Hôm nay,  

Đất Và Người

29/08/201900:00:00(Xem: 10901)

 Truyền thông và các chuyên gia bình chọn thế gian này có mười bãi biển đẹp nhất thế giới thì Florida chiếm hết ba, mảnh đất này sao mà may mắn thế nhỉ? Mà biển đẹp thật, đẹp đến mê hồn! Không biết là trời xanh chìm dưới làn nước biển hay nước biển hắt màu ngọc bích lên trên không trung? biển xanh màu ngọc bích, màu Phỉ Thúy, màu Lục Bảo… cát trắng mịnh như bột, muôn loài thuỷ tộc nhởn nhơ bơi lội giữa thiên đường.     Biển cố quận của mình cũng đẹp nhưng chỉ khác ở mức độ và cách đối xử của con người. Ở đấy người ta xà xẻo, bán mua, chia chác…bởi bọn phỉ quan-gian thương; ở đấy người ta xả rác vô tội vạ (Cố quận mình là một trong năm nước xả rác nhựa nhiều nhất thế giới, mỗi khi Liên Hiệp Quốc thống kê việc gì mà cố quận mình có tên trong ấy thì đều nằm ở hạng top cả: xả rác nhựa ô nhiễm nhất, vi phạm nhân quyền, cần quan tâm về vi phạm tôn giáo, tham nhũng, mất tự do báo chí-truyền thông…). Người cố quận hình như cũng chẳng cần biết người ngoài nói gì, miễn sao ta cứ sáng cà phê và chiều nhậu là ok rồi!  Người cố quận giờ chỉ có mỗi quan tâm là: làm tiền, làm tình và ăn nhậu!

 Người xưa bảo:” Ở đây đất hiểm bởi mình đức cao”- Trương Hán Siêu  nhưng xem ra ngày nay không còn đúng nữa ( chí ít là với cố quận mình) vì cũng đất ấy, non nước ấy… nhưng người xưa oanh liệt và hiển hách biết bao. Ba lần đánh cho quân Nguyên- Mông tan tác, ôm đầu máu chạy về cố quốc, ngaỳ nay thì … ai cũng thấy hết rồi đấy! Cũng người xưa bảo: đất rộng núi cao sinh người tài hoặc rồng không thể sinh ra nơi ao tù được! kể cũng có lý lắm thay. Những vùng đất mênh mông bao la ắt sẽ có những người khổng lồ. Đất Mông có Thành Cát Tư Hãn, Hy Lạp có Alexand đaị đế… Đaị bàng không thể đậu nơi rào giậu mồng tơi, thuồng luồng không thể nằm trong vũng chân trâu. Con người chen chúc nhau trong xóm làng nheo nhóc hay những phố phường chật hẹp, quanh năm suốt tháng trọn đời chỉ lo kèn cựa nhau, đấu đá nhau, tranh giành nhau từng tất đất, miếng ăn hay chút danh phận thì làm sao thành người lớn được! có những con tàu nằm trong bến tưởng chừng to lớn lắm, ấy vậy mà khi ra ngoaì đaị dương thì chẳng bằng chiếc lá tre lá trúc, có những xóm làng tưởng chừng như cả giang sơn nhưng bay lên cao nhìn xuống thì như những cái sa bàn trong lòng bàn tay. Từ trên cao nhìn xuống mới thấy sơn hà đaị địa mênh mông biết nhường nào, những rặng tuyết sơn tưởng chừng như bất tận. Tuổi của sơn hà đaị địa tuyết sơn kia tính bằng đơn vị triệu hay tỷ năm. vậy thì mạng sống của con người có đáng là bao? Con người cũng chỉ là một phần của đời sống trên thế gian này nhưng laị đang ra tay tàn haị cả thế gian này! Có những loài vật ở ngoài đaị dương như cá heo, cá voi, cua tuyết…chẳng haị ai thế mà con người đang sát haị chúng đến độ có thể tuyệt chủng, đáng sợ thay cái tâm của con người. Con người dùng cái trí của mình chế tạo ra những phương tiện máy móc, vật chất…để tiện lợi cho cuộc sống nhưng con người cũng dùng trí óc để chế tạo ra những thứ sát haị lẫn nhau và sát haị muôn loài.

 Xứ sở Cờ Hoa nay quả là đất lớn nên có những con người lớn quá sức, tầm nhìn và trí óc đều vượt lên trên, nhìn thật xa. Những người lớn của xứ Cờ Hoa chiếm gần hết những giải Nobel của thế gian này! khi thế giới còn lọc cọc xe ngựa, xe bò… thì người xứ Cờ Hoa đã chế xe hơi, nghĩ ra xa lộ; khi phần con laị của thế giới còn ngái ngủ thì người xứ Cờ Hoa đã vượt những quảng đường dài bằng mấy thế kỷ để mà phát triển. Chính trị minh bạch, khoa học tân tiến, xã hội văn minh, giáo dục nhân bản- hữu dụng, nghệ thuật khai phóng… Xứ sở Cờ Hoa dung chứa tất cả những nạn nhân của: tị nạn chính trị, bất đồng chính kiến, tôn giáo, sắc tộc, giới tính, thiên tai…và rồi bọn họ cũng sẽ trở thành công dân Cờ Hoa  (nếu họ muốn). Xứ sở này chấp nhận những cái khác biệt với mình từ quần áo, ăn uống, lối sống, ngôn ngữ, văn hoá…vì vậy mà trở nên hùng mạnh! xứ sở Cờ Hoa sẽ còn mạnh dài dài, chí ít cũng vài thế kỷ nữa. Xứ sở Cờ Hoa chẳng cần những câu khẩu hiệu đao to búa lớn, rỗng tuếch, sáo ngữ, cũng chẳng cần phải chưng hình ông kẹ bà chằng nào cả, cũng chẳng bắt buộc ai phải nhớ ơn ông cha dân mẹ nước.

 Xứ sở Cờ Hoa quân lực hùng cường, kinh tế giàu có, thiên nhiên bao la sung túc, đời sống phong lưu, khoa học kỹ thuật tân tiến, y khoa hiện đaị…nhưng vẫn nằm trong sự chi phối của nhân quả, vô thường…Dù hiện đaị thế nào cũng không thể thoát khỏi: sanh-lão-bệnh-tử. Y- dược vô cùng phát triển nhưng cũng chỉ có thể làm giảm đau hay tạm hoãn chết… trong một giai đoạn ngắn nào đó mà thôi! một khi quả đã chín muồi, mạng đã đến… thì không một ông bác sĩ hay khoa học gia nào có thể cưỡng mệnh được! y học và khoa học có thể mổ não, thay tim, lắp gan, lọc máu, gắn thêm phụ tùng lên người… nhưng chết vẫn cứ chết, bệnh vẫn cứ bệnh, già vẫn cứ già, khổ vẫn khổ thế thôi! Xứ sở Cờ Hoa dù giàu có, văn minh, đời sống phong lưu, vật chất phủ phê, mọi phương tiện rất dễ dàng thuận lợi… nhưng cũng không thể chữa được căn bệnh khổ của con người. Cái khổ vật chất xem ra còn dễ chữa chứ cái khổ tâm thần thì vô phương, dù có những bác sĩ tâm lý tài ba, những nhà khoa học thần kinh ưu tú… cũng cứ khổ như thường! Có những hoa hậu, người mẫu…đẹp như tiên nhưng họ vẫn khổ vì vẫn không hài lòng, vì thân vẫn là túi dơ, là thứ bất tịnh; những chất thải ra của họ cũng chẳng khác gì những thứ thải ra của những người xấu nhất trên thế gian này! người xứ giàu có, đời sống phong lưu có những cảm thọ sung sướng hơn hẳn những người ở xứ nghèo đói, hèn kém…nhưng chung quy vẫn khổ, cứ bám và chấp chặt vào cái thọ sướng ấy mà khổ ( cái thọ khổ thì khổ đã đành), cái thọ vui khi không đạt hay không còn nữa thì cả thân tâm phải mưu cầu bằng mọi giá, thế là khổ! Tâm người xứ giàu hay nghèo cũng thế thôi, sáng nắng chiều mưa, nay yêu mai ghét, thuận mình thì phải nghịch mình quấy, nay thế này mai thế kia…Tâm luôn thay đổi vì nó bị sáu trần thông qua sáu căn chi phối! pháp vô ngã, pháp xứ nào cũng vậy, cả thế gian này vốn vô ngã, cả cõi dục giới vốn vô ngã… mọi vật, mọi việc đều do nhân duyên giả hợp mà sinh ra, một khi duyên hết thì mọi thứ laị tan ra; duy có điều là chúng mình mạng ngắn, trí thiểu…không đủ thời gian và năng lực để nhìn thấy cái tan rã khi hết duyên của những pháp lớn như đaị thể sự còn mất của một quốc gia, sự hình thành hay hủy diệt của một thế giới… nhưng vẫn có thể thấy hàng ngày, hàng giờ, mọi lúc, mọi nơi…cái duyên hợp hình thành của một con người hay cái duyên hết tan hoại của một sinh mệnh!

 Xứ sở Cờ Hoa cũng thế thôi! Đã hình thành, đang trụ và rồi sẽ có ngày hoại và diệt. Trái đất này cũng thế, hệ ngân hà này cũng thế: sinh- trụ-dị-diệt; thành-baị-hoại-không. Cái vòng quay bất tận. Những người sống ở xứ sở này kể là có phước báu hơn những xứ nghèo đói, lạc hậu, bất công…Ngày ngày có hàng triệu người tìm đến đây nhưng cũng có người đạt được giấc mơ “Freedom Land” nhưng cũng có vô số người không thành vì kém phước, kém duyên. Có những người sinh ra ở đây, hoặc di cư đến đây nhưng laị hết phước nên cũng khổ không khác những kẻ khổ khác ở trên thế gian naỳ. Tỷ như: ăn xin, không nhà cữa, tù nhân…Có những người đến đây tức có một y báo tốt đẹp nhưng chánh báo vẫn không thay đổi, vẫn tham lam, trộm cắp, giết haị thú vật, ồn ào, xả rác, hành xử như ở xứ cũ đã ra đi… Đôi khi người ta ví Cờ Hoa như một cái lẩu thập cẩm quả không sai tí nào! Thánh- phàm đồng cư, sang-hèn đồng trú, trí- ngu đồng trụ, cao-thấp đồng hành, trước- sau đồng thọ…

 Lịch sử văn minh của loài người sớm thì như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã…ở phương tây. Trung Hoa, Ấn Độ, Ba Tư…ở Phương Đông nhưng cũng tròm trèm trong vòng năm ngàn năm, giờ là dĩ vãng, là hoài niệm  nhưng ở xứ sở Cờ Hoa có một vật làm chứng nhân cho năm ngàm năm trôi qua vẫn đang sống khoẻ, sống mạnh đó là những cây Cù Tùng ở Cali. Chúng cao hơn trăm mét, tuổi năm ngàn năm. Chúng như những bảo vật của quốc gia, của thế gian này! Nối tiếp những nền văn minh xưa thì những thế kỷ phục hưng và cách mạng khoa học ở châu Âu, rồi tiếp đến sự hình thành của nền văn minh kỹ trị hiện nay của xứ sở Cờ Hoa. Ở đây cuộc sống tuy bận rộn nhưng không khắc nghiệt và nhiều âu lo như những xứ nghèo, lạc hậu khác; thời gian có vẻ như gấp gáp cũng vì phải di chuyển nhiều (di chuyển từ nơi ở đến nới làm, di chuyển nơi này đến nơi kia) vì đất quá rộng, đường xá tưởng chừng như bất tận, người xưa thường ví đường dài là thiên lý, thì ở đây phải nói là vạn lý cũng còn chưa tả nổi hệ thống xa lộ ngang dọc bốn phương trời! Mà lẽ tự nhiên thì chuyển động là sống mà dừng là chết, càng chuyển động càng phát triển, càng phát triển thì càng chuyển động! nhà Phật dùng bánh xe pháp luân để tượng trưng cho chuyển động. Mọi vật , mọi việc, mọi pháp… luôn chuyển động! không chuyển động là chết!

 Những ngày hè ở đây cũng nóng như nhiệt đới, người ta laị về với biển vẫy vùng trong làn nước mát trong xanh. Muà đông người ta chơi tuyết, mùa thu ngắm lá vàng rơi, mùa xuân xem hoa nở. Kể cũng có những phút giây hiện taị sung sướng, dù sung sướng trong cõi dục giới này! ở đây gần như đủ các loài hoa của thế gian này vì người ta giàu nên sưu tầm đem về cho xứ sở! chuyện mùa xuân muôn hoa nở làm chợt nhớ chuyện ngày xưa Võ tắc Thiên. Năm ấy bà cướp ngôi xưng Võ Hậu (cũng còn biết sợ, chưa dám xưng Võ Đế, danh xưng Tắc Thiên Hoàng Đế là sau khi chết người ta truy phong) muốn lễ đăng quang cuả mình thêm phần tráng lệ nên xuống chiếu buộc muôn hoa phải nở vào mùng một tết. Phần nhiều các loài hoa vâng lệnh, riêng chỉ có Mẫu Đơn cưỡng mệnh nên bị bà ta hạ thêm một chiếu khác đày Mẫu Đơn về Giang Nam. Võ Hậu daị dột, vô tình thả cá vào biển lớn. Về Giang Nam Mẫu Đơn càng đẹp hơn và phát triển mãnh liệt hơn, từ ấy Mẫu Đơn ở Giang Nam nổi tiếng nhất thiên hạ. Xứ Cờ Hoa không có vua hay hậu, cũng không có những ông kẹ mặc tình xung sát nên không thể có những cái lệnh ngang xương, vô lý…Người ta chỉ có thể bỏ của, bỏ công mà rước hoa về chứ không có lệnh đem hoa đến, đày hoa đi! Đất thế ấy, người thế kia. Đông chuyện quỡn, Tây lai rai… Ngaỳ tháng rồi cũng sẽ qua. Chuyện vu vơ cho mây trắng bay, cho người hữu duyên mua vui trong lúc vô tình.

 

Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 28/5/19

Khi Đảng Dân Chủ thắng lớn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của tổng thống Mỹ vào Thứ Ba, ngày 3 tháng 11 năm 2026 đã làm cho cá nhân tôi thật sự kinh ngạc về sức mạnh phi thường của người dân. Nhiều hãng tin của Mỹ gọi sự chiến thắng của Đảng Dân Chủ trong cuộc bầu cử này là trận sóng thần màu xanh (blue tsunami). Nói đến sóng thần trong cuộc bầu cử là nói đến dân và nước, cho nên làm tôi liên tưởng đến câu nói nổi tiếng của triết gia Trung Quốc Tuân Tử (Xunzi, 310-238 trước TL): “Quan như thuyền; dân như nước. Nước có thể chở thuyền, và nước cũng có thể lật thuyền.” Hiền thần Nguyễn Trãi (1380-1442) của Việt Nam, trong bài thơ Quan Hải cũng có câu rằng, “Phúc chu thỉ tín dân do thủy,” có nghĩa là “Thuyền lật mới tin dân như nước.”Đó là điều cổ nhân nhắc nhở những nhà lãnh đạo quốc gia không bao giờ xem thường sức mạnh của dân.
Ngày 8 tháng 11, chương trình 60 Minutes phát sóng một cuộc phỏng vấn khác đặc biệt, ít nhất là từ khi CBS thuộc về Paramount Skydance Corporation và dưới sự điều hành của Bari Weiss. Người dẫn chương trình Ross Douthat đặt cho Donald Trump – tổng thống Mỹ – một giả định mang tính thần học: giả sử sau khi qua đời, điều duy nhất ngăn cách ông bước vào thiên đàng là việc ông có sẵn lòng yêu thương và tha thứ cho James Comey, Nancy Pelosi và những người khác mà ông từng công khai nói là mình căm ghét hay không. Ông có làm được không?
Đảng Dân chủ đã thắng lợi vẻ vang trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, nhưng nhìn về tương lai chính sách đối ngoại, Mỹ sẽ có những thay đổi nào quan trong không, ví dụ như về sự ủng hộ dành cho Ukraine, triển vọng kết thúc chiến tranh Iran và chính sách thương mại đối vối các nước trên thế giới. Đó chính là các đề tài mà báo giới quốc tế đang thảo luận và sau đây là phần tuyển dịch các bình luận chính:
Chính trường Mỹ đang từng bước đổi thay triệt để khi gió đã xoay chiều và làn sóng xanh đang dâng cao.. Khác hẳn với những thăm dò và bình luận trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày Thứ Ba, 3 tháng 11, kết qủa tính cho đến nay, dù chưa là chính thức và cuối cùng, đã cho thấy là Đảng Dân Chủ chiến thắng vô cùng ngoạn mục, vì không những giành lại quyền kiểm soát Thượng Viện, mà còn chiếm được đa số tại Hạ Viện. Với kết qủa này, trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ thứ nhì, Tổng thống Donald Trump sẽ phải làm việc với một Quốc Hội do đảng Dân chủ lãnh đạo. Cuối cùng và quan trọng nhất, đa số người dân Mỹ đã lên tiếng nói phản đối trước Trump và chính quyền về các chi phí sinh hoạt, chính sách thuế quan, nhập cư, cuộc chiến với Iran và những bất mãn khác...
Khi một đám cháy bùng lên vì tai nạn chập điện, điều đầu tiên và thông minh nhất con người cần phải làm là ngắt cầu dao điện. Hành động đó không phải để dập lửa, mà là hạn chế nhiều nhất có thể sự cháy rụi. Cầu dao không sửa được hệ thống dây điện. Nó chỉ ngắt dòng điện trước khi ngôi nhà bốc cháy. Sau đó, có thể gầy dựng lại từ đống tro tàn hay không, phụ thuộc vào nhiều thứ khác. Hôm thứ Bảy, 24/10, cựu Tổng Thống Barack Obama đứng trước đám đông ở Cleveland, nói lá phiếu lần này là "cơ hội cuối cùng và tốt nhất để ít nhất kiềm chế phần nào sự ngớ ngẩn" của chính quyền hiện tại. Ông ví nó như một "cầu dao ngắt điện” mà cử tri có thể dùng để buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm.
Những người bênh vực bà Stevens coi việc ủng hộ là một hành động theo lương tâm. Theo họ, bà đã vạch một lằn ranh rõ ràng về chủ nghĩa bài Do Thái, El-Sayed không đáp ứng trọn vẹn cho đến khi quá muộn, rồi chiến dịch của ông gạt bà ra ngoài. Mike Rogers gọi bà là "một nhà lãnh đạo can đảm". Donald Trump ca ngợi "sự dũng cảm" của bà trên Truth Social. Những người chỉ trích lại thấy một điều khác: một ứng viên thua cuộc đang muốn “đòi nợ” cuộc bầu cử sơ bộ đã thua. Chính ông El-Sayed đã nêu lập luận này trước ngày Chủ nhật, nói rằng Stevens "dường như quyết tâm khơi lại cuộc sơ bộ đã kết thúc ba tháng trước".
"Các đế chế của trí tuệ nhân tạo: Sự trỗi dậy và sụp đổ của một trật tự mới trong toàn cầu" là một là một công trình nghiên cứu của Niall Ferguson, Lisa Klaassen và Eric Schmidt vừa được khởi đăng trên tạp chí Foreign Affairs trong số tháng 11/12 năm 2026. Ba tác giả thảo luận về tình trang cạnh tranh khốc liệt hiện nay giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc qua các nỗ lực để chế ngự trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Ngày 4/10, tờ The Conversation đăng một bài viết có thể xem như “Cáo Phó Chính Trị” của ông Luiz Inácio Lula da Silva, tổng thống đương nhiệm của Brazil. Ở tuổi 80, tưởng chừng như ông sẽ có cuộc rút lui êm đềm sau bốn thập niên là nhân vật trung tâm trên chính trường. Tối Chủ nhật, 25/10, khi những lá phiếu cuối cùng của cuộc bầu cử được đếm, ông Lula đã làm được điều mà chưa ứng cử viên tổng thống Brazil nào làm được kể từ khi nước này trở lại bầu cử trực tiếp năm 1989. Ông thua ở vòng một nhưng lội ngược dòng ngoạn mục ở vòng hai. Với khoảng 51.8% số phiếu so với 48.2% của Thượng Nghị Sĩ cánh hữu Flávio Bolsonaro, ông Lula chiến thắng nhiệm kỳ thứ tư, chưa có tiền lệ.
Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.