Hãy Khoan Nói Chuyện Đúng Sai

22/01/202609:57:00(Xem: 1123)
minnesota Hmong

Đây là vụ mới nhất trong một chuỗi ngày càng dài những trường hợp ICE bắt giữ
sai trái một công dân Hoa Kỳ, không đưa ra cáo trạng hay lời giải thích nào.
Lần này là Chongly Scott Thao. Thao cho biết nhân viên di trú đã phá cửa nhà ông
khi không có trát tòa, chĩa súng khống chế rồi đưa ông đi. Video ghi lại cảnh họ
dẫn ông ra ngoài trong giá lạnh, trên người chỉ có tấm mền mỏng và chiếc
quần xà-lỏn. “Họ chĩa súng vào tôi và con dâu tôi,” Thao nói. “Cháu nội tôi
chứng kiến hết. Họ đưa tôi đi, nó khóc...”


Hãy khoan nói chuyện đúng sai

khi tuyết rơi như xát muối

vào buổi sáng chưa kịp tỉnh.

Hãy khoan nói luật lệ

khi cánh cửa bật mở

như một nhát kéo

cắt phăng hơi ấm cuối cùng

trong căn nhà còn mùi nước bọt.

Người đàn ông Hmong

đi ra khỏi nhà

bằng đôi chân run rẩy,

không phải vì tội lỗi

mà vì cái lạnh

cắn vào xương.

Ông không kịp mặc áo.

Chỉ kịp kéo theo cái mền

một mảnh quê hương tạm bợ

chắn giữa da thịt

và mùa đông không hỏi han.

Hãy khoan nói thủ tục

khi thời gian bị bóp cổ

giữa tuyết trắng và còi xe...

Hãy khoan nói danh xưng

khi một con người

đang bị gọi bằng số hồ sơ?

bằng màu da,

mà không cần lệnh khám xét

bằng lệnh bắt,

bằng giọng nói không nhìn vào mắt.

Ai đó bảo: chỉ là thi hành công vụ.

Nhưng công vụ có nghe thấy

tiếng trẻ con thức giấc,

mắt mở vì lo sợ?

Nhân đạo không nằm trong điều khoản.

Tình người không cần con dấu.

Nó nằm ở khoảnh khắc

ai đó có thể nói:

“Đợi một chút

hãy để cho tôi khoác áo vào đã.”

Hãy khoan nói đúng sai

cho đến khi ta đứng ngoài kia,

giữa tuyết rơi và ánh đèn xanh đỏ,

chỉ có một cái mền mỏng

và cả đời bị kéo đi

khỏi ngưỡng cửa quen thuộc.

Khi ấy,

xin hãy hỏi tim mình trước:

chúng ta đang bảo vệ điều gì

một hệ thống,

một con người

đang run rẩy vì lạnh

và vì bị tước mất

quyền được chậm lại

một phút

để giữ lấy

phẩm giá cuối cùng.

YThy 
MLK Day, 2026

***

Let Us Set Aside Right and Wrong for a Moment

 

Let us set aside right and wrong

when snow falls like salt rubbed into wounds

on a morning not yet awake.

Let us set aside the law

when the door bursts open

like a pair of scissors

cutting away the last warmth

in a house that still smells of saliva.

The Hmong man

steps out of his home

on trembling legs,

not because of guilt

but because the cold

bites into bone.

He does not have time to put on a coat.

Only time to pull along a blanket

a makeshift fragment of homeland

shielding bare skin

from a winter that asks no questions.

Let us set aside procedure

when time is being strangled

between white snow and sirens…

Let us set aside titles

when a human being

is called by a case number,

by skin color,

without the need for a search warrant,

by an arrest order,

by a voice that does not meet the eyes.

Someone says: it’s just doing the job.

But does the job hear

children waking in the dark,

eyes wide with fear?

Humanity is not written in clauses.

Compassion does not need a stamp.

It lives in the moment

when someone can say:

“Wait a moment

let me put on my coat first.”

Let us set aside right and wrong

until we ourselves stand out there,

between falling snow and flashing red-blue lights,

with only a thin blanket

and an entire lifetime being dragged away

from a familiar threshold.

Then,

please ask your heart first:

what are we protecting

a system,

or a human being

shivering from the cold

and from being stripped of

the right to slow down

for one minute

to hold on to

their last dignity.


YThy 
MLK Day, 2026 

=====

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.