Thời sự thế giới
Cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe [1954-2022]
Lời người dịch: Shinzo Abe (21.9.1954-08.07.2022) đã bị bắn trọng thương trong một cuộc vận động tranh cử tại Nara. Sau đó, vị cựu thủ tướng đã phải chống chọi với vết thương và từ trần tại bệnh viện.
Trong lịch sử Nhật Bản, ông giữ chức vụ thủ tướng lâu đời nhất, từ năm 2006 đến năm 2007 và từ năm 2012 đến năm 2020. Cảnh sát thành phố Nara, nơi vụ tấn công xảy ra, thông báo thủ phạm đã ra đầu thú và động cơ vẫn chưa rõ ràng.
Shinzo Abe là một người liêm chính, tài năng đức độ và có một viễn kiến kinh tế nổi danh là Abenomics, một khuôn mẫu phát triển liên quan đến việc tăng cường nguồn cung tiền của quốc gia, thúc đẩy các công chi và ban hành các biện pháp cải cách để làm cho nền kinh tế Nhật Bản cạnh tranh hơn. Shinzo Abe ra đi để lại bao tiếc thương trong lòng dân chúng Nhật và các chính khách quốc tế.
Nhân dịp đau buồn này, xin mời các độc giả cùng xem lại viễn kiến của Shinzo Abe nhân dịp tổ chức G20 tại Osaka, Nhật Bản.
***
Vào ngày 28 tháng 6, tôi sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2019 tại Osaka. Chương trình nghị sự của chúng tôi sẽ tập trung vào ba vấn đề chủ yếu, mỗi một vấn đề của chương trình là quan trọng một cách đặc biệt đối với châu Á.
Đề mục đầu tiên trong chương trình nghị sự liên quan đến những gì tôi tin là thách thức quan trọng nhất của thời đại chúng ta: làm việc để duy trì và cuối cùng củng cố trật tự quốc tế cho một nền thương mại tự do và công bình. Đối với các nhà lãnh đạo châu Á, điều này có nghĩa là thành lập Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), một thỏa thuận thương mại tự do tiên tiến giữa mười thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và sáu quốc gia trong khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương (Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand).
Những cuộc thảo luận đã diễn ra trong một thời gian. Hiện nay, chúng ta phải thực hiện chuyển hướng nhanh chóng để đạt mục tiêu.
Đề mục thứ hai trong chương trình nghị sự liên quan đến nền kinh tế kỹ thuật số. Số hóa nền kinh tế đã cho phép các mô hình kinh doanh chưa từng có trước đây và độc đáo, nhưng nó mang lại những thách thức mới, chẳng hạn như việc không đánh thuế hai lần cho các doanh nghiệp đa quốc. Chúng ta có thể giải quyết các vấn đề như vậy chỉ thông qua hợp tác quốc tế.
Việc lưu hành tức thời các dữ liệu trên khắp thế giới không liên quan đến biên giới các quốc gia. Tôi tin rằng tác động xã hội và kinh tế của những dữ liệu đó sẽ cạnh tranh, thậm chí vượt qua cả các vai trò đóng góp của dầu mỏ và khí đốt động cơ trong thế kỷ XX.
Theo bản chất của vấn đề, dữ liệu vượt qua các trở ngại vật lý một cách dễ dàng. Khi được nối kết nhau thành mạng, các hiệu ứng và lợi thế của nó nhân lên và sau đó lại mở rộng nữa. Ngược lại, nếu ở bất cứ nơi đâu, tương tự của ngay cả một phòng kín cửa xuất hiện, thì tổn thất lan ra toàn bộ trong mạng.
Nhật Bản đang ủng hộ cho một hệ thống “Lưu hành Tự do Dữ liệu trong Thành tín, (Data Free Flow with Trust, DFFT), một phương sách cố gắng cho phép lưu hành tự do các luồng dữ liệu theo luật pháp tất cả chúng ta tín nhiệm. Vì vậy, nên để cho chúng tôi chuẩn bị các quy tắc tạo điều kiện cho các lợi lạc trong nền kinh tế kỹ thuật số và lan rộng đến mọi người ở châu Á và toàn thế giới. Tiến trình thực hiện việc này là những gì mà chúng tôi gọi là Con Đường Osaka, việc mà chúng tôi hy vọng sẽ khởi động tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới.
Hai điểm một và hai-thương mại và dữ liệu-không thể tách rời ra khỏi việc cải cách của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đó là vấn đề không cần phải nói thêm. Tổ chức WTO được thành lập từ một phần tư thế kỷ qua. Trong thời gian đó, nền kinh tế thế giới đã thay đổi với tốc độ đáng kinh ngạc. Nhưng Tổ chức WTO đã không theo kịp thời, và những tác động bất lợi của việc này đang ngày càng trở nên rõ ràng.
Chúng ta nên làm gì để Tổ chức WTO có liên quan trở lại như một người bảo vệ cho nền thương mại quốc tế tự do và công bình?
Các chuỗi cung ứng lớn lao thúc đẩy cho nền kinh tế toàn cầu trong nhiều năm nay đang dừng lại trong khu vực ASEAN. Các nền kinh tế trong khu vực đã được hưởng lợi từ một môi trường mà người dân và hàng hóa lưu thông xuất nhập một cách tự do. Chính sự tự do này gây ra năng động và thịnh vượng ngày càng tăng cho khối ASEAN.
Vấn đề thứ ba cho hội nghị thượng đỉnh Osaka là tầm quan trọng của canh tân trong việc giải quyết các thách thức môi trường toàn cầu. Các mục tiêu được phác hoạ trong Phúc trình 1.5˚C của Hội đồng Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu không thể đạt được qua việc quy định luật lệ. Đổi mới làm đột biến một cái gì đó từ tiêu cực thành tích cực sẽ là chìa khóa để thực hiện các mục tiêu khí hậu của thế giới.
Trong những năm gần đây, chúng ta xem carbon dioxide hoàn toàn là một chất xúc tác gây hại. Nhưng thật tuyệt vời làm sao nếu CO2 trở thành một nguồn tài nguyên khả dụng ở mức giá thấp nhất và dồi dào nhất! Vào một ngày nào đó, các công nghệ canh tân như quang hợp nhân tạo chắc chắn sẽ biến giấc mơ thành hiện thực.
Ở Osaka, tôi muốn Hội nghị G20 xác nhận tầm quan trọng của sự canh tân đó. Và vào tháng 10, Nhật Bản sẽ tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Canh tân Môi trường Xanh, tập hợp tất cả các nhà nghiên cứu hàng đầu và đại diện của giới công nghiệp và tài chính từ khắp nơi trên thế giới vào chung một địa điểm. Chúng tôi hy vọng là sẽ khai thác được sự khôn ngoan của thế giới và mở ra một tương lai bền vững với một sức đẩy lớn lao.
Vào ngày 6 tháng 3, tôi đã nhận được sáu khuyến nghị từ các thành viên của Tổ chức “Khoa học 20″, được tạo bởi các học viện khoa học quốc gia của các nước thành viên G20. Để giảm bớt các mối đe dọa đối với hệ sinh thái biển và bảo tồn các môi trường biển, hai khuyến nghị cuối cùng thúc giục thành lập “hệ thống quản lý và lưu trữ dữ liệu cải tiến, nhằm đảm bảo mở rộng việc truy cập cho các nhà khoa học trên toàn cầu”, và “chia sẻ thông tin thu lượm qua các hoạt động nghiên cứu được thực hiện dưới sự hợp tác sâu rộng và đa quốc gia, để thúc đẩy sự hiểu biết toàn diện về đại dương toàn cầu và các năng động của nó“. Chính vì lý do này mà chúng ta phải đảm bảo cho DFFT và biến dữ liệu thành hàng hóa tiện ích công cộng cho các nhà khoa học trên toàn thế giới.
Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Osaka đang đến vào buổi bình minh của một kỷ nguyên mới mang niên hiệu Lệnh Hoà (Reiwa, hòa hợp tốt lành). Vào ngày 30 tháng 4, thế giới đã chứng kiến Nhật Hoàng Akihito thoái vị, sự thoái vị đầu tiên của một hoàng đế đang trị vì trong 202 năm. Ngày hôm sau, Naruhito lên ngôi Nhật Hoàng. Lòng người dân Nhật tràn ngập bao niềm vui. Trước đó, tôi cũng không thể hình dung lòng thiện cảm từ ngoại quốc mà tôi đã nhận được. Nhiều người bình luận là chữ Rei (Lệnh) trong niên hiệu Reiwa (Lệnh Hoà) là có điềm lành, (không có nghĩa theo mệnh lệnh, ND). Họ chỉ ra rằng khi phát âm chữ Rei này giống như trong câu là một tia hy vọng hay một tia sáng thái duơng. “Bây giờ tôi thầy điều ấy”, tôi tự nhủ khi khi lời nói của họ lắng động. Tôi nghĩ rằng sắc thái tốt đẹp của của thanh âm như vị kem ngọt trên chiếc bánh.
Những tình cảm ấy nhắc nhở tôi một về cái gì đó mà tôi chứng kiến khi thị sát thành phố Okuma của thị trấn Fukushima, quê hương của Nhà máy Nhiệt điện Fukushima Daiichi, nơi trở thành tai hoạ môi sinh vào năm 2011.
Lệnh di tản đã được áp dụng cho cư dân trên toàn khu vực Okuma trong nhiều năm đã được thu hồi một phần vào ngày 10 tháng 4, và bốn ngày sau, vào ngày 14 tháng 4, một buổi lễ khánh thành văn phòng thị trấn mới xây dựng được tổ chức. Tôi đã tham gia buổi lễ, và ở đó tôi đã gặp Aki Sato, một phụ nữ trẻ. Cô ấy đến từ Tokyo sau cơn thảm họa, cô muốn nhìn tình hình bằng chính mắt mình và làm bất cứ điều gì có thể để giúp giúp đỡ.
Trước đó không lâu, cô kết hôn với một người đàn ông địa phương, và cô hiện là cư dân của Okuma. Cô ấy giục tôi nhìn chiếc áo khoác màu đỏ đang mặc. Thông điệp ở mặt sau của chiếc áo thể hiện màu trắng bằng tiếng Nhật được viết khéo léo: “Nếu bạn có thời gian để nhìn lại quá khứ, thì thay vì thế hãy tiến về phía trước”.
Tất cả người Nhật đang tiếp tục tiến về phía trước, trao cho nhau những lời động viên.
Thái độ tích cực đó là một cách sống cho các thế hệ người Nhật hậu chiến, họ đã mang lại sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của chúng tôi. Đến những năm của thập niên 1980, thái độ đó đã lan rộng khắp khu vực các nước ASEAN. Bây giờ nó là một lối sống cho châu Á rộng lớn hơn – đó là, cho toàn bộ khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương. Và tôi tin chắc rằng một nước Nhật Bản tự tin là Nhật Bản có khả khả năng rất phù hợp để góp phần tạo ra tương lai cho Châu Á.
(Nguyên tác: The G20 in Osaka)
-- Shinzo Abe, Thủ tướng Nhật Bản
(Đỗ Kim Thêm dịch)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình