Nhiều ngày qua, tại Việt Nam, dư luận xôn xao về cơn sốt vàng, khi giá vàng trong nước đã vượt quá đỉnh cao nhất của năm 1991. Sợ vàng lên giá nữa, dân càng muốn tồn trữ vàng và đấy là điều bất lợi cho sinh họat sản xuất...
Vào cuối tuần qua, hội nghị tài chính tại Dubai có thể sẽ đẩy lui cơn sốt này, theo nhận định của Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa trong cuộc trao đổi với đài RFA như sau.
Hỏi: Từ nhiều ngày qua, dư luận trong nước xôn xao về việc vàng tăng giá và đã vượt quá 700.000 đồng một chỉ, là điều chưa từng xảy ra kể từ 12 năm nay. Xin ông cho biết về lý do và hậu quả của hiện tượng này.
-- Từ khi việc xuất nhập khẩu vàng ở Việt Nam không còn bị chế độ hạn ngạch, giá vàng trong nước tất nhiên chuyển dịch cùng giá vàng thế giới, chủ yếu giao dịch trên hai thị trường New York và London. Giá đó đã vượt quá 382 đô la một troy ounce nhưng có thể sẽ giảm trong thời gian tới, nếu ta theo dõi kết quả của Hội nghị các Bộ trưởng Tài chính tại Dubai của nhóm G-7 gồm bảy nước công nghiệp hàng đầu thế giới là Mỹ, Nhật, Đức, Anh, Pháp, Ý và Canada. Về nguyên nhân tăng giá, ta thấy trước tiên và chủ yếu là quy luật cung cầu. Về phần cung, các công ty khai thác và sản xuất vàng đã giảm sản lượng từ nhiều năm nay khi giá vàng hạ trên toàn cầu và họ chưa thể lập tức nâng cao sản lượng vì việc đầu tư khai thác đòi hỏi thời gian. Cũng về phần cung, các nước lớn đã cùng đồng ý trong “Thỏa ước Washington” từ năm 1999 là giới hạn tổng số vàng các Ngân hàng Trung ương bán ra thị trường không quá 400 tấn một năm. Về phần cầu, ta có nhiều động lực khác nhau, từ yêu cầu về nữ trang hay kỹ nghệ đến nhu cầu tồn trữ tài sản dưới diện vàng, khi thấy các phương tiện khác ít an toàn hoặc không có lợi bằng. Việc Mỹ kim sụt giá là yếu tố khiến ta không giữ tài sản bằng đô la nữa mà chuyển qua vàng, việc lãi suất Mỹ hạ tới mức thấp nhất từ hơn 40 năm qua cũng làm người ta sợ rủi ro lạm phát và sợ tiền mất giá thì người ta giữ vàng. Bất ổn về an ninh, sự lúng túng của Mỹ tại Trung Đông và việc Hoa Kỳ bị thâm hụt ngân sách lẫn nhập siêu mỗi loại hơn 400 tỷ đều là lý do đẩy mạnh giá vàng. Trên bình diện quốc gia, nhiều nước cũng bán đô la để giữ một tỷ lệ vàng cao hơn trong dự trữ ngoại tệ và quý kim và yếu tố này có tác dụng mạnh nhất, vì vậy mà ta cần theo dõi quyết định của các Ngân hàng Trung ương để dự đoán sự chuyển động của giá vàng quốc tế và từ đó suy ra giá vàng tại Việt Nam, sau khi kết hợp thêm yếu tố đầu cơ trong các dự đoán của thị trường. Riêng tại Việt Nam, giá vàng thực ra còn thấp hơn giá thế giới nên sẽ lên giá theo kịp thế giới nếu giá vàng thế giới còn tăng.
Hỏi: Thưa ông, còn về ảnh hưởng của hiện tượng này.
-- Trước hết, ta nên thấy là tại Việt Nam, sau nhiều năm đổi thay, tâm lý giữ vàng làm tài sản an toàn đã giảm trong bối cảnh giá vàng cũng giảm trên toàn cầu. Cho nên khi thấy vàng lên giá, nhiều người có thể hốt hoảng chứ thực ra ảnh hưởng của nó cũng không còn mạnh như xưa. Về hậu quả, giá vàng tăng tất nhiên gây thiệt hại cho những ai có nhu cầu về vàng, như nữ trang và công nghiệp. Thứ nữa, tại Việt Nam, ta vẫn còn xu hướng cho vay tính bằng giá vàng, khi vàng tăng giá thì người đi vay bị thiệt ở hai tầng, vừa trả tiền lãi vừa đắp thêm tiền vàng lên giá. Thứ ba, Việt Nam ta vẫn còn thói quen thanh toán việc mua bán nhà đất bằng vàng, khi vàng tăng giá, việc mua bán có thể bị chững vì giá nhà đất cũng tăng hai tần. Sau cùng, nếu nghĩ rằng vàng sẽ lên giá, người ta càng muốn tồn trữ tài sản bằng vàng và đấy là điều bất lợi cho sinh họat sản xuất vì tài sản đó không đóng góp gì cho sự tăng trưởng ngoài mối lợi kinh doanh của người buôn bán.
Hỏi: Vừa rồi, ông có nói là kết quả của Hội nghị Dubai có thể ảnh hưởng đến giá vàng...
-- Vâng, tại Dubai thực ra người ta có hai hội nghị nối tiếp nhau, một phần là Hội nghị các Bộ trưởng Tài chính của nhóm G-7 đã kết thúc vào Thứ Bảy và phần kia là Hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế hiện vẫn đang họp và quy tụ các giới chức tài chính và ngân hàng của thế giới. Kết quả của hội nghị G-7 tại Dubai rất đáng chú ý cho những ai quan tâm đến giá vàng, và cả trị giá các ngoại tệ lẫn cổ phiếu trên toàn thế giới. Một số nhà quan sát đã cho rằng nhóm G-7 vừa thay đổi lập trường về chế độ hối đoái và biết đâu về cả chính sách đối với vàng...
Hỏi: Thưa ông, giới quan sát kinh tế chú ý đến một sự đồng thuận được trình bày trong thông cáo chung là “các nước tỏ vẻ lạc quan về triển vọng kinh tế toàn cầu và ngỏ ý thiên về chế độ hối đoái linh động dựa trên quy luật thị trường”. Từ đó, họ kết luận là bảy nước công nghiệp ngả theo đề nghị của Mỹ là gây sức ép để Trung Quốc phải thả nổi đồng “nhân dân tệ”. Điều đó có ảnh hưởng gì đến giá vàng"
-- Thực ra, ta đang chứng kiến từ Dubai một hiện tượng vận động ngoại giao hoặc nói cho phũ phàng một áp lực chính trị được trình bày qua ngôn ngữ kinh tế. Các Ngân hàng Trung ương hiểu quy luật này và theo đó hành xử trong việc mua bán ngoại tệ và vàng, công chúng bình thường thì không. Vì vậy tôi mới nói là hội nghị này có ảnh hưởng đến giá vàng. Câu chuyện này khá phức tạp, nhưng nếu muốn dự đoán giá vàng, hay giá đô la, Euro hoặc đồng Yen Nhật cho chính xác thì mình không thể bỏ qua. Trong vụ này, ta có Trung Quốc là nước đang bị áp lực phải thả nổi cho đồng bạc của họ lên giá chứ không nên ghìm giá vào đồng đô la đang tuột. Vì vậy mà ngay sau hội nghị G-7, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Bắc Kinh lập tức có phản ứng: ông Chu Tiểu Xuyên phát biểu hôm Thứ Hai vừa qua là Trung Quốc sẽ không thay đổi chế độ hối đoái của mình. Ngoài Trung Quốc, còn có Nhật và cả các nước Đông Á cũng liên hệ đến chuyện này. Nhật đang bị suy trầm và cần đến thị trường xuất khẩu đề bù đắp cho sự èo uột của thị trường nội địa. Vì vậy, Ngân hàng Trung ương Nhật cố can thiệp vào thị trường khi tung tiền Nhật ra mua đô la để đồng Yen sụt giá so với tiền Mỹ hầu bảo vệ sức cạnh tranh của hàng Nhật. Trước sau, họ đã bơm ra khoảng tiền tương đương với 86 tỷ đô la để nâng giá Mỹ kim và đánh sụt tiền Yen. Kết quả hội nghị Dubai vừa được loan ra, hôm Thứ Hai, đồng Yen lại vụt tăng trên thị trường Tokyo vì người ta đoán là Nhật sẽ chấp hành quyết định tại Dubai là để giá cả lên xuống tự do và sẽ không can thiệp vào thị trường nữa. Và tiền Nhật tăng là cổ phiếu Nhật tuột dốc vì họ sợ là xuất khẩu sẽ bị khựng vì hàng Nhật lên giá theo tiền Nhật. Tôi thiển nghĩ là dù tỏ vẻ đồng ý với quyết định chung của nhóm G-7, Tokyo không thể không tiếp tục can thiệp, nghĩa là Nhật lại tung tiền mua đô la để giữ cho đồng Yen khỏi lên giá, là điều Thứ trưởng Tài chính về Quốc tế vụ của Nhật là ông Zembei Mizoguchi có gián tiếp nhấn mạnh hôm Thứ Hai. Vì vậy, ta nên suy đoán rằng đối tượng được nhóm G-7 nhắm tới chính là Trung Quốc dù mọi người đều lịch sự không nhắc đích danh, và riêng Mỹ càng không muốn đích danh nhắc đến Nhật là một đồng minh cần thiết trên nhiều địa hạt khác.
Hỏi: Thưa ông, lý do gì khiến các nước trong nhóm G-7 lại đồng ý với Mỹ để gây sức ép với Bắc Kinh như vậy"
-- Vì tiền Mỹ sụt giá so với tiền Euro thì Âu châu bị thiệt trong việc xuất khẩu và càng bị thiệt hơn khi tiền Trung Quốc cũng sụt giá theo tiền Mỹ nếu cứ giàng giá đồng nhân dân tệ vào đồng Mỹ kim. Trở lại chuyện vàng, người ta nên thấy rằng một hội nghị của giới chức tài chính từ bảy nước giàu nhất thế giới tất nhiên có chi phối những tính tóan tài chính của các nước khác và điều đó cũng ảnh hưởng đến vàng.
Hỏi: Vâng, xin ông cho biết là Hội nghị Dubai này nói gì về lãnh vực đó.
-- Trước đây, vì những thăng trầm của vàng khi các Ngân hàng Trung ương can thiệp vào thị trường bằng cách bán vàng rất mạnh, như trường hợp Anh Quốc, vì vậy, năm 1999, 15 nước giàu nhất mới có một “Thỏa ước vàng giữa các Ngân hàng Trung ương”, gọi là “Thỏa ước Washington” hồi nãy ta có nhắc tới. Từ đó giá vàng tương đối được ổn định. Vì thỏa ước này sẽ hết hạn vào tháng Chín năm tới, nên giới buôn bán vàng và các ngân hàng trung ương khác mới dự đoán là Hội nghị Dubai sẽ phải đề cập đến chuyện này, thí dụ như phải tái tục thỏa ước. Cũng vì họ dự đoán là thỏa ước sẽ được tái tục, tức là lượng vàng bán ra từ các Ngân hàng Trung ương tiếp tục bị hạn chế, nên thị trường vàng mới tăng giá trong thời gian qua. Hội nghị Dubai kết thúc mà không nói gì đến chuyện ấy và giới quan sát mới suy đoán ngược lại, rằng thỏa ước trên có thể sẽ được nới lỏng hoặc chấm dứt, nhất là khi nhiều nền kinh tế Âu Châu, vốn có dự trữ vàng rất lớn, lại đang bị suy trầm và bội chi ngân sách. Vì vậy, người ta kết luận là các ngân hàng trung ương sẽ bán vàng ra nhiều hơn và điều đó khiến cơn sốt vàng có thể giảm và giảm khá nhanh. Nhưng, trong trung hạn tức là từ hai đến năm năm nữa, khi Trung Quốc phải điều chỉnh chế độ hối đoái và tài chính, họ có thể sẽ chuyển một phần dự trữ ngoại tệ từ đô la thành vàng, tức là mua vàng vào nhiều hơn. Hiện nay, tỷ lệ vàng trong dự trữ ngoại tệ và quý kim của họ mới chỉ là gần 2,5% so với 15% của Âu châu và lượng vàng mua vào gia tăng theo khối dự trữ ngoại tệ đã gia tăng đáng kể và đấy cũng là lý do khiến vàng lên giá. Nếu họ nâng tỷ lệ này lên mức cao hơn, có thể đến 120 tấn theo dự đoán, thì giá vàng sẽ lại tăng vọt trong những năm tới. Kết luận ở đây là những biến động về ngoại hối hay vàng đều có liên hệ đến nhau trong một môi trường thật phức tạp, với ảnh hưởng sau cùng là giá cả. Nếu biết được thì mình đỡ bị bất ngờ.
Vào cuối tuần qua, hội nghị tài chính tại Dubai có thể sẽ đẩy lui cơn sốt này, theo nhận định của Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa trong cuộc trao đổi với đài RFA như sau.
Hỏi: Từ nhiều ngày qua, dư luận trong nước xôn xao về việc vàng tăng giá và đã vượt quá 700.000 đồng một chỉ, là điều chưa từng xảy ra kể từ 12 năm nay. Xin ông cho biết về lý do và hậu quả của hiện tượng này.
-- Từ khi việc xuất nhập khẩu vàng ở Việt Nam không còn bị chế độ hạn ngạch, giá vàng trong nước tất nhiên chuyển dịch cùng giá vàng thế giới, chủ yếu giao dịch trên hai thị trường New York và London. Giá đó đã vượt quá 382 đô la một troy ounce nhưng có thể sẽ giảm trong thời gian tới, nếu ta theo dõi kết quả của Hội nghị các Bộ trưởng Tài chính tại Dubai của nhóm G-7 gồm bảy nước công nghiệp hàng đầu thế giới là Mỹ, Nhật, Đức, Anh, Pháp, Ý và Canada. Về nguyên nhân tăng giá, ta thấy trước tiên và chủ yếu là quy luật cung cầu. Về phần cung, các công ty khai thác và sản xuất vàng đã giảm sản lượng từ nhiều năm nay khi giá vàng hạ trên toàn cầu và họ chưa thể lập tức nâng cao sản lượng vì việc đầu tư khai thác đòi hỏi thời gian. Cũng về phần cung, các nước lớn đã cùng đồng ý trong “Thỏa ước Washington” từ năm 1999 là giới hạn tổng số vàng các Ngân hàng Trung ương bán ra thị trường không quá 400 tấn một năm. Về phần cầu, ta có nhiều động lực khác nhau, từ yêu cầu về nữ trang hay kỹ nghệ đến nhu cầu tồn trữ tài sản dưới diện vàng, khi thấy các phương tiện khác ít an toàn hoặc không có lợi bằng. Việc Mỹ kim sụt giá là yếu tố khiến ta không giữ tài sản bằng đô la nữa mà chuyển qua vàng, việc lãi suất Mỹ hạ tới mức thấp nhất từ hơn 40 năm qua cũng làm người ta sợ rủi ro lạm phát và sợ tiền mất giá thì người ta giữ vàng. Bất ổn về an ninh, sự lúng túng của Mỹ tại Trung Đông và việc Hoa Kỳ bị thâm hụt ngân sách lẫn nhập siêu mỗi loại hơn 400 tỷ đều là lý do đẩy mạnh giá vàng. Trên bình diện quốc gia, nhiều nước cũng bán đô la để giữ một tỷ lệ vàng cao hơn trong dự trữ ngoại tệ và quý kim và yếu tố này có tác dụng mạnh nhất, vì vậy mà ta cần theo dõi quyết định của các Ngân hàng Trung ương để dự đoán sự chuyển động của giá vàng quốc tế và từ đó suy ra giá vàng tại Việt Nam, sau khi kết hợp thêm yếu tố đầu cơ trong các dự đoán của thị trường. Riêng tại Việt Nam, giá vàng thực ra còn thấp hơn giá thế giới nên sẽ lên giá theo kịp thế giới nếu giá vàng thế giới còn tăng.
Hỏi: Thưa ông, còn về ảnh hưởng của hiện tượng này.
-- Trước hết, ta nên thấy là tại Việt Nam, sau nhiều năm đổi thay, tâm lý giữ vàng làm tài sản an toàn đã giảm trong bối cảnh giá vàng cũng giảm trên toàn cầu. Cho nên khi thấy vàng lên giá, nhiều người có thể hốt hoảng chứ thực ra ảnh hưởng của nó cũng không còn mạnh như xưa. Về hậu quả, giá vàng tăng tất nhiên gây thiệt hại cho những ai có nhu cầu về vàng, như nữ trang và công nghiệp. Thứ nữa, tại Việt Nam, ta vẫn còn xu hướng cho vay tính bằng giá vàng, khi vàng tăng giá thì người đi vay bị thiệt ở hai tầng, vừa trả tiền lãi vừa đắp thêm tiền vàng lên giá. Thứ ba, Việt Nam ta vẫn còn thói quen thanh toán việc mua bán nhà đất bằng vàng, khi vàng tăng giá, việc mua bán có thể bị chững vì giá nhà đất cũng tăng hai tần. Sau cùng, nếu nghĩ rằng vàng sẽ lên giá, người ta càng muốn tồn trữ tài sản bằng vàng và đấy là điều bất lợi cho sinh họat sản xuất vì tài sản đó không đóng góp gì cho sự tăng trưởng ngoài mối lợi kinh doanh của người buôn bán.
Hỏi: Vừa rồi, ông có nói là kết quả của Hội nghị Dubai có thể ảnh hưởng đến giá vàng...
-- Vâng, tại Dubai thực ra người ta có hai hội nghị nối tiếp nhau, một phần là Hội nghị các Bộ trưởng Tài chính của nhóm G-7 đã kết thúc vào Thứ Bảy và phần kia là Hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế hiện vẫn đang họp và quy tụ các giới chức tài chính và ngân hàng của thế giới. Kết quả của hội nghị G-7 tại Dubai rất đáng chú ý cho những ai quan tâm đến giá vàng, và cả trị giá các ngoại tệ lẫn cổ phiếu trên toàn thế giới. Một số nhà quan sát đã cho rằng nhóm G-7 vừa thay đổi lập trường về chế độ hối đoái và biết đâu về cả chính sách đối với vàng...
Hỏi: Thưa ông, giới quan sát kinh tế chú ý đến một sự đồng thuận được trình bày trong thông cáo chung là “các nước tỏ vẻ lạc quan về triển vọng kinh tế toàn cầu và ngỏ ý thiên về chế độ hối đoái linh động dựa trên quy luật thị trường”. Từ đó, họ kết luận là bảy nước công nghiệp ngả theo đề nghị của Mỹ là gây sức ép để Trung Quốc phải thả nổi đồng “nhân dân tệ”. Điều đó có ảnh hưởng gì đến giá vàng"
-- Thực ra, ta đang chứng kiến từ Dubai một hiện tượng vận động ngoại giao hoặc nói cho phũ phàng một áp lực chính trị được trình bày qua ngôn ngữ kinh tế. Các Ngân hàng Trung ương hiểu quy luật này và theo đó hành xử trong việc mua bán ngoại tệ và vàng, công chúng bình thường thì không. Vì vậy tôi mới nói là hội nghị này có ảnh hưởng đến giá vàng. Câu chuyện này khá phức tạp, nhưng nếu muốn dự đoán giá vàng, hay giá đô la, Euro hoặc đồng Yen Nhật cho chính xác thì mình không thể bỏ qua. Trong vụ này, ta có Trung Quốc là nước đang bị áp lực phải thả nổi cho đồng bạc của họ lên giá chứ không nên ghìm giá vào đồng đô la đang tuột. Vì vậy mà ngay sau hội nghị G-7, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Bắc Kinh lập tức có phản ứng: ông Chu Tiểu Xuyên phát biểu hôm Thứ Hai vừa qua là Trung Quốc sẽ không thay đổi chế độ hối đoái của mình. Ngoài Trung Quốc, còn có Nhật và cả các nước Đông Á cũng liên hệ đến chuyện này. Nhật đang bị suy trầm và cần đến thị trường xuất khẩu đề bù đắp cho sự èo uột của thị trường nội địa. Vì vậy, Ngân hàng Trung ương Nhật cố can thiệp vào thị trường khi tung tiền Nhật ra mua đô la để đồng Yen sụt giá so với tiền Mỹ hầu bảo vệ sức cạnh tranh của hàng Nhật. Trước sau, họ đã bơm ra khoảng tiền tương đương với 86 tỷ đô la để nâng giá Mỹ kim và đánh sụt tiền Yen. Kết quả hội nghị Dubai vừa được loan ra, hôm Thứ Hai, đồng Yen lại vụt tăng trên thị trường Tokyo vì người ta đoán là Nhật sẽ chấp hành quyết định tại Dubai là để giá cả lên xuống tự do và sẽ không can thiệp vào thị trường nữa. Và tiền Nhật tăng là cổ phiếu Nhật tuột dốc vì họ sợ là xuất khẩu sẽ bị khựng vì hàng Nhật lên giá theo tiền Nhật. Tôi thiển nghĩ là dù tỏ vẻ đồng ý với quyết định chung của nhóm G-7, Tokyo không thể không tiếp tục can thiệp, nghĩa là Nhật lại tung tiền mua đô la để giữ cho đồng Yen khỏi lên giá, là điều Thứ trưởng Tài chính về Quốc tế vụ của Nhật là ông Zembei Mizoguchi có gián tiếp nhấn mạnh hôm Thứ Hai. Vì vậy, ta nên suy đoán rằng đối tượng được nhóm G-7 nhắm tới chính là Trung Quốc dù mọi người đều lịch sự không nhắc đích danh, và riêng Mỹ càng không muốn đích danh nhắc đến Nhật là một đồng minh cần thiết trên nhiều địa hạt khác.
Hỏi: Thưa ông, lý do gì khiến các nước trong nhóm G-7 lại đồng ý với Mỹ để gây sức ép với Bắc Kinh như vậy"
-- Vì tiền Mỹ sụt giá so với tiền Euro thì Âu châu bị thiệt trong việc xuất khẩu và càng bị thiệt hơn khi tiền Trung Quốc cũng sụt giá theo tiền Mỹ nếu cứ giàng giá đồng nhân dân tệ vào đồng Mỹ kim. Trở lại chuyện vàng, người ta nên thấy rằng một hội nghị của giới chức tài chính từ bảy nước giàu nhất thế giới tất nhiên có chi phối những tính tóan tài chính của các nước khác và điều đó cũng ảnh hưởng đến vàng.
Hỏi: Vâng, xin ông cho biết là Hội nghị Dubai này nói gì về lãnh vực đó.
-- Trước đây, vì những thăng trầm của vàng khi các Ngân hàng Trung ương can thiệp vào thị trường bằng cách bán vàng rất mạnh, như trường hợp Anh Quốc, vì vậy, năm 1999, 15 nước giàu nhất mới có một “Thỏa ước vàng giữa các Ngân hàng Trung ương”, gọi là “Thỏa ước Washington” hồi nãy ta có nhắc tới. Từ đó giá vàng tương đối được ổn định. Vì thỏa ước này sẽ hết hạn vào tháng Chín năm tới, nên giới buôn bán vàng và các ngân hàng trung ương khác mới dự đoán là Hội nghị Dubai sẽ phải đề cập đến chuyện này, thí dụ như phải tái tục thỏa ước. Cũng vì họ dự đoán là thỏa ước sẽ được tái tục, tức là lượng vàng bán ra từ các Ngân hàng Trung ương tiếp tục bị hạn chế, nên thị trường vàng mới tăng giá trong thời gian qua. Hội nghị Dubai kết thúc mà không nói gì đến chuyện ấy và giới quan sát mới suy đoán ngược lại, rằng thỏa ước trên có thể sẽ được nới lỏng hoặc chấm dứt, nhất là khi nhiều nền kinh tế Âu Châu, vốn có dự trữ vàng rất lớn, lại đang bị suy trầm và bội chi ngân sách. Vì vậy, người ta kết luận là các ngân hàng trung ương sẽ bán vàng ra nhiều hơn và điều đó khiến cơn sốt vàng có thể giảm và giảm khá nhanh. Nhưng, trong trung hạn tức là từ hai đến năm năm nữa, khi Trung Quốc phải điều chỉnh chế độ hối đoái và tài chính, họ có thể sẽ chuyển một phần dự trữ ngoại tệ từ đô la thành vàng, tức là mua vàng vào nhiều hơn. Hiện nay, tỷ lệ vàng trong dự trữ ngoại tệ và quý kim của họ mới chỉ là gần 2,5% so với 15% của Âu châu và lượng vàng mua vào gia tăng theo khối dự trữ ngoại tệ đã gia tăng đáng kể và đấy cũng là lý do khiến vàng lên giá. Nếu họ nâng tỷ lệ này lên mức cao hơn, có thể đến 120 tấn theo dự đoán, thì giá vàng sẽ lại tăng vọt trong những năm tới. Kết luận ở đây là những biến động về ngoại hối hay vàng đều có liên hệ đến nhau trong một môi trường thật phức tạp, với ảnh hưởng sau cùng là giá cả. Nếu biết được thì mình đỡ bị bất ngờ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình