Để miêu tả sự phụ thuộc của Việt Nam vào nền kinh tế Trung Quốc, các nhà quan sát về tình trạng kinh tế của 2 quốc gia này, họ thường ví von: “Bắc Kinh đổ mưa-Hà Nội giăng ô”. Từ khi Vírus Corona tạo bịnh dịch COVID-19 mang nỗi run sợ đến cho TQ và nhân loại. Đồng thời bịnh dich COVID-19 đã phơi bày những điểm yếu của nền kinh tế thế giới, lệ thuộc quá nhiều vào nền kinh tế xuất khẩu của Trung Quốc từ phạm vi châu lục, quốc gia, đến các tập đoàn, doanh nghiệp. Đây là nhược điểm của thế giới cần phải sửa chữa càng sớm càng tốt. Các nhà quan sát kinh tế quốc tế cũng ví von: “Trung Quốc hắt hơi-Thế giới lên cơn cảm lạnh”
SỨC MẠNH KHIÊN CƯỠNG CỦA VIRUS CORONA
Trong thời khoảng của gần 3 thâp kỷ qua, TQ tiệm tiến từ từ thay thế Mỹ nắm giữ vai trò chủ động của nguồn lực tăng trưởng toàn cầu. Thế giới đã quen với việc sử dụng nguyên vật liệu và linh kiện từ các công ty TQ, cùng với thị trường nội địa tiêu thụ khổng lồ của nước này là những lý do khiến hàng ngàn doanh nghiêp nước ngoài đặt cơ sở sản xuất tai Trung Quốc. TQ chụp lấy cơ hội và biến mình thành trung tâm của nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu. Phần lớn nguyên vật liệu phải qua “quá trình Trung Quốc”, trước khi thành sản phẩm hoàn chỉnh. Xuyên qua cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, thế giới thấy rõ khả năng gây xáo trộn qui mô toàn cầu của nền kinh tế TQ. Chính Tổng thống Donald Trump cũng thấy thế, khi ông cố tâm khơi động cuộc thương chiến với TQ.
Bị ảnh hưởng của dịch COVID-19, các ngành công nghiệp của TQ đã dừng hoạt động. Nhiều doanh nghiệp ‘Vừa’ và ‘Nhỏ’ với nguyên liệu han chế đã sớm cám được “cái lạnh” bởi cơn gió độc từ dich COVID-19 bùng phát tại thành phố Vũ Hán. Với số dân 11 triệu, Vũ Hán đã là trung tâm công nghiệp toàn vùng, và “Trung tâm Giáo dục Khoa học Công nghệ” thứ ba của nền kinh tế TQ. Việc đóng băng hoạt động của thành phố này nhiều tuần chắc chắn tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế của TQ. Để cứu vãn tình thế, Chính phủ TQ đang quyết liệt tái tăng cường nền kinh tế, hàng loạt chính sách kinh tế tài chánh đã đươc đưa ra từ giảm thuế hàng nhập khẩu, đến giảm lãi suất cho vay kinh doanh lẫn tiêu dùng.
Tính đến nay 19-2, số nhân viên y tế TQ nhiễm virus corona đã lên đến hơn 3000 người trong số 74,135 cas nhiễm virus corona tại TQ. Tỉnh Hồ Bắc (TQ) thông cáo có thêm 132 cas tử vong vì bịnh dịch COVID-19. Như vây số người tử vong vì nhiễm Virus Corona tại nội địa TQ là 2002 người. Nếu cộng thêm số nạn nhân của virus corona bên ngoài TQ, thỉ tổng thể trên thế giới hiện có 2007 cas tử vong vá 75,144 cas nhiễm virus corona. Du thuyền Diamond Princess với 3700 du khách có đến 456 người đã thử nghiệm dương tính với virus corona. Việt Nam và nhiều nước khác từ chối tiếp cận với du thuyền này. Mỹ và nhiều quốc gia khác đang tìm cách bốc các công dân họ là du khách của du thuyền Diamond Princess về nước, và cô lâp họ trong những bịnh viện dã chiến vừa mới thiết lâp tại quốc gia sở tại. Một nửa số du khách và thủy thủ đoàn của du thuyền Diamond Princess là người Nhât Bản.
Binh dịch COVID-19 xóa tan mọi hy vọng kinh tế của TQ sau năm 2019, tăng trưởng GDP của xứ này chỉ đạt 6%, là mức tăng trưởng thắp nhất kể từ năm 1990. Tờ Guardian còn đưa ra ý kiến: tăng trưởng của TQ trong quí 1-2020 chỉ là 5% hoặc thậm chí thâp hơn…
COVID-19 BẮT ĐÂU GÂY TÁC ĐỘNG XẤU ĐẾN NỀN KINH TÉ TQ VÀ TOÀN CẦU
Giờ đây bịnh dich COVID-19 đang đe dọa tăng trưởng toàn cầu. Chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất là nghành Hàng không du lịch. Tệ hơn dich SARS, dich COVID-19 đã khiến ngành du lịch toàn cầu thất thu lớn ngay cả Mỹ, một quốc gia mà nền kinh tế được thúc đẩy chủ yếu bởi sức tiêu thụ nội địa lên đến 85%.
Tình trạng hủy chuyến bay, hủy đặt phòng, lan rông khắp châu Á và thế giới. Các hãng Hàng không đã cắt giảm kinh doanh. Cathay Pacific giảm 1/3 số chuyến bay và khuyến khích nhân viên nghỉ không lương. Con số du lịch TQ đã giảm 55% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng nước Mỹ, năm 2019 có hơn 2,5 triệu người du lịch TQ tới Mỹ. Chắc chắn năm nay du khách TQ rất hiếm hoi. Các hãng hàng không Mỹ, American Airline, United Airline, sẽ tạm ngưng bay đến TQ cho đến cuối tháng 3-2020. Còn hãng Delta cũng hủy bỏ các chuyến bay đến TQ cho đến cuối tháng 4-2020. Nếu khủng hoảng kéo dài, sự sụt giảm của thị trường có 173 triệu lươt khách và tiêu dùng 250 tỷ USD mỗi năm, chắc chắn sẽ có tác động sâu sắc vào ngành du lich khu vực và thế giới. Trong hơn 2 thập kỷ qua, Trung Quốc nổi lên như một là một cơ xưởng chế tạo vĩ đại, sản xuất mọi mặt hàng tiêu dùng cho thế giới từ cây kim sợi chỉ, giầy dép cho đến vũ khí chiến lược. TQ vượt Mỹ rất xa trong trong nhu cầu năng lượng, nhất là dầu hỏa. OPEC sẽ gặp khủng hoảng vì giá dầu hỏa sẽ xuống thắp nếu các cơ xưởng tai TQ tiếp tục ngưng hay giảm hoạt động vì vấn nạn của dịch bịnh COVID-19. Các quốc gia trên thế giới, nhất là các quốc gia Châu Á, phải thực thi chính sách hạn chế đi lại với TQ mặc dầu họ vẫn phụ thuộc vào thị trường TQ. Chuỗi cung cấp bị gián đoạn. Chuyển vận kinh tế đường biển cũng xuống thắp. Thật khó lường được những tác động của dịch COVID-19 với nền kinh tế thế giới, một nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào nền kinh tề xuất khẩu của TQ, ngay cả xuất khẩu du khách TQ đến các quốc gia toàn cầu. Trung Quốc chiếm hơn một nửa tăng trưởng nhu cầu của thế giới. Ngoài nguồn giầy dép, nghành công nghệ điên thoại thông minh và ô-tô phụ thuộc rất nhiều vào sản xuất của TQ. Chuỗi hàng cà phê Starbucks của Mỹ sẽ phải đóng cửa hơn một nửa trong số 4000 địa điểm ở TQ.. Tâp đoàn công nghệ Apple tạm thời ngưng hoạt động 42 cửa hàng tại TQ. Intel cũng theo chân Apple. Điện thoại thông minh 5.G, và những ngành công nghệ chế tao “Chip”, như Apple, Samsung, Qualcomm, ARM…với doanh thu khổng lồ từ sức tiêu dùng của xí nghiêp công nghệ cao của TQ cũng đi vào khủng hoảng vì thi trường tiêu thụ (TQ) giảm sút mạnh.
Tai nạn dich bịnh virus corona đã được bác sỹ nhãn khoa Lý Văn Lượng, nhân viên bịnh viên trung ương Vũ Hán cảnh báo từ hôm 30-12-2019 trên báo Weibo. Ông cho rằng có 7 bệnh nhân đang bị nhiễm virus giống như SARS hồi năm 2002-2003. Mẩu tin này vô tình đánh động mạnh dư luận. Sau đó 4 ngày, BS Lượng bị Công an yêu cầu ngưng ngay phát tán tin sai lệch làm xáo trộn xã hội nghiêm trọng…Đến ngày 10-1-2020, bác sĩ Lượng bi ho, ngày hôm sau ông bị sốt cao khiến ông phải nhâp viện, Đến ngày 30-1 ông được chẩn đoán là ông bị lây nhiễm virus corona. Và ông qua đời vào lúc 2:58 giờ, sáng ngày 7 tháng 2-năm 2020. Hưởng dương 34 tuổi…
So với virus corona, SARS (2002-2003) cũng có triệu chứng hô hấp cấp tính khả năng lan rộng đến 37 quốc gia, lây nhiễm 8000 người và gây thiêt mạng 750 người, gây thiêt hại kinh tế quốc tế vào khoảng 35-37 tỷ USD. Trong khi nền kinh tế TQ và Quốc tế, hôm nay, lớn hơn nhiều, mở cửa giao dich rộng hơn, cấp tiến hơn nhiều so với 17 năm về trước. Nếu tình trạng này cứ kéo dài, dịch bịnh COVID-19 sẽ gây tác động tiêu cực, làm suy thoái nền kinh tế TQ kéo theo sự suy thoái nền kinh tế toàn cầu ở một mức độ nguy hiểm thật khó lường.
Cả thế giới nói chung và TQ nói riêng, đang có tâm trang thê lương khi nhìn thấy Chủ tịch nước TQ, Tập Cận Bình mang khẩu trang bịt miệng họp với Bộ Chính Trị TQ đang khẩn trương tìm ra phương hướng chấm dứt cơn dịch bịnh COVID-19. Trong thục tế cả thế giới đang tâp trung lo tiếp cứu TQ sớm chấm đứt dịch bịnh COVID-19 như là họ lo tiếp cứu cho chính bản thân mình…/.
Đào Như
Chicago
Feb 20-2020
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình