiết lập và xử dụng hệ thống email riêng ngay tại nhà, mà không chịu xử dụng hệ thống chính thức của bộ Ngoại Giao, đưa đến tình trạng hệ thống có thể bị thâm nhập và những email tối mật của bộ Ngoại Giao và của bà ngoại trưởng có thể bị đọc lén.
FBI mở cuộc điều tra, kéo dài ròng rã gần cả năm trời. Thế rồi, bất ngờ GĐ Comey tổ chức họp báo tháng 7 năm 2016. Ông cho biết bà Hillary vi phạm đủ thứ tội và nói láo từ đầu đến đuôi, “nếu một nhân viên FBI làm những gì bà Hillary đã làm thì người đó sẽ bị trừng phạt theo đúng thủ tục hành chánh”, nhưng ông dành cho bà Bộ Trưởng Tư Pháp Loretta Lynch quyết định truy tố hay không. Ông nhấn mạnh theo đúng luật, ông chỉ có trách nhiệm điều tra và khuyến cáo thôi, còn quyết định truy tố ra toà hay không là của Bộ Tư Pháp.
Đúng một ngày sau, bà Bộ Trưởng quyết định không truy tố gì hết, kết thúc toàn bộ cuộc điều tra. Chưa bao giờ một cơ quan chính quyền có quyết định nhanh như vậy.
Dĩ nhiên, bà Hillary ôm chầm lấy ông Comey và bà Lynch, khua chiêng trống: thấy rõ chưa, tôi không bị truy tố gì hết, tức là tôi vô tội.
Sự thật khá rõ ràng: bà Hillary có tội, nhưng ông Comey không dám lấy quyết định tầy trời là trừng phạt vì những hậu quả chính trị quá lớn, sẽ chấm dứt ngay cuộc vận động tranh cử của bà Hillary và phá tan đảng DC. Ông bán cái qua cho bà Lynch. Cách hành xử của ông Comey là tìm cách bao che cả hai đầu. Về bà Lynch thì có tin hành lang không thể kiểm chứng: trước đó ít ngày, TT Clinton gặp riêng bà Lynch một tiếng đồng hồ, có thể đã trao đổi gì đó, chẳng hạn như bà Lynch bạch hoá bà Hillary thì sẽ được tiếp tục làm bộ trưởng Tư Pháp sau khi bà Hillary đắc cử? Kịch bản này không phải hoàn toàn vô lý khi chính cựu TT Clinton vài ngày trước bầu cử đã ca ngợi bà Lynch và cho rằng có nhiều triển vọng bà TT Clinton sẽ lưu nhiệm bà Lynch.
Ở đây, cái lỗi lầm quan trọng nhất của ông Comey là đã lấy quyết định trong khi cân nhắc hậu quả chính trị, tức là đã mang chính trị vào cuộc điều tra của FBI mà trên căn bản, phải tuyệt đối vô tư, không màng đến hậu quả chính trị. Ông cảnh sát đã biến thành chính trị gia.
Vài chuyên gia cũng lên tiếng cho rằng ông Comey hành động thật lạ lùng: chưa bao giờ FBI lại họp báo công bố kết quả điều tra. Công bố kết quả điều tra là việc làm của bộ Tư Pháp hay công tố viên chứ không phải của FBI. Trong các vụ xì-căng-đan Watergate (Nixon) và Monica (Clinton), giám đốc FBI không bao giờ lên tiếng.
Cả đảng CH và ông Trump nổi điên, đả kích FBI phe phái, thông đồng với bộ Tư Pháp và chính quyền Obama, nhận định bà Hillary tội tầy đình nhưng lại tha bổng, tức là giúp bà Hillary trong cuộc vận động tranh cử.
Câu chuyện lắng động một thời gian, cho đến khoảng một chục ngày trước ngày bầu. Bất ngờ, ông Comey công bố một bức thư ông vừa gửi cho quốc hội, trong đó, ông cho biết FBI mở lại cuộc điều tra vì khám phá ra có emails của bà Hillary gửi cho bà phụ tá Huma Abedin trong máy điện toán của ông chồng bà Abedin. Ông này là cựu dân biểu, dính dáng vào xì-căng-đan tự chụp hình mình lõa thể gửi qua điện thoại cho một số phụ nữ nên bị ép từ chức cách đây vài năm. Bây giờ chứng nào tật nấy, lại làm nữa, bị FBI điều tra, đến tịch thu máy điện toán của ông thì thấy cả lố emails trao đổi giữa bà Hillary và bà Abedin.
Nội vụ nổ đùng khiến bà Hillary nổi đoá, cho là ông Comey cố tình đánh bà cận kề ngày bầu cử. Thế nhưng ba ngày trước khi bầu cử thì FBI lại loan tin cuộc điều tra lần thứ hai này chấm dứt vì trong số emails trong máy của ông chồng bà Abedin, không có cái nào mang tính “mật”. Tức là FBI lại bạch hoá bà Hillary một lần nữa, ba ngày trước ngày bầu. Lại một lần nữa, ông Comey mang yếu tố chính trị vào cuộc điều tra, hấp tấp chấm dứt điều tra để có thể bạch hoá bà Hillary kịp thời trước ngày bầu cử. Phe CH lại nhẩy tưng tưng cho đây lại là trò mánh mung mới giúp bà Hillary.
Chưa hết chuyện. Ông Comey tìm cách chống đỡ các tố cáo của bà Hillary và phe DC bằng cách... mở cuộc điều tra xem Putin đã có quan hệ như thế nào với ban vận động của ông Trump, cho có vẻ công bằng.
Thế rồi mới đây, bà Hillary ngồi nhà ôm cháu ngoại mãi nên chán, quyết định hạ sơn, tuyên bố trong những ngày tới, sẽ tìm cách đóng vai lãnh tụ phong trào... chống Trump đến cùng. Bà nhắc lại bà bị thua oan, chỉ vì bị ông Comey và Putin thông đồng với Trump hại bà. Phải nói ngay, lập luận đổ thừa này hoàn toàn không có căn bản. Bà Hillary thua vì mất hậu thuẫn của dân lao động bất mãn vì mất job, và dân trung lưu bất mãn vì kinh tế khó khăn cũng như vì Obamacare, chẳng ai cần biết Putin đã làm gì. Chưa kể chuyện bà Hillary lem nhem, dính đáng vào đủ loại xì-căng-đan, kiếm bạc triệu đọc diễn văn cho tài phiệt Wall Street, hay thu bạc tỷ cho Quỹ Clinton Foundation, cả thế giới đều biết, không cần phải chờ ông Comey thông báo hay điều tra gì hết.
Sau khi bà Hillary lại tố ông Comey, quốc hội lôi ông Comey ra, hỏi cho rõ tại sao một chục ngày trước khi bầu cử, ông quyết định mở lại hồ sơ email của bà Hillary và tại sao ông lại bạch hoá bà vài ngày sau đó. Ông Comey ra trước quốc hội, tuyên bố vì FBI khám phá thấy có “cả trăm cả ngàn” emails của bà Hillary với cả trăm tin tối mật, nên bắt buộc phải điều tra lại, và cũng bắt buộc phải thông báo cho quốc hội, chứ nếu không sẽ mang tiếng là bao che cho bà Hillary, cho dù ông “muốn ói khi hiểu rằng mình có thể đã có quyết định có ảnh hưởng đến cuộc bầu tổng thống”. Câu cuối cùng này khiến TT Trump nổi điên vì nó mang hàm ý ông Trump thắng nhờ ông Comey can thiệp giúp, đúng như bà Hillary tố giác.
Không may cho ông Comey, một ngày sau, văn phòng FBI chính thức cải chính, nói là ông Comey “nói lộn” –misspoken- vì thật ra không có “cả trăm cả ngàn”, mà chỉ có vài chục emails, không có cái nào mang tính mật hết. Thiên hạ lại một phen ngơ ngác, rối trí, chẳng hiểu sự thật ở đâu, là gì? FBI cải chính điều trần hữu thệ của ông giám đốc trước quốc hội?
Vài ngày sau, TT Trump cất chức ông Comey, lấy lý do ông này đã đi từ sai lầm này đến sai lầm khác trong vụ điều tra email của bà Hillary, mất hết uy tín, mất luôn niềm tin của tất cả mọi người, không còn đủ khả năng điều hành một cơ quan lớn và quan trọng như FBI. TT Trump giải thích ông Comey trước đây đáng lẽ ra không có quyền tổ chức họp báo và cũng không có quyền công bố bức thư ông gửi cho quốc hội. Đó là trách nhiệm của bộ trưởng Tư Pháp. Sau đó, TT Trump giải thích thêm ông Comey bị sa thải cũng vì tính thích phô diễn của ông ta, không hợp với trách nhiệm xếp cảnh sát.
Đây là chuyện quái gở đầu tiên của chính trường Mỹ trong câu chuyện quái lạ này: ông Trump đã gần như lập lại nguyên văn những tố cáo của phe DC cũng như lấy quyết định mà phe DC đòi hỏi ngay từ đầu. Tức là TT Trump cất chức ông Comey vì ông đã phạm tội làm những chuyện tai hại cho bà Hillary, và ông bây giờ đồng ý với phe DC, phải sa thải ông Comey.
Đó là đại khái câu chuyện. Nếu quý độc giả đọc tới đây bị rối trí không hiểu rõ tóm lại thì chuyện gì đã xẩy ra, thì đó chính là vì chiêu lăng ba vi bộ của ông Comey. Lúc thì ông có vẻ giúp bà Hillary, lúc thì có vẻ hại, rồi lại giúp, rồi lại hại, ngược lại, cũng có lúc có vẻ muốn giúp ông Trump, có lúc hại ông ta rõ ràng, chẳng ai hiểu gì nữa. Đưa đến tình trạng quái lạ là bà Hillary và cả ông Trump đều phải... lăng ba vi bộ theo, cả hai người lúc thì ca tụng lúc lại đả kích ông Comey.
Bất kể những chiêu lăng ba vi bộ và bất kể những giải thích của ông Comey, tất cả phe DC đồng ca bài ca sỉ vả ông Comey và nhao nhao đòi lấy đầu ông ta từ hơn nửa năm nay. Cho đến cách đây vài tuần, bà Hillary vẫn ấm ức đổ lỗi tại ông Comey hại bà nên bà mới thất cử.
Thế thì khi TT Trump cất chức ông Comey, toàn thể đảng DC phải công kênh, tung hô sự sáng suốt của TT Trump, đúng không? Không đúng! Bây giờ thì phe DC quay ngược đầu lại 180 độ [chỉ có chính khách mới có khả năng quay ngược đầu kiểu này, xin quý độc giả đừng ai thử!], đồng thanh la hoảng, đả kích TT Trump làm chuyện phi pháp, bất hợp hiến, ra tay theo kiểu độc tài bộ lạc rừng rú Phi Châu gì đó, thêm một lý do để xét lại việc đàn hặc TT Trump.
Về phần bà Hillary chắc bà phải lớn tiếng cám ơn TT Trump, phải không? Không, cho đến giờ này, bà tuyệt đối im hơi lặng tiếng, chắc vì bối rối, chưa biết phải phản ứng như thế nào. Biết nói gì? Chẳng lẽ vị lãnh tụ phong trào chống Trump lại ra chiêu đầu tiên bằng cách… hoan hô ông Trump? Ngược lại, làm sao đả kích TT Trump được khi bà đòi lấy đầu ông Comey mà bây giờ TT Trump làm đúng theo ý bà.
TT Trump thì tuyệt đối không ưa ông Comey này. Dù thái độ của ông Comey có vẻ mập mờ, nhưng TT Trump thì tin chắc là ông Comey chủ ý đánh Trump từ đầu khi ông ta tha bà Hillary, giúp cho bà tiếp tục ra tranh cử thay vì bị truy tố và bắt đi tù, rồi nhập nhằng mở cuộc điều tra về Nga giúp ứng viên Trump, kéo dài lê thê cả nửa năm trời, úp úp mở mở, ai đoán sao cũng được, nhưng lại có hậu quả là giúp truyền thông dòng chính (TTDC) nuôi dưỡng câu chuyện và phe DC tiếp tục tấn công TT Trump.
Nôm na ra, ông Comey đã tạo được thành tích khá đặc biệt là khiến cả hai phe DC và CH ghét cay đắng và muốn lấy đầu ông.
Quyết định của TT Trump lại gây ra bất ngờ lớn mà ít ai tiên đoán trước được: đó là phản ứng cực kỳ quyết liệt và mạnh mẽ của phe DC, và nhất là của TTDC. Ông Comey bất thình lình biến thành người hùng mới, một thứ “thánh tử đạo” của TTDC!
Cái cớ TTDC chống mạnh việc cất chức là họ cho rằng TT Trump đang tìm cách nhận chìm cuộc điều tra về quan hệ giữa ông và Putin trong cuộc bầu cử vừa qua. Báo phe ta New York Times “tiết lộ” trước khi ông Comey bị cất chức, ông đã xin bộ Tư Pháp thêm tiền và nhân sự để điều tra về vụ Nga can dự vào bầu cử. Mập mờ ám chỉ TT Trump lấy quyết định cất chức vì ông Comey chúi mũi quá sâu vào ông Trump, có thể đã khám phá ra một bí mật kinh hồn nào đó khiến TT Trump hoảng sợ phải cất chức, để bổ nhiệm một tay tà lọt nào đó thay thế, rồi xí xoá cuộc điều tra về quan hệ với Nga.
Bộ Tư Pháp sau đó đã cho biết tin FBI xin thêm tiền và nhân sự mà NYT xì ra hoàn toàn thất thiệt. Chẳng những vậy, TT Trump cũng đã mau mắn khẳng định cuộc điều tra về sự can dự của Nga hết sức quan trọng và cần phải được tiếp tục, nhưng một cách chuyên nghiệp hơn. NYT cũng quên mất tân giám đốc FBI sẽ phải được thượng viện phê chuẩn, không phải TT Trump muốn bổ nhiệm tay tà lọt nào cũng được, nhất là trong không khí thù địch hiện nay giữa TT Trump và phe DC, chắc chắn thượng viện sẽ làm khó dễ tối đa việc bổ nhiệm người mới.
Giáo sư Hiến Pháp của đại học Harvard, Laurence Tribe, viết trên Washington Post, phải đàn hặc TT Trump ngay vì ông đã ngăn cản cuộc điều tra của FBI. Ông cũng viết không cần đợi kết quả cuộc điều tra vì khi đó sẽ quá muộn. Một luật gia và giáo sư luật mà có thể viết “không cần chờ kết quả điều tra”, cứ việc lột chức thôi thì quả là chuyện không tiền mà cũng khoáng hậu. Thế thì lột chức dựa trên căn bản pháp lý nào? Đó là quan điểm của một giáo sư Harvard đấy!
Những loại tố cáo về toan tính ém nhẹm điều tra đều là vớ vẩn, không có căn bản. Cho dù giám đốc FBI bị cất chức thì cũng không có nghiã là cuộc điều tra chấm dứt, mà trái lại, có thể vì nhu cầu chính trị cũng như vì nhu cầu bảo vệ uy tín của FBI, cuộc điều tra sẽ còn gay gắt hơn nhiều.
Vài người tự cho là hiểu biết khẳng định TT Trump vi phạm luật vì không có quyền cất chức ông Comey khi nhiệm kỳ ông còn tới 7 năm, đặc biệt là khi ông đang điều tra TT Trump. Đây là nói mà không biết mình nói gì. Tổng thống với tư cách lãnh đạo Hành Pháp, có quyền cất chức bất cứ nhân viên nội các hay công chức nào vì bất cứ lý do nào hay không có lý do nào, dù người đó đã được Thượng Viện phê chuẩn. Kể cả lúc cơ quan của họ đang điều tra tổng thống, vì điều tra là việc của cả cơ quan, không phải của một người và khi một người bị cất chức thì cơ quan vẫn tiếp tục điều tra, không bị ảnh hưởng gì. Trong quá khứ, TT Nixon đã cất chức cả bộ trưởng lẫn thứ trưởng Tư Pháp ngay trong khi hai ông này đang điều tra về vụ Watergate. Sau đó cuộc điều tra vẫn tiến hành để lòi ra những mánh mung tìm cách che dấu tội của TT Nixon, khiến TT Nixon phải từ chức.
Câu chuyện cất chức ông Comey tiêu biểu cho bát quái trận trong hậu trường chính trị Mỹ. Tất cả những gì ta nhìn thấy đều chỉ là hỏa mù từ hai ba bốn phiá tung ra, may ra chỉ có 20% phản ánh sự thật, còn lại toàn là đòn phép tuyên truyền dựa trên... tin phiạ, fake news từ tất cả mọi phiá.
Trong cái đám khói hỏa mù đen nghịt này, chẳng ai nắm vững được hết câu chuyện. Những anh nhà báo bàn ra tán vào, dù là báo Mỹ hay báo tỵ nạn sao y bản chính của TTDC, hầu hết chỉ là bàn láo dựa trên trí tưởng tượng hay tinh thần phe nhóm.
Tất cả chỉ có hai chuyện rõ rệt nhất:
- Giám đốc Comey ưa nổi, muốn đưa tên tuổi mình lên mặt báo, chứng tỏ mình là người hùng không sợ ai hết, kể cả hai chính khách uy quyền nhất nước là bà Hillary và ông Trump, sẵn sàng đánh cả hai người, không chút nể nang. Ông Comey có thể mang giấc mộng theo chân ông J. Edgar Hoover, quyền thế nắm chức giám đốc FBI trong gần 40 năm qua 8 đời tổng thống mà không ông nào dám đụng tới, cho tới khi ông chết.
- Chuyện quan trọng hơn là cái giả dối vô bờ bến của đảng DC và TTDC, từ nửa năm nay một hai đòi lấy mạng của ông Comey vì tội đã giết bà Hillary giúp ông Trump đắc cử, nhưng sau khi TT Trump lấy mạng ông này thì lại... hồi mã thương, quay lại chém ông Trump ngay. Đại khái, bất cứ chuyện gì có thể khai thác để đánh TT Trump đều được mang ra xử dụng, cho dù phải lật ngược lập trường 180 độ. Bà dân biểu da đen Maxine Waters trong suốt gần cả năm qua, và nhất là sau khi bà Hillary thất bại, đã liên tục công kích ông Comey là giám đốc FBI tệ nhất lịch sử, không còn một ly uy tín nào nữa, và gào la phải cất chức ông này. Bây giờ, sau khi TT Trump cất chức ông Comey thật thì gió đổi chiều, bà quay qua sỉ vả TT Trump làm chuyện độc tài, bất hợp pháp. Bị một phóng viên TV vặn hỏi, bà tỉnh bơ nói bà hoàn toàn chống việc TT Trump cất chức ông Comey, nhưng nếu bà Hillary là tổng thống và bà cất chức ông Comey, thì bà dân biểu này lại hoàn toàn ủng hộ. Nếu đây không phải là phe phái thô bạo nhất thì cái gì mới là phe phái?
Bất kể mọi khúc mắc đằng sau vụ cất chức này, có một điều ai cũng phải công nhận: TT Trump có biệt tài làm hay nói những chuyện có hậu quả là thổi ngọn lửa chống đối của phe đối lập DC và TTDC càng ngày càng lớn. Làm như thể không ai chống ông nữa thì ông sẽ... rất buồn. Cái nguy là tiếp tục thổi, có ngày ngọn lửa quá lớn sẽ thiêu ông luôn. (14-05-17)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
- Từ khóa :
- FBI
- ,
- Barack Obama
- ,
- Donald Trump
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình