Nhớ Nguyễn Đức Quang
Trịnh gia Mỹ
Lần cuối cùng tôi gặp Nguyễn Đức Quang là khoảng đầu tháng mười một năm hai ngàn không trăm mười tại nhà Cao Xuân Huy, vài ngày trước khi Cao Xuân Huy mất. Lúc đó Nguyễn Đức Quang trông rất mạnh khỏe và vui tươi, anh đùa: sao không còn thấy tôi mang computer ở sau lưng" Và vừa cười vừa trách sao tôi không đến với đêm “Thế Giới Du Ca Nguyễn Đức Quang” trong tuần lễ “Âm Thanh của Sắc Mầu” cùng Nguyễn Đồng và Nguyễn thị Hợp tại Người Việt hơn một tuần trước đó. Tôi chống chế: anh còn hát hoài mà, thôi để kỳ sau….
Nhưng tôi chẳng bao giờ còn có kỳ sau để nghe Nguyễn Đức Quang hát những bài hát đã thôi thúc, cũng như đã nuôi dưỡng ý chí một thời tuổi trẻ của chúng tôi; và mãi cho đến ngày nay nữa. Nhớ những bài hát vang vang mỗi lần họp trại: “ …. Ta khuyên cháu con ta còn tiếp tục làm người. Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam. Làm người ngang tàng điểm mặt mày của trần gian. Hỡi những ai gục xuống ngồi dậy hùng cường đi lên…”. Lúc đó, thời gian khoảng đầu thập niên bảy mươi, những bài hát của Nguyễn Đức Quang tràn ngập trong những sinh hoạt trẻ. Không một buổi họp trại nào mà không có bài hát của Nguyễn Đức Quang. Anh nuôi lớn niềm tin chúng tôi bằng những câu hát lạc quan: “… Hy vọng đã vươn lên trong màn đêm bao ưu phiền. Hy vọng đã vươn lên trong lo sợ mùa chinh chiến. Hy vọng đã vươn lên trong nhục nhằn tràn nước mắt. Hy vọng đã vươn dậy như làn tên đang rực lên trong màn đêm...”. Oai hùng quá, kiên cường quá. Chỉ cần một người nào đó khơi lên một câu hát của Nguyễn Đức Quang, là cả một đoàn người hăng hái hát theo. Hát không biết chán. Hát không biết mệt. Hát bằng cả một bầu nhiệt huyết hăng say.
Còn nhớ căn nhà số 114 ở đường Sương Nguyệt Ánh, con đường nhỏ nhắn yên tịnh có những hàng cổ thụ chạy dài, là nơi bọn học trò chúng tôi đã đến để mua tập nhạc đầu tiên của phong trào du ca Việt Nam, trong đó có Ngô mạnh Thu, Trần đình Quân, Nguyễn Đức Quang, Phạm ngọc Thạch, Hoàng ngọc Tuệ, Vũ Đức Sao Biển… Những dòng nhạc bừng bừng sức sống đã hun đúc tinh thần của những người con Việt. Những dòng nhạc đã hướng chúng tôi đến những lý tưởng sâu sắc hơn là những nỗi buồn vui thường tình.. Có lúc tôi nghĩ, mỗi người khi sinh ra đã có sẵn cho mình một số mệnh, và số mệnh cao cả của Nguyễn Đức Quang đã gắn liền với lịch sử, là nói lên sự can đảm, kiên cường của người dân Việt; đau thương nhưng không mềm yếu, bất khuất nhưng không thù hận, oai hùng nhưng không kiêu căng… Nguyễn Đức Quang đã nói thay tuổi trẻ Việt Nam những lời thương yêu, cương quyết bằng cả trái tim. Anh nhìn những hệ lụy thường ngày trong cuộc sống không bằng cái nhìn bi quan mà luôn hướng về tương lai tươi đẹp “…Trời sáng tươi đã lên rồi, trời sáng luôn trong lòng tôi. Cặp mắt khô sau đêm dài. Tìm quanh đây một ngày vui. Bà lão vun đất bên hè. Từng nhát gieo sao nhọc ghê. Trời nắng run như cây già. Thảnh thơi, ôi chuyện còn xa…” Trái tim Nguyễn Đức Quang bao la quá! Anh đã dâng hiến cho nhân loại nhiều hơn những gì anh đã có, bằng cả tấm lòng, bằng trọn niềm tin, bằng hết cuộc đời…
Nguyễn Đức Quang, mấy hôm nay tôi vẫn tự hỏi anh đi chưa" Hay đã đi rồi" Mà đi đâu mới được chứ" Tôi vẫn đang nghêu ngao những bài nhạc tình của Nguyễn Đức Quang, “…Này người yêu, người yêu anh ơi, bên kia sông là ánh mặt trời. Này người yêu, người yêu anh hỡi, bên kia đồi cỏ hoa đan lối. Bên kia núi, núi cao chập chùng. Bên kia suối, suối réo lạnh lùng. Là bài thơ, toàn chữ hư vô. Này người yêu anh ơi! Cho anh nồng ấm cuộc đời. Hoa thơm có ánh mặt trời . Ôi núi mừng vì mây đến rồi. Này người yêu, người yêu anh hỡi! Yêu nhau mình đưa nhau tới. Bước nhẹ và nói bên môi. Nói cho vừa ... mình anh nghe thôi!...” Tôi vẫn đang hát những bài nhạc thương yêu đầy ắp tình người của Nguyễn Đức Quang : “….cho đồng bào tôi ở khắp bốn phương trời. Hát những lời ca tôi đợi đã mòn hơi. Nghe nhau khóc thầm suốt đêm qua. Nghe bao nhiêu bạn khóc bên kia. Hoang mang cúi đầu chờ mong Thượng Đế…”. Tôi vẫn đang hát những bài nhạc vui của Nguyễn Đức Quang đây mà: “…chỉ tại anh nên hôm qua về trễ. Cứ phim hay, tài tử trứ danh hoài. Anh quảng cáo và tô mầu giỏi thế. Hỏi ai còn nỡ khất hẹn ngày mai "”.
Vậy mà mấy hôm nay gặp ai, họ cũng bảo tôi Nguyễn Đức Quang đi rồi, Nguyễn Đức Quang chết rồi. Không, Nguyễn Đức Quang không đi đâu, anh vẫn ở đây cùng chúng ta. Nguyễn Đức Quang không chết đâu. Anh vẫn đang cùng tôi hát những bài ca tràn đầy sức sống: “…Ta như nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn, đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang….”
Đúng, Nguyễn Đức Quang chưa bao giờ chết! Không bao giờ chết.
Trịnh gia Mỹ
Ngày 29 tháng 3 năm 2011
Trịnh gia Mỹ
Lần cuối cùng tôi gặp Nguyễn Đức Quang là khoảng đầu tháng mười một năm hai ngàn không trăm mười tại nhà Cao Xuân Huy, vài ngày trước khi Cao Xuân Huy mất. Lúc đó Nguyễn Đức Quang trông rất mạnh khỏe và vui tươi, anh đùa: sao không còn thấy tôi mang computer ở sau lưng" Và vừa cười vừa trách sao tôi không đến với đêm “Thế Giới Du Ca Nguyễn Đức Quang” trong tuần lễ “Âm Thanh của Sắc Mầu” cùng Nguyễn Đồng và Nguyễn thị Hợp tại Người Việt hơn một tuần trước đó. Tôi chống chế: anh còn hát hoài mà, thôi để kỳ sau….
Nhưng tôi chẳng bao giờ còn có kỳ sau để nghe Nguyễn Đức Quang hát những bài hát đã thôi thúc, cũng như đã nuôi dưỡng ý chí một thời tuổi trẻ của chúng tôi; và mãi cho đến ngày nay nữa. Nhớ những bài hát vang vang mỗi lần họp trại: “ …. Ta khuyên cháu con ta còn tiếp tục làm người. Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam. Làm người ngang tàng điểm mặt mày của trần gian. Hỡi những ai gục xuống ngồi dậy hùng cường đi lên…”. Lúc đó, thời gian khoảng đầu thập niên bảy mươi, những bài hát của Nguyễn Đức Quang tràn ngập trong những sinh hoạt trẻ. Không một buổi họp trại nào mà không có bài hát của Nguyễn Đức Quang. Anh nuôi lớn niềm tin chúng tôi bằng những câu hát lạc quan: “… Hy vọng đã vươn lên trong màn đêm bao ưu phiền. Hy vọng đã vươn lên trong lo sợ mùa chinh chiến. Hy vọng đã vươn lên trong nhục nhằn tràn nước mắt. Hy vọng đã vươn dậy như làn tên đang rực lên trong màn đêm...”. Oai hùng quá, kiên cường quá. Chỉ cần một người nào đó khơi lên một câu hát của Nguyễn Đức Quang, là cả một đoàn người hăng hái hát theo. Hát không biết chán. Hát không biết mệt. Hát bằng cả một bầu nhiệt huyết hăng say.
Còn nhớ căn nhà số 114 ở đường Sương Nguyệt Ánh, con đường nhỏ nhắn yên tịnh có những hàng cổ thụ chạy dài, là nơi bọn học trò chúng tôi đã đến để mua tập nhạc đầu tiên của phong trào du ca Việt Nam, trong đó có Ngô mạnh Thu, Trần đình Quân, Nguyễn Đức Quang, Phạm ngọc Thạch, Hoàng ngọc Tuệ, Vũ Đức Sao Biển… Những dòng nhạc bừng bừng sức sống đã hun đúc tinh thần của những người con Việt. Những dòng nhạc đã hướng chúng tôi đến những lý tưởng sâu sắc hơn là những nỗi buồn vui thường tình.. Có lúc tôi nghĩ, mỗi người khi sinh ra đã có sẵn cho mình một số mệnh, và số mệnh cao cả của Nguyễn Đức Quang đã gắn liền với lịch sử, là nói lên sự can đảm, kiên cường của người dân Việt; đau thương nhưng không mềm yếu, bất khuất nhưng không thù hận, oai hùng nhưng không kiêu căng… Nguyễn Đức Quang đã nói thay tuổi trẻ Việt Nam những lời thương yêu, cương quyết bằng cả trái tim. Anh nhìn những hệ lụy thường ngày trong cuộc sống không bằng cái nhìn bi quan mà luôn hướng về tương lai tươi đẹp “…Trời sáng tươi đã lên rồi, trời sáng luôn trong lòng tôi. Cặp mắt khô sau đêm dài. Tìm quanh đây một ngày vui. Bà lão vun đất bên hè. Từng nhát gieo sao nhọc ghê. Trời nắng run như cây già. Thảnh thơi, ôi chuyện còn xa…” Trái tim Nguyễn Đức Quang bao la quá! Anh đã dâng hiến cho nhân loại nhiều hơn những gì anh đã có, bằng cả tấm lòng, bằng trọn niềm tin, bằng hết cuộc đời…
Nguyễn Đức Quang, mấy hôm nay tôi vẫn tự hỏi anh đi chưa" Hay đã đi rồi" Mà đi đâu mới được chứ" Tôi vẫn đang nghêu ngao những bài nhạc tình của Nguyễn Đức Quang, “…Này người yêu, người yêu anh ơi, bên kia sông là ánh mặt trời. Này người yêu, người yêu anh hỡi, bên kia đồi cỏ hoa đan lối. Bên kia núi, núi cao chập chùng. Bên kia suối, suối réo lạnh lùng. Là bài thơ, toàn chữ hư vô. Này người yêu anh ơi! Cho anh nồng ấm cuộc đời. Hoa thơm có ánh mặt trời . Ôi núi mừng vì mây đến rồi. Này người yêu, người yêu anh hỡi! Yêu nhau mình đưa nhau tới. Bước nhẹ và nói bên môi. Nói cho vừa ... mình anh nghe thôi!...” Tôi vẫn đang hát những bài nhạc thương yêu đầy ắp tình người của Nguyễn Đức Quang : “….cho đồng bào tôi ở khắp bốn phương trời. Hát những lời ca tôi đợi đã mòn hơi. Nghe nhau khóc thầm suốt đêm qua. Nghe bao nhiêu bạn khóc bên kia. Hoang mang cúi đầu chờ mong Thượng Đế…”. Tôi vẫn đang hát những bài nhạc vui của Nguyễn Đức Quang đây mà: “…chỉ tại anh nên hôm qua về trễ. Cứ phim hay, tài tử trứ danh hoài. Anh quảng cáo và tô mầu giỏi thế. Hỏi ai còn nỡ khất hẹn ngày mai "”.
Vậy mà mấy hôm nay gặp ai, họ cũng bảo tôi Nguyễn Đức Quang đi rồi, Nguyễn Đức Quang chết rồi. Không, Nguyễn Đức Quang không đi đâu, anh vẫn ở đây cùng chúng ta. Nguyễn Đức Quang không chết đâu. Anh vẫn đang cùng tôi hát những bài ca tràn đầy sức sống: “…Ta như nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn, đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang….”
Đúng, Nguyễn Đức Quang chưa bao giờ chết! Không bao giờ chết.
Trịnh gia Mỹ
Ngày 29 tháng 3 năm 2011
- Từ khóa :
- Nguyễn Đức Quang
- ,
- Trịnh gia Mỹ
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình