Hôm nay,  

Lại Xì-Căng-Đan

02/08/201600:00:00(Xem: 12198)

...68%, tức là cứ 10 người thì đã có 7 người không tin bà...

Đại Hội Đảng DC khai mạc bằng một xì-căng-đan mới nữa của bà Hillary. Wikileak xì ra gần 20.000 emails trao đổi giữa các viên chức cao cấp nhất của Ủy Ban Quốc Gia Dân Chủ -Democratic National Committee-. Thú thật, kẻ viết này bắt đầu cảm thấy nhàm chán với những xì-căng-đan của bà Hillary quá rồi, nhưng vẫn phải viết.

Trong quy chế đảng phái Mỹ, các đảng DC và CH hoạt động rất biệt lập và với luật lệ rất lỏng lẻo, không có Trung Ương Đảng hay Bộ Chính Trị gì hết, mà chỉ có một ủy ban có tính cách phối hợp các hoạt động của các đảng bộ từng tiểu bang, dĩ nhiên vai trò lớn nhất là phối hợp và tổ chức cuộc vận động tranh cử tổng thống của đảng, trước là tranh cử trong nội bộ, sau là tranh cử chống đảng đối lập.

Bên DC, Ủy Ban này hiện nay được lãnh đạo bởi bà Debbie Wasserman Schultz, một dân biểu của tiểu bang Florida, và 5 phó chủ tịch – vicechair - trong đó có 3 phụ nữ, và một hội đồng ủy viên trong đó đại đa số là phụ nữ. Tất cả đều có quan hệ chặt chẽ với bà Hillary và tất cả đều công khai cổ võ cho nhu cầu có một phụ nữ làm tổng thống. Bà Schultz năm 2008 là đồng chủ tịch [co-chair] Ủy Ban Vận Động cho bà Hillary tranh cử tổng thống.

Trên nguyên tắc, Ủy Ban phải hoàn toàn trung lập, không chống phá hay giúp đỡ bất cứ đảng viên ứng cử bất cứ chức vụ nào, nhất là ứng viên tổng thống. Trên thực tế, ngay từ đầu, Ủy Ban đã bị tố cáo là cố tình giúp bà Hillary dìm các đối thủ trong nội bộ đảng DC. Rõ ràng nhất là việc Ủy Ban tổ chức các cuộc tranh luận.

Tranh luận là cách hữu hiệu nhất để các ứng viên tự giới thiệu mình với cử tri. Cách đây một năm khi cuộc chạy đua bắt đầu, ai cũng biết quá rõ bà Hillary, nhưng ngược lại, chẳng biết gì về các đối thủ của bà là TNS Sanders, cựu TNS Webb, cựu thống đốc OMalley, cựu thống đốc Chafee. Tất cả đều muốn càng nhiều tranh luận càng tốt, ngoại trừ bà Hillary muốn càng ít càng tốt. Cuối cùng thì Ủy Ban chỉ cho phép 6 cuộc tranh luận, so với 27 cuộc tranh luận năm 2008.

Đây là bài học xương máu của bà Hillary. Năm 2008, bà kiểm soát guồng máy đảng nhưng đã sơ hở, cho tổ chức quá nhiều tranh luận, giúp cho một ông tổ chức cộng đồng vô danh được cả nước biết đến, đưa đến kết quả bà Hillary chỉ được làm ngoại trưởng cho ông này. Đã vậy các cuộc tranh luận năm nay lại được tổ chức lúc đầu vào tối thứ bẩy hay tối chủ nhật là những tối ít người coi TV nhất vì đó là những tối dân Mỹ họp mặt gia đình, vợ chồng con cái dắt nhau đi ăn, đi tiệc tùng, đi coi xi-nê, đi gặp ông bà, họ hàng, bạn bè. Những người ngồi nhà thì lo coi football. Bị chỉ trích quá mạnh, bà Schultz đồng ý cho tăng lên 9 cuộc tranh luận, vẫn thua xa năm 2008, và đổi ngày qua những ngày trong tuần. Cụ Sanders ồn ào khiếu nại cũng chẳng thay đổi được gì hơn.

Bây giờ, wikileak xì ra cả chục ngàn emails, đầy rẫy bằng chứng về sự cấu kết giữa bà Hillary với Ủy Ban. Một danh sách ngắn những emails chính đã đặt Ủy Ban trong tình trạng cực kỳ bối rối vì chẳng những cho thấy Ủy Ban phe cánh chống phá cụ Sanders, mà còn làm nhiều chuyện mánh mung rất ma giáo trong hậu trường. Qúy độc giả có hứng thú có thể vào trang mạng này xem qua:

http://www.teaparty.org/detailed-list-findings-wikileaks-dnc-document-dump-178135/

Ở đây có chuyện khôi hài đáng nói. Ủy Ban lớn tiếng đổ thừa đây chỉ là hành động của Putin ăn cắp tin rồi xì ra để giúp ông Trump. Vấn đề thật ra không phải ai xì những emails này ra, dù là Nga hay Tầu hay Trump, mà là Ủy Ban đã làm những chuyện bê bối gì? Kiểu như ăn trộm bị cảnh sát bắt, ra tòa chu chéo tại cảnh sát bắt chứ nếu cảnh sát không bắt thì đâu có ai biết gì, đâu có sao!

Trước sự kiện phe cánh đành rành, bà Schultz đã phải loan tin sẽ từ chức sau khi đại hội chấm dứt.

Dĩ nhiên bà Hillary tránh cho xa chuyện này, lên tiếng là bà không biết gì về chuyện này hết, không dính dáng gì hết. Nhưng thực tế đứa con nít lên ba cũng nhìn thấy bàn tay phù thủy Hillary đằng sau. Ngay sau khi bà Schultz tuyên bố từ chức, bà đã được bà Hillary bổ nhiệm Chủ Tịch Danh Dự và Cố Vấn Trưởng Ủy Ban Vận Động cho bà Hillary, để tưởng thưởng công lao loại ông Sanders.

Bài viết này sẽ trình bày lại dưới đây vài dữ kiện chính, không thể liệt kê lại hai chục ngàn emails.

- Một trong những emails lộ liễu nhất, bàn về cách hại cụ Sanders. Có một ông trong cấp lãnh đạo Ủy Ban ra ý kiến nên kiếm một anh chị nào đó làm cò mồi, chất vấn về tôn giáo của cụ Sanders ngay trước cuộc bầu sơ bộ tại hai tiểu bang Kentucky và West Virginia. Ý muốn tố cụ Sanders vô tôn giáo hay có cảm tình với Do Thái giáo, hy vọng giảm hậu thuẫn của cụ trong khối cử tri Tin Lành Southern Baptist rất đông tại hai nơi này. Ủy Ban cũng đã có kế hoạch gài "gián điệp" vào trong tổ chức vận động tranh cử của cụ Sanders, cho người tham gia vào các cuộc mít–ting, hop mặt của cụ Sanders để quậy phá.

- Ủy Ban cũng gài gián điệp và "đặc công" đi phá ông Trump. Một email than phiền chỉ có vài ba người biểu tình trước đại hội của đảng CH, và kêu gọi "nếu các đồng minh của ta tại chỗ không có khả năng huy động người đi biểu tình, thì Ủy Ban phải gửi các nội trú của ta –our interns- tới đó" biểu tình. Nôm na ra, những người biểu tình hò hét ngoài hội trưởng đảng CH chỉ là đảng viên DC được huy động đến phá rối chứ không phải dân thường tự phát đến biểu tình chống ông Trump như truyền thông dòng chính mô tả.

- Ủy Ban trao đổi điện thư với hãng thông tấn Reuters, tìm cách phiạ tin về ông Trump rồi nhờ Reuters phổ biến. Trong khi đó, một email khác của một ông nhà báo của Politico gửi nguyên văn một bài viết về bà Hillary cho Ủy Ban đọc trước, trong đó có câu mở đầu "như đã thoả thuận, xin cho biết ý kiến". Một email khác nữa bàn thảo việc yêu cầu đài truyền hình phe ta MSNBC thu hồi một chương trình mổ xẻ quan hệ giữa Ủy Ban với bà Hillary vì bất lợi cho bà Hillary. Một email khác thảo luận về việc mớm những câu hỏi cho một nhà báo của CNN trước khi anh này phỏng vấn bà Hillary. Những emails này chứng tỏ rõ ràng sự cấu kết của truyền thông dòng chính với Ủy Ban Vận Động cho bà Hillary.

- Một email khác thảo luận việc phiạ một quảng cáo của một công ty của ông Trump tìm nhân viên, và quảng cáo này phải mang ngôn từ có tính kỳ thị phụ nữ để bà Hillary khai thác, chỉ trích ông Trump.

- Các emails cũng cho thấy cách Ủy Ban chuyển tiền bất hợp pháp cho bà Hillary. Luật bầu cử chia tiền yểm trợ cho cá nhân ứng viên tách riêng ra khỏi tiền yểm trợ cho cả đảng để giúp các ứng viên vào các chức vụ khác trên cả nước. Tiền yểm trợ cá nhân bị giới hạn rõ ràng ở mức 2.700 đô từ mỗi người, trong khi tiền yểm trợ cho cả đảng thì không giới hạn. Một số lớn tiền gây quỹ được quảng bá như gây quỹ cho đảng, nhưng sau khi tiền thu vào được –cachục triệu đô- thì Ủy Ban mánh mung, lách luật chuyển số tiền đó vào quỹ vận động tranh cử cho bà Hillary. Điển hình là hồi tháng Ba vừa qua, tổng cộng đã thu được 61 triệu cho cả đảng, nhưng các ứng viên chỉ nhận được có 1%, khoảng 600.000 đô, số còn lại, hơn 60 triệu, được chuyển lén qua quỹ của bà Hillary. Đại khái những số tiền lớn chuyển về Ủy Ban, Ủy Ban phân tán chia lại các tiểu bang trên giấy tờ để yểm trợ các ứng viên địa phương, nhưng các tiểu bang lại chuyển ngược về Ủy Ban dưới danh nghiã tiền gây quỹ của tiểu bang đóng góp vào quỹ của bà Hillary. Ví dụ do một nhà báo khui ra: bà Alice Walton [một trong những đại gia chủ chuỗi cửa tiệm Wal-Mart] yểm trợ 350.000 đô nhưng bà Hillary không được nhận vì đã quá mức giới hạn đóng góp cá nhân. Ủy Ban phân tán số tiền này và gửi cho cả chục tiểu bang. Các tiểu bang nhận được, gửi trả lại Ủy Ban dưới danh nghiã tiền gây quỹ từ cả chục ngàn cử tri của tiểu bang, số tiền này được Ủy Ban chuyển vào quỹ của bà Hillary, trở thành đóng góp hợp pháp. Đây dĩ nhiên là cách bà Hillary thu tiền vượt qua giới hạn gây quỹ cá nhân. Lại một hành vi lách luật mà không bị tội gì.

Còn vô số chuyện khác, nhưng bấy nhiêu đó cũng đủ cho quý độc giả có một khái niệm về cách "làm việc" của Ủy Ban.

Ưu tư trước mắt của bà Hillary là đại hội đảng và chạy đua cùng ông Trump. Và cả hai chuyện đều đang bị mây mù che phủ.

Đại Hội đảng DC mở màn trong rối loạn khi các cử tri trung thành của cụ Sanders gây náo loạn trong hội trường. Nhiều người la ó phản đối ông Sanders là "phản bội" khi ông lên tiếng hậu thuẫn bà Hillary, bất chấp những can gián và kêu gọi "đoàn kết" của chính ông Sanders. Điều đáng nói là đúng một ngày sau khi đọc diễn văn kêu gọi đoàn kết thì ông Sanders tuyên bố rút ra khỏi đảng DC, trở về vị trí "độc lập" như trước khi ông ra tranh cử tổng thống.

Cuộc vận động tranh cử tổng thống năm nay đúng là chân lên đầu, đầu xuống chân, tất cả bị đảo lộn, chẳng ai biết đâu mà mò. Trong khi ai cũng sợ đại hội đảng CH sẽ rối loạn vì rất nhiều người chống ông Trump, thì trái lại, đại hội CH diễn ra trong vòng trật tự. Cả chục ngàn cảnh sát huy động để bảo vệ đại hội đã chỉ phải đối phó với lèo tèo vài chục người biểu tình ngoài hội trường [đây là điều Ủy Ban của đảng DC than phiền như ghi ở trên]. Ngược lại, trong khi ai cũng nghĩ đại hội đảng DC sẽ rất nhàm chán, thuộc loại độc diễn, thì trái lại, đại hội này đã khai mạc trong rối loạn, khiến cảnh sát phải vào trong hội trường, dàn hàng trước diễn giả, rồi hộ tống bà Schultz vào hậu trường lại khi bà này bị phản đối, la ó, không đọc diễn văn được.

Cuộc chạy đua với ông Trump hình như có vẻ ngày càng vất vả. Những thăm dò dư luận mới nhất cho thấy một sự đảo ngược trong tỷ lệ hậu thuẫn giữa hai người. Trước đại hội CH, nói chung ông Trump thua bà Hillary khoảng 6-7 điểm, sau đại hội, ông Trump thắng chừng 3-4 điểm, thậm chí có thăm dò của Los Angeles Times cho thấy ông Trump thắng tới 7 điểm, một sự đảo lộn ít nhất là 10 điểm. Dĩ nhiên những con số này không chính xác lắm vì chỉ phản ánh một chuyển hướng bình thường sau mỗi đại hội đảng. Sau đại hội đảng DC, người ta ước tính hậu thuẫn bà Hillary sẽ tăng lại. Dù vậy, một sự đảo lộn tới 10 điểm cũng là quá lớn, rất đáng lo ngại cho bà Hillary, nhất là khi đại hội DC khai mạc trong hỗn loạn như ta thấy.

Ông Trump là một ứng viên có thể nói rất yếu, không có kinh nghiệm chính trị, ăn nói lung tung, quan điểm lỏng lẻo, là một người rất nguy hiểm, rất nhiều người sợ ông và hầu như toàn thể cấp lãnh đạo đảng CH chống, đúng ra rất dễ hạ. Nhưng trái lại, bà Hillary đã trầy do tróc vẩy vẫn không làm gì được. Bà Hillary cho đến nay đã tung ra cả chục triệu tiền quảng cáo chống ông Trump trong khi ông Trump chưa làm gì hết. Vậy mà kết quả ông Trump hiện nay vẫn trên bà Hillary vài điểm. Khi ông Trump thực sự ra quân thì tình trạng sẽ như thế nào?

Sự thật là vì bà Hillary cũng quá yếu, quá nhiều người nghi ngờ bà là không lương thiện, chuyên nói láo, không xứng đáng để được tin cậy vào chức vụ lãnh đạo cả nước. Báo cáo mới đây của FBI xác nhận bà Hillary là sư mẫu về nói láo.

Mới đây nhất, nhật báo USA Today, một tờ báo thuộc loại "phe ta" thân cận với phe cấp tiến, chưa bao giờ có tiếng là thân CH, đã có một bài khá dài của hai nhà báo trong nhóm FactCheck.org, là một trang mạng chuyên môn đi kiểm tra những tuyên bố của các chính khách cả hai đảng, từ tổng thống trở xuống.

Quý độc giả có hứng thú có thể truy cập để đọc nguyên văn bằng tiếng Anh.

http://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2016/07/24/fact-check-hillary-clinton-false-and-misleading-claims/87499416/

Bài báo liệt kê hàng loạt chuyện bà Hillary nói láo, liên quan đến đủ mọi vấn đề.

Trong lịch sử chính trị Mỹ, có lẽ chưa bao giờ ta thấy một chính khách nói láo như bà Hillary, kể cả ông chồng của bà hay ông tổng thống mánh mung nhất lịch sử Mỹ, Richard Nixon. TT Nixon chỉ dính dáng vào có một xì-căng-đan, Watergate, tìm cách nói dối quanh co, đành phải từ chức để tránh bị quốc hội lột chức. TT Clinton chỉ phạm tội nói láo khi chối bai bải chuyện gian diú với cô Monica, nhưng chuyện này là chuyện cá nhân chẳng quan trọng lắm mà cũng "thông cảm" được. Bà Hillary thì dính dáng vào hàng chục xì-căng-đan, nhưng nhờ chùi mép kỹ cũng như vì phe đảng, thoát nạn. Dưới thời TT Clinton đã lòi ra cả chục vụ xì-căng-đan, nhưng phải nói ngay, tất cả đều là xì-căng-đan liên quan đến bà Hillary chứ không phải của ông chồng, ngoại trừ vụ Monica. Các vụ Whitewatergate, cattlegate, filesgate, travelgate, Fostergate, Chinagate, PuertoRico pardongate, foundationgate, emailgate,... bây giờ DNCgate, tất cả đều mang dấu ấn... Hillary!

Nhiều người bênh vực bà Hillary sẽ cãi "chính khách nào mà không xạo? Ngay cả chính mình, ai dám vỗ ngực nói mình chưa bao giờ xạo?"

Không sai là ai cũng đã từng xạo hết, kể cả mấy đứa con nít lên ba, cũng có nhiều đứa đã biết nói láo bố mẹ rồi. Quý độc giả -rất xin lỗi!- cũng như kẻ viết này, đã nói láo không biết bao nhiêu lần trong đời. Nhưng mà quý độc giả cũng như kẻ viết này không tranh cử làm lãnh đạo tối cao của cả ba trăm triệu người. Làm sao chúng ta có thể so sánh với những tổng thống, vua chúa, quốc trưởng được? Nhưng ba xạo, nói láo, hứa cuội có phải là đức tính đáng kính trọng nơi người lãnh đạo cao nhất của cả nước không? Có phải vì ai cũng nói láo nên tổng thống tha hồ nói láo luôn, cho dù quyết định của tổng thống có tác động đến cả trăm triệu dân Mỹ, chưa kể dân cả thế giới?

Chính khách thì dĩ nhiên là xạo nhiều hơn người bình thường. Nhưng mà đến mức nào thì dung thứ được, đến mức nào thì quá đáng? Dường như đối với bà Hillary, không có giới hạn nào hết, bất cứ bà gian xảo đến đâu, nói láo đến đâu, khối cử tri của bà cũng sẵn sàng bỏ ngoài tai để tung hô. Nếu đã biết chính khách đó nói láo, đã biết họ hứa cuội sao lại bầu dựa trên những lời hứa cuội đó? Có mâu thuẫn không? Hay chỉ là tinh thần phe đảng mù quáng?

Lại xì-căng-đan, lại điều tra. Đây là điều phe CH tố cáo từ lâu rồi. Bà Hillary là người luôn luôn dính dáng vào đủ loại xì-căng-đan, đủ loại điều tra. Bầu bà lên làm tổng thống, có nhiều triển vọng cả nhiệm kỳ, bà sẽ phải lo chống đỡ các xì-căng-đan và điều tra. Ra thể thống gì nữa? Và ai lo việc nước? Tin giờ chót, giám đốc sở thuế IRS đã báo cáo cho Hạ Viện IRS đang nghiên cứu khả năng điều tra Quỹ Clinton Foundation. Lại điều tra! Làm sao niềm tin vào bà Hillary không ngày càng sa sút được?

Thật ra, những điều mà Ủy Ban của đảng DC làm, có rất nhiều triển vọng Ủy Ban của đảng CH cũng làm thôi, chẳng bên nào trong sạch hơn bên nào. Thực tế chính trị Mỹ là vậy. Dù sao, CH cũng không gặp những chuyện bê bối như DC vì Ủy Ban của CH không phe cánh, trái lại, bù đầu đu giây giữa 17 ứng viên, và cũng không có vấn đề tiền bạc vì ông Trump tự chi cho cuộc vận động của ông.

Nhìn vào vụ wikileah xì tin này, ta mới thấy cái khôn ngoan –hay gian y?- từ đầu của bà Hillary. Bà cho lập nguyên giàn máy chủ và hệ thống email cá nhân tại nhà, cốt để tránh mấy cái vụ bị xì kiểu này. Bà kiểm soát trọn vẹn, và khi cần thiết, xóa sạch trơn, xóa trong hộp thư mà xóa luôn trong điã cứng của giàn máy chủ. Cùng lắm thì chỉ bắt tội là bà đã xóa thôi, chứ chẳng ai biết được bà đã xóa những gì. Lấy ví dụ có một email của tổng thống Congo viết "Tôi mới gửi hai triệu đô vào Quỹ Clinton Foundation rồi đó, chừng nào thì chuyện tôi yêu cầu sẽ được bà thực hiện?" Giữa cái tội xoá email và cái tội trao đổi này lòi ra, chuyện nào nặng tội hơn? Thôi thì xóa hết cho tiện, cũng giúp cho FBI có dịp giải thích "không có bằng chứng phạm tội gì" để không truy tố.

Thật ra, việc bà Hillary gian trá, mánh mung,... cả thế giới đều biết từ lâu rồi. Thăm dò mới nhất của CNN [là đài TV phe ta được gọi miả mai là "Clinton News Network"!] cho thấy tỷ lệ dân Mỹ cho bà Hillary là không lương thiện và không đáng tin sau khi FBI báo cáo về vụ emails đã leo lên mức kỷ lục cao nhất: 68%, tức là cứ 10 người thì đã có 7 người không tin bà, so với 59% hồi tháng Năm. Các cử tri hậu thuẫn bà cũng biết hết từ lâu rồi, nhưng họ vẫn nhắm mắt bịt tai ủng hộ bà chỉ vì phe phái, vì lầm tin DC là "đảng của dân nghèo", và vì lo bảo vệ trợ cấp. (31-07-16)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.