Hôm nay,  

Sa Lưới

03/06/201100:00:00(Xem: 15727)

Bùi Tín Viết Riêng Cho VOA Thứ Tư, 01 Tháng 6 Năm 2011: Sa Lưới

Bùi Tín
Theo các hãng thông tấn quốc tế, Ratko Mladic là tội phạm quốc tế bị săn lùng khẩn trương nhất suốt 15 năm nay cuối cùng đã sa lưới.
Mladic bị bắt sáng sớm ngày 26-5-2011 tại làng quê hẻo lánh Lazarevo thuộc tỉnh Voivodine ở phía Bắc Serbia. Khi bị cơ quan an ninh Serbia đến bắt, viên trung tướng nguyên là Tổng tham mưu trưởng quân đội Serbia này không kháng cự. Mladic không cải trang, cũng không để râu rậm để gây khó khăn cho việc nhận diện. Sức khỏe Mladic khá, duy một tay hơi bị liệt, sau một cơn nhồi máu cơ tim nhẹ hơn 10 năm trước.
Mladic bị Toà án hình sự quốc tế ở La Haye, Hà Lan, truy tố và truy nã từ năm 1995 về tội giết người hàng loạt - tội ác diệt chủng chống nhân loại. Theo tòa án này, Mladic chịu trách nhiệm chính về cái chết bi thảm của 7 ngàn rưởi đến 8 ngàn thường dân phần lớn theo Hồi giáo, trong những cuộc thanh trừng chủng tộc kinh hoàng ở Kosovo, từ năm 1992 đến năm 1995. Các báo châu Âu và thế giới gọi Mladic là tên «đồ tể của vùng Balkan» vì cuộc tàn sát ở Srébrénica khi bao vây vùng Sarajevo là cuộc diệt chủng lớn nhất từ sau cuộc Thế chiến thứ hai.

Mladic sinh năm 1942, bố là đảng viên cộng sản dưới thời nhà lãnh đạo cộng sản Tito. Mladic nhập ngũ năm 1961, khi 19 tuổi, vào đảng cộng sản khi 23 tuổi, là đảng viên cho đến năm 1990, khi đảng CS Nam Tư tự giải thể. Dưới thời Tito, Mladic là Tư lệnh lữ đoàn với cấp bậc đại tá trong Quân đội Nhân dân Nam Tư. Sau khi Nam tư tan vỡ ra thành nhiều nước là Serbia, Croatia, Montenegro, Kosovo… Mladic được cử làm Phó tư lệnh quân đoàn Pristina ở Kosovo, đàn áp các cuộc nổi dậy của người Croatia, Albania, Bosnia ở vùng này. Tháng 10-1991 Mladic được thăng thiếu tướng, tháng 4-1992 thăng trung tướng, là Tổng tham mưu trưởng kiêm phó Tư lệnh của quân đội nước Cộng hòa Serbia. Sau khi bị Tòa án quốc tế truy tố, Mladic lẩn trốn, được bộ hạ cũ che chở, khi thì ở thành phố, sau di chuyển trong các vùng nông thôn hẻo lánh, Trong nhân dân Serbia, lưu truyền những chuyện ly kỳ được thêu dệt để gây ấn tượng về con người bị cả châu Âu truy nã này. Nào là Mladic từng đi xem các trận bóng đá quốc tế, luôn có 6 cận vệ ở quanh; nào là Mladic đã để râu rất rậm và dài, không ai có thể nhận ra ; nào là rằng Mladic đã sang nước Nga với hộ chiếu giả do có nhiều bạn cũ rất thân nguyên là sỹ quan của Hồng quân…
Khi Mladic bị bắt giữ, chính tổng thống Serbia Boris Tadic báo tin quan trọng này trong cuộc họp báo quốc tế, trong khi tội phạm đang truy nã bị bắt thường được Chưởng lý của tòa án hình sự công bố. Các báo Pháp, Anh, Hoa Kỳ… đều phỏng đoán đây là một hành động thức thời của chính phủ Serbia nhằm thỏa mãn yêu cầu của khối Liên hiệp châu Âu (EU) để Serbia sớm được công nhận là thành viên của khối này.
Hiện Mladic đang chờ ra trước vành móng ngựa của Toà án hình sự quốc tế để cùng được hỏi cung với Radovan Karadzic, nhà lãnh đạo Serbia, cấp trên của Mladic, từng là tổng thống Serbia từ 1992 đến 1996, bị bắt 2 năm trước, cũng bị truy tố về tội diệt chủng chống nhân loại.
Trước Karadzic và Mladic, nguyên lãnh tụ cộng sản, từng là tổng thống Liên bang Nam Tư (từ 1997 đến 2000) Slobodan Milosevic đã bị giải ra Tòa án hình sự quốc tế La Haye từ tháng 3-2001 cũng về tội diệt chủng chống nhân loại. Milosevic chết ngày 11-3-2006 trong trại giam quốc tế, khi cuộc xét xử đang diễn ra và chưa tuyên án. Milosévic từng là cấp trên, cũng là đồng chí cộng sản của Karadzic và Mladic.
Bùi Tín

Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?
Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”
Trong chính trị đương đại, có hai mô hình dân chủ chân chính. Đó là tổng thống chế như tại Hoa Kỳ và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Hoa Kỳ như Brasil, Argentina, hay quốc hội chế (hoặc đại nghị chế) tại Anh Quốc và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Anh Quốc như Canada, Úc.
Cách đây mười năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016, với khẩu hiệu chủ đạo “Người dân phải giành lại quyền kiểm soát”, phe vận động Brexit đã muốn giành lại quyền tự chủ mà theo họ đã bị Liên minh châu Âu (EU) tước đoạt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn biên giới của nước Anh...
Sự khác biệt giữa chủ nghĩa xã hội dân chủ và chủ nghĩa cộng sản là một hệ thống giữ gìn dân chủ và một hệ thống hủy diệt dân chủ. Chủ nghĩa cộng sản, như đã thực sự được dựng lên trong suốt thế kỷ 20, nghĩa là sự cai trị độc đảng, việc xóa bỏ sở hữu tư nhân, một nền kinh tế chỉ huy, và sự trấn áp bất đồng chính kiến cùng tôn giáo. Chủ nghĩa xã hội dân chủ nghĩa là thắng cử, mở rộng nhà nước phúc lợi, và chấp nhận – theo đúng định nghĩa – rằng bạn có thể bị phế truất bằng lá phiếu. Cái thứ nhất chấm dứt dân chủ, cái thứ hai phụ thuộc vào dân chủ. Toàn bộ ý nghĩa của chữ dân chủ, được thêm vào một cách có chủ ý từ một thế kỷ trước, chính là để đánh dấu bức tường ngăn cách đó.
Trong một cuộc hỏi đáp về thỏa thuận Iran, Tổng thống Donald Trump được hỏi một câu rất căn bản: ông có đưa văn kiện này ra Quốc hội hay không? Câu trả lời: “Chưa từng nghĩ tới. Nhưng sẽ làm.” Chính vế đầu mới đáng nói.Trong một nền dân chủ hiến định, Quốc hội không phải là điều “nghĩ tới sau”. Nhất là với những quyết định liên quan đến chiến tranh, hòa bình và đối ngoại — những lĩnh vực mà Hiến pháp không trao trọn cho một cá nhân.
Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance hôm nay Chủ nhật đến Thụy Sĩ để mở màn vòng thương thuyết với các giới chức cao cấp của Iran, với kỳ vọng nối dài một thỏa ước đình chiến hãy còn mong manh, nhằm chặn lại cuộc chiến đang làm đảo lộn trật tự Trung Đông. Cuộc họp bốn bên giữa Hoa Kỳ, Iran, Pakistan và Qatar tại Geneva được xem như cơ hội hiếm hoi để cứu vãn hòa bình trên giấy, trong khi ngoài chiến trường, tiếng súng và những toan tính quyền lực vẫn chưa chịu lắng. Trong khi giới thương thuyết ngồi lại ở Geneva, những con số dưới đây cho thấy cái giá thực sự của cuộc chiến đối với các bên tham chiến, với cả vùng, và với phần còn lại của thế giới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.