Hôm nay,  

Tôi Thông Tim

09/02/201200:00:00(Xem: 14057)
Tôi Thông Tim

Trần Bình Nam
Năm trước (2011) lấy hứng từ cảm nhận “văn vẻ” của bạn Vũ Đình Minh sau khi bạn ấy mổ cườm mắt và bạn thấy “bầu trời xanh hơn, mây trắng hơn, hoa nhiều màu sắc hơn và cuộc đời bỗng đẹp hơn” tôi cũng chia sẻ vụ mổ cườm mắt của tôi với độc giả.
Không ngờ bài viết đó được các bạn và độc giả có thị lực yếu lưu ý vì đôi mắt có “cườm” lái xe bắt đầu thấy sợ và đọc sách thấy khó khăn. Nhiều bạn đã vượt qua nổi sợ đi gặp bác sĩ khám mắt và mổ mắt. Sợ, vì đôi mắt là hai viên ngọc quý trời cho, tốt nhất là không nên chạm đến. Hãy kể vài trường hợp như bạn Lý Đãi, giáo sư Phạm Cao Dương của đại học UCLA, ông Bùi Tín ở Paris, và bạn Lưu Văn Thăng của tôi ở Portland, Oregon đã có lịch trình mổ cườm mắt. Chúc bạn Thăng may mắn.
Rút kinh nghiệm một câu chuyện cá nhân nhưng cũng hữu ích đó, hôm nay tôi xin kể chuyện “tôi thông tim”.
Tim quan trọng hơn mắt. Mắt hư, đời buồn nhưng không chết. Trái lại tim ngưng đập là chết. Cho nên khi nói đến mổ tim hay nhẹ hơn là “thông tim” ai trong chúng ta cũng rất e ngại. Thế nhưng khi các chỉ dẫn bệnh trạng cho thấy cần thì cũng phải làm thôi. Đó là tiến trình dẫn đến việc thông tim tôi hôm 30 Jan. 2012 tại bệnh viện chuyên về tim thuộc Presbyterian Community Hospital ở thành phố Whittier quận Los Angeles bởi bác sĩ Sudhaker Nayak.
Chuyện vận hành chi tiết của quả tim phải dành cho các bác sĩ chuyên tim (cardiologists) tôi không dám lạm bàn. Ở đây tôi chỉ nhắc lại vài điều cơ bản các thầy dạy Vạn Vật đã dạy chúng ta các năm cuối của chương trình Đệ nhị cấp trước khi đi thi Tú Tài, ban A học kỹ hơn, Ban B học căn bản, Ban C học chút chút.
Các bộ phận trong cơ thể con người đều cần có dưỡng khí (oxygene) để hoạt động. Máu lấy dưỡng khí từ hai lá phổi trở thành màu đỏ chạy theo các động mạch (arteries) mang dưỡng khí đến cho các bộ phận trong cơ thể. Sau khi nhường dưỡng khí cho các bộ phận, máu trở thành đen theo một hệ thống tĩnh mạch (veines) chạy về phổi. Dưỡng khí trong khí trời chúng ta hít vào phổi sẽ làm cho máu đen thành đỏ … vào động mạch… đi nuôi các bộ phận … và cứ thế máu lưu thông tuần hoàn, một phút trung bình từ 60 đến 90 vòng tùy người, tùy tuổi. Cơ thể làm việc và chúng ta sống.
Nước ống trong thành phố vào mỗi nhà (mở vòi là chảy ra) do một hệ thống bơm cực mạnh. Thì máu muốn lưu thông trong cơ thể cũng phải có một cái bơm. Cái bơm đó là quả tim. Quả tim có tất cả các cơ phận của một cái bơm: thân bơm, các “van” đóng mở ống dẫn vào, dẫn ra.
Chỉ khác quả tim có hai cái bơm trong cùng một thân bơm. Bơm bên trái bơm máu đỏ đi ra các bộ phận. Bơm bên phải bơm máu đen vào phổi. Mỗi bơm có hai “van”, tổng cọng quả tim có 4 “van”.
Cái khác căn bản là nếu thân của cái bơm nước chỉ là một khối thép, thì thân của quả tim là một bộ phận của cơ thể cần được cung cấp máu đỏ để làm việc . Bởi vậy ông trời đã tính sẵn. Máu đỏ từ tim ra trước khi chạy khắp cơ thể ông không quên tách ra 4 hay 5 mạch nhỏ gì đó chạy vào các bắp thịt của quả tim. Các mạch này gọi là “mạch máu tim” (coronary arteries). Đa số chuyện rắc rối về tim là do các “mạch máu tim” này. Khi chúng nghẹt, máu không vào đủ, tim bơm yếu đi hoặc không bơm nữa, sinh ra Heart Attack (nhồi máu cơ tim).
Có một số bệnh tim khác do bẩm sinh hay tai nạn như bắp thịt tim yếu, các “van” mở không đủ rộng (valve stenosed) hay đóng không kín (valve resurgitation), động mạch chính có nơi quá mỏng và phồng ra (aortic aneurysm) …
Bác sĩ tim đầu tiên của tôi là bác sĩ Nguyễn Phúc Vĩnh Khiêm ở phố Bolsa, Little Sài gòn khỏang các năm 2001 - 2004. Tôi thấy mệt ngực, thỉnh thỏang thấy ran ran đau vài ba giây đồng hồ trong lồng ngực. Ông khám, cho làm ECG (electrocardiogram), siêu âm tim (echocardiogram) đi đôi với Treadmill Test và kết luận “không có gì nghiêm trọng”. Ông cho thuốc “atenolol” liều nhẹ uống cầm chừng. Sau đó 6 tháng tái khám một lần, mỗi năm làm lại treadmill test và siêu âm.
Năm 2004 tôi về San Diego, bác sĩ tim mới của tôi là ông Malhar Patel, làm việc tại Scripps Clinic, một bác sĩ mới ra trường, rất nhỏ nhẹ với bệnh nhân. Làm gì ông cũng giải thích tỉ mỉ dù tôi không hiểu bao nhiêu những gì ông giải thích. Tôi đến ông sau khi tim bỗng nhiên đập thật nhanh đến 120 nhịp/phút. Khám, thử nghiệm y khoa đủ thứ, ông kết luận tôi bị chứng Atrial Fibrillation (hệ thống điện điều hòa tim đập bị rối loạn). Ông chữa bằng Electrocardioversion, dùng một dòng điện đập mạnh vào tim, ông nói “cho nó sợ” để trở lại chạy bình thường. Mà quả tim của tôi “sợ” ông thật. Sau khi đánh thuốc mê, cho điện giật một giây đồng hồ nó trở lại đập bình thường 60 -80 nhịp/phút từ đó đến nay. Ngoài thuốc Atenolol, ông cho thêm 2 thứ thuốc: (1) Coumadin làm loãng máu để máu không đóng cục trong tim. Ông giải thích một cách ấn tượng rằng máu đông cục khi “vui” nó chạy lên đầu sinh ra stroke (đột trụy). Ông còn cho biết thuốc Coumadin là một “con dao hai lưỡi”, nó giúp tránh stroke, nhưng vô ý quá liều lượng nó làm loãng máu đến độ chảy máu trong bao tử sinh ra tử vong. Cơ sở y khoa nào cũng có một nhà thương coumadin (coumadin clinic) theo dõi độ loãng của máu và thay đổi liều lượng thuốc và thay đổi khi cần. Thứ thuốc thứ (2) bác sĩ Patell cho tôi là thuốc Propafenone để kiểm soát Atrial Fibrillation.

Năm 2007 tôi về ở Redondo Beach, quận Los Angeles. Cardiologist mới là bác sĩ Gary Kissel, thuộc Family Medical Center, một bác sĩ từng làm ở căn cứ Cam Ranh trong thời gian chiến tranh Việt Nam nay đã cao niên. Vẫn giữ lịch trình tái khám hằng 6 tháng. Sau một Treadmill và Echo Test, ông cho tôi làm “Nuclear Treadmill Test” vì nghi coronary arteries bị nghẹt. Test này chụp hình bằng tia X các mạch máu vào tim sau khi chích một chất có phóng xạ vào máu để thấy rõ các coronary arteries nghẹt đến mức độ nào. Kết quả: không nghẹt đến độ phải can thiệp. Tiếp tục thuốc như ở San Diego.
Đầu năm 2011 tôi dọn về Norwalk, cũng thuộc quận Los Angeles. Bác sĩ tim là Sudhaker Nayak – như tôi đã giới thiệu . Sau 2 Treadmill và Echo tests vào tháng 6/2011 và tháng 12/2011 ông cho biết có hai điều quan tâm: (1) van dưới bên phải (tricuspid valve) nhận máu từ các tĩnh mạch về để chuẩn bị bơm vào phổi có thể bị hở, và (2) các coronary arteries có dấu hiệu bị nghẹt. Ông đề nghị thông tim (Cardiac Catheterization, còn gọi là Angiography & Angioplasty). Nghe “thông tim” tôi giựt mình. Tôi vốn bảo thủ không thích bất cứ thử nghiệm nào đưa kềm, kéo, dây nhợ vào trong cơ thể. Y khoa Hoa Kỳ tiến bộ nhất thế giới, nhưng nếu cứu sống được nhiều người thì sự sai lầm y khoa cũng làm chết nhiều bệnh nhân nhất trên thế giới. Bác sĩ Nayak giải thích thông tim là thọc một ống mềm rỗng ruột vào kẽ háng (groin) theo động mạch chính đưa dần vào tim đến tận các coronary arteries. Ống sẽ bơm vào tim một chất thuốc nhuộm (dye) tia X có thể chụp được giúp ông ta thấy được tận mắt máu chảy vào và ra qua các “van” như thế nào và quan trọng nhất là các mạch tim nghẹt đến cỡ nào. Ông nói thông tim khác với Nuclear Treadmill test ở chỗ, nuclear test chỉ thấy mạch tim nghẹt hay không chứ không làm gì lúc đó và chỉ biết tình trạng hoạt động của các van một cách tương đối thôi. Trái lại thông tim cho biết các van kín hay hở một cách rõ ràng hơn và nếu thấy mạch tim bị nghẹt có thể đặt vào mạch tim một khâu kim loại (stent) giống như cái khâu dùng để đẩy kim của các bà khi díp vá bằng tay để làm thông mạch tim (tức là từ angiography chuyển qua angioplasty).
Tôi ngại không muốn thông tim, và gọi hỏi ý kiến bác sĩ Patell. Ông Patell nói xem kết quả của test tháng 12/2011 ông đồng ý với bác sĩ Nayak cần thông tim. Ông thuyết phục tôi rằng “không chịu thông tim ông sẽ sống trong lo âu không biết sẽ bị heart attack (nhồi máu cơ tim) lúc nào. Thông tim để biết chắc mạch tim không bị nghẹt hoặc nếu nghẹt thì được thông ngay thì tránh được sự lo lắng.”
Bác sĩ Nayak cho hẹn ngày 30/1/2012 thông tim. Phương Tâm, trưởng nữ chở tôi đến bệnh viện tim của Whittier Community Hospital vào buổi sáng. Bà y tá Ruth làm mọi thủ tục chuẩn bị thông thường. Gắn IV … cho nước thuốc vào để chuẩn bị sức và bù 12 giờ qua không được phép ăn uống gì. Nằm dài trên giường bệnh nhân, tôi phải trả lời một trăm thứ câu hỏi và ký một loạt giấy tờ chịu tất cả trách nhiệm tránh mọi liên đới cho bệnh viện và bác sĩ (trừ trường hợp sai lầm y khoa – mal practices). Bà Ruth hỏi tôi: “ông có sợ không?” Thật tình tôi nói: “không”. Bà cười rồi cho tôi một viên Valium và một viên Benadryl khá bự. Bà nói: “để ông cảm thấy thoải mái” .
Tôi mơ màng thấy một ông y tá to con đẩy giường tôi đi qua mấy dãy hành lang vào một phòng máy móc ngỗn ngang, trên đầu tôi là một ngọn đèn pha. ….. . Thế rồi…
Tôi mở choàng mắt, có cảm giác như vừa chợp mắt qua một giấc ngủ ngắn. Không thấy ngọn đèn pha trên đầu. Người ta đã đẩy tôi về phòng cũ. Đồng hồ trên tường chỉ 4:00PM. Tôi nhớ lần cuối đồng hồ chỉ 1:30PM.
Tôi không thấy mệt và chỉ cảm thấy cấn cấn bởi một miếng băng dày bên kẽ háng phải (right groin). Tôi không biết chắc bác sĩ đã làm gì chưa. Từ sáng bà nurse Ruth bảo bác sĩ Nayak là một “good doctor”, và sẽ là người thông tim cho tôi, thì từ sáng đến giờ này tôi chẳng thấy bóng dáng ông đâu cả.
Bà Ruth vào, tôi hỏi “đã thông tim chưa?” Bà nói: “xong cả rồi, con gái ông sẽ trở lại và bác sĩ Nayak sẽ vào thăm ông”. Tôi hỏi: “Bác sĩ có bỏ khâu kim loại (stents) và mạch tim tôi không?”, bà nói “bác sĩ sẽ nói cho ông biết”
Hơn 2 giờ sau bác sĩ Nayak vào thăm cho biết các mạch tim chính không bị nghẹt, chỉ có một mạch nhỏ nghẹt 30%, và không cần cái stents nào cả. Tin không vui là ông xác nhận cái tricuspid valve đưa máu đen về tim để được bơm vào phổi bị hở nhiều và ông sẽ giới thiệu một bác sĩ chuyên môn về “van tim” để xem cần làm gì.
Tôi vui mừng biết cơ thể mẹ cha cho vẫn còn y nguyên không có vật lạ trong người.
Mười giờ tối, bà Ruth cho Phương Tâm chở tôi về sau khi dặn dò những gì cần thiết: đừng làm động tác thể thao mạnh, đừng khom mình trong 10 ngày, đừng lái xe 2 ngày và không thuốc men gì thêm, ngoài việc tiếp tục uốnc các thuốc đang uống. Ngày hôm sau gỡ nhẹ bang ra, tắm bình thường . Gọi 911 nếu thấy bắp chân đổi màu, nhiệt độ lên cao trên 101o F , đau nơi vùng tim, nhịp tim đập bất thường.
Tôi gặp bác sĩ Nayak lại ngày 6/2. Ông chia vui đã thông tim tốt đẹp, không đặt stents, không biến chứng. Tôi cám ơn bác sĩ Nayak, bà Ruth, Phương Tâm và sự lo lắng của mấy đứa con tôi cũng như của vài bạn thân ở phương xa. Cám ơn độc giả đã chịu khó chia sẻ kinh nghiệm thông tim của tôi.
Trần Bình Nam
7 Feb. 2012
[email protected]
www.tranbinhnam.com

Tôi có đứa em gái… không cùng cha mẹ, nhưng đủ thân để nhiều chuyện trong đời tôi nó biết trước người khác. Nó gọi tôi bằng chị, thỉnh thoảng ghé ăn cơm, vui vẻ và thân thiết. Cho tới một ngày, bạn tôi chuyển cho tôi một email chung, trong đó “em gái” gửi đi tố cáo tôi làm báo mà thiên lệch. Tờ báo cũng bị em buộc tội thiếu trung lập, không đáng tin cậy.Lời em tố đúng sai hoãn bàn, chỉ biết là sau đó, chúng tôi bị một số thân chủ, thân hữu tẩy chay. Nếu chuyện này xảy ra hồi tôi mới lò dò vào nghề, chắc tôi sẽ cuống lên: “Chết rồi, mình đã lỡ không trung lập ở chỗ nào? Làm báo mà bị chê là ‘take side’ kỳ quá.” Có thể tôi đã phải viết một bài thanh minh về sự khách quan để chứng minh mình hết mực công bằng với trai gái, chó mèo, đen trắng, các bên đồng đều.
Việc bà Lori Chavez-DeRemer tuyên bố từ chức Bộ trưởng Lao động trong nội các ông Donald Trump nhiệm kỳ hai đánh dấu nhân vật thứ ba rời ghế, và điểm chung đáng chú ý: cả ba đều là phụ nữ. Tên tuổi bà Chavez-DeRemer, thú thật, không mấy ai trong giới theo dõi chính trị Hoa Kỳ buộc phải thuộc nằm lòng, bởi suốt thời gian ngồi ghế bộ trưởng, bà ít được nhắc đến về công việc chuyên môn hơn là về những tiện nghi, đặc quyền mà chức vụ mang lại. Về khoản đó, người ta thấy bà không khác mấy với bà Kristi Noem trước đây – cùng một lớp người bước vào chính quyền với một kho tham vọng lẫn sở thích “hưởng lộc công”. Tòa Bạch Ốc thông báo vắn tắt: bà rời chính phủ để “nhận một chức vụ trong khu vực tư nhân” – thứ câu chữ đã trở thành lối nói quanh quen thuộc, từng được dùng cho cả bà Noem lẫn bà Pam Bondi khi hai người này bị gạt sang bên lề. Luật sư của bà cũng không quên lời tuyên bố “theo sách vở”: việc ra đi không dính dáng gì đến “vi phạm pháp luật”, chỉ là “quyết định cá nhân
Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.