Sài Gòn, Không Thấy Ánh Trăng

19/04/202120:22:00(Xem: 4409)
Hết DTC
Minh họa: Đinh Trường Chinh

 

Sài gòn, không còn ai thấy ánh trăng

chỉ thấy trẻ nít cùng nhau hét hò đùa giỡn

thấy người lớn trò chuyện ồn ào

đủ đề tài náo loạn:

giá sinh hoạt, chiến tranh, tệ nạn xã hội, và tình người

 

Sài gòn, không còn ai thấy ánh trăng

tiếng nói nữ xướng ngôn viên đài truyền hình Việt Nam

vang ra từ T.V. đen trắng

tiếng hát nhạc tân thời qua giọng bắc ngọt ngào

giọng miền nam mùi mẫn cải lương

giọng miền trung nghe lạ lẫm

không ai hát theo giọng cô gái Huế

dù nghe rất dịu dàng

như lụa

bay mềm

Khiến cho “Học trò xứ Quảng ra thi

thấy cô gái Huế chân đi không đành” (*)

 

Sài Gòn không còn ai thấy ánh trăng

khi âm thanh hỗn loạn buổi chiều

lùa vào thùng đàn guitar trong đêm

vang lên giai điệu

từ tốn nhẹ nhàng

khi tôi biết thế nào là tính ái   

qua giọng trầm buồn   

ai đó ngân nga

cho ai cảm nhận

cho hàng xóm cằn nhằn

ai đang yêu ai

sao không nói thật

sao mãi lanh quanh lời hát tỏ tình!

 

khi tiếng đàn chìm vào khuya tối

nhường lại cho đàn dế đen

huyên náo gọi nhau

tuyên bố kẻ thua người thắng

vì còn quá nhiều tranh đấu suốt ngày

đài chưa kịp loan tin tức

 

chờ đến lúc mọi người buồn ngủ

tiếng phách gỗ vang lên

báo tin người bán mì đêm đang đến

từng nhịp gõ tỏa hương nước lèo thơm

vài miếng thịt heo xắt mỏng

sắp trên những sợi mì vàng, láng trơn

vài lá hẹ giòn, xanh bóng

nhưng ai có thời giờ thưởng thức nghệ thuật sắc màu

buổi sáng sắp đến gội tóc nàng trong nước biển

 

Mặt trăng chắc đã mọc lên ở một nơi khác

cho thi sĩ mơ mòng dưới ánh trăng

thổn thức dưới ánh trăng,

suy tư dưới ánh trăng,

còn ánh trăng Sài Gòn, không ai thấy

 

Đó là Sài Gòn

nơi tôi sinh ra

khôn lớn

yêu một người.

 

k.c.
Ngu Yên dịch
Nguyên tác: There was no moonlight in Saigon


Ghi:

(*) Ca dao.

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ