Hôm nay,  

Đất Và Người

29/08/201900:00:00(Xem: 9493)

 Truyền thông và các chuyên gia bình chọn thế gian này có mười bãi biển đẹp nhất thế giới thì Florida chiếm hết ba, mảnh đất này sao mà may mắn thế nhỉ? Mà biển đẹp thật, đẹp đến mê hồn! Không biết là trời xanh chìm dưới làn nước biển hay nước biển hắt màu ngọc bích lên trên không trung? biển xanh màu ngọc bích, màu Phỉ Thúy, màu Lục Bảo… cát trắng mịnh như bột, muôn loài thuỷ tộc nhởn nhơ bơi lội giữa thiên đường.     Biển cố quận của mình cũng đẹp nhưng chỉ khác ở mức độ và cách đối xử của con người. Ở đấy người ta xà xẻo, bán mua, chia chác…bởi bọn phỉ quan-gian thương; ở đấy người ta xả rác vô tội vạ (Cố quận mình là một trong năm nước xả rác nhựa nhiều nhất thế giới, mỗi khi Liên Hiệp Quốc thống kê việc gì mà cố quận mình có tên trong ấy thì đều nằm ở hạng top cả: xả rác nhựa ô nhiễm nhất, vi phạm nhân quyền, cần quan tâm về vi phạm tôn giáo, tham nhũng, mất tự do báo chí-truyền thông…). Người cố quận hình như cũng chẳng cần biết người ngoài nói gì, miễn sao ta cứ sáng cà phê và chiều nhậu là ok rồi!  Người cố quận giờ chỉ có mỗi quan tâm là: làm tiền, làm tình và ăn nhậu!

 Người xưa bảo:” Ở đây đất hiểm bởi mình đức cao”- Trương Hán Siêu  nhưng xem ra ngày nay không còn đúng nữa ( chí ít là với cố quận mình) vì cũng đất ấy, non nước ấy… nhưng người xưa oanh liệt và hiển hách biết bao. Ba lần đánh cho quân Nguyên- Mông tan tác, ôm đầu máu chạy về cố quốc, ngaỳ nay thì … ai cũng thấy hết rồi đấy! Cũng người xưa bảo: đất rộng núi cao sinh người tài hoặc rồng không thể sinh ra nơi ao tù được! kể cũng có lý lắm thay. Những vùng đất mênh mông bao la ắt sẽ có những người khổng lồ. Đất Mông có Thành Cát Tư Hãn, Hy Lạp có Alexand đaị đế… Đaị bàng không thể đậu nơi rào giậu mồng tơi, thuồng luồng không thể nằm trong vũng chân trâu. Con người chen chúc nhau trong xóm làng nheo nhóc hay những phố phường chật hẹp, quanh năm suốt tháng trọn đời chỉ lo kèn cựa nhau, đấu đá nhau, tranh giành nhau từng tất đất, miếng ăn hay chút danh phận thì làm sao thành người lớn được! có những con tàu nằm trong bến tưởng chừng to lớn lắm, ấy vậy mà khi ra ngoaì đaị dương thì chẳng bằng chiếc lá tre lá trúc, có những xóm làng tưởng chừng như cả giang sơn nhưng bay lên cao nhìn xuống thì như những cái sa bàn trong lòng bàn tay. Từ trên cao nhìn xuống mới thấy sơn hà đaị địa mênh mông biết nhường nào, những rặng tuyết sơn tưởng chừng như bất tận. Tuổi của sơn hà đaị địa tuyết sơn kia tính bằng đơn vị triệu hay tỷ năm. vậy thì mạng sống của con người có đáng là bao? Con người cũng chỉ là một phần của đời sống trên thế gian này nhưng laị đang ra tay tàn haị cả thế gian này! Có những loài vật ở ngoài đaị dương như cá heo, cá voi, cua tuyết…chẳng haị ai thế mà con người đang sát haị chúng đến độ có thể tuyệt chủng, đáng sợ thay cái tâm của con người. Con người dùng cái trí của mình chế tạo ra những phương tiện máy móc, vật chất…để tiện lợi cho cuộc sống nhưng con người cũng dùng trí óc để chế tạo ra những thứ sát haị lẫn nhau và sát haị muôn loài.

 Xứ sở Cờ Hoa nay quả là đất lớn nên có những con người lớn quá sức, tầm nhìn và trí óc đều vượt lên trên, nhìn thật xa. Những người lớn của xứ Cờ Hoa chiếm gần hết những giải Nobel của thế gian này! khi thế giới còn lọc cọc xe ngựa, xe bò… thì người xứ Cờ Hoa đã chế xe hơi, nghĩ ra xa lộ; khi phần con laị của thế giới còn ngái ngủ thì người xứ Cờ Hoa đã vượt những quảng đường dài bằng mấy thế kỷ để mà phát triển. Chính trị minh bạch, khoa học tân tiến, xã hội văn minh, giáo dục nhân bản- hữu dụng, nghệ thuật khai phóng… Xứ sở Cờ Hoa dung chứa tất cả những nạn nhân của: tị nạn chính trị, bất đồng chính kiến, tôn giáo, sắc tộc, giới tính, thiên tai…và rồi bọn họ cũng sẽ trở thành công dân Cờ Hoa  (nếu họ muốn). Xứ sở này chấp nhận những cái khác biệt với mình từ quần áo, ăn uống, lối sống, ngôn ngữ, văn hoá…vì vậy mà trở nên hùng mạnh! xứ sở Cờ Hoa sẽ còn mạnh dài dài, chí ít cũng vài thế kỷ nữa. Xứ sở Cờ Hoa chẳng cần những câu khẩu hiệu đao to búa lớn, rỗng tuếch, sáo ngữ, cũng chẳng cần phải chưng hình ông kẹ bà chằng nào cả, cũng chẳng bắt buộc ai phải nhớ ơn ông cha dân mẹ nước.

 Xứ sở Cờ Hoa quân lực hùng cường, kinh tế giàu có, thiên nhiên bao la sung túc, đời sống phong lưu, khoa học kỹ thuật tân tiến, y khoa hiện đaị…nhưng vẫn nằm trong sự chi phối của nhân quả, vô thường…Dù hiện đaị thế nào cũng không thể thoát khỏi: sanh-lão-bệnh-tử. Y- dược vô cùng phát triển nhưng cũng chỉ có thể làm giảm đau hay tạm hoãn chết… trong một giai đoạn ngắn nào đó mà thôi! một khi quả đã chín muồi, mạng đã đến… thì không một ông bác sĩ hay khoa học gia nào có thể cưỡng mệnh được! y học và khoa học có thể mổ não, thay tim, lắp gan, lọc máu, gắn thêm phụ tùng lên người… nhưng chết vẫn cứ chết, bệnh vẫn cứ bệnh, già vẫn cứ già, khổ vẫn khổ thế thôi! Xứ sở Cờ Hoa dù giàu có, văn minh, đời sống phong lưu, vật chất phủ phê, mọi phương tiện rất dễ dàng thuận lợi… nhưng cũng không thể chữa được căn bệnh khổ của con người. Cái khổ vật chất xem ra còn dễ chữa chứ cái khổ tâm thần thì vô phương, dù có những bác sĩ tâm lý tài ba, những nhà khoa học thần kinh ưu tú… cũng cứ khổ như thường! Có những hoa hậu, người mẫu…đẹp như tiên nhưng họ vẫn khổ vì vẫn không hài lòng, vì thân vẫn là túi dơ, là thứ bất tịnh; những chất thải ra của họ cũng chẳng khác gì những thứ thải ra của những người xấu nhất trên thế gian này! người xứ giàu có, đời sống phong lưu có những cảm thọ sung sướng hơn hẳn những người ở xứ nghèo đói, hèn kém…nhưng chung quy vẫn khổ, cứ bám và chấp chặt vào cái thọ sướng ấy mà khổ ( cái thọ khổ thì khổ đã đành), cái thọ vui khi không đạt hay không còn nữa thì cả thân tâm phải mưu cầu bằng mọi giá, thế là khổ! Tâm người xứ giàu hay nghèo cũng thế thôi, sáng nắng chiều mưa, nay yêu mai ghét, thuận mình thì phải nghịch mình quấy, nay thế này mai thế kia…Tâm luôn thay đổi vì nó bị sáu trần thông qua sáu căn chi phối! pháp vô ngã, pháp xứ nào cũng vậy, cả thế gian này vốn vô ngã, cả cõi dục giới vốn vô ngã… mọi vật, mọi việc đều do nhân duyên giả hợp mà sinh ra, một khi duyên hết thì mọi thứ laị tan ra; duy có điều là chúng mình mạng ngắn, trí thiểu…không đủ thời gian và năng lực để nhìn thấy cái tan rã khi hết duyên của những pháp lớn như đaị thể sự còn mất của một quốc gia, sự hình thành hay hủy diệt của một thế giới… nhưng vẫn có thể thấy hàng ngày, hàng giờ, mọi lúc, mọi nơi…cái duyên hợp hình thành của một con người hay cái duyên hết tan hoại của một sinh mệnh!

 Xứ sở Cờ Hoa cũng thế thôi! Đã hình thành, đang trụ và rồi sẽ có ngày hoại và diệt. Trái đất này cũng thế, hệ ngân hà này cũng thế: sinh- trụ-dị-diệt; thành-baị-hoại-không. Cái vòng quay bất tận. Những người sống ở xứ sở này kể là có phước báu hơn những xứ nghèo đói, lạc hậu, bất công…Ngày ngày có hàng triệu người tìm đến đây nhưng cũng có người đạt được giấc mơ “Freedom Land” nhưng cũng có vô số người không thành vì kém phước, kém duyên. Có những người sinh ra ở đây, hoặc di cư đến đây nhưng laị hết phước nên cũng khổ không khác những kẻ khổ khác ở trên thế gian naỳ. Tỷ như: ăn xin, không nhà cữa, tù nhân…Có những người đến đây tức có một y báo tốt đẹp nhưng chánh báo vẫn không thay đổi, vẫn tham lam, trộm cắp, giết haị thú vật, ồn ào, xả rác, hành xử như ở xứ cũ đã ra đi… Đôi khi người ta ví Cờ Hoa như một cái lẩu thập cẩm quả không sai tí nào! Thánh- phàm đồng cư, sang-hèn đồng trú, trí- ngu đồng trụ, cao-thấp đồng hành, trước- sau đồng thọ…

 Lịch sử văn minh của loài người sớm thì như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã…ở phương tây. Trung Hoa, Ấn Độ, Ba Tư…ở Phương Đông nhưng cũng tròm trèm trong vòng năm ngàn năm, giờ là dĩ vãng, là hoài niệm  nhưng ở xứ sở Cờ Hoa có một vật làm chứng nhân cho năm ngàm năm trôi qua vẫn đang sống khoẻ, sống mạnh đó là những cây Cù Tùng ở Cali. Chúng cao hơn trăm mét, tuổi năm ngàn năm. Chúng như những bảo vật của quốc gia, của thế gian này! Nối tiếp những nền văn minh xưa thì những thế kỷ phục hưng và cách mạng khoa học ở châu Âu, rồi tiếp đến sự hình thành của nền văn minh kỹ trị hiện nay của xứ sở Cờ Hoa. Ở đây cuộc sống tuy bận rộn nhưng không khắc nghiệt và nhiều âu lo như những xứ nghèo, lạc hậu khác; thời gian có vẻ như gấp gáp cũng vì phải di chuyển nhiều (di chuyển từ nơi ở đến nới làm, di chuyển nơi này đến nơi kia) vì đất quá rộng, đường xá tưởng chừng như bất tận, người xưa thường ví đường dài là thiên lý, thì ở đây phải nói là vạn lý cũng còn chưa tả nổi hệ thống xa lộ ngang dọc bốn phương trời! Mà lẽ tự nhiên thì chuyển động là sống mà dừng là chết, càng chuyển động càng phát triển, càng phát triển thì càng chuyển động! nhà Phật dùng bánh xe pháp luân để tượng trưng cho chuyển động. Mọi vật , mọi việc, mọi pháp… luôn chuyển động! không chuyển động là chết!

 Những ngày hè ở đây cũng nóng như nhiệt đới, người ta laị về với biển vẫy vùng trong làn nước mát trong xanh. Muà đông người ta chơi tuyết, mùa thu ngắm lá vàng rơi, mùa xuân xem hoa nở. Kể cũng có những phút giây hiện taị sung sướng, dù sung sướng trong cõi dục giới này! ở đây gần như đủ các loài hoa của thế gian này vì người ta giàu nên sưu tầm đem về cho xứ sở! chuyện mùa xuân muôn hoa nở làm chợt nhớ chuyện ngày xưa Võ tắc Thiên. Năm ấy bà cướp ngôi xưng Võ Hậu (cũng còn biết sợ, chưa dám xưng Võ Đế, danh xưng Tắc Thiên Hoàng Đế là sau khi chết người ta truy phong) muốn lễ đăng quang cuả mình thêm phần tráng lệ nên xuống chiếu buộc muôn hoa phải nở vào mùng một tết. Phần nhiều các loài hoa vâng lệnh, riêng chỉ có Mẫu Đơn cưỡng mệnh nên bị bà ta hạ thêm một chiếu khác đày Mẫu Đơn về Giang Nam. Võ Hậu daị dột, vô tình thả cá vào biển lớn. Về Giang Nam Mẫu Đơn càng đẹp hơn và phát triển mãnh liệt hơn, từ ấy Mẫu Đơn ở Giang Nam nổi tiếng nhất thiên hạ. Xứ Cờ Hoa không có vua hay hậu, cũng không có những ông kẹ mặc tình xung sát nên không thể có những cái lệnh ngang xương, vô lý…Người ta chỉ có thể bỏ của, bỏ công mà rước hoa về chứ không có lệnh đem hoa đến, đày hoa đi! Đất thế ấy, người thế kia. Đông chuyện quỡn, Tây lai rai… Ngaỳ tháng rồi cũng sẽ qua. Chuyện vu vơ cho mây trắng bay, cho người hữu duyên mua vui trong lúc vô tình.

 

Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 28/5/19

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.