Buổi sáng, ra vườn tập Thiền Hành, thấy đóa quỳnh nở tuyệt đẹp. Những cánh hoa trắng mỏng, nhỏ, dễ thương vươn về phía ánh sáng, trông thật quyến rũ, tưởng có thể làm cho những thi sĩ quỳ xuống mà ngâm lên những câu thơ lãng mạn. Với tâm hồn trần tục, thì chỉ muốn hôn lên đóa hoa một nụ, cám ơn em đã nở quá rực rỡ cho lòng anh được những giây phút đột nhiên vút cao. Trần thế hơn nữa thì muốn mang em vào phòng để ngắm cho say sưa, mãn nhãn.
Sáng hôm sau, ra thăm lại hoa, thấy lòng chùng xuống. Em đâu rồi? Sao lại chóng tàn tạ như thế ư? Một nhan sắc quyến rũ, ngọc ngà như em đã trở thành một cụ già rũ rượi? Những cánh hoa dẫy dụa, gục xuống trông đau khổ khôn xiết, cho một giọt nước mắt anh từ từ lăn theo gò má. Vô Thường thật đấy!
Buổi chiều, đang đi làm trong tâm trạng vui vẻ, chợt điện thoại reo. Một giọng nói đẫm lệ đầu giây. Cháu T. chết rồi! Cái gì? Cháu T. vừa chết xong. Cảnh sát đang làm “report” ở nhà. Sét nổ trên đầu cũng không làm choáng váng bằng. Cô cháu gái đang phơi phới xuân thì, nụ cười ngọt ngào, tươi mát, giọng nói thanh tao, sinh viên loại xuất sắc UCI, đã bất ngờ rời cõi tạm! Không thể tin được! Không thể tin được! Ôi! Tạo Hóa đành hanh quá sức! Dáng dấp xinh đẹp, dịu hiền của cháu sẽ không bao giờ, không bao giờ còn hiện diện trên thế gian! Nhìn vào cánh cửa mà cháu thường đi qua, sẽ không bao giờ còn thấy cháu tha thướt bước vào. Nhìn vào cái bàn học mà cháu vẫn ngồi, sẽ không bao giờ còn thấy mái tóc dài của cháu phủ trên đôi vai gầy guộc. Ôi! Vô Thường đau đớn!
Buổi tối, điện thoại lại reo. Bồi hồi nhấc lên. Bạn ơi! Mẹ tôi vừa lìa cõi thế. Sẽ chôn cất vào cuối tuần này. Lìa cõi thế! Lìa cõi thế! Vâng, sống mãi thì cũng phải ra đi. Sinh, bệnh, lão, tử mà! Có gì tồn tại mãi đâu… Vô Thường!
Sáng, nghe cô em họ báo tin. Bố chồng của em vừa mất vì ung thư. Lại choáng váng. Sao ung thư nhiều quá? Bạn của con trai, mới hơn 40 tuổi, cũng ung thư và đang trong tâm trạng chờ đi vào cõi vô thường, vì bác sĩ đã “chê”. Cùng trong một quận, người chồng của cô em họ khác, ung thư đang tái phát….
Nhớ lại hồi còn phục vụ cho cơ quan Hiến Tủy Á Châu, đã bao lần nhận tin những bệnh nhân chờ thay tủy vì không thể chờ được có một loại máu thích hợp, đã ra đi trong tuyệt vọng. Một cháu bé mới 3 tuổi, mới hôm nào đến thăm ở nhà, còn nhẩy nhót từ chiếc “sa lông” này sang chiếc ghế nọ, vừa nhẩy vừa hát “Ề, Bi, Xi, Đi, I, Ép, Di…”, đã nằm lịm trong chiếc giường bệnh viện rộng mênh mông. Bên cạnh giường cháu còn một chiếc túi đựng 9 chiếc đĩa CD phim hoạt họa. Cháu thều thào: “Ông… Ông.. cho con chiếc đĩa thứ 10 nhé?” Lệ ở đâu ứa ra… Nước mắt nào nóng rẫy trên má. “Ừ, con cứ yên tâm. Chiều nay, ông sẽ mang lại cho con chiếc đĩa thứ 10.” Nhưng chiếc đĩa thứ 10 đó đã không được cô bé nhìn thấy vì cháu đã vụt bay lên trời rồi! Đành rơi lệ mà để chiếc CD thứ 10 vào trong chiếc túi còn vắng một chiếc đĩa cuối cùng, rồi sẽ được đặt trong quan tài cháu bé mới vừa hưởng sinh nhật thứ 3…
Vậy đó, cuộc đời này có chi là vĩnh cửu. Trước còn, nay mất. Giây phút trước còn những nụ cười, những tiếng nói rộn rã, giây phút sau là im lặng miên viễn. Nhìn lại thân thể mình, mới ngày nào còn phong độ, bắp thịt đầy nư, chân tay nhanh nhẹn, mắt sáng, da căng, giờ đã chậm rãi hơn xưa nhiều. Cổ tay đã bắt đầu có vết nhăn không còn đàn hồi. Đuôi mắt đã có nhiều vết chân chim. Bắp thịt, dây gân đã nhão. Muốn nhào lộn, nhẩy cao, vung tay chân đấm đá, vật lộn trên sân tập võ như xưa mà đành thúc thủ, vì nếu vung quá mạnh thì gân không kéo lại kịp, bắp thịt không chống đỡ được, sẽ lọi gân, sẽ rách bắp thịt, sẽ trật khớp, sẽ phải gặp bác sĩ để lắp lại khớp, phải chích, phải mổ…Nhiệt huyết còn cao, nhưng xác thịt thì uể oải…Bất tuân thượng lệnh.
Đời có gì là vĩnh cửu? Lên đồi thì phải xuống đồi. Lái xe đi mãi cũng ngừng lại. Vậy, có còn chi là giá trị con người? Chắc chỉ có Tình Yêu mới là lâu dài (lâu dài chứ không vĩnh cửu). Mà yêu ai? Lê Hựu Hà đã hát: “Hãy cố vươn vai mà sống, tô son lên môi lạnh lùng. Hãy cố yêu người mà sống. Lâu dần đời người cũng qua…” Vâng, có lẽ thế. Chỉ còn có Yêu Người, Yêu Đời “dù đời không thương ta”… thì may ra mới tạo được giá trị của một con người trên chốn trần thế này. Yêu người bất hạnh, yêu người vất vả, khốn cùng, yêu người bệnh tật.. thì sẽ được yêu lại. Nhưng có một tình yêu, không những không được đáp đền mà còn phải hy sinh, đó là Tình Yêu Tổ Quốc, chẳng bao giờ được Tổ Quốc cho một nụ hôn, một vòng tay xiết chặt, mà đôi khi phải hy sinh tính mạng mình, mà lạ quá, Tình Yêu Tổ Quốc lại quyến rũ hơn tất cả mọi tình yêu, khiến cho hàng triệu, triệu người vẫn cứ lao vào các mặt trận đầy tiếng súng…
Tình Yêu đích thực là thế! Cho đi mà không cần nhận lại. Tấm lòng đem tặng thì làm thế nào mà cân, đong, đo, đếm? Nhưng hạnh phúc của người cho đi sẽ tồn tại mãi vì lúc nào cũng Yêu, ngay cả đến khi nhắm mắt.
Vì thế, bất hạnh thay cho những kẻ ác, những kẻ lúc nào cũng muốn làm cho người khác đau khổ, buồn bực. Họ không bao giờ nhận được Tình Yêu đáp trả mà bên tai chỉ có một tiếng gọi âm vang: Vô Thường! Vô Thường!
Chu Tất Tiến, 8 Tháng 8, 2012
Sáng hôm sau, ra thăm lại hoa, thấy lòng chùng xuống. Em đâu rồi? Sao lại chóng tàn tạ như thế ư? Một nhan sắc quyến rũ, ngọc ngà như em đã trở thành một cụ già rũ rượi? Những cánh hoa dẫy dụa, gục xuống trông đau khổ khôn xiết, cho một giọt nước mắt anh từ từ lăn theo gò má. Vô Thường thật đấy!
Buổi chiều, đang đi làm trong tâm trạng vui vẻ, chợt điện thoại reo. Một giọng nói đẫm lệ đầu giây. Cháu T. chết rồi! Cái gì? Cháu T. vừa chết xong. Cảnh sát đang làm “report” ở nhà. Sét nổ trên đầu cũng không làm choáng váng bằng. Cô cháu gái đang phơi phới xuân thì, nụ cười ngọt ngào, tươi mát, giọng nói thanh tao, sinh viên loại xuất sắc UCI, đã bất ngờ rời cõi tạm! Không thể tin được! Không thể tin được! Ôi! Tạo Hóa đành hanh quá sức! Dáng dấp xinh đẹp, dịu hiền của cháu sẽ không bao giờ, không bao giờ còn hiện diện trên thế gian! Nhìn vào cánh cửa mà cháu thường đi qua, sẽ không bao giờ còn thấy cháu tha thướt bước vào. Nhìn vào cái bàn học mà cháu vẫn ngồi, sẽ không bao giờ còn thấy mái tóc dài của cháu phủ trên đôi vai gầy guộc. Ôi! Vô Thường đau đớn!
Buổi tối, điện thoại lại reo. Bồi hồi nhấc lên. Bạn ơi! Mẹ tôi vừa lìa cõi thế. Sẽ chôn cất vào cuối tuần này. Lìa cõi thế! Lìa cõi thế! Vâng, sống mãi thì cũng phải ra đi. Sinh, bệnh, lão, tử mà! Có gì tồn tại mãi đâu… Vô Thường!
Sáng, nghe cô em họ báo tin. Bố chồng của em vừa mất vì ung thư. Lại choáng váng. Sao ung thư nhiều quá? Bạn của con trai, mới hơn 40 tuổi, cũng ung thư và đang trong tâm trạng chờ đi vào cõi vô thường, vì bác sĩ đã “chê”. Cùng trong một quận, người chồng của cô em họ khác, ung thư đang tái phát….
Nhớ lại hồi còn phục vụ cho cơ quan Hiến Tủy Á Châu, đã bao lần nhận tin những bệnh nhân chờ thay tủy vì không thể chờ được có một loại máu thích hợp, đã ra đi trong tuyệt vọng. Một cháu bé mới 3 tuổi, mới hôm nào đến thăm ở nhà, còn nhẩy nhót từ chiếc “sa lông” này sang chiếc ghế nọ, vừa nhẩy vừa hát “Ề, Bi, Xi, Đi, I, Ép, Di…”, đã nằm lịm trong chiếc giường bệnh viện rộng mênh mông. Bên cạnh giường cháu còn một chiếc túi đựng 9 chiếc đĩa CD phim hoạt họa. Cháu thều thào: “Ông… Ông.. cho con chiếc đĩa thứ 10 nhé?” Lệ ở đâu ứa ra… Nước mắt nào nóng rẫy trên má. “Ừ, con cứ yên tâm. Chiều nay, ông sẽ mang lại cho con chiếc đĩa thứ 10.” Nhưng chiếc đĩa thứ 10 đó đã không được cô bé nhìn thấy vì cháu đã vụt bay lên trời rồi! Đành rơi lệ mà để chiếc CD thứ 10 vào trong chiếc túi còn vắng một chiếc đĩa cuối cùng, rồi sẽ được đặt trong quan tài cháu bé mới vừa hưởng sinh nhật thứ 3…
Vậy đó, cuộc đời này có chi là vĩnh cửu. Trước còn, nay mất. Giây phút trước còn những nụ cười, những tiếng nói rộn rã, giây phút sau là im lặng miên viễn. Nhìn lại thân thể mình, mới ngày nào còn phong độ, bắp thịt đầy nư, chân tay nhanh nhẹn, mắt sáng, da căng, giờ đã chậm rãi hơn xưa nhiều. Cổ tay đã bắt đầu có vết nhăn không còn đàn hồi. Đuôi mắt đã có nhiều vết chân chim. Bắp thịt, dây gân đã nhão. Muốn nhào lộn, nhẩy cao, vung tay chân đấm đá, vật lộn trên sân tập võ như xưa mà đành thúc thủ, vì nếu vung quá mạnh thì gân không kéo lại kịp, bắp thịt không chống đỡ được, sẽ lọi gân, sẽ rách bắp thịt, sẽ trật khớp, sẽ phải gặp bác sĩ để lắp lại khớp, phải chích, phải mổ…Nhiệt huyết còn cao, nhưng xác thịt thì uể oải…Bất tuân thượng lệnh.
Đời có gì là vĩnh cửu? Lên đồi thì phải xuống đồi. Lái xe đi mãi cũng ngừng lại. Vậy, có còn chi là giá trị con người? Chắc chỉ có Tình Yêu mới là lâu dài (lâu dài chứ không vĩnh cửu). Mà yêu ai? Lê Hựu Hà đã hát: “Hãy cố vươn vai mà sống, tô son lên môi lạnh lùng. Hãy cố yêu người mà sống. Lâu dần đời người cũng qua…” Vâng, có lẽ thế. Chỉ còn có Yêu Người, Yêu Đời “dù đời không thương ta”… thì may ra mới tạo được giá trị của một con người trên chốn trần thế này. Yêu người bất hạnh, yêu người vất vả, khốn cùng, yêu người bệnh tật.. thì sẽ được yêu lại. Nhưng có một tình yêu, không những không được đáp đền mà còn phải hy sinh, đó là Tình Yêu Tổ Quốc, chẳng bao giờ được Tổ Quốc cho một nụ hôn, một vòng tay xiết chặt, mà đôi khi phải hy sinh tính mạng mình, mà lạ quá, Tình Yêu Tổ Quốc lại quyến rũ hơn tất cả mọi tình yêu, khiến cho hàng triệu, triệu người vẫn cứ lao vào các mặt trận đầy tiếng súng…
Tình Yêu đích thực là thế! Cho đi mà không cần nhận lại. Tấm lòng đem tặng thì làm thế nào mà cân, đong, đo, đếm? Nhưng hạnh phúc của người cho đi sẽ tồn tại mãi vì lúc nào cũng Yêu, ngay cả đến khi nhắm mắt.
Vì thế, bất hạnh thay cho những kẻ ác, những kẻ lúc nào cũng muốn làm cho người khác đau khổ, buồn bực. Họ không bao giờ nhận được Tình Yêu đáp trả mà bên tai chỉ có một tiếng gọi âm vang: Vô Thường! Vô Thường!
Chu Tất Tiến, 8 Tháng 8, 2012
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình