Hôm nay,  

Giã Từ Năm 2013

31/12/201300:00:00(Xem: 3541)
Nhìn lại thế giới trong năm 2013, nổi bật có việc giáo hoàng Benedict từ nhiệm vào tháng 2 và tòa thánh Vatican phải bầu lại một giáo hoàng mới đó là đức giáo hoàng Francis, người nước Argentina. Đức giáo hoàng mới Francis được coi là gần gũi với các giáo dân và đưa ra nhiều biện pháp cải tổ, hình ảnh ngài ôm hôm một tín đồ có khuôn mặt dị dạng bị bướu làm nhiều người xúc động.

Cựu Tổng thống Nam Phi là NelsonMandela từ trần ở tuổi 95,ông được coi là cha già của đất nước Nam Phi.Điều khiến mọi người đều ngưỡng mộ ông, chính là sự tha thứ của ông đối với những kẻ đã hành hạ ông và dân tộc của ông.

Tang lễ của Mandela được nhiều nguyên thủ quốc gia các nước đến dự, trong đó tổng thống Obama và các cựu tổng thống như Bush, Carter, Clinton.

Cơn bão Haiyan thổi qua Phi luật tân làm khoảng 10 ngàn người chết và tàn phá đất nước này thiệt hại cả trăm tỉ dô la. Nhiều người Việt Nam ở hải ngoại đã tổ chức gây quỹ cứu trợ nạn nhân cơn bão vì đất nước này đã từng cưu mang và giúp đỡ hàng trăm ngàn thuyền nhân VN. Tại Bắc Cali cũng đã có các buổi gây quỹ cứu nạn nhân cơn bão Haiyan.

Trung Quốc vừa thành công phóng phi thuyền đáp xuống mặt trăng vào ngày 10 tháng 12, trở thành quốc gia chinh phục mặt trăng thứ 3 sau Mỹ và Nga. Điều này nói lên sức mạnh của nước Tàu với 1 tỉ rưỡi dân, với sự tiến bộ vượt bực trong vòng ba chục năm trở thành cường quốc kinh tế số 2 sau Hoa Kỳ và dự kiến sẽ qua mặt Mỹ trong tương lai gần. Tháng 11 vừa qua, đế quốc này đã tuyên bố vùng nhận dạng phòng không- Air Defense Zone - trên vùng biển Hoa Đông nơi đang có tranh chấp quần đảo Điếu Ngư Senaku với Nhật Bản; các phi cơ bay qua vùng này phải báo cáo với Trung quốc nếu không sẽ bị nguy hiểm. Mặc dù Nhật, Nam Hàn, Mỹ tuyên bố phủ nhận vùng không gian do Trung quốc áp đặt nhưng chính quyền Mỹ vẫn khuyến cáo các phi cơ thương mại Hoa Kỹ khi bay qua vùng này phải báo cáo cho Trung quốc. Thật là khó hiểu về lập trường của chính phủ Obama.

Người ta nghĩ là sắp tới Trung quốc sẽ lập một vùng nhận dạng phòng không tương tự ở Biển Đông nơi có Việt Nam và các nước Đông Nam Á. Với chính sách tằm ăn dâu, từ từ đế quốc này sẽ chiếm cả Biển Đông. Đây là một sự đe dọa nghiêm trọng cho tổ quốc VN.

Mấy chục năm trước khi Nhật Bản hùng mạnh tạo nên chính sách Đại Đông Á muốn làm nở mày nở mặt dân Á châu,nhưng thực tế cho thấy là dân tộc Việt Nam không được hưởng lợi mà còn bị Nhật đô hộ và cảnh 2 triệu người chết đói tại miền Bắc năm 1945 do quân Nhật đốt tất cả lúa gạo và không cho chở ra miền Bắc cứu trợ.

Hôm nay Trung Quốc hùng mạnh nhưng làm cho Việt Nam lo ngại vì họ với dòng máu Đại Hán sẽ lại xâm lăng và đồng hóa dân tộc VN như họ đã đô hộ cả ngàn năm trước và may mắn là dân tộc Tiên Rồng đã dành lại độc lập cho đến ngày hôm nay. Vì thế chúng ta luôn luôn phải đối phó với những âm mưu xâm lăng và đồng hóa đó, nếu không chiến đấu từng giờ từng phút thì dân tộc ta có thể sẽ giống như Tây Tạng và trở thành một tỉnh của Trung quốc trong tương lai.
tran-chi-phuc-cau-100tuoi-resized
Tác giả Trần Chí Phúc bên cây cầu 100 tuổi trong năm 2013 - Ảnh Đặng KimLien

Nhìn về quê nhà Việt Nam thì tình hình kinh tế còn bi đát, sự sa sút về thị trường địa ốc kéo theo nhiều sự sụp đổ các cơ sơ kinh doanh các ngành khác. Con số thâm thủng ngoại thương với Trung Quốc hơn 20 tỉ đô la nói lên sự lệ thuộc vào giao thương với Trung quốc, trong khi đó VN thu được mười mấy tỉ mỹ kim khi xuất cảng sang Mỹ. Từ chuyện này có người nói là Việt Nam lấy tiền đô la Mỹ để nuôi công nhân Trung Quốc.

Tòa án Hà Nội vừa tuyên án tử hình hai nhân vật cầm đầu cơ sở quốc doanh Vinalines về tội tham nhũng và làm thiệt hại kinh tế nhà nước. Cả hai làm đơn chống án, dư luận chờ đợi phán quyết cuối cùng của tòa cấp trên. Không biết đây là sự quyết tâm trị cán bộ tham nhũng hay chỉ là màn trình diễn giống như vụ Liên Khui Thìn năm xưa bị án tử nhưng chủ tịch nước ân xá tội chết và nhiều năm sau được thả ra.

Tòa án Thành Hồ cũng vừa tuyên án tử hình tên cầm đầu băng cướp chặt tay người phụ nữ lái xe hai bánh để cướp xe gây lo sợ cho dân chúng. Nạn nhân được cứu sống và dự phiên tòa này. Bà mẹ tên cướp nổi điên chửi bới trước tòa án sau khi nghe tin con mình bị xử chết, la ó rằng nạn nhân còn sống sao lại tử hình thủ phạm và đòi giết nạn nhân. Có lẽ trong thâm tâm bà mẹ này có sự không tin tưởng vào sự công minh của tòa án dựa vào các vụ xử án mang tính hình thức từ trước đến nay.


Nhìn về nước Mỹ thì đầu tháng 10, chính quyền đóng cửa hơn hai tuần vì Đảng Cộng Hòa nắm Hạ Viện đòi trì hoãn áp dụng luật bảo hiểm y tế toàn dân gọi tắt là Obamacare bằng cách đưa ra luật ngân sách 2014 và Đảng Dân Chủ nắm Thượng Viện cùng Tổng Thống không đồng ý. Sau đó thương lượng và chính quyền hoạt động trở lại. Sự đóng cửa này gây thiệt hại mấy chục tỉ mỹ kim và gây hoang mang cho giới tài chánh thế giới cũng như tổng thống Obama phải hủy chuyến đi thăm các nước Á châu đã lên kế hoạch từ trước. Qua vụ này mới thấy sự sơ hở của hiến pháp Mỹ, chỉ cần một số dân biểu không đồng ý với hành pháp trong vấn đề ngân sách thì cả một đế quốc Hoa Kỳ tê liệt.

Tuy nhiên khi luật Obamacare được áp dụng thì có nhiều trục trặc về trang mạng ghi danh bảo hiểm y tế do nhà nước Mỹ làm ra, nhiều người bị mất bảo hiểm y tế và người ta lo ngại rằng với số bác sĩ và nhà thương hiện tại thì không đủ để đón nhận thêm mấy chục triệu bệnh nhân mới. Một quốc gia với 300 triệu dân thì cách cai trị khác với quốc gia 30 triệu dân như Canada hay các nước nhỏ ở Âu châu. Một điều cần suy nghĩ là chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội đều có cái hay và cái dở, do đó cần phải điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của quốc gia mình. Có người cho rằng cái gì chính quyền cũng xía vô làm cho bộ máy hành chánh cồng kềnh và quan liêu và lãng phí ngân sách nhà nước. Một nước Mỹ đại diện cho tư bản chủ nghĩa hùng mạnh có nên trở thành một nước theo chủ nghĩa xã hội như Âu châu hay không? Câu hỏi quá lớn và mỗi người có cách trả lời riêng.

Kinh tế Mỹ vẫn chưa thấy đi lên mặc dù báo chí đưa ra con số thống kê hi vọng, vùng thung lũng điện tử San Jose đã qua thời huy hoàng, những lao động không có tay nghề chuyên môn rất khó tìm việc làm. Giá nhà đất tại San Jose và vùng phụ cận đã lên cao, bạn bè địa ốc cho biết là người Tàu mua rất nhiều và trả bằng tiền mặt; giá nhà thuê mướn cũng rất cao, thí dụ là căn nhà 4 phòng thì giá thuê là 2000 tới 2500 đô la, xăng vẫn trên 3 đô la ga lông, vật giá tăng cao và đời sống bắt đầu khó khăn cho những người lợi tức thấp. Tiền lương tối thiểu ở San Jose là 10 mỹ kim một giờ kéo theo vật giá lên cao, tô phở ở San Jose đã lên tới chín đô la, vào tiệm ăn xong bỏ ra tờ giấy mười đô còn dư mấy chục xu không đủ cho tiền típ.
tran-chi-phuc-gia-tu-nam-cu-cahat-resized
Cùng bằng hữu ca nhạc giã từ năm cũ 2013 tại nhà bạn- Ảnh Oanh Nguyen

Năm 2013 có ba nhạc sĩ giã từ giới yêu nhạc. Phạm Duy từ trần ngày 27 tháng 1 tại Sài Gòn thọ 92 tuổi, Huỳnh Anh ra đi ngày 13 tháng 12 tại San Francisco thọ 81 tuổi và Việt Dzũng giã từ nhân thế ngày 20 tháng 12 tại Nam Cali, hưởng dương 55 tuổi.

Nói về ca nhạc thì từ khi kỹ thuật số digital ra đời làm cho sự chép lại copy dễ dàng thì kỹ nghệ âm nhạc sa sút trên toàn thế giới. Ít có ai sản xuất ra băng đĩa nhạc mới vì nạn sao chép lậu quá mau. Các trung tâm băng nhạc hải ngoại chỉ sản xuất cầm chừng vài cuốn mỗi năm, lợi nhuận từ việc bán băng đã không còn. Và các ca nhạc sĩ hầu như không còn ai làm băng đĩa mới, cho nên các tác phẩm mới cũng không có cơ hội ra mắt bà con. Khán thính giả phải nghe lại nhiều bài hát cũ được trình diễn bởi các giọng hát mới và xào nấu lại trong nhiều băng đĩa mới.

Tuy vậy nhờ hệ thống Youtube mà một ít tác phẩm khi đưa lên được chuyền tới tay bạn bè khắp nơi trên thế giới. Thì đây cũng là một điều an ủi bù đắp lại.

Giã từ năm 2013, không khí đón năm mới ở San Jose cũng không hào hứng lắm có lẽ mình đã không còn trẻ nữa. Các buổi tiệc đón năm mới không nghe quảng cáo ồn ào như mọi năm. Người bạn tổ chức chỉ bán vé giá 35 đô la với ca nhạc khiêu vũ không mời ca sĩ nổi tiếng và căn phòng chứa 300 khách và đã bán vé hết.

Gởi bạn tấm hình cây cầu ngắn trong công viên Alum Rock của thành phố San Jose với tấm bảng ghi năm 1913.Tôi thấy nó mấy năm trước và định sẽ chụp hình và viết bài nhân kỷ niệm 100 năm tức vào năm 2013. Thời gian vùn vụt,cũng may là kịp đưa vào bài viết giã từ năm cũ, cũng vừa kịp giờ đưa báo lên khuôn vào ngày cuối năm.

Ngày hôm qua chủ nhật cuối cùng của năm 2013, cùng bằng hữu trong giới ca nhạc Thung lũng hoa vàng tụ họp tại nhà bạn cùng đàn hát từ chiều tới khuya để giã từ năm cũ 2013. Âm nhạc làm đời sống tươi trẻ hẳn lại.

Giã từ năm 2013 với bao nhiêu điều đã trôi qua. Mến chúc bằng hữu và người đọc một năm mới 2014 niềm hi vọng đẹp nhất.

Thung Lũng Hoa Vàng 30/12/2013

Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.