Sau Tết Mậu Thân, tình hình an ninh ở miệt quê trở nên tồi tệ nên dân chúng tìm về Saigon ngày càng đông, cộng thêm sự hiện diện của hơn trăm ngàn quân nhân và dân sự người Mỷ khiến cho Thành Phố Saigon trở nên càng đống đúc. Đường phố chật chội, giao thông trở nên nguy hiểm, tai nạn xẩy ra ngày càng nhiều. Tệ nạm xả hội trong toàn cỏi Saigon, Chợ Lớn và Gia Định lan tràn, quán bar mộc lên như nấm, đỉ điếm, băng đảng lộng hành và nhiều việc xẩy ra liên quan đến người Mỷ ngày càng nhiều.
Vì thế tòa đô chính thành lập Hội Đồng Thân Hửu Saigon - Saigon Friendship Council để phối họp công tác giải quyết mọi vấn đề liên quan tới Việt Mỷ hầu mang đến sự an ninh và trật tự cho tất cả mọi người trong Thủ Đô. Vì sự trọng yếu của nó nên hội đồng này gồm hết tất cả cơ quan chỉ huy cao cấp nhứt bên quân sự và dân sự của chánh quyền Việt Nam và Mỷ tại Saigon. Đại diện cho các cơ quan này, bên Việt Nam gồm có: Ông Đổ Kiến Nhiểu Đô Trưởng Saigon làm Chủ Tịch Hội Đồng. Trung Tướng Phan Phụng Tiên Tư Lệnh Sư Đòan 5 Không Quân. Đại Tá Tiên Tỉnh Trưởng Gia Định, Tư Lệnh Quân Cảnh, và các cấp chỉ huy Biệt Khu Thủ Đô. Chỉ Huy Trưởng Cảnh Sát Quốc Gia Đô Thành Saigon và các Trưởng Ty Cảnh Sát vùng Saigon, Chợ Lớn và Gia Định. đại diện Bộ Y Tế và Giám Đốc Trưởng Ty Thú Y Saigon, Chợ Lớn và Gia Định.
Phía Bên Mỷ gồm có: Trung Tướng Wilfred Smith, chỉ huy trưởng quân đội Mỷ tại Việt Nam, và là đại diện cho Tùy Viên Quân Sự Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ. Chi Huy Trưởng Không Quân Mỷ tại Việt Nam. Hải Quân Phó Đề Đốc đại diện cho Hải Quân Mỷ tại Việt Nam, và một số chỉ huy trưởng quân Sự Mỷ Tại Saigon. Bên Dân Sự gồm vị Đệ Nhứt Tham Vụ Tòa Đại Sứ Mỷ, Cố vấn Bộ Y Tế, cố vấn Cảnh Sát và các viện chức cố vấn các ngành.
Một buổi sáng đẹp trời, tôi đến tòa Đô Chính Saigon để phiên dịch và thông dịch cho phiên họp định kỳ của Hội Đồng này. Sau bốn tiếng đồng hồ nghe báo cáo, bàn thảo và giải quyết công việc, mọi người được mời qua khách sạn Majestic dự tiệc chúc mừng ông Đô Trưởng Đổ Kiến Nhiều vừa được thăng chức Chuẩn Tướng. Một ngôi sao đầu tiên mang lên vai ông Đô Trưởng Saigon.
Mọi người tề tựu đông đủ trong phòng khánh tiết Phượng Hoàng, bức hình trên đây được chụp để kỷ niệm buổi tiệc hôm đó. Ông Đổ Kiến Nhiểu và ông Thiếu Tướng Smith đứng giửa ở hàng đầu. Tôi người đứng chót bên trái hàng đầu. Sau khi chụp tấm hình này, tiếng nổ lớp đớp của những chai Champaign được mở ra, pha lẩn tiếng cười chúc mừng ròn rả của mọi người làm cho buổi lể càng rộn ràng.
Sau bữa họp đó, Trung Tướng Smith, vị Tướng Chỉ Huy Trưởng cuối cùng của quân lực Mỷ tại Việt Nam và toàn bộ tham mưu của quân đội Mỷ rút về nước. Đơn vị Mỷ phụ trách yểm trợ cho Hội Đồng Thân Hữu Saigon giải tán, tôi và anh Lê Quang Phát chuyển qua General Accounting Office (GAO) ban Kiểm Toán của Quốc Hội Hoa Kỳ. văn phòng đặt tại Phòng Tùy Viên Quân Sự (Defense Attache Office - DAO) Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ.
Ba mươi năm sau, tôi gặp lại Trung Tướng Smith ở bộ Xả Hội của Tiểu Bang Washington State, ông nhắc lại buổi họp hôm đó và Ông tặng cho tôi bức hình duy nhứt của Hội Đồng Thân Hửu Saigon chụp chung với ông. Nay ông đã về hưu, bức hình này trở thành một tài liệu binh nghiệp của ông lưu giử tại Phòng Quân Sử Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ.
Tôi giữ bức hình này để kỷ niệm đời binh nghiệp của tôi
Đường Bình
Vì thế tòa đô chính thành lập Hội Đồng Thân Hửu Saigon - Saigon Friendship Council để phối họp công tác giải quyết mọi vấn đề liên quan tới Việt Mỷ hầu mang đến sự an ninh và trật tự cho tất cả mọi người trong Thủ Đô. Vì sự trọng yếu của nó nên hội đồng này gồm hết tất cả cơ quan chỉ huy cao cấp nhứt bên quân sự và dân sự của chánh quyền Việt Nam và Mỷ tại Saigon. Đại diện cho các cơ quan này, bên Việt Nam gồm có: Ông Đổ Kiến Nhiểu Đô Trưởng Saigon làm Chủ Tịch Hội Đồng. Trung Tướng Phan Phụng Tiên Tư Lệnh Sư Đòan 5 Không Quân. Đại Tá Tiên Tỉnh Trưởng Gia Định, Tư Lệnh Quân Cảnh, và các cấp chỉ huy Biệt Khu Thủ Đô. Chỉ Huy Trưởng Cảnh Sát Quốc Gia Đô Thành Saigon và các Trưởng Ty Cảnh Sát vùng Saigon, Chợ Lớn và Gia Định. đại diện Bộ Y Tế và Giám Đốc Trưởng Ty Thú Y Saigon, Chợ Lớn và Gia Định.
Ảnh chụp tại Phòng Khánh tiết khách sạn Majestic Saigon.
Phía Bên Mỷ gồm có: Trung Tướng Wilfred Smith, chỉ huy trưởng quân đội Mỷ tại Việt Nam, và là đại diện cho Tùy Viên Quân Sự Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ. Chi Huy Trưởng Không Quân Mỷ tại Việt Nam. Hải Quân Phó Đề Đốc đại diện cho Hải Quân Mỷ tại Việt Nam, và một số chỉ huy trưởng quân Sự Mỷ Tại Saigon. Bên Dân Sự gồm vị Đệ Nhứt Tham Vụ Tòa Đại Sứ Mỷ, Cố vấn Bộ Y Tế, cố vấn Cảnh Sát và các viện chức cố vấn các ngành.
Một buổi sáng đẹp trời, tôi đến tòa Đô Chính Saigon để phiên dịch và thông dịch cho phiên họp định kỳ của Hội Đồng này. Sau bốn tiếng đồng hồ nghe báo cáo, bàn thảo và giải quyết công việc, mọi người được mời qua khách sạn Majestic dự tiệc chúc mừng ông Đô Trưởng Đổ Kiến Nhiều vừa được thăng chức Chuẩn Tướng. Một ngôi sao đầu tiên mang lên vai ông Đô Trưởng Saigon.
Mọi người tề tựu đông đủ trong phòng khánh tiết Phượng Hoàng, bức hình trên đây được chụp để kỷ niệm buổi tiệc hôm đó. Ông Đổ Kiến Nhiểu và ông Thiếu Tướng Smith đứng giửa ở hàng đầu. Tôi người đứng chót bên trái hàng đầu. Sau khi chụp tấm hình này, tiếng nổ lớp đớp của những chai Champaign được mở ra, pha lẩn tiếng cười chúc mừng ròn rả của mọi người làm cho buổi lể càng rộn ràng.
Sau bữa họp đó, Trung Tướng Smith, vị Tướng Chỉ Huy Trưởng cuối cùng của quân lực Mỷ tại Việt Nam và toàn bộ tham mưu của quân đội Mỷ rút về nước. Đơn vị Mỷ phụ trách yểm trợ cho Hội Đồng Thân Hữu Saigon giải tán, tôi và anh Lê Quang Phát chuyển qua General Accounting Office (GAO) ban Kiểm Toán của Quốc Hội Hoa Kỳ. văn phòng đặt tại Phòng Tùy Viên Quân Sự (Defense Attache Office - DAO) Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ.
Ba mươi năm sau, tôi gặp lại Trung Tướng Smith ở bộ Xả Hội của Tiểu Bang Washington State, ông nhắc lại buổi họp hôm đó và Ông tặng cho tôi bức hình duy nhứt của Hội Đồng Thân Hửu Saigon chụp chung với ông. Nay ông đã về hưu, bức hình này trở thành một tài liệu binh nghiệp của ông lưu giử tại Phòng Quân Sử Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ.
Tôi giữ bức hình này để kỷ niệm đời binh nghiệp của tôi
Đường Bình
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình