Thơ: duyên -- lê chiều giang -- nguyễn thị khánh minh

14/03/202521:16:00(Xem: 2432)

Tho3nguoi

DUYÊN

 

chuyện cổ tích

– gửi các thi sĩ..

– riêng đến Mary, đoá hoa dại. bên bờ suối.

 

Bạn gửi bài thơ, Hoa Mùa Cổ Tích.*

hoa Muguet, hoa chuông hạnh phúc.

đem tôi về những ngày xưa. cũ

ngày mộng mơ, nuôi nấng trái tim...

 

Kể cho bạn nghe về Mary

người hàng xóm cũ, rất dễ thương

chúng tôi chia nhau bầu trời có cây. cao ngất

hoa dại nhiều, hoang dã. dưới lùm cây

có dòng suối nhỏ mang tên Buck Creek

uốn lượn quanh co, qua khu rừng nhỏ

nơi hoa liên tiếp nở, đến độ Đông về

 

Mary, người không có tuổi

lãng mạn, yêu đời, kiếp nàng thơ

thường rảo bước trong rừng, sáng tinh mơ

góp nhặt những đóa hoa

nở trong sương sớm, gom thành bó nhỏ

đẹp, thật thà. dành tặng tôi, vào sáng bình minh...

 

Ngày đó, tên những loài hoa dại

buttercup, muguet, jack in the pulpit

silver dollar, trilium, violet,  wild geranium

còn xa lạ...

tôi học tên loài hoa, qua những bó hoa

đến, từ khu rừng nhỏ.

 

Hơn hai mươi năm, xa xóm cũ

tôi ở nơi này, Buck Creek cũng lượn qua

nay bạn nhắc đến tên, hoa mùa cổ tích

kỷ niệm cũ bỗng uà về, như giấc mơ...

có Mary đứng trước hiên nhà buổi sáng

nắng bình minh nhẩy múa sau lưng

bó hoa dại trên tay, miệng cười xinh xắn

đôi mắt long lanh, cất tiếng chào.

 

Lâu lắm tôi chưa về qua xóm cũ

lâu lắm rồi, chưa gặp lại Mary

có lẽ, tôi sẽ về qua xóm cũ...

tìm lại Mary, tìm lại nụ cười

hay cứ thả đóa hoa vào giòng suối

chờ người năm cũ

vớt cánh hoa...

 

5. 2015

 

* Hoa mùa cổ tích, thơ Nguyễn Thị Khánh Minh

 

Có một dòng sông

Viết cho anh Dũng, tháng Tư buồn

 

đêm qua. trong trí nhớ

recite một bài thơ. buồn...

chìm vào giấc ngủ

nhủ lòng mình, sáng dậy

chép bài thơ.

 

trí nhớ mập mờ 

dẫn tôi đi...xa lắm

đầu óc trắng tinh

trở lại với mình

tinh khôi. ngày đó...

 

có dòng sông xưa. bàng bạc

cuối con đường

có con đò nhỏ, ít người qua

bên này sông là thành phố nhỏ

bên kia, làng quê

dân chơn chất, hiền hoà

đất mênh mông...

không hiện hữu. một số nhà*

người lái đò 

thuỷ chung. không bắc cầu

nối hai đời sống 

một thành thị. một thôn quê

một dòng sông. một con đò...

và một cuộc chiến, không xa.

 

một ngày kia, có tôi

đáp chuyến đò, trưa

tìm đến ngôi nhà. không có số*

vách trống. yên bình

khu vườn rộng. bao la

cha mẹ hiền

và một người em gái nhỏ

báo tin buồn

anh D vừa tử trận, hôm qua.

anh ra trường. mới đeo lon chuẩn uý

không hiểu sao. khi anh C mất

anh được phép về

qua nhà tôi thắp nhang

cúi đầu, cầm nước mắt

giận chiến tranh tương tàn

cướp đi nhiều sinh mạng

cả anh C thân yêu

người, anh hằng quí mến

có ngờ đâu...

giờ. lại chính mình

giã từ cuộc chiến.

 

hỡi dòng sông

tự bao giờ 

đã ngập tràn nước mắt

anh đi rồi

sông buồn. giữ lại. bóng hình anh...

 

nói gì. với gia đình anh

tôi không nhớ rõ

làm sao. tôi qua được chuyến đò 

trở về. thành phố nhỏ 

...như người lái đò

tôi để lại. bên kia sông

những khuôn mặt. nát lòng...

 

có một ngày thật buồn

trên chuyến đò ngang 

cụm mây ngỡ ngàng

soi mình trong dòng sông

đã nhuốm mầu nước mắt

trí nhớ tôi. buồn...

trắng. mầu mây trắng...

 

(Michigan, 29.4.2017)

 

* Gia đình anh Dũng ở xã Hoá An, bên kia sông Đồng Nai.  anh học giỏi, cựu h.s. Ngô Quyền (k3), sinh viên Khoa Học MGP. Anh rớt đại học một năm, vào Thủ Đức. khi nhập ngũ, anh mượn địa chỉ nhà tôi cho dễ liên lạc. Khi anh mất, người lính tìm đến nhà, chúng tôi phải đưa ông qua bên kia sông để báo tin buồn cho  gia đình anh.

 

 

good morning, em

 

tiếng còi tầu oa oa…

sớm rạng đông

đưa bà qua nhiều cánh đồng vắng vẻ

vài sân ga nhỏ. yên ắng. sớm Đông

tất cả. bình minh quá!

chưa nhuốm ưu phiền, một ngày sắp đến.

 

qua những vườn cây cảnh

những chậu hoa, xếp hàng thẳng tắp

chờ đợi mùa xuân

lướt qua những khu rừng white birch

thân cây mầu trắng. đẹp

ảnh Ansel Adams

và những rừng thông. evergreen

hứa hẹn một ngày mới, an lành

mới tinh. như em

mai, vừa tròn một tháng.

 

hôm nay đâu phải ngày rằm

trăng lúc ẩn. hiện

theo chân bà, buổi sáng

bên cửa sổ

đàn chim. xếp hàng thật đẹp

cũng bay theo...

tuyết trắng. sáng rực rừng cây xám

hiện ra những cây con, chưa rụng lá

ẩn nấp dưới tàng cây mẹ

đang chờ đón mùa xuân.

 

tiếng còi tầu oa oa…

kéo dài hơn trước

báo hiệu một thành phố mới, sắp qua...

bà lại gần em, thêm chút nữa...

đàn chim xoải cánh, sà xuống cánh rừng thưa

tìm thức ăn còn sót lại, cuối đông.

 

con suối nhỏ, cặp thiên nga bơi lội

nước vừa tan băng, trong veo. mùa xuân

rừng đã thưa dần

trăng vẫn theo...

Chicago. chắc không còn xa lắm

tiếng còi tầu nhỏ hơn. dài hơn. qua đường phố rộng

cao ốc đã hiện ra, lúc một rõ ràng

trăng vẫy chào từ giã

tiếng oa oa…

nhỏ. nhẹ. êm dần

từ lúc nào...

bà đã được nghe tiếng oa oa…em.

 

buổi sáng

còn nguyên trên thành phố mới.

 

good morning, em!

 

03.11.2015

ngày ViVi đầy tháng

 

*

 

LÊ CHIỀU GIANG

 

vỡ nợ

 

Thôi. Chán quá

Ta về làm thi sĩ

Ủ trong thơ là

Ánh lửa triền miên

Nếu chán hơn

Ta sẽ thành họa sĩ

Vẽ lên trời bóng tối của vầng trăng

Và. Sao nữa?

Ta ngàn năm vẫn thế

Cứ khơi khơi

Cứ bương bướng với đời

Buồn ngang xương. Để

Thất thoát niềm vui

Tìm nghĩa lý trong điều

Không ai hiểu.

 

Và như thế. Ta

Muôn đời vẫn thiếu

Nợ trần gian. Và

Nợ cả nhân gian

Nợ với người lời hứa:

Mãi thuỷ chung.

 

Thiếu cả chính ta

Một lời…

Nói thật

 

 

đốt nhà

 

Bới tung.

Từng góc nhà

Xó bếp

Tay nâng niu những tháng ngày xưa

Có bao năm?

Mà như thiên cổ

Nhà ơi.

Giữ lại dùm ta những gió mưa

Giữ lại dùm ta

Ngàn tiếng nói

Âm vang nào chôn giấu, đã lâu

Tiếng thét to, đôi lần tuyệt vọng

Những cười khan.

Những khóc giấu.

Những đêm dài.

Ra đi

Đốt lửa căn nhà trống

Vung vãi tàn tro

Khắp đất trời. Và

Xóa bàn đi làm lại hết

Ta thả đời ta. Giữa

gió bay.

 

*


NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH

 

phút mong manh giữa những từ

 

Khi viết xong bài thơ
Đôi khi. Tôi khóc
Có phải vì lời đã nói về nước mắt

Trong lòng đêm ma mị


Lạc giữa bài thơ
Ngu ngơ. Như vừa bị cắp đi. Những chữ

Mộng giữa bài thơ

Nghe mình lam nham nói mớ

Thức giấc cùng bài thơ

Tôi và chữ giật mình

Bay bay. Cao cao. Rồi vỡ

 

Khi viết xong bài thơ
Tôi thường hay xóa
Dường như tôi sợ bóng tôi
Giãy chết giữa những con chữ đói

Bầy ý nghĩ tử thi

Làm tôi buồn như vừa đưa ai về huyệt mộ

 

Khi chấm hết bài thơ
Tôi hụt hẫng. Như chưa thể xong lời

 

**

Khó mà thoát khỏi sự cám dỗ
Tôi mải miết
Điều gì sau dấu chấm hết một bài thơ?

Sau một vụ mùa
Tôi chỉ đem về được đôi ba hạt lúa chín
Chút mầu vàng của nó lấp lánh trên tay

Làm tôi đã vô cùng sung sướng
Tôi đã tắm đã hưởng
Tất cả những ngọt ngào mát mẻ của con sông
Và dẫu tôi không mang về một hạt nước nào của nó
Nhưng làn da tôi thì mãi còn dư âm cái trườn mình của dòng chảy

Bài thơ hoàn tất. Là một điểm hẹn quyến rũ
Nhưng phút mong manh giữa những từ
Là lúc đóa hoa đang nở. Đang tỏa hương
Tôi có gì đâu phải vội

 

đêm

 

Phương đông im như ai vừa sập cửa

Ngày oằn vai cõng tối. Nắng theo đi

Để lại một trời đêm chết đứng

 

Sao tắt hồn rơi không lưới đựng

Từng bầy gió nhỏ khóc đưa tang

Vành môi khô trăng buồn neo lưng ốm

 

Đường mờ sương hút từng con bóng chạy

Khuya nằm ngất lịm mớ chiêm bao

Nghe xa lắm tiếng ngày đi run rẩy

 

Đàn cỏ ồn mầm xanh khua bóng tối

Rưng rức những bàn chân mọc đuổi

Nhìn treo lên lúc lỉu những phương trời

 

Trời xa đuối. Lòng đêm sâu thẳm miết

Cây mỏi mệt bứt ra hoài lá bệnh

Thở dài gió lạnh trổ mình gai

 

Gai đêm nhọn giấc mơ đi không trót

Mắc cạn lòng nhau giấc ngủ đìu hiu…

Họa chăng mai. Có một niềm vui sót

2020

 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ