Hôm nay,  

Nhật Bản, Đất Nước Đầu Sóng Ngọn Gió

01/04/201100:00:00(Xem: 8018)

Nhật Bản, Đất Nước Đầu Sóng Ngọn Gió

Giao Chỉ, San Jose
Đầu sóng ngọn gió
Trong trăm năm qua, các nhà khoa học liệt kê 10 thiên tai thảm khốc nhất của nhân loại. Năm lần xẩy ra tại Nhật Bản. Cuồng phong, bão tố, hạn hán, ngập lụt tất cả đều không thể so sánh với động đất và sóng thần.
Mười thiên tai kinh hoàng nhất đều là động đất và nếu động đất ngoài bờ biển thì tiếp theo là sóng thần. Nhật Bản trải qua bao lần thiên tai khủng khiếp, tất cả đều có cả động đất lẫn sóng thần. Lần này không phải niềm đau đã nhân đôi mà nạn động đất đi liền với sóng thần lại có thêm hậu quả địa chấn làm cho lò nguyên tử rạn nứt. Nhật Bản sẽ còn chịu ảnh hưởng ghê gớm của chất phóng xạ lan ra trên một vùng dân cư đông đảo. Người ta còn lo lắng các phóng xạ có thể lan tới các quốc gia lân cận.
Vì vậy trong số biết bao nhiêu là đất nước và sắc tộc trên địa cầu, nhưng đứng mũi chịu sào trước các thiên tai là Nhật Bản, một quốc gia đầu sóng ngọn gió của nhân loại. Cả đất nước là một hải đảo trên Thái Bình Dương. Gần như không có tài nguyên, chỉ với ý chí dân tộc đã nhiều lần vươn lên thành cường quốc. Đã từng tung hoành trên biển cả, bá chủ Châu Á cho đến khi bị đồng minh đánh quỵ cuối đệ nhị thế chiến. Rồi từ nước hùng cường về quân sự nhưng bại trận, đất nước tan hoang Nhật lại vùng lên thành cường quốc kinh tế.
Với sự dũng cảm đương đầu với thiên tai vào tháng 3 năm nay, quả thực dân Nhật một lần nữa trở thành biểu tượng dân tộc anh hùng. Thành tích này không phải vì có một chính quyền mạnh mẽ. Không phải vì khả năng quân sự mạnh mẽ, không phải vì nền kinh tế mạnh mẽ. Tất cả do tác phong của dân chúng thể hiện khi chịu đựng thiên tai thảm khốc nhất lịch sử. Quả thực đây là một dân tộc có ý chí đạo đức mạnh mẽ. Hoàn toàn không bị hoảng loạn, không bị hoàn cảnh làm mất nhân tính. Toàn thế giới cùng khâm phục.
Những gương anh hùng
Nhờ hệ thống thông tin và Internet, nhân loại theo dõi tất cả mọi diễn tiến của thảm kịch từng ngày từng giờ và từng giây phút. Hàng chục ngàn tấm hình và những thước phim đã được chiếu ra. Vào hệ thống điện toán toàn cầu, đánh máy hàng chữ Japan, Heroes, Quake chúng ta sẽ tìm thấy hàng ngàn câu chuyện về những gương anh hùng trong thảm kịch Nhật Bản. Nếu chỉ nói đến câu chuyện của các nhân vật anh hùng thì biết bao nhiêu mà kể. Trong cơn nguy biến, hàng ngàn người chết và hàng trăm trường hợp được cấp cứu. Đó là những chuyện anh hùng rất thông thường. Ngay cả câu chuyện hơn cả trăm người gồm các giáo sư, chuyên viên cao cấp ghi danh tình nguyện ở lại điều hành các lò nguyên tử. Họ chấp nhận cái chết sẽ đến vì bị nhiễm phóng xạ rất cao. Hình ảnh các chuyên viên được lựa chọn kính cẩn cúi đầu chào viên chức nhà máy nguyên tử để đi nhận công tác. Nhưng bức hình đó vẫn chưa được coi là biểu tượng anh hùng hàng đầu. Người ta đang muốn chọn bức hình người dân xếp hàng rồng rắn bình thản để vào mua những nhu yếu phẩm còn lại rất ít tại một cửa hàng mà cửa kính đã tan hoang. Có thể đó là bức hình biểu hiện của sự dũng cảm. Hay là hình ảnh những giày dép vẫn còn xếp thứ tự trước cửa các trung tâm tạm cư. Một tấm hình khác chụp gia đình Nhật Bản ngồi ăn trước ngôi nhà tan nát. Chồng ngồi ăn bình tĩnh. Vợ vẫn cõng con trên vai và bình thản nướng cá. Người Nhật anh hùng chính là người dân thường, sau cơn hồng thủy bình tĩnh và từ tốn làm lại từ đầu. Các phóng viên ngoại quốc ghi nhận rằng không hề thấy có chuyện tranh nhau thực phẩm hay cướp phá các tiệm hàng hóa. Không những thế, cũng không có những cảnh xôn xao túm năm tụm ba ồn ào trò chuyện.Tất cả dân chúng, dù đang đi tìm thân nhân chưa biết sống chết ra sao nhưng cũng rất trật tự. Tưởng rằng dân Nhật đang nuốt vào trong lòng nỗi đau thương. Họ nghe lệnh qua những lời nói, qua Radio và những tờ thông cáo. Tuyệt đối không có một lời trách móc, tranh chấp, giận dữ giữa anh em, làng xóm hay chính quyền
Một anh cảnh sát Nhật gốc Việt, lấy vợ Nhật sanh con lai đã kể rằng anh hỏi vợ con xem có muốn về Việt Nam tạm lánh nạn một thời gian không.Vợ con đều nói rằng không thể bỏ nước Nhật mà đi vào lúc này. Anh cũng kể rằng đã cùng một nhà báo Trung Hoa đi ngang một ngôi nhà đổ nát và thấy cả tiền Nhật tung tóe nhưng chẳng ai nhặt. Anh phóng viên Tàu nói rằng vài năm nữa Trung Hoa sẽ có thể vượt qua Nhật Bản để thành cường quốc, nhưng cả trăm năm nữa về dân trí Trung Hoa vẫn không theo kịp nước Nhật. Anh than thở rằng hổ thẹn cho con cháu của Khổng Phu Tử.
Một nhà báo tây phương khi bình luận về thái độ chịu đựng rất kỷ luật của dân Nhật đã viết rằng. Không thể dựa trên một vài trường hợp ngoại lệ mà phải xét qua hệ thống, Ông nói rằng có 4 yếu tố xuất sắc trong thiên tai mà Nhật Bản đã chịu đựng.
Thứ nhất là sự chuẩn bị và thực tập chu đáo. Trên thế giới không có nước nào chuẩn bị như nước Nhật. Dọc theo bờ biển có các tường chắn sóng. Các dấu hiệu đề phòng sóng thần. Có các đường chỉ dẫn để chạy lên đồi núi cao. Tất cả các trẻ em đều được thực tập thường xuyên.
Thứ hai: Là sự điều hợp của chính quyền và cộng đồng địa phương. Thiên tai như đã xảy ra, việc đối phó cấp kỳ là ở địa phương. Chính quyền trung ương và quân đội không thể có phản ứng kịp thời. Tất cả là do nhân viên tại chỗ. Người ta nói rằng đài kiểm soát báo tin động đất, sóng thần nói liên tiếp qua Radio, TV và máy phóng thanh. Khi nước tràn vào chết hết nhưng xướng ngôn viên vẫn còn nói những lời cuối cùng: RUN.

Thứ ba: Thái độ của dân chúng. Quả thực đây là một sắc dân hết sức kỷ luật và tự trọng đã được dạy dỗ từ lúc còn nhỏ. Đứng trước một cửa hàng tan nát, không có cảnh sát, không có quân đội, người bán hàng chưa về kịp, mọi người đã tự động đứng xếp hàng chờ. Và hết sức tự trọng ở chổ người bán không tăng giá, người mua không vơ vét cho hết hàng.
Thứ tư: Tinh thần trách nhiệm. Thực vậy, những chuyên viên tình nguyện tiếp tục làm việc trong nhà máy nguyên tử chính là vì tinh thần trách nhiệm.
Trong hoàn cảnh hàng ngàn người chết, nhà cửa tan nát, đói khát và tuyệt vọng, ai còn lòng dạ nào mà bình tĩnh xếp hàng.Trên thế giới kể cả Hoa Kỳ, không có dân tộc nào hành xử được như vậy trong thiên tai.
Ảnh hưởng kinh tế
Mặc dù hiện nay thiên tai tại Nhật vẫn còn là thảm kịch với xác người và hàng trăm ngàn dân không nhà, thiếu ăn nhưng các nhà quản trị đã tính đến ảnh hưởng toàn cầu và việc xây dựng tương lai. Nền công nghiệp căn bản của Nhật sẽ đình trệ. Mọi nỗ lực tương lai sẽ hướng về tái thiết. Trận thiên tai Kobé năm 1995 đã tổn thất 120 tỷ nhưng chỉ mới chiếm 2% tổng sản lượng quốc gia. Năm nay trận thiên tai tháng 3-2011 tổn thất 309 tỷ tức là 5.7% tổng tài sản quốc gia. Tổng sản lượng của toàn thế giới được tính là trên 60 ngàn tỷ thì Mỹ đứng đầu chiếm gần 15 ngàn tỷ. Thứ hai là Trung Hoa gần 6 ngàn tỷ mới vượt qua Nhật hiện có trên 5 ngàn tỷ.
Sau trận thiên tai Kobé, Nhật đã hồi phục sau 3 năm và lần này nếu giải quyết xong vụ nhà máy nguyên tử, nước Nhật có thể hồi phục sau 5 năm. Trong khi đó con đường tái thiết của Nhật sẽ kích thích kinh tế toàn cầu. Với hơn 1,000 tỷ trong quỹ dự trữ của quốc gia, Nhật sẽ mua vật liệu của toàn thế giới để xây dựng lại đất nước.
Cũng như hoàn cảnh của năm 1945, Nhật chịu đựng hai trái bom nguyên tử tàn phá 2 thành phố.150,000 dân bị hủy diệt trong khoảnh khắc. Nhưng chỉ 10 năm sau, nước Nhật lại đứng lên từ tro tàn và thảm bại.
Trận động đất Kobé 1995 và cơn hồng thủy năm nay 2011 đã chứng tỏ một lần nữa, dân tộc con cháu của Thiên Hoàng, dù sống đầu sóng ngọn gió vẫn luôn luôn làm nên lịch sử. Tinh thần đó rất đáng bái phục, nhưng….
Nhưng…
Dân Á châu vẫn còn nhớ cơn ác mộng Trung Hoa tại Nam Kinh 1937 và nạn đói khủng khiếp tại Việt Nam năm Ất Dậu, 1945. Chuyện lịch sử trong mọi hoàn cảnh vẫn cần phải được nhắc lại. Trong kỳ đệ nhị thế chiến, quân đội của Thiên Hoàng là thủ phạm chính của trận đói Ất Dậu với 2 triệu người Việt chết tại miền Bắc. Quân Nhật cho phá tất cả các ruông lúa để trồng đay vì nhu cầu chiến tranh. Mùa màng lại tổn thất. Nông dân các tỉnh của miền đồng bằng sông Hồng chết đói cả làng, cả xã và cả huyện. Quân đội Nhật hoàn toàn không giúp đỡ gì cả cho việc điều hòa nhu cầu để chở gạo từ miền Nam ra cứu miền Bắc. Nhật thu tất cả thóc lúa để nuôi quân. Nông dân Việt Nam chết đói ngay cửa kho gạo của chính mình canh tác.
Thế giới Tây phương không ngó ngàng gì đến nạn chết đói Ất Dậu tại Việt Nam. Nhưng vào năm 1937 quân đội Thiên Hoàng tiến vào Nam Kinh đã giết trên 200,000 thanh niên và hàng binh Trung Hoa. Hãm hiếp từ 50 đến 80 ngàn phụ nữ. Tội ác diễn ra trong 6 tuần lễ đầu tiên và chỉ chấm dứt khi có báo chí và phái đoàn quốc tế đến Nam Kinh.
Tội ác ghê gớm của lính Nhật đã chặt đầu, chôn sống và hãm hiếp dân Trung Hoa tương tự như Đức Quốc Xã tiêu diệt dân Do Thái. Tội ác đó đã được thi hành bởi 2 sắc dân Âu Á tự tôn và kỷ luật nhất của nhân loại. Đức Quốc và Nhật Bản. Cho đến ngày nay, lịch sử của các dân tộc siêu đẳng đó vẫn không hề nhắc đến một lần, tội ác diệt chủng mà Việt Nam, Trung Hoa. Do Thái là nạn nhân. Tài liệu lịch sử của Nhật không bao giờ đề cập đến khác hẳn Hoa Kỳ ghi lại đầy đủ về tội ác đối với da đen và do đỏ, vì vậy….
Cung đàn lạc điệu
Trong lúc viết về thảm kịch thiên tai của xứ Mặt Trời Mọc, cả thế giới ca tụng dân Nhật đạo đức anh hùng, tôi nhắc đến chuyện cũ, e rằng đã làm cho cung đàn lạc điệu. Tuy nhiên, có lẽ đây chỉ là lời nhắc nhở rất nhẹ nhàng. Bởi vì có người thấy dân Nhật quá ngon lành đã tự coi mình là rác rưởi. Xin chớ vì những gương sáng rực rỡ của thiên hạ mà quên đi sự thực. Chúng ta đang sống ở Hoa Kỳ. Chắc chắn rằng thiên tai ở Mỹ như xảy ra ở New Orlean, thì việc cướp của, giết người đã không thể tránh được. Không thể nào hàng trăm sắc dân Hiệp Chủng Quốc có được tinh thần kỷ luật và đạo đức thuần chủng như người Nhật. Tuy nhiên xin bà con nghĩ thêm một bước nữa. Nếu nước Mỹ có tinh thần tự tôn và ý chí sắt đá như dân tộc Nhật thì Hoa Kỳ làm gì có Mỹ đen, làm gì có dân Mễ, và làm gì họ mở cửa cho hơn một triệu người Việt vào lãnh trợ cấp. Hơn chín trăm ngàn thuyền nhân trôi giạt trên Thái bình Dương, có bao nhiêu người trở thành người Nhật gốc Việt để sống với dân tộc anh hùng. Vì vậy nên dù chúng ta vẫn cảm phục tinh thần dân Nhật, đang đứng mũi chịu sào, đầu sóng ngọn gió. Trong tình nhân loại, hãy góp mối thương cảm và của ít lòng nhiều gửi cho Hồng Thập Tự Nhật Bản. Tuy nhiên không nên choáng ngợp với kỳ tích của thiên hạ mà rẻ rúng thân phận của chính chúng ta. Chỉ cần bình tĩnh xếp hàng tử tế trong khung cảnh bình yên cũng đủ là anh hùng.
Xin nhận nơi này là quê hương, nếu có gặp thiên tai mà lòng người không ổn định, không chịu xếp hàng trật tự thì ta cũng đành phải chịu mà thôi.
Giao Chỉ, San Jose

Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.