Văn Hóa Việt Trong Đêm Đa Văn Hóa
Huntington Beach, California
Tôi đưa con mình đến Stacey Middle School cùng với các em đến từ Ban Thiếu Nhi Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ (CLB TNS) để tham gia trình diễn trong chương trình Đa Văn Hóa (Multicultural Night) của trường. Đây cũng là lần đầu tiên gia đình tôi tham dự chương trình này.
Chúng tôi đến lúc 5:15 pm và nhìn thấy cả hội trường của trường tràn ngập với nhiều sắc phục khác nhau của một số quốc gia trên thế giới. Thấp thoáng trong đó là các em thiếu nhi CLB TNS trong trang phục áo dài Việt Nam.
Dọc theo vách tường trong hội trường là các quầy để các em học sinh trưng bày những hình ảnh đặc trưng của một số nước. Ở khu vực của các em thiếu nhi CLB TNS, cô Lisa Trần, một cô giáo dạy múa cho các em trong chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ, đang cùng một số phụ huynh đổ bánh kẹp Quốc Việt để mời tất cả những ai ghé thăm quầy của các em. Trên quầy còn có một poster về đề tài "Áo Dài Việt Nam" với những hình ảnh và tài liệu giới thiệu về nguồn gốc chiếc áo dài viết bằng tiếng Anh. Bên cạnh đó là một chiếc giá treo với bốn chiếc áo dài kiểu khác nhau. Một em trong Ban Thiếu Nhi CLB TNS giải thích với tôi:
"Thưa cô, hai áo tứ thân này là chúng em muốn giới thiệu trang phục áo dài của miền Bắc Việt Nam, còn chiếc áo dài với hình in cổ kính trên tà áo là trang phục của miền Trung Việt Nam và chiếc áo dài với hình in tươi sáng hơn là trang phục áo dài tượng trưng cho miền Nam Việt Nam".
Sau một vài màn trình diễn của các em học sinh trong trang phục của các quốc gia khác, vào lúc 5:45 pm, MC của chương trình giới thiệu màn trình diễn của các em đến từ CLB TNS. Lúc này dưới sân khấu, mọi người vẫn tiếp tục những câu chuyện đang dang dở của từng nhóm, không mấy ai để ý đến các tiết mục văn nghệ đang diễn ra trên sân khấu. Nhưng khi Evelyn, một MC "nhí" của Ban Thiếu Nhi CLB TNS, mở đầu phần giới thiệu bài múa "Việt Nam Hùng Sử Ca" bằng câu thơ "Sông núi nước Nam vua Nam ở..." thì tất cả những người Việt đang có mặt ngày hôm đó đều tạm dừng mọi việc và nhìn lên sân khấu. Và khi tiếng trống trận vang lên, nhạc nổi lên, các em thiếu nhi CLB TNS bắt đầu màn múa thì cả hội trường đều im lặng hướng về sân khấu dõi theo màn trình diễn của các em.
Tôi đã nhìn thấy những ánh mắt ngạc nhiên pha lẫn sự thích thú của những người bản xứ đang có mặt ở đó. Đến khoảng giữa bài múa, khi bài thơ Nam Quốc Sơn Hà vang lên, tôi đã thấy những giọt nước mắt rưng rưng trên khoé mắt của một vài bác lớn tuổi người Việt. Tôi cũng nhìn thấy sự xúc động trên gương mặt của những người Việt đang ở đó. Bài trình diễn kết thúc trong tiếng hò reo vỗ tay của tất cả những người đang có mặt trong hội trường. Ở dưới sân khấu, một cô giáo người Việt tiến đến bắt tay và cảm ơn vợ chồng Nhạc sĩ Cao Minh Hưng, Trưởng ban điều hành của chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ của CLB TNS, người đã đưa các em đến đến đây và cũng là tác giả sáng tác bài hát "Việt Nam Hùng Sử Ca" mà các em vừa trình diễn xong. Tất cả những điều đó làm vỡ oà trong tôi những cảm xúc thật khó tả.
Ôi, tiếng Việt!!! Ngôn ngữ Mẹ đẻ của tôi! Tại nơi sản sinh ra tiếng Việt, người ta đang bóp méo, thay thế tiếng Việt bằng những ngôn từ lạ lẫm, đổi chữ viết của ông cha để lại bằng những ký tự kỳ lạ.
Ôi! Ngôn ngữ của nước tôi! Cái ngôn ngữ mà tôi đang lo sợ ngày trở về thăm quê hương, tôi sẽ bị lạc lõng, xa lạ trên chính nơi mà tôi đã được sinh ra. Thì ở tại đây, trên đất nước Cờ Hoa này, các con tôi cùng những người bạn trong độ tuổi từ 5 đến 14, những đứa trẻ được sinh ra và lớn lên tại Mỹ, những đứa trẻ có nguồn gốc từ những người Việt lưu vong đang được cơ hội học ngôn ngữ Việt trong sáng. Có hơn 40 em trên sân khấu kia đang cất cao giọng hát về lịch sử oai hùng của Việt Nam, đang ngẩng cao đầu, vươn mình theo những điệu múa mô phỏng theo các vị vua, vị tướng oai hùng lẫm liệt trong những trận đánh hào hùng để bảo vệ đất nước như Vua Hùng, Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Quang Trung, v.v. Không còn từ nào có thể diễn tả hết cảm xúc của tôi trong lúc này.
Áo Dài Việt Nam và Việt Nam Hùng Sử Ca là hai bài mà các em thiếu nhi CLB TNS đã trình diễn quá xuất sắc! Tôi chìm đắm trong từng câu hát, điệu múa của cả hai màn trình diễn của các em đến từ Ban Thiếu Nhi CLB TNS. Tôi có cảm giác như tôi đang đứng ở giữa lòng nước Việt và đang xem các em thiếu nhi ở trong nước biểu diễn, mãi cho đến khi màn biểu diễn kết thúc trong những tiếng la lớn của những người tham dự "YOU GUYS DID A GREAT JOB!” Tôi choàng tỉnh và tôi nhận ra là chúng tôi đang ở trong nước Mỹ, quê hương thứ hai của chúng tôi. Màn trình diễn của các em đến từ Ban Thiếu Nhi CLB TNS đã làm cho chúng tôi, những người Việt xa xứ phải rơi nước mắt vì xúc động, vì hãnh diện và tự hào.
Xin cám ơn nước Mỹ đã cưu mang chúng tôi. Nước Mỹ không những cho thế hệ chúng tôi và các con của chúng tôi có cơ hội được sống, học tập, làm việc và phát triển mà còn cho chúng tôi quyền tự do được bảo tồn ngôn ngữ và văn hoá của đất Mẹ.
Xin chân thành cám ơn Mrs. Debritton, Mrs. Valverde và tất cả các Thầy Cô cùng các em học sinh của trường Stacey Middle School đã cho người Việt chúng tôi một cơ hội trình diễn nét đẹp văn hoá và truyền thống lịch sử oai hùng của dân tộc Việt Nam ở một trường học công lập ở Mỹ.
Cám ơn Thầy Cao Minh Hưng đã dìu dắt thế hệ trẻ. Cám ơn Nhạc Sĩ đã không ngừng cho ra đời những nhạc phẩm hay và đầy ý nghĩa để các em có dịp trình diễn ở nhiều chương trình của cộng đồng trong thời gian qua. Cám ơn các Thầy Cô trong Ban Hướng Dẫn và Điều Hành của chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ đã bỏ nhiều thời gian và công sức cho các em. Cám ơn tất cả các em đã chịu khó học hỏi để duy trì tiếng Việt ở Mỹ. Các em đã đem được một phần văn hóa Việt Nam của chúng ta vào cộng đồng Mỹ bằng những lời ca và điệu múa đầy tình tự quê hương và ý chí hào hùng bất khuất của dân tộc Việt Nam chống giặc ngoại xâm.
Quyên Trần
Thứ Sáu, ngày 15, tháng 3 năm 2019
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình