Hôm nay,  

Lại Xì-Căng-Đan

02/08/201600:00:00(Xem: 12195)

...68%, tức là cứ 10 người thì đã có 7 người không tin bà...

Đại Hội Đảng DC khai mạc bằng một xì-căng-đan mới nữa của bà Hillary. Wikileak xì ra gần 20.000 emails trao đổi giữa các viên chức cao cấp nhất của Ủy Ban Quốc Gia Dân Chủ -Democratic National Committee-. Thú thật, kẻ viết này bắt đầu cảm thấy nhàm chán với những xì-căng-đan của bà Hillary quá rồi, nhưng vẫn phải viết.

Trong quy chế đảng phái Mỹ, các đảng DC và CH hoạt động rất biệt lập và với luật lệ rất lỏng lẻo, không có Trung Ương Đảng hay Bộ Chính Trị gì hết, mà chỉ có một ủy ban có tính cách phối hợp các hoạt động của các đảng bộ từng tiểu bang, dĩ nhiên vai trò lớn nhất là phối hợp và tổ chức cuộc vận động tranh cử tổng thống của đảng, trước là tranh cử trong nội bộ, sau là tranh cử chống đảng đối lập.

Bên DC, Ủy Ban này hiện nay được lãnh đạo bởi bà Debbie Wasserman Schultz, một dân biểu của tiểu bang Florida, và 5 phó chủ tịch – vicechair - trong đó có 3 phụ nữ, và một hội đồng ủy viên trong đó đại đa số là phụ nữ. Tất cả đều có quan hệ chặt chẽ với bà Hillary và tất cả đều công khai cổ võ cho nhu cầu có một phụ nữ làm tổng thống. Bà Schultz năm 2008 là đồng chủ tịch [co-chair] Ủy Ban Vận Động cho bà Hillary tranh cử tổng thống.

Trên nguyên tắc, Ủy Ban phải hoàn toàn trung lập, không chống phá hay giúp đỡ bất cứ đảng viên ứng cử bất cứ chức vụ nào, nhất là ứng viên tổng thống. Trên thực tế, ngay từ đầu, Ủy Ban đã bị tố cáo là cố tình giúp bà Hillary dìm các đối thủ trong nội bộ đảng DC. Rõ ràng nhất là việc Ủy Ban tổ chức các cuộc tranh luận.

Tranh luận là cách hữu hiệu nhất để các ứng viên tự giới thiệu mình với cử tri. Cách đây một năm khi cuộc chạy đua bắt đầu, ai cũng biết quá rõ bà Hillary, nhưng ngược lại, chẳng biết gì về các đối thủ của bà là TNS Sanders, cựu TNS Webb, cựu thống đốc OMalley, cựu thống đốc Chafee. Tất cả đều muốn càng nhiều tranh luận càng tốt, ngoại trừ bà Hillary muốn càng ít càng tốt. Cuối cùng thì Ủy Ban chỉ cho phép 6 cuộc tranh luận, so với 27 cuộc tranh luận năm 2008.

Đây là bài học xương máu của bà Hillary. Năm 2008, bà kiểm soát guồng máy đảng nhưng đã sơ hở, cho tổ chức quá nhiều tranh luận, giúp cho một ông tổ chức cộng đồng vô danh được cả nước biết đến, đưa đến kết quả bà Hillary chỉ được làm ngoại trưởng cho ông này. Đã vậy các cuộc tranh luận năm nay lại được tổ chức lúc đầu vào tối thứ bẩy hay tối chủ nhật là những tối ít người coi TV nhất vì đó là những tối dân Mỹ họp mặt gia đình, vợ chồng con cái dắt nhau đi ăn, đi tiệc tùng, đi coi xi-nê, đi gặp ông bà, họ hàng, bạn bè. Những người ngồi nhà thì lo coi football. Bị chỉ trích quá mạnh, bà Schultz đồng ý cho tăng lên 9 cuộc tranh luận, vẫn thua xa năm 2008, và đổi ngày qua những ngày trong tuần. Cụ Sanders ồn ào khiếu nại cũng chẳng thay đổi được gì hơn.

Bây giờ, wikileak xì ra cả chục ngàn emails, đầy rẫy bằng chứng về sự cấu kết giữa bà Hillary với Ủy Ban. Một danh sách ngắn những emails chính đã đặt Ủy Ban trong tình trạng cực kỳ bối rối vì chẳng những cho thấy Ủy Ban phe cánh chống phá cụ Sanders, mà còn làm nhiều chuyện mánh mung rất ma giáo trong hậu trường. Qúy độc giả có hứng thú có thể vào trang mạng này xem qua:

http://www.teaparty.org/detailed-list-findings-wikileaks-dnc-document-dump-178135/

Ở đây có chuyện khôi hài đáng nói. Ủy Ban lớn tiếng đổ thừa đây chỉ là hành động của Putin ăn cắp tin rồi xì ra để giúp ông Trump. Vấn đề thật ra không phải ai xì những emails này ra, dù là Nga hay Tầu hay Trump, mà là Ủy Ban đã làm những chuyện bê bối gì? Kiểu như ăn trộm bị cảnh sát bắt, ra tòa chu chéo tại cảnh sát bắt chứ nếu cảnh sát không bắt thì đâu có ai biết gì, đâu có sao!

Trước sự kiện phe cánh đành rành, bà Schultz đã phải loan tin sẽ từ chức sau khi đại hội chấm dứt.

Dĩ nhiên bà Hillary tránh cho xa chuyện này, lên tiếng là bà không biết gì về chuyện này hết, không dính dáng gì hết. Nhưng thực tế đứa con nít lên ba cũng nhìn thấy bàn tay phù thủy Hillary đằng sau. Ngay sau khi bà Schultz tuyên bố từ chức, bà đã được bà Hillary bổ nhiệm Chủ Tịch Danh Dự và Cố Vấn Trưởng Ủy Ban Vận Động cho bà Hillary, để tưởng thưởng công lao loại ông Sanders.

Bài viết này sẽ trình bày lại dưới đây vài dữ kiện chính, không thể liệt kê lại hai chục ngàn emails.

- Một trong những emails lộ liễu nhất, bàn về cách hại cụ Sanders. Có một ông trong cấp lãnh đạo Ủy Ban ra ý kiến nên kiếm một anh chị nào đó làm cò mồi, chất vấn về tôn giáo của cụ Sanders ngay trước cuộc bầu sơ bộ tại hai tiểu bang Kentucky và West Virginia. Ý muốn tố cụ Sanders vô tôn giáo hay có cảm tình với Do Thái giáo, hy vọng giảm hậu thuẫn của cụ trong khối cử tri Tin Lành Southern Baptist rất đông tại hai nơi này. Ủy Ban cũng đã có kế hoạch gài "gián điệp" vào trong tổ chức vận động tranh cử của cụ Sanders, cho người tham gia vào các cuộc mít–ting, hop mặt của cụ Sanders để quậy phá.

- Ủy Ban cũng gài gián điệp và "đặc công" đi phá ông Trump. Một email than phiền chỉ có vài ba người biểu tình trước đại hội của đảng CH, và kêu gọi "nếu các đồng minh của ta tại chỗ không có khả năng huy động người đi biểu tình, thì Ủy Ban phải gửi các nội trú của ta –our interns- tới đó" biểu tình. Nôm na ra, những người biểu tình hò hét ngoài hội trưởng đảng CH chỉ là đảng viên DC được huy động đến phá rối chứ không phải dân thường tự phát đến biểu tình chống ông Trump như truyền thông dòng chính mô tả.

- Ủy Ban trao đổi điện thư với hãng thông tấn Reuters, tìm cách phiạ tin về ông Trump rồi nhờ Reuters phổ biến. Trong khi đó, một email khác của một ông nhà báo của Politico gửi nguyên văn một bài viết về bà Hillary cho Ủy Ban đọc trước, trong đó có câu mở đầu "như đã thoả thuận, xin cho biết ý kiến". Một email khác nữa bàn thảo việc yêu cầu đài truyền hình phe ta MSNBC thu hồi một chương trình mổ xẻ quan hệ giữa Ủy Ban với bà Hillary vì bất lợi cho bà Hillary. Một email khác thảo luận về việc mớm những câu hỏi cho một nhà báo của CNN trước khi anh này phỏng vấn bà Hillary. Những emails này chứng tỏ rõ ràng sự cấu kết của truyền thông dòng chính với Ủy Ban Vận Động cho bà Hillary.

- Một email khác thảo luận việc phiạ một quảng cáo của một công ty của ông Trump tìm nhân viên, và quảng cáo này phải mang ngôn từ có tính kỳ thị phụ nữ để bà Hillary khai thác, chỉ trích ông Trump.

- Các emails cũng cho thấy cách Ủy Ban chuyển tiền bất hợp pháp cho bà Hillary. Luật bầu cử chia tiền yểm trợ cho cá nhân ứng viên tách riêng ra khỏi tiền yểm trợ cho cả đảng để giúp các ứng viên vào các chức vụ khác trên cả nước. Tiền yểm trợ cá nhân bị giới hạn rõ ràng ở mức 2.700 đô từ mỗi người, trong khi tiền yểm trợ cho cả đảng thì không giới hạn. Một số lớn tiền gây quỹ được quảng bá như gây quỹ cho đảng, nhưng sau khi tiền thu vào được –cachục triệu đô- thì Ủy Ban mánh mung, lách luật chuyển số tiền đó vào quỹ vận động tranh cử cho bà Hillary. Điển hình là hồi tháng Ba vừa qua, tổng cộng đã thu được 61 triệu cho cả đảng, nhưng các ứng viên chỉ nhận được có 1%, khoảng 600.000 đô, số còn lại, hơn 60 triệu, được chuyển lén qua quỹ của bà Hillary. Đại khái những số tiền lớn chuyển về Ủy Ban, Ủy Ban phân tán chia lại các tiểu bang trên giấy tờ để yểm trợ các ứng viên địa phương, nhưng các tiểu bang lại chuyển ngược về Ủy Ban dưới danh nghiã tiền gây quỹ của tiểu bang đóng góp vào quỹ của bà Hillary. Ví dụ do một nhà báo khui ra: bà Alice Walton [một trong những đại gia chủ chuỗi cửa tiệm Wal-Mart] yểm trợ 350.000 đô nhưng bà Hillary không được nhận vì đã quá mức giới hạn đóng góp cá nhân. Ủy Ban phân tán số tiền này và gửi cho cả chục tiểu bang. Các tiểu bang nhận được, gửi trả lại Ủy Ban dưới danh nghiã tiền gây quỹ từ cả chục ngàn cử tri của tiểu bang, số tiền này được Ủy Ban chuyển vào quỹ của bà Hillary, trở thành đóng góp hợp pháp. Đây dĩ nhiên là cách bà Hillary thu tiền vượt qua giới hạn gây quỹ cá nhân. Lại một hành vi lách luật mà không bị tội gì.

Còn vô số chuyện khác, nhưng bấy nhiêu đó cũng đủ cho quý độc giả có một khái niệm về cách "làm việc" của Ủy Ban.

Ưu tư trước mắt của bà Hillary là đại hội đảng và chạy đua cùng ông Trump. Và cả hai chuyện đều đang bị mây mù che phủ.

Đại Hội đảng DC mở màn trong rối loạn khi các cử tri trung thành của cụ Sanders gây náo loạn trong hội trường. Nhiều người la ó phản đối ông Sanders là "phản bội" khi ông lên tiếng hậu thuẫn bà Hillary, bất chấp những can gián và kêu gọi "đoàn kết" của chính ông Sanders. Điều đáng nói là đúng một ngày sau khi đọc diễn văn kêu gọi đoàn kết thì ông Sanders tuyên bố rút ra khỏi đảng DC, trở về vị trí "độc lập" như trước khi ông ra tranh cử tổng thống.

Cuộc vận động tranh cử tổng thống năm nay đúng là chân lên đầu, đầu xuống chân, tất cả bị đảo lộn, chẳng ai biết đâu mà mò. Trong khi ai cũng sợ đại hội đảng CH sẽ rối loạn vì rất nhiều người chống ông Trump, thì trái lại, đại hội CH diễn ra trong vòng trật tự. Cả chục ngàn cảnh sát huy động để bảo vệ đại hội đã chỉ phải đối phó với lèo tèo vài chục người biểu tình ngoài hội trường [đây là điều Ủy Ban của đảng DC than phiền như ghi ở trên]. Ngược lại, trong khi ai cũng nghĩ đại hội đảng DC sẽ rất nhàm chán, thuộc loại độc diễn, thì trái lại, đại hội này đã khai mạc trong rối loạn, khiến cảnh sát phải vào trong hội trường, dàn hàng trước diễn giả, rồi hộ tống bà Schultz vào hậu trường lại khi bà này bị phản đối, la ó, không đọc diễn văn được.

Cuộc chạy đua với ông Trump hình như có vẻ ngày càng vất vả. Những thăm dò dư luận mới nhất cho thấy một sự đảo ngược trong tỷ lệ hậu thuẫn giữa hai người. Trước đại hội CH, nói chung ông Trump thua bà Hillary khoảng 6-7 điểm, sau đại hội, ông Trump thắng chừng 3-4 điểm, thậm chí có thăm dò của Los Angeles Times cho thấy ông Trump thắng tới 7 điểm, một sự đảo lộn ít nhất là 10 điểm. Dĩ nhiên những con số này không chính xác lắm vì chỉ phản ánh một chuyển hướng bình thường sau mỗi đại hội đảng. Sau đại hội đảng DC, người ta ước tính hậu thuẫn bà Hillary sẽ tăng lại. Dù vậy, một sự đảo lộn tới 10 điểm cũng là quá lớn, rất đáng lo ngại cho bà Hillary, nhất là khi đại hội DC khai mạc trong hỗn loạn như ta thấy.

Ông Trump là một ứng viên có thể nói rất yếu, không có kinh nghiệm chính trị, ăn nói lung tung, quan điểm lỏng lẻo, là một người rất nguy hiểm, rất nhiều người sợ ông và hầu như toàn thể cấp lãnh đạo đảng CH chống, đúng ra rất dễ hạ. Nhưng trái lại, bà Hillary đã trầy do tróc vẩy vẫn không làm gì được. Bà Hillary cho đến nay đã tung ra cả chục triệu tiền quảng cáo chống ông Trump trong khi ông Trump chưa làm gì hết. Vậy mà kết quả ông Trump hiện nay vẫn trên bà Hillary vài điểm. Khi ông Trump thực sự ra quân thì tình trạng sẽ như thế nào?

Sự thật là vì bà Hillary cũng quá yếu, quá nhiều người nghi ngờ bà là không lương thiện, chuyên nói láo, không xứng đáng để được tin cậy vào chức vụ lãnh đạo cả nước. Báo cáo mới đây của FBI xác nhận bà Hillary là sư mẫu về nói láo.

Mới đây nhất, nhật báo USA Today, một tờ báo thuộc loại "phe ta" thân cận với phe cấp tiến, chưa bao giờ có tiếng là thân CH, đã có một bài khá dài của hai nhà báo trong nhóm FactCheck.org, là một trang mạng chuyên môn đi kiểm tra những tuyên bố của các chính khách cả hai đảng, từ tổng thống trở xuống.

Quý độc giả có hứng thú có thể truy cập để đọc nguyên văn bằng tiếng Anh.

http://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2016/07/24/fact-check-hillary-clinton-false-and-misleading-claims/87499416/

Bài báo liệt kê hàng loạt chuyện bà Hillary nói láo, liên quan đến đủ mọi vấn đề.

Trong lịch sử chính trị Mỹ, có lẽ chưa bao giờ ta thấy một chính khách nói láo như bà Hillary, kể cả ông chồng của bà hay ông tổng thống mánh mung nhất lịch sử Mỹ, Richard Nixon. TT Nixon chỉ dính dáng vào có một xì-căng-đan, Watergate, tìm cách nói dối quanh co, đành phải từ chức để tránh bị quốc hội lột chức. TT Clinton chỉ phạm tội nói láo khi chối bai bải chuyện gian diú với cô Monica, nhưng chuyện này là chuyện cá nhân chẳng quan trọng lắm mà cũng "thông cảm" được. Bà Hillary thì dính dáng vào hàng chục xì-căng-đan, nhưng nhờ chùi mép kỹ cũng như vì phe đảng, thoát nạn. Dưới thời TT Clinton đã lòi ra cả chục vụ xì-căng-đan, nhưng phải nói ngay, tất cả đều là xì-căng-đan liên quan đến bà Hillary chứ không phải của ông chồng, ngoại trừ vụ Monica. Các vụ Whitewatergate, cattlegate, filesgate, travelgate, Fostergate, Chinagate, PuertoRico pardongate, foundationgate, emailgate,... bây giờ DNCgate, tất cả đều mang dấu ấn... Hillary!

Nhiều người bênh vực bà Hillary sẽ cãi "chính khách nào mà không xạo? Ngay cả chính mình, ai dám vỗ ngực nói mình chưa bao giờ xạo?"

Không sai là ai cũng đã từng xạo hết, kể cả mấy đứa con nít lên ba, cũng có nhiều đứa đã biết nói láo bố mẹ rồi. Quý độc giả -rất xin lỗi!- cũng như kẻ viết này, đã nói láo không biết bao nhiêu lần trong đời. Nhưng mà quý độc giả cũng như kẻ viết này không tranh cử làm lãnh đạo tối cao của cả ba trăm triệu người. Làm sao chúng ta có thể so sánh với những tổng thống, vua chúa, quốc trưởng được? Nhưng ba xạo, nói láo, hứa cuội có phải là đức tính đáng kính trọng nơi người lãnh đạo cao nhất của cả nước không? Có phải vì ai cũng nói láo nên tổng thống tha hồ nói láo luôn, cho dù quyết định của tổng thống có tác động đến cả trăm triệu dân Mỹ, chưa kể dân cả thế giới?

Chính khách thì dĩ nhiên là xạo nhiều hơn người bình thường. Nhưng mà đến mức nào thì dung thứ được, đến mức nào thì quá đáng? Dường như đối với bà Hillary, không có giới hạn nào hết, bất cứ bà gian xảo đến đâu, nói láo đến đâu, khối cử tri của bà cũng sẵn sàng bỏ ngoài tai để tung hô. Nếu đã biết chính khách đó nói láo, đã biết họ hứa cuội sao lại bầu dựa trên những lời hứa cuội đó? Có mâu thuẫn không? Hay chỉ là tinh thần phe đảng mù quáng?

Lại xì-căng-đan, lại điều tra. Đây là điều phe CH tố cáo từ lâu rồi. Bà Hillary là người luôn luôn dính dáng vào đủ loại xì-căng-đan, đủ loại điều tra. Bầu bà lên làm tổng thống, có nhiều triển vọng cả nhiệm kỳ, bà sẽ phải lo chống đỡ các xì-căng-đan và điều tra. Ra thể thống gì nữa? Và ai lo việc nước? Tin giờ chót, giám đốc sở thuế IRS đã báo cáo cho Hạ Viện IRS đang nghiên cứu khả năng điều tra Quỹ Clinton Foundation. Lại điều tra! Làm sao niềm tin vào bà Hillary không ngày càng sa sút được?

Thật ra, những điều mà Ủy Ban của đảng DC làm, có rất nhiều triển vọng Ủy Ban của đảng CH cũng làm thôi, chẳng bên nào trong sạch hơn bên nào. Thực tế chính trị Mỹ là vậy. Dù sao, CH cũng không gặp những chuyện bê bối như DC vì Ủy Ban của CH không phe cánh, trái lại, bù đầu đu giây giữa 17 ứng viên, và cũng không có vấn đề tiền bạc vì ông Trump tự chi cho cuộc vận động của ông.

Nhìn vào vụ wikileah xì tin này, ta mới thấy cái khôn ngoan –hay gian y?- từ đầu của bà Hillary. Bà cho lập nguyên giàn máy chủ và hệ thống email cá nhân tại nhà, cốt để tránh mấy cái vụ bị xì kiểu này. Bà kiểm soát trọn vẹn, và khi cần thiết, xóa sạch trơn, xóa trong hộp thư mà xóa luôn trong điã cứng của giàn máy chủ. Cùng lắm thì chỉ bắt tội là bà đã xóa thôi, chứ chẳng ai biết được bà đã xóa những gì. Lấy ví dụ có một email của tổng thống Congo viết "Tôi mới gửi hai triệu đô vào Quỹ Clinton Foundation rồi đó, chừng nào thì chuyện tôi yêu cầu sẽ được bà thực hiện?" Giữa cái tội xoá email và cái tội trao đổi này lòi ra, chuyện nào nặng tội hơn? Thôi thì xóa hết cho tiện, cũng giúp cho FBI có dịp giải thích "không có bằng chứng phạm tội gì" để không truy tố.

Thật ra, việc bà Hillary gian trá, mánh mung,... cả thế giới đều biết từ lâu rồi. Thăm dò mới nhất của CNN [là đài TV phe ta được gọi miả mai là "Clinton News Network"!] cho thấy tỷ lệ dân Mỹ cho bà Hillary là không lương thiện và không đáng tin sau khi FBI báo cáo về vụ emails đã leo lên mức kỷ lục cao nhất: 68%, tức là cứ 10 người thì đã có 7 người không tin bà, so với 59% hồi tháng Năm. Các cử tri hậu thuẫn bà cũng biết hết từ lâu rồi, nhưng họ vẫn nhắm mắt bịt tai ủng hộ bà chỉ vì phe phái, vì lầm tin DC là "đảng của dân nghèo", và vì lo bảo vệ trợ cấp. (31-07-16)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...
Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.
Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.
Từng là một trung tâm thương mại sầm uất và biểu tượng cho niềm hy vọng đang dâng cao về tương lai dân chủ trong khu vực, Hồng Kông hiện đang đối mặt với các biện pháp kiểm soát ngày càng siết chặt của chính quyền Bắc Kinh. Từ năm 2019 cho đến nay, khoảng hơn 200.000 người đã ra đi để cố thoát khỏi bầu không khí chính trị ngày càng ngột ngạt. Với việc áp dụng Luật An ninh Quốc gia, quyền tự trị của Hồng Kông từng được cam kết trong mô hình “một quốc gia, hai chế độ” đã bị gần như hoàn toàn xoá bỏ. Xu hướng toàn trị của chính quyền Trung Quốc không những ảnh hưởng trực tiếp đến số phận nghiệt ngã của Hồng Kông mà còn gián tiếp đến trào lưu dân chủ hoá của Việt Nam.
Ở New York, khoảng 2 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu cho cuộc bầu cử thị trưởng lần này, cao nhất từ năm 1969, theo dữ liệu của NBC. Tất cả người dân hiểu được tầm quan trọng của lá phiếu lần này. Mười tháng qua, có vẻ họ hiểu được mức an toàn cuộc sống của họ ra sao, và sức mạnh của nền dân chủ hơn 200 năm của Hoa Kỳ đang lâm nguy như thế nào.
Mamdani không bán mộng. Anh bán khả thi. Và cử tri, sau nhiều lần bị dọa nạt, có vẻ đã chọn đúng thứ cần mua. Hy vọng, khi ấy, không phải lời hứa. Nó là hóa đơn thanh toán mỗi cuối tháng, nhẹ hơn một chút — và là bằng chứng rằng lý trí vẫn chưa bị bôi xóa.
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao quy định các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước, xác lập thẩm quyền của các cơ quan công quyền, đồng thời quy định các chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội và những quyền cơ bản của công dân. Tất cả các cơ quan nhà nước và công dân đều có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp...
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.