Hôm nay,  

Đất Và Người

29/08/201900:00:00(Xem: 10644)

 Truyền thông và các chuyên gia bình chọn thế gian này có mười bãi biển đẹp nhất thế giới thì Florida chiếm hết ba, mảnh đất này sao mà may mắn thế nhỉ? Mà biển đẹp thật, đẹp đến mê hồn! Không biết là trời xanh chìm dưới làn nước biển hay nước biển hắt màu ngọc bích lên trên không trung? biển xanh màu ngọc bích, màu Phỉ Thúy, màu Lục Bảo… cát trắng mịnh như bột, muôn loài thuỷ tộc nhởn nhơ bơi lội giữa thiên đường.     Biển cố quận của mình cũng đẹp nhưng chỉ khác ở mức độ và cách đối xử của con người. Ở đấy người ta xà xẻo, bán mua, chia chác…bởi bọn phỉ quan-gian thương; ở đấy người ta xả rác vô tội vạ (Cố quận mình là một trong năm nước xả rác nhựa nhiều nhất thế giới, mỗi khi Liên Hiệp Quốc thống kê việc gì mà cố quận mình có tên trong ấy thì đều nằm ở hạng top cả: xả rác nhựa ô nhiễm nhất, vi phạm nhân quyền, cần quan tâm về vi phạm tôn giáo, tham nhũng, mất tự do báo chí-truyền thông…). Người cố quận hình như cũng chẳng cần biết người ngoài nói gì, miễn sao ta cứ sáng cà phê và chiều nhậu là ok rồi!  Người cố quận giờ chỉ có mỗi quan tâm là: làm tiền, làm tình và ăn nhậu!

 Người xưa bảo:” Ở đây đất hiểm bởi mình đức cao”- Trương Hán Siêu  nhưng xem ra ngày nay không còn đúng nữa ( chí ít là với cố quận mình) vì cũng đất ấy, non nước ấy… nhưng người xưa oanh liệt và hiển hách biết bao. Ba lần đánh cho quân Nguyên- Mông tan tác, ôm đầu máu chạy về cố quốc, ngaỳ nay thì … ai cũng thấy hết rồi đấy! Cũng người xưa bảo: đất rộng núi cao sinh người tài hoặc rồng không thể sinh ra nơi ao tù được! kể cũng có lý lắm thay. Những vùng đất mênh mông bao la ắt sẽ có những người khổng lồ. Đất Mông có Thành Cát Tư Hãn, Hy Lạp có Alexand đaị đế… Đaị bàng không thể đậu nơi rào giậu mồng tơi, thuồng luồng không thể nằm trong vũng chân trâu. Con người chen chúc nhau trong xóm làng nheo nhóc hay những phố phường chật hẹp, quanh năm suốt tháng trọn đời chỉ lo kèn cựa nhau, đấu đá nhau, tranh giành nhau từng tất đất, miếng ăn hay chút danh phận thì làm sao thành người lớn được! có những con tàu nằm trong bến tưởng chừng to lớn lắm, ấy vậy mà khi ra ngoaì đaị dương thì chẳng bằng chiếc lá tre lá trúc, có những xóm làng tưởng chừng như cả giang sơn nhưng bay lên cao nhìn xuống thì như những cái sa bàn trong lòng bàn tay. Từ trên cao nhìn xuống mới thấy sơn hà đaị địa mênh mông biết nhường nào, những rặng tuyết sơn tưởng chừng như bất tận. Tuổi của sơn hà đaị địa tuyết sơn kia tính bằng đơn vị triệu hay tỷ năm. vậy thì mạng sống của con người có đáng là bao? Con người cũng chỉ là một phần của đời sống trên thế gian này nhưng laị đang ra tay tàn haị cả thế gian này! Có những loài vật ở ngoài đaị dương như cá heo, cá voi, cua tuyết…chẳng haị ai thế mà con người đang sát haị chúng đến độ có thể tuyệt chủng, đáng sợ thay cái tâm của con người. Con người dùng cái trí của mình chế tạo ra những phương tiện máy móc, vật chất…để tiện lợi cho cuộc sống nhưng con người cũng dùng trí óc để chế tạo ra những thứ sát haị lẫn nhau và sát haị muôn loài.

 Xứ sở Cờ Hoa nay quả là đất lớn nên có những con người lớn quá sức, tầm nhìn và trí óc đều vượt lên trên, nhìn thật xa. Những người lớn của xứ Cờ Hoa chiếm gần hết những giải Nobel của thế gian này! khi thế giới còn lọc cọc xe ngựa, xe bò… thì người xứ Cờ Hoa đã chế xe hơi, nghĩ ra xa lộ; khi phần con laị của thế giới còn ngái ngủ thì người xứ Cờ Hoa đã vượt những quảng đường dài bằng mấy thế kỷ để mà phát triển. Chính trị minh bạch, khoa học tân tiến, xã hội văn minh, giáo dục nhân bản- hữu dụng, nghệ thuật khai phóng… Xứ sở Cờ Hoa dung chứa tất cả những nạn nhân của: tị nạn chính trị, bất đồng chính kiến, tôn giáo, sắc tộc, giới tính, thiên tai…và rồi bọn họ cũng sẽ trở thành công dân Cờ Hoa  (nếu họ muốn). Xứ sở này chấp nhận những cái khác biệt với mình từ quần áo, ăn uống, lối sống, ngôn ngữ, văn hoá…vì vậy mà trở nên hùng mạnh! xứ sở Cờ Hoa sẽ còn mạnh dài dài, chí ít cũng vài thế kỷ nữa. Xứ sở Cờ Hoa chẳng cần những câu khẩu hiệu đao to búa lớn, rỗng tuếch, sáo ngữ, cũng chẳng cần phải chưng hình ông kẹ bà chằng nào cả, cũng chẳng bắt buộc ai phải nhớ ơn ông cha dân mẹ nước.

 Xứ sở Cờ Hoa quân lực hùng cường, kinh tế giàu có, thiên nhiên bao la sung túc, đời sống phong lưu, khoa học kỹ thuật tân tiến, y khoa hiện đaị…nhưng vẫn nằm trong sự chi phối của nhân quả, vô thường…Dù hiện đaị thế nào cũng không thể thoát khỏi: sanh-lão-bệnh-tử. Y- dược vô cùng phát triển nhưng cũng chỉ có thể làm giảm đau hay tạm hoãn chết… trong một giai đoạn ngắn nào đó mà thôi! một khi quả đã chín muồi, mạng đã đến… thì không một ông bác sĩ hay khoa học gia nào có thể cưỡng mệnh được! y học và khoa học có thể mổ não, thay tim, lắp gan, lọc máu, gắn thêm phụ tùng lên người… nhưng chết vẫn cứ chết, bệnh vẫn cứ bệnh, già vẫn cứ già, khổ vẫn khổ thế thôi! Xứ sở Cờ Hoa dù giàu có, văn minh, đời sống phong lưu, vật chất phủ phê, mọi phương tiện rất dễ dàng thuận lợi… nhưng cũng không thể chữa được căn bệnh khổ của con người. Cái khổ vật chất xem ra còn dễ chữa chứ cái khổ tâm thần thì vô phương, dù có những bác sĩ tâm lý tài ba, những nhà khoa học thần kinh ưu tú… cũng cứ khổ như thường! Có những hoa hậu, người mẫu…đẹp như tiên nhưng họ vẫn khổ vì vẫn không hài lòng, vì thân vẫn là túi dơ, là thứ bất tịnh; những chất thải ra của họ cũng chẳng khác gì những thứ thải ra của những người xấu nhất trên thế gian này! người xứ giàu có, đời sống phong lưu có những cảm thọ sung sướng hơn hẳn những người ở xứ nghèo đói, hèn kém…nhưng chung quy vẫn khổ, cứ bám và chấp chặt vào cái thọ sướng ấy mà khổ ( cái thọ khổ thì khổ đã đành), cái thọ vui khi không đạt hay không còn nữa thì cả thân tâm phải mưu cầu bằng mọi giá, thế là khổ! Tâm người xứ giàu hay nghèo cũng thế thôi, sáng nắng chiều mưa, nay yêu mai ghét, thuận mình thì phải nghịch mình quấy, nay thế này mai thế kia…Tâm luôn thay đổi vì nó bị sáu trần thông qua sáu căn chi phối! pháp vô ngã, pháp xứ nào cũng vậy, cả thế gian này vốn vô ngã, cả cõi dục giới vốn vô ngã… mọi vật, mọi việc đều do nhân duyên giả hợp mà sinh ra, một khi duyên hết thì mọi thứ laị tan ra; duy có điều là chúng mình mạng ngắn, trí thiểu…không đủ thời gian và năng lực để nhìn thấy cái tan rã khi hết duyên của những pháp lớn như đaị thể sự còn mất của một quốc gia, sự hình thành hay hủy diệt của một thế giới… nhưng vẫn có thể thấy hàng ngày, hàng giờ, mọi lúc, mọi nơi…cái duyên hợp hình thành của một con người hay cái duyên hết tan hoại của một sinh mệnh!

 Xứ sở Cờ Hoa cũng thế thôi! Đã hình thành, đang trụ và rồi sẽ có ngày hoại và diệt. Trái đất này cũng thế, hệ ngân hà này cũng thế: sinh- trụ-dị-diệt; thành-baị-hoại-không. Cái vòng quay bất tận. Những người sống ở xứ sở này kể là có phước báu hơn những xứ nghèo đói, lạc hậu, bất công…Ngày ngày có hàng triệu người tìm đến đây nhưng cũng có người đạt được giấc mơ “Freedom Land” nhưng cũng có vô số người không thành vì kém phước, kém duyên. Có những người sinh ra ở đây, hoặc di cư đến đây nhưng laị hết phước nên cũng khổ không khác những kẻ khổ khác ở trên thế gian naỳ. Tỷ như: ăn xin, không nhà cữa, tù nhân…Có những người đến đây tức có một y báo tốt đẹp nhưng chánh báo vẫn không thay đổi, vẫn tham lam, trộm cắp, giết haị thú vật, ồn ào, xả rác, hành xử như ở xứ cũ đã ra đi… Đôi khi người ta ví Cờ Hoa như một cái lẩu thập cẩm quả không sai tí nào! Thánh- phàm đồng cư, sang-hèn đồng trú, trí- ngu đồng trụ, cao-thấp đồng hành, trước- sau đồng thọ…

 Lịch sử văn minh của loài người sớm thì như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã…ở phương tây. Trung Hoa, Ấn Độ, Ba Tư…ở Phương Đông nhưng cũng tròm trèm trong vòng năm ngàn năm, giờ là dĩ vãng, là hoài niệm  nhưng ở xứ sở Cờ Hoa có một vật làm chứng nhân cho năm ngàm năm trôi qua vẫn đang sống khoẻ, sống mạnh đó là những cây Cù Tùng ở Cali. Chúng cao hơn trăm mét, tuổi năm ngàn năm. Chúng như những bảo vật của quốc gia, của thế gian này! Nối tiếp những nền văn minh xưa thì những thế kỷ phục hưng và cách mạng khoa học ở châu Âu, rồi tiếp đến sự hình thành của nền văn minh kỹ trị hiện nay của xứ sở Cờ Hoa. Ở đây cuộc sống tuy bận rộn nhưng không khắc nghiệt và nhiều âu lo như những xứ nghèo, lạc hậu khác; thời gian có vẻ như gấp gáp cũng vì phải di chuyển nhiều (di chuyển từ nơi ở đến nới làm, di chuyển nơi này đến nơi kia) vì đất quá rộng, đường xá tưởng chừng như bất tận, người xưa thường ví đường dài là thiên lý, thì ở đây phải nói là vạn lý cũng còn chưa tả nổi hệ thống xa lộ ngang dọc bốn phương trời! Mà lẽ tự nhiên thì chuyển động là sống mà dừng là chết, càng chuyển động càng phát triển, càng phát triển thì càng chuyển động! nhà Phật dùng bánh xe pháp luân để tượng trưng cho chuyển động. Mọi vật , mọi việc, mọi pháp… luôn chuyển động! không chuyển động là chết!

 Những ngày hè ở đây cũng nóng như nhiệt đới, người ta laị về với biển vẫy vùng trong làn nước mát trong xanh. Muà đông người ta chơi tuyết, mùa thu ngắm lá vàng rơi, mùa xuân xem hoa nở. Kể cũng có những phút giây hiện taị sung sướng, dù sung sướng trong cõi dục giới này! ở đây gần như đủ các loài hoa của thế gian này vì người ta giàu nên sưu tầm đem về cho xứ sở! chuyện mùa xuân muôn hoa nở làm chợt nhớ chuyện ngày xưa Võ tắc Thiên. Năm ấy bà cướp ngôi xưng Võ Hậu (cũng còn biết sợ, chưa dám xưng Võ Đế, danh xưng Tắc Thiên Hoàng Đế là sau khi chết người ta truy phong) muốn lễ đăng quang cuả mình thêm phần tráng lệ nên xuống chiếu buộc muôn hoa phải nở vào mùng một tết. Phần nhiều các loài hoa vâng lệnh, riêng chỉ có Mẫu Đơn cưỡng mệnh nên bị bà ta hạ thêm một chiếu khác đày Mẫu Đơn về Giang Nam. Võ Hậu daị dột, vô tình thả cá vào biển lớn. Về Giang Nam Mẫu Đơn càng đẹp hơn và phát triển mãnh liệt hơn, từ ấy Mẫu Đơn ở Giang Nam nổi tiếng nhất thiên hạ. Xứ Cờ Hoa không có vua hay hậu, cũng không có những ông kẹ mặc tình xung sát nên không thể có những cái lệnh ngang xương, vô lý…Người ta chỉ có thể bỏ của, bỏ công mà rước hoa về chứ không có lệnh đem hoa đến, đày hoa đi! Đất thế ấy, người thế kia. Đông chuyện quỡn, Tây lai rai… Ngaỳ tháng rồi cũng sẽ qua. Chuyện vu vơ cho mây trắng bay, cho người hữu duyên mua vui trong lúc vô tình.

 

Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 28/5/19

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.