Một thoáng nhìn lại
Nguyễn-Viết Kim
(LTS: Dưới đây là Tóm lược câu chuyện làm sườn cho bài nói chuyện của Tiến Sĩ Nguyễn Viết Kim trước khoảng 60 sinh viên và cựu sinh viên tại University of Maryland, College Park . Cử tọa không thông thạo Việt Ngữ song bài nói chuyện bằng Việt Ngữ với phần phụ chú bằng Anh Ngữ . Space Club do cựu sinh viên Điện Học, Điện Toán, Vật Lý, Cơ Khí, Hàng Không lập ra đã tổ chức buổi nói chuyện với đề tài : Return To Flight . Bài nói chuyện được định là 45 phút với 15 phút Hỏi Đáp (Questions and Answers session), song đã kéo dài thành 2 giờ vì phần thảo sôi nổi hơn dự liệu.)
Vào khoảng thời gian này (tháng 12 năm 2005) cách đây 6 năm, khi đang băn khoăn viết đơn xin nghỉ 1 năm (sabbatical leave), chuẩn bị nộp thì bản thân tôi viết những dòng sau đây khi có thì giờ ngồi phản ảnh cuộc đời chuyên môn của mình .
Sau khi phi thuyền Columbia bị nổ vào năm 2003 thì NASA (National Aeronautics and Space Administration: Cục Hàng Không và Không Gian Quốc Gia) đi vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng, mất lòng tin vào chính mình . Chính phủ Hoa Kỳ lại bổ nhiệm (Cục Trưởng thứ 10) một nhân viên quản trị kế toán (accountant) lãnh đạo, coi như một sự bi thảm nhất của một cơ quan nghiên cứu hàng đầu của quốc gia .
Ngày 13 tháng 4 năm 2005, tiến sĩ Michael Douglas Griffin được bổ nhiệm giám đốc thứ 11 của NASA trong tình thế đó .
"There is no recovery from mistakes we've made, whether it goes back to the Apollo fire, loss of Challenger or the loss of Columbia. Going back even further to 100 years of aviation, the safety systems that we who fly have learned and know are written in other people's blood,"
Ông tâm sự với nhân viên: "Chúng ta phải nhìn nhận là không gì có thể sửa lại được những lỗi lầm đã phạm, từ Apollo 1 (cháy tại dàn phóng năm 1967), đến Challenger (nổ sau khi rời dàn phóng 73 sec năm 1986) và mới đây nhất Columbia (phát nổ 15 min trước khi dự trù đáp xuống năm 2003). Nhìn lại hơn 100 năm lịch sử của hàng không và không gian khởi đầu với chuyến bay của anh em dòng họ Wright tại Kill Devil Hill vào năm 1903, an ninh không lưu và tiến bộ của hàng không và không gian đã được viết bằng máu của những anh hùng hàng không và không gian và nước mắt của thân nhân và những chuyên viên liên hệ."
Là một kỹ sư và khoa học gia (engineering scientist) đã phục vụ trên 30 năm trong ngành chuyên môn, đã được coi như là một nhân vật lãnh đạo tương lai của NASA, song ông đã từ chức khi bất đồng ý kiến với Cục Trưởng Goldin (thứ 9), lúc đó ông là Phó Cục Trưởng Chuyên Về Thám Hiểm (Associate Administrator for Exploration), một chức vụ cao cấp và trọng yếu, trước đó ông là Kỹ Sư Trưởng (Chief Engineer) tại Tổng Hành Dinh (NASA Headquarters) tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn.
Đang là Giám Đốc về Khoa Học Không Gian của một cơ sở ưu hạng về Khoa Học Ứng Dụng (APL: Applied Physics Lab) trực thuộc đại học Johns Hopkins, chuyên chế tạo những vệ tinh tối tân nhất cho Bộ Quốc Phòng thì ông đã được Tổng Thống Bush bổ nhiệm, được Quốc Hội (qua Thượng Viện) nồng nhiệt tín nhiệm và nhân viên hân hoan đón chào một người bạn trở về (return of a enfant terrible).
APL là 1 trong số 5 cơ sở nghiên cứu và ứng dụng cao nhất của Hoa Kỳ: MIT (Massachusetts Institute of Technology) Lincoln Laboratory (MIT, Massachsetts), Lawrence Berkeley National Laboratory (UC Berkeley, California), Los Alamos National Laboratory (New Mexico), Jet Propulsion Laboratory (CalTech: California Institute of Technology, Pasadena, California),, Applied Physics Laboratory ( Johns Hopkins University, Columbia, Maryland).
Với số tuổi 56 (sinh ngày 1 tháng 11 năm 1949), ông là thế hệ thứ hai của NASA, đã lớn lên với các chương trình Mercury, Gemini, Apollo, trưởng thành với Chương Trình Phi Thuyền Không Gian (Space Shuttle Program), vì thế Quyết Định cho Bay Lại (Return to Flight) được các chuyên viên coi là một sự suy nghĩ chín chắn (studied and understood risk). Ngoài ra sau khi tham khảo ý kiến nhân viên và các chuyên viên, ông cũng đã có những dự định khác như sau:
1- vận động để NASA vẫn tiếp tục Nghiên Cứu về Hàng Không (Aeronautics) như tên gọi của NASA, nếu Quốc Hội không cho thêm ngân khoản thì NASA sẽ phải sa thải khoảng 7,000 nhân viên (trong tổng số là 19,000) trong vòng 2 năm tới. Sự lấn lướt của Airbus (European Union: Liên Hiệp Âu Châu) so với Boeing là một lý luận vững chắc để giữ lại Chương Trình Nghiên Cứu Hàng Không. ESA (European Space Agency) đã và đang có những nghiên cứu vững chắc và tân tiến .
2- quyết định sự khả thi của Không Vụ Bảo Trì (Servicing Mission) cho Viễn Vọng Kính Không Gian Hubble (HST: Hubble Space Telescope) sau khi Hạm Đội Phi Thuyền Không Gian bay lại, điều này đang được ủng hộ bởi Quốc Hội, các Định Chế Khoa Học và Công Chúng.
3- NASA là một Định Chế Khoa Học về Hàng Không và Không Gian, một Tài Sản Quốc Gia, vì thế Nghiên Cứu phải được Phát Huy và Điều Khiển bởi NASA cho Công Ích thay vì cho Kỹ Nghệ Tư Nhân với những Quyền Lợi Nhất Thời. Do đó vai trò Lãnh Đạo, Chỉ Huy và Trau Dồi Kiến Thức sẽ là nhiệm vụ ưu tiên cao nhất của NASA với sự trợ lực của các Định Chế Giáo Dục, Khoa Học, Kỹ Nghệ và sự ủng hộ trợ giúp của Quốc Dân.
4- những nghiên cứu Khoa Học ở Thái Dương Hệ và trong Vũ Trụ phải được tiến hành liên tục với những mục đích cao lên và xa hơn. Chương Trình Không Gian Nhân Dụng (manned space flight program) phải vượt ra khỏi Hạ Tầng Khí Quyển (low orbit) và Trở Lại Mặt Trăng cùng Đến Các Hành Tinh Trong Thái Dương Hệ rồi đi Xa Hơn.
Rất chân thành ông Cục Trưởng nói: "trong tiến trình chuyên môn, tôi đã bị nghỉ việc (layoff) hai lần và hiểu nỗi đắng cay của sự việc, thành ra nếu NASA vì thiếu tài trợ phải hành động thích ứng qua việc giảm nhân viên, thì ban quản trị và tôi sẽ hành xử rất cẩn trọng và nhân bản. Cuộc đời chỉ có ý nghĩa nếu chúng ta được làm những việc thích thú hợp sở thích và khả năng để phục vụ nhân loại qua khoa học, tuy nhiên nhiều khi mình phải quyền biến để vượt qua trở ngại khó khăn nhất thời."
Cần nói thêm là sau khi Enterprise (hiện đang được trưng bày ở Udvar-Hazen Museum, Virginia) đã thành công với Thử Nghiệm Đáp Xuống (Landing Experiment Test), Columbia bắt đầu bay vào năm 1981, sau 28 chuyến bay đã bị nổ tung vào năm 2003 trên bầu trời Texas trên đường trở về Kenndy Space Center, Florida từ Trạm Không Gian Quốc Tế (ISS: International Space Station). Phi Hành Gia Gốc Việt Eugene Trịnh Hữu Châu bay phi thuyền Columbia 13 năm (trong 14 ngày) trước đây vào năm 1992. Challenger bay chuyến đầu tiên vào năm 1983, sau 10 không vụ đã phát nổ sau 73 giây rời dàn phóng vào năm 1986 (với Teacher-in-Space). Discovery bắt đầu vào 1984, đã bay được 30 không vụ, có chuyến bay đầu tiên vào năm 1988 sau những cải tổ toàn hệ thống sau tai nạn Challenger. Atlantis khởi đầu vào 1985 và đã có 26 không vụ. Endeavour thay thế Challenger và bắt đầu hoạt động vào năm 1992 và cho đến nay đã có 19 chuyến bay.
Apollo 11 đã đáp xuống Mặt Trăng vào 20 tháng 7 năm 1969 (Neil Armstrong: A small step for a man, a giant leap for mankind), Sputnik là vệ tinh nhân tạo đầu tiên của nhân loại được Liên Bang Sô Viết phóng lên không gian vào năm 1957, NASA được thành lập vào 1958. Space Club bao gồm những quốc gia có thể lên Không Gian bằng phương tiện cơ hữu chỉ có 3 hội viên theo thứ tự: Liên Bang Sô Viết, Hoa Kỳ, Trung Hoa .
Hạm Đội Phi Thuyền Không Gian Hoa Kỳ hiện giờ còn có : Discovery, Atlantis, Endeavour .
Sau những nghiên cứu và thay đổi trong 2 năm sau tai nạn Columbia 2003, ngày 13 tháng 7 năm 2005, Discovery có nhiệm vụ bay trở lại (return to space) như năm 1988 (sau tai nạn Challenger 1986). Atlantis là phi thuyền túc trực để cứu không hành đoàn khi có trục trặc và phải ở lại Trạm Không Gian Quốc Tế (ISS).
Window of Opportunity cho Discovery là từ 13 tới 28 tháng 7 (vị trí thuận tiện nhất của dàn phóng), việc chuẩn bị Phóng Phi Thuyền rất phức tạp, tốn kém; nếu bị trì hoãn vì thời tiết hay trở ngại kỹ thuật thi phải bơm dầu ra , có thể phải kéo vào cơ sở bảo trì, rồi lại kéo ra dàn phóng, bơm dầu vào lại, thử nghiệm máy móc trước khi phóng.
Nếu có trở ngại trong thời gian sau khi phóng (trong vòng 5 phút) thì ưu tiên cao nhất là quay trở lại Kennedy Space Center, thứ đến là đáp ở bên kia bờ Đại Tây Dương tại Tây Ban Nha hay một đảo của Pháp. Sau đó là tại Úc Đại Lợi, nếu đường bay vào qũy đạo dự trù vẫn không xuông xẻ thì sẽ đáp khẩn cấp tại New Mexico hay California.
Vì Space Shuttle là một Tàu Lượn (glider) khi đáp xuống nên Qũy Đạo Thu Hồi phải được tính toán cẩn thận, lý tưởng là sân bay với phi đạo giới hạn tại Florida, sau đó là sa mạc với phi đạo rất dài tại California; nguyên nhân là vì không có được sự Uyển Chuyển Kỹ Thuật (technical maneuver and fexibility) như khi đáp xuống với Động Cơ. Vì đây là lần phóng thử nghiệm các biện pháp an toàn mới áp dụng nên phải phóng vào ban ngày để các máy quay phim tại dàn phóng có hình ảnh rõ ràng;, trên không gian các vệ tinh sẽ theo dõi và thu hình, Cánh Tay Người Máy của Phi Thuyền (Robotic Hand) sẽ dùng phương tiện quang học để kiểm soát cận ảnh.
Không Hành Đoàn sẽ được chỉ huy bởi Eileen Collins, 48 tuổi, có gia đình với 2 con nhỏ (4 và 9 tuổi), đây là không vụ thứ tư của bà và là không vụ thứ nhì với nhiệm vụ Không Vụ Trưởng (Mission Commander). Phi Công (pilot) James Kelly, 41 tuổi, có gia đình và 4 con. Chuyên Viên Khoa Học (mission specialist), Gốc Châu Mỹ La Tinh Charles Camarda, 53 tuổi, có gia đình và 4 con. Chuyên Viên Khoa Học (mission specialist) Wendy Lawrence, 46 tuổi, độc thân. Chuyên Viên Khoa Học Sẽ Ra Ngoài Phi Thuyền (mission specialist with space walk) Soichi Noguchi, của Cơ Quan Không Gian Nhật Bản, 50 tuổi, có gia đình và 3 con. Chuyên Viên Khoa Học Sẽ Ra Ngoài Phi Thuyền (mission specialist with space walk) Steve Robinson, 49 tuổi, độc thân. Chuyên Viên Khoa Học (mission specialist) Andrew Thomas , 53 tuổi, vừa mới thành hôn với Phi Hành Gia (astronaut) Shannon Walker vào tháng tư năm 2005.
Chúc các bạn Thượng Lộ Bình An, Godspeed Discovery , 7 vị anh hùng qủa cảm Chương Trình Không Gian.
Các Phi Hành Gia được tuyển chọn rất kỹ lưỡng, có thành tích và khả năng phi hành, có trình độ văn hóa rất cao, tuy nhiên lương bổng ít hơn dư luận công chúng nghĩ, đa số trong General Schedule (GS) 14, một số ít là 15 và họa hoằn lắm mới trong Senior Executive Services (SES), tức là được lãnh từ $80 K cho tới $130 K mà thôi. Họ dự thí vào ngành này vì yêu thích khoa học, trong số 300 ứng viên, có 20 được tuyển và sau khi huấn luyện sẽ còn khoảng 8 người mỗi năm là Phi Hành Gia .
Chuyến bay STS 114 (STS: Space Transportaion System) "return to flight", đánh dấu một chặng đường mới cho NASA đã thành công mỹ mãn .
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình