Hôm nay,  

Hạnh Phúc Là Bầu Cử

05/11/200800:00:00(Xem: 6111)

Hạnh Phúc Là Bầu Cử

Trần Khải

Hạnh phúc là những gì chúng ta có thể nhìn thấy được bằng mắt và nghe được bằng tai: khi bật máy truyền hình buổi sáng Thứ Ba 4-11-2008, ngày bầu cử đầy tính lịch sử của Hoa Kỳ, nhìn khuôn mặt người đi bầu, nghe lời các xướng ngôn viên tường trình các bản tin từ nhiều tiểu bang. Và hạnh phúc cũng là những gì có thể sờ được: hãy nhìn những cử tri đang cầm tập sách hướng dẫn bầu cử, cách họ lật từng trang xem, cách họ đăm chiêu suy nghĩ khi tới các dòng chữ nào đó… Hạnh phúc đã trở thành là cái gì đang bay lơ lửng ngoài phố, có thể hít thở được và xúc chạm vào người chúng ta: hôm nay Hoa Kỳ bầu cử Tổng Thống.

Không thể nào nói khác hơn được: hạnh phúc là khi bầu cử đa đảng, khi người dân tự do ứng cử, tranh cử và bầu phiếu. Không thể nào nhìn khác hơn được: hạnh phúc hiện ra rạng rỡ trên khuôn mặt nhiều triệu dân Hoa Kỳ, khi họ đứng xếp hàng chờ vào phòng phiếu, nhiều nơi xếp hàng chờ đợi dài ra tận các góc phố. Và có nơi, hàng hàng người da đen đứng chờ, tay cầm lá phiếu trong khi nước mắt chảy ra ràn rụa: lần đầu tiên, họ có một ứng cử viên Tổng Thống da đen để bầu lên.

Trong khi ứng viên Dân Chủ Barack Obama hy vọng trở thành Tổng Thống da đen đầu tiên, sau 2 năm vận động tranh cử,  ứng viên Cộng Hòa John McCain hy vọng ngựa về ngược giờ chót. Ước tính đã có khoảng một phần ba cử tri bầu sớm, bầu phiếu khiếm diện qua bưu điện, nhưng trên màn ảnh truyền hình còn cho thấy ở nhiều tiểu bang Miền Đông cử tri xếp hàng dài ra xa tận nhiều góc phố. Lựa chọn nào của họ  cũng đều mang tính lịch sử.  Hoặc là một Obama, 47 tuổi, thượng nghị sĩ nhiệm kỳ đầu ơ Illinois sẽ vào Bạch Oc, và cũng là một biểu tượng cho khối dân da đen rời bỏ mặc cảm nhiều trăm năm nhược tiểu. Hoặc là một McCain 72 tuổi, tóc trắng như bông, từng có năm năm rưỡi là tù binh ở Hỏa Lò, Hà Nội, là người đòi hỏi nhân quyền không mệt mỏi nhưng đã giúp gỡ các rào cản ngoại giao với nhà nước CSVN, và là người có ơn lớn với hàng chục ngàn gia đình sĩ quan VNCH cựu tù cải tạo sau 1975 khi giúp họ định cư sang Hoa Kỳ; và nếu McCain thắng cử, sẽ lần đầu tiên Hoa Kỳ có nữ Phó Tổng Thống, cũng là một dấu mốc lịch sử bất kể là nhiều hội phụ nữ cho rằng bà Sarah Palin thực ra là khuôn mặt của nhà thờ, chứ không phải khuôn mặt nữ quyền.

Lịch sử đang hiển hiện như thế đó. Trước mắt chúng ta, âm vang bên tai chúng ta, và hít thở được trong lồng ngực chúng ta. Hạnh phúc là được bầu cử đa đảng như thế đó.

Bất kể kết quả như thế nào, sau ngày bầu cử này, nước Mỹ sẽ trở nên một đất nước khác, hoàn toàn không thể như trước. Bất kể là McCain có thắng cử và Obama thất cử, một kỷ nguyên mới đang hiển lộ trước mắt chúng ta và đang được thế giới chứng kiến: một chàng tuổi trẻ da đen đã vượt lên hàng trăm triệu người khác và đang đứng ở ngưỡng cửa Bạch Oc, nơi sẽ biến đổi và điều hướng lịch sử cả của Hoa Kỳ và thế giới. Có chế độ nào dân chủ và bình đẳng thực sự như  thế không" Có chế độ nào "dân chủ hơn cả triệu lần" so với nền dân chủ đa đảng Hoa Kỳ như thế không" Có đất nước nào mà nỗi hạnh phúc của người dân có thể nhìn được, có thể nghe được, có thể hít thở xúc chạm được và trào ra thành những dòng nước mắt như tại Hoa Kỳ thế này không"

Tôi ước mơ quê nhà Việt Nam mình có ngày sẽ được hưởng các hạnh phúc đơn giản này. Một hạnh phúc cực kỳ đơn giản: cứ mỗi 4 năm, người dân lại có quyền đi bầu để quyết định xem nên chọn ai làm người ngồi ghế cao nhất nước, và quyết định xem có nên cho các lãnh đạo cũ về vườn đuổi gà hay không.

Hãy nhìn xem những cuộc thi Thế Vận, nơi chọn ra những vận động viên xuất sắc nhất địa cầu, nơi đó huy chương sẽ trao cho người chạy nhanh nhất, bơi nhanh nhất, và vân vân. Hãy nhìn xem khán giả chờ đợi, vui mừng, hoan hô và nhảy múa khi nhìn thấy các đường bóng xuất sắc thi tài trên đấu trường Thế Vận.

Hãy nhìn xem những cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ, nơi mỗi 4 năm lại cho người dân chọn ra các nhà lãnh đạo được tin cậy là phục vụ quyền lợi người dân, nơi tòa nhà Bạch Oc sẽ trao cho người được tin tưởng là có tài năng hướng dẫn cả nước Hoa Kỳ tới nơi bình an, ấm no và hạnh phúc. Hãy nhìn xem cử tri Mỹ hạnh phúc, ca hát và khóc ràn rụa khi đứng xếp hàng chờ vào phòng phiếu để chọn ra người mình tin cậy, người mình hy vọng là giữ gìn việc làm cho dân Mỹ, và giữ an bình cho cõi bờ.

Quê nhà Việt Nam mình cần một Thế Vận như thế. Quê nhà Việt Nam mình cần một cuộc Bầu Cử Đa Đảng thực sự như thế.

Hãy để cho người dân được hưỡng những hạnh phúc này. Không phải là để "xin ơn đảng" hay để xin bất kỳ ai. Nhưng vì đây là quyền lợi thực sự của từng người dân. Là hạnh phúc thực sự. Tại sao có những người lại nỡ cướp đi của người dân niềm hạnh phúc này" Hỡi những Thế Vận của đồng bào tôi, bao giờ sẽ tới"

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.
Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.