Hôm nay,  

Nhớ Đôi Dép Thời Trẻ Trai

30/05/201100:00:00(Xem: 6269)
Nhớ Đôi Dép Thời Trẻ Trai

doi_dep_getty-sandals-large-contentHình đôi dép dưới chân Đức Đạt Lai Lạt Ma.

Phạm Nga

Sắp sinh nhật 62 mình thì tình cờ được xem tấm ảnh đôi dép đơn sơ của đức Đạt Lại Lạt Ma trên net, chạnh nhớ lại cái thời trẻ trai với những đôi dép lẹp xẹp… Thú thật thì ‘dung nhan’ bọn con trai học Triết thời ấy – thập niên 60 và 70 - thường bị ngầm ‘tạo dáng’ ít nhiều, ra vẻ hơi hơi triết gia pha chút xíu nghệ sĩ bất cần bề ngoài – tóc tai hay để bù xù, áo sống xuề xòa bỏ ra ngoài. Đặc biệt về món giày, dép dưới chân thì cũng biết là mang giày, vớ đàng hoàng xem ra bảnh bao, trịnh trọng hơn (có người nói ngoại hình hoàn hảo thì dễ có tự tin hơn) nhưng dù nghèo nàn hay khá giả, rốt cuộc khi đi chơi, đi ngồi cà phê, đến giảng đường… gì các chàng trai cũng thích lết đôi dép lẹp xẹp dưới chân, vừa gọn, vừa khỏi mắc công xỏ vớ, buộc dây chi cho rắc rối.
Các ’thiền sư’, ‘triết gia’, ‘hành giả’ trẻ măng và giả hiệu của chúng ta lại thường có quí tướng lười nhác là đi không nhấc cao bàn chân nên dép rất mau mòn do cứ bị cọ sát mặt đường lẹt xẹt, từ xa đã biết các quí anh xuất hiện.
Tuy nhiên, mặc cho cái bề ngoài có vẻ nhẹ tênh, bất cần đời ấy, tâm tư bên trong của anh em mình ở mỗi tên lại chẳng nhẹ nhàng gì. Nỗi buồn thời thế đất nước chiến tranh, loạn lạc đi đôi với lo phải thi đậu hàng năm học để được hoãn dịch mà học tiếp cho đến tốt nghiệp (rồi hầu hết anh em cũng bị động viên!). Sâu xa hơn là nỗi khắc khoải lớn/nhỏ không-thể-miễn-trừ trước ý nghĩa nhân sinh và vũ trụ, tồn tại hay không tồn tại, Hữu thể và Vô thể, Chấp hay Vô Chấp, v.v…. – dân học Triết mà! – và đâu đó là nỗi sầu thầm kín, tình đơn phương, có dính mặc cảm này nọ trước một bóng dáng yêu kiều nào đó gặp gỡ trong trường… Cứ thế mà anh nào cũng làm thơ, cũng viết gì đó mà không cầu được đăng ở báo nào, nhiều khi còn thủ sẵn 1-2 bút danh, ‘thi hiệu’ nghe thiệt là trúc trắc, khó nghe mới đúng điệu.

Bây giờ già rồi, ai cũng nói đàn ông lớn tuổi ra đường muốn trong cho có vẻ đàng hoàng, nghiêm trang nên tôi thường tự nhủ phải ráng mang giày cho tử tế, mặc dù cái tư thế ngồi cúi mình xỏ vớ, xỏ giày – nhất là khi đã bỏ áo vào trong, cài thắt lưng ngay ngắn đến cứng người - hay làm đau cái lưng già thoái hóa cột sống. Bác sĩ, y học cũng khuyên người lớn tuổi nên mang giày cho an toàn bàn chân hơn là mang dép.
Do đó càng thấm thía là ở đoạn đời này, có muốn ăn mặc xuề xòa, dẹp lẹp xẹp dưới chân cho nhẹ nhàng bất cần đời như một thời trẻ trai giận dỗi thế nhân cũng chỉ vô nghĩa, chẳng ra trò ra trống gì vì ngoài kia, đời mới là bất cần mình cơ mà. Và bạn cũng không phải là các thiền sư, hành giả đi rao giảng đạo thánh hiền hay dân Tây ba-lô khi vào bất kể nhà hàng, nhà chùa… mà chọn lối-sống-mang-dép.
Dù sao thì cũng nhớ và rất thương cái hình ảnh phất phơ - có phần khờ khạo và vụng dại - của những gã trẻ trai một thời hay mang dép cho mát, thoáng hơn là mang giày, vớ nóng chân.
Lúc nào được cởi giày ra, trở lại với đôi dép thì luôn luôn cảm thấy nhẹ nhỏm, thoải mái. Có gì đó như một sự thanh thản cho toàn thân hơn, TỰ DO hơn khi bỏ giày mang dép…

Mamdani không bán mộng. Anh bán khả thi. Và cử tri, sau nhiều lần bị dọa nạt, có vẻ đã chọn đúng thứ cần mua. Hy vọng, khi ấy, không phải lời hứa. Nó là hóa đơn thanh toán mỗi cuối tháng, nhẹ hơn một chút — và là bằng chứng rằng lý trí vẫn chưa bị bôi xóa.
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao quy định các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước, xác lập thẩm quyền của các cơ quan công quyền, đồng thời quy định các chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội và những quyền cơ bản của công dân. Tất cả các cơ quan nhà nước và công dân đều có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp...
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.