Hôm nay,  

Nhớ Nguyễn Đức Quang

01/04/201100:00:00(Xem: 7995)

Nhớ Nguyễn Đức Quang

Trịnh gia Mỹ
Lần cuối cùng tôi gặp Nguyễn Đức Quang là khoảng đầu tháng mười một năm hai ngàn không trăm mười tại nhà Cao Xuân Huy, vài ngày trước khi Cao Xuân Huy mất. Lúc đó Nguyễn Đức Quang trông rất mạnh khỏe và vui tươi, anh đùa: sao không còn thấy tôi mang computer ở sau lưng" Và vừa cười vừa trách sao tôi không đến với đêm “Thế Giới Du Ca Nguyễn Đức Quang” trong tuần lễ “Âm Thanh của Sắc Mầu” cùng Nguyễn Đồng và Nguyễn thị Hợp tại Người Việt hơn một tuần trước đó. Tôi chống chế: anh còn hát hoài mà, thôi để kỳ sau….
Nhưng tôi chẳng bao giờ còn có kỳ sau để nghe Nguyễn Đức Quang hát những bài hát đã thôi thúc, cũng như đã nuôi dưỡng ý chí một thời tuổi trẻ của chúng tôi; và mãi cho đến ngày nay nữa. Nhớ những bài hát vang vang mỗi lần họp trại: “ …. Ta khuyên cháu con ta còn tiếp tục làm người. Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam. Làm người ngang tàng điểm mặt mày của trần gian. Hỡi những ai gục xuống ngồi dậy hùng cường đi lên…”. Lúc đó, thời gian khoảng đầu thập niên bảy mươi, những bài hát của Nguyễn Đức Quang tràn ngập trong những sinh hoạt trẻ. Không một buổi họp trại nào mà không có bài hát của Nguyễn Đức Quang. Anh nuôi lớn niềm tin chúng tôi bằng những câu hát lạc quan: “… Hy vọng đã vươn lên trong màn đêm bao ưu phiền. Hy vọng đã vươn lên trong lo sợ mùa chinh chiến. Hy vọng đã vươn lên trong nhục nhằn tràn nước mắt. Hy vọng đã vươn dậy như làn tên đang rực lên trong màn đêm...”. Oai hùng quá, kiên cường quá. Chỉ cần một người nào đó khơi lên một câu hát của Nguyễn Đức Quang, là cả một đoàn người hăng hái hát theo. Hát không biết chán. Hát không biết mệt. Hát bằng cả một bầu nhiệt huyết hăng say.

Còn nhớ căn nhà số 114 ở đường Sương Nguyệt Ánh, con đường nhỏ nhắn yên tịnh có những hàng cổ thụ chạy dài, là nơi bọn học trò chúng tôi đã đến để mua tập nhạc đầu tiên của phong trào du ca Việt Nam, trong đó có Ngô mạnh Thu, Trần đình Quân, Nguyễn Đức Quang, Phạm ngọc Thạch, Hoàng ngọc Tuệ, Vũ Đức Sao Biển… Những dòng nhạc bừng bừng sức sống đã hun đúc tinh thần của những người con Việt. Những dòng nhạc đã hướng chúng tôi đến những lý tưởng sâu sắc hơn là những nỗi buồn vui thường tình.. Có lúc tôi nghĩ, mỗi người khi sinh ra đã có sẵn cho mình một số mệnh, và số mệnh cao cả của Nguyễn Đức Quang đã gắn liền với lịch sử, là nói lên sự can đảm, kiên cường của người dân Việt; đau thương nhưng không mềm yếu, bất khuất nhưng không thù hận, oai hùng nhưng không kiêu căng… Nguyễn Đức Quang đã nói thay tuổi trẻ Việt Nam những lời thương yêu, cương quyết bằng cả trái tim. Anh nhìn những hệ lụy thường ngày trong cuộc sống không bằng cái nhìn bi quan mà luôn hướng về tương lai tươi đẹp “…Trời sáng tươi đã lên rồi, trời sáng luôn trong lòng tôi. Cặp mắt khô sau đêm dài. Tìm quanh đây một ngày vui. Bà lão vun đất bên hè. Từng nhát gieo sao nhọc ghê. Trời nắng run như cây già. Thảnh thơi, ôi chuyện còn xa…” Trái tim Nguyễn Đức Quang bao la quá! Anh đã dâng hiến cho nhân loại nhiều hơn những gì anh đã có, bằng cả tấm lòng, bằng trọn niềm tin, bằng hết cuộc đời…
Nguyễn Đức Quang, mấy hôm nay tôi vẫn tự hỏi anh đi chưa" Hay đã đi rồi" Mà đi đâu mới được chứ" Tôi vẫn đang nghêu ngao những bài nhạc tình của Nguyễn Đức Quang, “…Này người yêu, người yêu anh ơi, bên kia sông là ánh mặt trời. Này người yêu, người yêu anh hỡi, bên kia đồi cỏ hoa đan lối. Bên kia núi, núi cao chập chùng. Bên kia suối, suối réo lạnh lùng. Là bài thơ, toàn chữ hư vô. Này người yêu anh ơi! Cho anh nồng ấm cuộc đời. Hoa thơm có ánh mặt trời . Ôi núi mừng vì mây đến rồi. Này người yêu, người yêu anh hỡi! Yêu nhau mình đưa nhau tới. Bước nhẹ và nói bên môi. Nói cho vừa ... mình anh nghe thôi!...” Tôi vẫn đang hát những bài nhạc thương yêu đầy ắp tình người của Nguyễn Đức Quang : “….cho đồng bào tôi ở khắp bốn phương trời. Hát những lời ca tôi đợi đã mòn hơi. Nghe nhau khóc thầm suốt đêm qua. Nghe bao nhiêu bạn khóc bên kia. Hoang mang cúi đầu chờ mong Thượng Đế…”. Tôi vẫn đang hát những bài nhạc vui của Nguyễn Đức Quang đây mà: “…chỉ tại anh nên hôm qua về trễ. Cứ phim hay, tài tử trứ danh hoài. Anh quảng cáo và tô mầu giỏi thế. Hỏi ai còn nỡ khất hẹn ngày mai "”.
Vậy mà mấy hôm nay gặp ai, họ cũng bảo tôi Nguyễn Đức Quang đi rồi, Nguyễn Đức Quang chết rồi. Không, Nguyễn Đức Quang không đi đâu, anh vẫn ở đây cùng chúng ta. Nguyễn Đức Quang không chết đâu. Anh vẫn đang cùng tôi hát những bài ca tràn đầy sức sống: “…Ta như nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn, đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang….”
Đúng, Nguyễn Đức Quang chưa bao giờ chết! Không bao giờ chết.
Trịnh gia Mỹ
Ngày 29 tháng 3 năm 2011

Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.