Hôm nay,  

Chuyện Bà Hàng Xóm

06/12/201400:00:00(Xem: 6075)
Nếu viết chuyện ông hàng xóm thì chắc phải là bối cảnh quê nhà vì hiện nay các chú Ba đang xâm lấn bờ cõi nước Nam bằng nhiều thủ đoạn. Dĩ nhiên, câu chuyện to lớn ấy có tầm vóc quân sự và ngoại giao quốc tế... Còn chuyện bà hàng xóm mà tôi sắp kể, đơn sơ chỉ là mẩu chuyện đời thường đã một lần xảy ra ngay sát vách căn nhà chúng tôi cư ngụ tại Cali, miền Tây Nam nước Mỹ.

Sau thời gian ở thuê trong khu phố này, vợ chồng tôi quyết định mua một căn để các con yên ổn học hành vì chúng nó chỉ cần đi bộ ngang qua công viên đến trường. Hôm ấy là ngày vui của gia đình, giấy tờ tiền bạc xong xuôi, người bán vừa mới giao chìa khoá. Chúng tôi mở cửa vào xông nhà một buổi sáng đẹp trời. Hạnh phúc vì giấc mơ đã thành sự thật, chính thức là chủ nhân cái tài sản xinh xắn trên mảnh đất nhỏ thuộc thành phố Irvine. Ngày cuối tuần nên xe cộ thưa thớt, đồng hồ điểm mười giờ nhưng mọi nhà còn im lìm như ngái ngủ, chưa ai muốn ra khỏi giường.

Vừa bước vào rồi mở cửa ra thăm sân trong, bỗng chúng tôi nghe tiếng sột soạt từ bụi cây ở khu vườn đối diện với phòng bếp. Rùng mình, linh tính như báo tôi biết có chuyện bất thường! Mới sáng tinh mơ, mắt nhắm mắt mở, nhìn gà hóa quốc, vợ chồng nghĩ đến sự chẳng lành nên hồn vía lên mây bao trùm nỗi e ngại sợ sệt... Tình cờ không hẹn mà ngẫu nhiên, trong căn nhà trống không vắng vẻ này lại có một con vật to xác lù lù đang cuộn tròn rình rập ngay trong khóm cây? Vợ tôi buông tiếng kêu hốt hoảng rồi lùi nhanh ra sau, cố trấn tĩnh lại tâm thần...

Hóa ra trước mặt chúng tôi, một người đàn bà Á đông ngồi thu mình trong bụi rậm, cầm con dao phay đang chặt cây... Tôi hỏi bà là ai, tại sao vào đây và làm gì ở cái bất động sản này? Bà rụt rè tự giới thiệu là chủ căn nhà bên cạnh. Bà trộm vào đây để chặt bớt một vài thân cây mọc gần bờ tường nhà bà mà người chủ trước đã trồng. Bà sợ rễ cây sẽ làm hư hại nền móng... Thế nhưng nhìn vào hiện trường, tôi thấy tội nghiệp cây thông lùn, gốc chỉ to hơn một tấc, cao chưa đầy hai thước đã bị đốn trụi cành! Những điều bà phân bua hoàn toàn không thuyết phục... Nuốt cơn giận, tôi nói sự thể bà vượt biên giới đất đai phân định để chặt cây bứng gốc ở căn nhà chúng tôi vừa mua là một hành động sai trái. Muốn gì thì bà cũng phải hỏi người chủ mới, còn như lợi dụng cửa vườn nhà trống để xâm nhập gia cư như bà đang làm là hoàn toàn ngang ngược không thể chấp nhận. Cuối cùng, bà mắc cỡ cầm dao lủi thủi đi ra với sự bất bình còn rõ trên nét mặt vì mới chặt được một hai cây thì đã bị phát hiện đuổi ra.

“Bán anh em xa mua láng giềng gần” là câu ca dao khôn ngoan không ai quên được. Những lúc mưa gió ốm đau, tình trạng khẩn cấp, hàng xóm vẫn là người gần nhất để chúng ta có thể nhờ cậy. Vợ chồng tôi cư xử theo quan niệm đó nên chỉ một thời gian ngắn sau khi dọn đến, gia đình tôi làm quen và trao đổi tin tức gia cảnh với mọi người. Bà hàng xóm cũng không là ngoại lệ.

Được biết gia đình bà di cư từ Đài Loan và vợ chồng đã hưu trí. Khi còn trẻ, cả hai đều là khoa học gia ngành Hóa tổng hợp bên Tàu. Ông bà có hai mặt con hiện vẫn sống trên đảo. Con trai hành nghề y sĩ và con gái giáo sư toán học. Họ gởi thằng bé trai sang Mỹ sống với ông bà ngoại, vào lớp mẫu giáo học cùng với các con tôi. Cô con gái vừa mua thêm một căn nhà cùng phố để cho thuê và hai ông bà cũng làm chủ nhiều đất đai ở đây. Tóm lại, gia đình họ giầu có cả về kiến thức lẫn tài chánh.

Chiều chiều, khi mặt trời lặn ở sau vườn, tôi thấy ông đứng trước cửa nhà hàng giờ, mắt đăm chiêu nhìn về phương Đông, nét mặt u buồn chẳng nói với ai nửa lời. Bên cạnh, thằng cháu cúi đầu mải mê đọc sách, thỉnh thoảng lại ngước lên hỏi ông những câu bằng tiếng Quan thoại rồi ông cúi xuống giảng giải. Còn bà thì lúc nào cũng lầm lũi, lúi húi đào cái này, lấp cái kia, hết bẻ cành tìm sâu lại cắt tỉa những nhánh hoa úa, vừa tưới nước xong đã vội quay sang dọn dẹp không ngừng tay và cũng chẳng nói với ông một câu hay nửa lời!

Đôi khi tiện dịp, chúng tôi ghé qua trò chuyện để hỏi thăm sức khoẻ. Đó là một người trí thức, cách phát biểu ôn tồn hòa nhã nên tôi đoán tính nết ông hiền lành chẳng bù cho bà lúc nào cũng sôi nổi. Ông đang dạy thằng cháu học về khoa Thiên văn, sở thích riêng của ông lúc còn trẻ ngoài nghề nghiệp chính vì thế thường thấy hai ông cháu ra nhìn trăng lên vào lúc chiều xuống. Tội nghiệp! Tuổi ông đã già, sức yếu nhưng vì sống bên cạnh bà vợ suốt ngày bận rộn lu bù với cái bất động sản nên dù có gia đình mà ông vẫn cảm thấy cô đơn chẳng có ai tâm tình? Phương Đông cũng là quê nhà vì thế nhìn trời khảo cứu Thiên văn có lẽ giản dị chỉ để gởi gấm nỗi lòng hoài hương của ông...

Một hôm, bà nhờ một chuyên viên địa ốc quen biết tạt qua nhà gõ cửa, ngỏ ý chuyển lời của bà xin chúng tôi vui lòng đốn hai cây cảnh đang trồng yên ổn ở mặt tiền vì lo sợ rễ cây mọc tuồn vào garage nhà bà. Lần này thì bà đã tỏ vẻ biết điều hơn trước. Không đoán cũng biết lòng bà vẫn còn thắc mắc buồn khổ... tâm trí âu lo quanh quẩn mãi với câu chuyện cây cối chưa được giải quyết nhưng sự đòi hỏi ấy không chính đáng hơn nữa việc cũ vẫn chưa quên lây lan sang cả chuyện chính trị hung hãn của nước Tàu ở biển Đông nên chúng tôi... cương quyết từ chối. Tuy nhiên, gia đình cũng chẳng muốn trồng cây to vì sự bảo trì khó khăn nên dù không đáp ứng sở thích của bà, chúng tôi vẫn chăm sóc cây cỏ định kỳ để giữ khu vườn phía trước nhà hay sân trong lúc nào cũng khang trang và có kích thước gọn gàng. Đó cũng là cách gián tiếp đáp lễ tính tình khó khăn hay chấp nhất ấy.

Thời gian trôi, năm sau nghe tin ông qua đời, căn nhà chỉ còn mình bà lủi thủi với thằng cháu. Mặt trời mọc, mỗi sáng thằng bé đến trường thì bà lếch thếch kéo cái giỏ có lắp bánh xe đi chợ ngang qua nhà tôi. Cảnh đời của bà đã buồn tẻ, bây giờ lại càng thấy quạnh hiu. Thằng bé không còn học Thiên văn lúc chiều xuống và khi đêm về, ngôi nhà mất hẳn sự sinh hoạt cố hữu, lúc nào cũng cửa đóng then cài... yên ắng tiếng động như thiếu cả bữa cơm chiều!

Mùa hè đến, ngày cuối của niên học vừa kết thúc, căn nhà bà cắm bảng For Sale. Hai bà cháu âm thầm dọn đi nơi khác, nghe nói bà dời về nơi có đất rộng để trồng trọt cho khuây khoả... Rồi một hôm, người quen cho tin bà đã về bên kia thế giới vì cảnh già đơn côi. Khi nhắm mắt, không ai thân thiết bên cạnh để vuốt mắt bà lần cuối! Đứa cháu thì đã trở về Đài Loan xum họp với cha mẹ nó sau niên học ấy. Thế mới biết đời người phù du như một chuyến xe lên bến này rồi xuống bến kia... Ý nghĩa của chữ vô thường chìm sâu vào phận người, dù giầu nghèo hay sang hèn từ vật chất đến tâm hồn... cũng cùng số phận như nhau không ngoại lệ.

Câu chuyện xưa ấy đã đi vào dĩ vãng, buồn nhiều hơn vui nhưng tôi vẫn chưa quên được bài học vô thường. Khi còn tại thế, người đàn bà lối xóm ôm cả một gánh lo đã không sống cho mình mà cũng chẳng cho người. Có kiến thức và của cải cũng không bảo đảm một đời sống ý nghĩa nên âu lo sân hận vẫn còn đầy. Gió cuốn đi... tất cả mọi thứ trên cõi tạm này hôm nay và mãi mãi. Bà hàng xóm của tôi đã nằm xuống nhưng căn nhà khi xưa gieo cho bà nhiều lo lắng viển vông trong cuộc sống bây giờ vẫn phơi sương cùng tuế nguyệt bên cạnh nhà tôi... Có rễ cây nào làm đổ nát hư hại gì đâu?

Chuyện của bà cũng làm tôi suy nghĩ và thay đổi lối sống từ dạo đó. Tôi chẳng còn bận tâm khi có xe lạ đến đậu vào chỗ của xe tôi bên lề đường trước cửa nhà. Thỉnh thoảng vào dịp nghỉ lễ, sinh viên ở sau nhà tổ chức hội họp ồn ào đến khuya, tôi cũng thông cảm cho cuộc vui của họ mà không thấy phiền hà. Bên cạnh, họ có làm biếng để cây cỏ mọc sát hàng rào lấn qua phía bên này, tôi lấy máy cắt đi... Sống hòa đồng với mọi người cố không để một chuyện nhỏ làm mất đi tình lối xóm. Trên xa lộ, nếu chẳng may gặp chiếc xe di chuyển với vận tốc chậm ở phía trước, tôi lách qua mà không phàn nàn vì có thể tài xế chưa quen đường, mới lái xe chưa vững tay lái hay vì già nua mắt kém biết đâu chừng... Vô số lý do chính đáng phải thế không?

Mỗi ngày, tôi tìm thời gian đến với gia đình và bạn bè trong sự cởi mở thân tình. Cuộc đời nhờ đó thêm ý nghĩa và cho tôi nụ cười... sau lưng. Ở câu chuyện này, tuy có chút bùi ngùi vì đã không đáp ứng những điều bà hàng xóm chờ đợi ở tôi năm xưa nhưng lòng tôi dù thế nào vẫn phải nghe theo nguyên lý chính đáng nên nhân đây, cũng xin được bầy tỏ chút tình về cố hương...

Xa xôi nhờ gió chuyển lời... Mong sao con dân nước Việt sẽ không bao giờ nhu nhược, chấp nhận để quân Tàu phương Bắc xâm chiếm lãnh hải biển Đông và mua rừng đốn cây trồng người ở ngay trên lãnh thổ chúng ta. Ngược lại, chung một lòng giữ vững biên cương và kiên cường đối xử với ngoại xâm như câu chuyện vụn vặt của gia đình chúng tôi với người lối xóm tham sân si bên cạnh nhà...

Khởi đi từ ý đồ Nam tiến, các chú Ba muốn chiếm hết bán đảo Đông Dương và biển Thái Bình, duy trì đà phát triển, tìm cách vượt qua nước Mỹ chỉ vì tham vọng trở thành cường quốc số 1 lãnh đạo thế giới dự tính vào năm 2020 nhưng “vỏ quýt dày móng tay nhọn”... Lịch sử đứng đầu thế giới của Mỹ từ 130 năm qua đã chứng minh họ tiêu diệt các đối thủ đứng vị trí thứ 2 để củng cố vai trò khôi nguyên của mình. Từ năm 1880 đã có tất cả các nước number 2 tiêu tan kể theo thứ tự như Anh (1918 chiến tranh thế giới thứ I), Nga (1939 chiến tranh thế giới thứ II), Trung hoa (1950) tiếp đến Liên sô (1991) và hiển nhiên đến cuối thập niên 20 này, Trung cộng sẽ là mục tiêu Mỹ cần đánh gục... Theo bài bản, nước Mỹ phải nhổ cái chướng ngại Tàu Tập chỉ vì số kiếp đứng hạng 2 mà còn đành hanh đối xử bất nhân không được lòng bất cứ quốc gia láng giềng ở xa cũng như ở gần! “Hóa ra tham sân si không sống cho mình mà cũng chẳng cho người...”

Chuyện các quốc gia to tát như thế nhưng sao chẳng khác mẩu chuyện sau vườn nhà tôi chút nào... Rồi các chú Ba sẽ phải chết không người vuốt mắt như bà Đài Loan lối xóm của gia đình chúng tôi năm nào. “Có kiến thức và của cải cũng không bảo đảm một đời sống ý nghĩa nên âu lo sân hận vẫn còn đầy”. Xin giã biệt bà hàng xóm và kính chúc bà từ nay an giấc nghìn thu... Xin đất nước tôi thà chết vinh hơn sống nhục!

2014/12

Làm thơ, viết truyện, soạn kịch, soạn nhạc, hay vẽ... chúng ta sáng tác, có thể hoàn toàn không mượn từ người xưa? Hiển nhiên là chúng ta đã học từ rất nhiều vị thầy, từ ca dao, từ truyện cổ tích, từ các vị thầy nơi trường lớp, từ vô lượng các sách chúng ta đã đọc. Tuy nhiên, tới mức nào thì một bài thơ, hay lời một ca khúc có thể bị xem là vi phạm tác quyền dể bị thưa kiện, đường biên hẳn rất là mong manh. Đặc biệt là khi sáng tạo từ những ký ức chúng ta không thể nhớ tới cội nguồn. Các báo Hoa Kỳ hôm 7/7/2026 ghi nhận về phán quyết của thẩm phán Aileen Cannon của tòa liên bang tại Florida đã bác bỏ vụ kiện do nhà thơ Kimberly Marasco, cáo buộc nhạc sĩ Taylor Swift sao chép các chủ đề và ý tưởng của chính bà Marasco để sáng tác những ca khúc như "The Man", "The Great War", "I Can Do It with a Broken Heart" và nhiều bài khác.
Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.