Hôm nay,  

Luật Mới 2017 Tại California

11/01/201700:00:00(Xem: 11158)

Ngày đầu năm tại Hoa Kỳ cũng thường là thời điểm mà hàng loạt các luật mới bắt đầu có hiệu lực. Trong những giây phút mà người dân Hoa Kỳ tiệc tùng chào đón khoảnh khắc đầu tiên của năm mới, cũng chính lúc đó các điều luật mới này được chính thức được thi hành. Trên toàn Hoa Kỳ, các cơ quan chính quyền từ cấp liên bang đến tiểu bang, quận hạt, thành phố hay các cấp chính quyền khác đều có thể ban hành luật lệ mới và ấn định ngày đầu năm là thời điểm áp dụng điều luật mới.

Tại California, có đến 1,059 điều luật mới được Nghị Viện (Legislature) thông qua và gởi đến Văn Phòng Thống Đốc để được phê chuẩn, trong số đó 898 được phê chuẩn và 159 bị bát bỏ. Đây chỉ là con số các điều luật được thông quan hay phê chuẩn. Còn tổng số các điều luật được đề nghị hay thảo luận nhưng không được thông qua thì còn nhiều hơn gấp mấy lần như vậy. Tại các tiểu bang khác, thủ tục cứu xét hay thông qua các điều luật mới cũng tương tự như vậy, nhưng số lượng có thể khác đị tùy theo mức độ dân số, mức độ phức tạp về pháp luật hay năng độ của các cơ sở lập pháp tại các tiểu bang đó.

Tại California, các điều luật mới thường mang một ký số SB (Senate Bill) hay AB (Assembly Bill) để ghi nhận xuất xứ của dự luật từ Hạ Viện (Assembly) hay Thượng Viện (Senate). Theo Hiến Pháp Tiểu Bang California, các điều luật phải được thông qua bởi cả hai viện của Nghị Viện trước khi được gởi đến Văn Phòng Thống Đốc. Nếu được phê chuẩn, các điều luật mới này sẽ được ghi nhận vào trong các bộ luật liên hệ của tiểu bang, gọi là Codes, và lúc đó mới được coi là luật chính thức của tiểu bang.

Mỗi điều luật mới được trình bày trong bài viết này sẽ được giới thiệu cùng với một ký số và ký hiệu AB hoặc SB. Đọc giả muốn tìm hiểu thêm về đạo luật này có thể vào trang nhà ở địa chỉ http://leginfo.legislature.ca.gov và đánh vào ký số của mỗi đạo luật. Trên trang nhà này, trong mỗi đạo luật còn có thêm các chi tiết về ý nghĩa và phân tích về điều luật, tiến trình cứu xét và thông qua và phiếu bầu sau cùng.

Mức lương tối thiểu (SB 3). Mức lương tối thiểu tại California đối với các hãng xưởng lớn có từ 26 người trở lên đã gia tăng lên đế $10.50 một giờ và sẽ tiếp tục gia tăng hằng năm cho đến mức $15 vào năm 2022. Các hãng xưởng nhỏ có ít hơn 26 nhân viên cũng sẽ theo thời gian biểu đó, nhưng chậm hơn một năm. Các thành phố vẫn có thể qui định mức lương tối thiểu cao hơn mức tiểu bang, ví dụ như $11.50 tại San Diego, $13.00 tại San Francisco hay $12.00 tại Santa Monica.

Khiếu nại đơn kiện vi phạm mức lương tối thiểu (AB 2899) – Khi chủ nhân muốn khiếu nại phán quyết trả tiền bồi thường vì vi phạm luật lao động, chủ nhân phải đóng tiền thế chân tương đương với số tiền bị phán quyết bồi thường. Sau đó, nếu tòa án từ chối đơn khiếu nại thì số tiền thế chân đó sẽ được dùng để trả cho nhân viên thay vì nhân viên sẽ phải tiếp tục truy tìm chủ nhân để thi hành án lệ bồi thường tiền lương trả thiếu. Khi đóng tiền thế chân, hãng bán bảo hiểm thế chân vẫn buộc chủ nhân vẫn phải chủ nhân phải hoàn trả lại số tiền bồi thường nếu chủ nhân không trả tiền bồi thường cho nhân viên.

Kỳ thị trong mức lương trả nhân viên. Tiếp theo Đạo Luật Trả Lương Đồng Đều giữa nhân viên nam và nữ, Đạo Luật SB 1063 năm nay cấm chủ nhân không được trả lương khác biệt dựa trên yếu tố sắc dân, màu da hay chủng tộc. Một đạo luật khác, AB 1676, cũng cấm chủ nhân dựa vào yếu tố mức lương trước đây để tiếp tục trả lương thấp hơn cho nhân viên và gây ra sự khác biết dựa trên sắc dân, chủng tộc hay giới tính.

Đòi hỏi giấy tờ quá đáng liên quan đến tình trạng di trú (SB 1001). Cấm chủ nhân không được đòi hỏi thêm các giấy tờ nhằm chứng minh tình trạng di trú hay giấy phép được làm việc. Luật liên bang dựa trên mẫu đơn xác nhận tình trạng được phép làm việc, Mẫu I-9, qui định các giấy tờ được cứu xét. Do đó, theo luật mới, chủ nhân không được quyền đòi hỏi thêm những giấy tờ quá đáng hay không cần thiết để xác định tình trạng di trú hay giấy phép làm việc.

Nạn nhân bạo hành trong gia đình được nghĩ làm (AB 2337). Bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm 2017, cho phép các nhân viên là nạn nhân các vụ bạo hành trong gia đình được nghĩ làm để ra tòa, làm nhân nhân chứng hay chữa bệnh. Luật mới còn qui định các hãng xưởng phải niêm yết thông báo liệt kê các quyền lợi của nhân viên liên quan đến nạn nhân bạo hành trong gia đình.

Hồ sơ phạm pháp lúc còn niên thiếu (AB 1843) Ngăn cấm các chủ nhân không được điều tra hay đòi hỏi nhân viên phải cung cấp hồ sơ phạm pháp lúc còn là niên thiếu. Cho dầu có biết là nhân viên có những hồ sơ phạm pháp này, chủ nhân cũng không được quyền phân biệt đối xử dựa trên các yếu tố đó. Tuy nhiên, các cơ sở chăm sóc y tế vẫn có thể điều tra hay tìm hiểu về hồ sơ phạm pháp về các tội danh xâm phạm tình dục hay xì ke ma túy trong vòng 5 năm trở lại.

Hồ sơ phạm pháp đối với các tài xế lái xe loại taxi độc lập như Uber (AB 1289) Buộc các hãng xe taxi bán thời gian như Uber hay Lyft phải kiểm soát hồ sơ phạm pháp và không được thuê mướn những tài xế có thành tích phạm pháp như tấn công tình dục, lái xe say rượu, bạo hành trong gia đình, v..v..


Xử dụng điện thoại cầm tay (AB 1785) Ngăn cấm cầm giữ điện thoại cầm tay trong khi lái xe trừ khi điện thoại này được tạm thời gắn vào các dụng cụ cầm giữ trong xe, nhưng mà cũng chỉ được một hai cử động quẹt quẹt mà thôi. Các luật lệ trước đây cho phép xử dụng điện thoại mà không cần dùng tay (handfree) hay kỹ thuật Bluetooth vẫn còn hợp lệ. Luật mới nhằm bít những lỗ hỗng trong luật hiện nay khi người lái xe xử dụng điện thoại để gởi message (texting), nghe nhạc, đọc email hay FaceBook.

Ghế an toàn cho trẻ em dưới 2 tuổi (AB 53). Buộc các trẻ em dưới hai tuổi, dưới 40 pounds hay thấp hơn 40 inches phải được ngồi trong ghế an toàn, gắn vào băng ghế sau và quay mặt về phía sau. Điều luật này có thể gây khó khăn vì các em bé khi không thấy bố mẹ ngồi trong xe thì tỏ ra sợ sệt và khóc lóc. Các luật lệ khác buộc các trẻ em dưới 8 tuổi hay 80 pounds trọng lượng phải ngồi trong ghế an toàn trong băng ghế sau khi đi xe vẫn còn áp dụng.

Nộp bản báo cáo khi liên hệ đến tai nạn giao thông (SB 491). Nâng mức độ tiền thiệt hại phải nộp bản báo cáo theo mẫu SR-1 đến Sở Giao Thông Vận Tại (Department of Motor Vehicles – DMV) lên đến $1,000.00. Luật trước đây qui định rằng nếu có thiệt hại lên đến $750 thì phải nộp bản báo cáo đến Sở DMV.

Phòng vệ sinh không phân biệt giới tính (AB 1732). Bắt đầu từ 1 tháng 3 năm 2017, buộc phòng vệ sinh công cộng không được phân biệt giới tính, có nghĩa là ai cũng có thể xử dụng được mà không cần xác định giới tính. Đây là vấn đề đang gây tranh cãi trên toàn Hoa Kỳ, nhưng California đã đi tiên phong trong việc tạo sự bình đẳng cho mọi người có thể dùng phòng vệ sinh mà không phân biệt giới tính.

Phục phụ rượu trong các cơ sở dịch vụ làm đẹp (AB 1322). Các cơ sở làm đẹp như làm móng tay, cắt tóc, chăm sóc da có thể cho khách hàng uống rượu hay bia, miễn là phục vụ miễn phí và trước 10 giờ tối. Thông thường, dịch vụ phục vụ rượu bia này chỉ được cho phép tại những nơi có giấy phép bán rượu bia, hay ngồi trong xe limousine.

Tội danh tình dục. Đạo Luật AB 701 nới rộng định nghĩa của tội danh hiếp dâm (rape) bao gồm các tội danh tấn công tình dục (sexual assault). Đạo Luật AB 2888 buộc những người bị kết tội tấn công tình dục với những người đang ngất sỉu vì say rượu hay thuốc phải bị tù giam. Thêm vào đó, Đạo Luật SB 813 hủy bỏ giới hạn 10 năm thời gian để truy tố các tội danh tấn công tình dục. Theo đó, các tội danh này có thể bị truy tố hình sự bất cứ lúc nào và không còn có giới hạn thời hạn để truy tố nữa.

Tội danh bán dâm. Đạo Luật SB 1322 qui định rằng các thiếu niên dưới 18 tuổi bị bắt vì tội danh bán dâm không bị truy tố hình sự vì luật pháp coi họ như là nạn nhân hơn là phạm nhân. Thêm vào đó, Đạo Luật SB 1129 ngăn cấm án tù tối thiểu cho những người tái phạm tội bán dâm và cho phép quan toà nhiều uyển chuyển hơn trong việc kết án. Khuynh hướng mới của tiểu bang California đối với những người bán dâm là giúp đỡ, cố vấn hay bảo vệ để tạo cơ hội phục thiện hơn là bắt tống giam. Các thành phần mua dâm vẫn bị truy tố như thường, có nhiều khi còn bị nặng hơn như trường hơợp đối với các trẻ em dưới tuổi vị thành niên.

Luật Bầu Cử, AB 1436. Cho phép cử tri được ghi danh bầu cử ngay cho đến tận ngày bầu cử. Luật trước đây qui định hạn chót ghi danh bầu cử là 15 ngày trước ngày bầu cử. Đạo Luật AB 2466 còn cho phép những phạm nhân bị kết án tội đại hình nhưng thọ án ngoài nhà tù vẫn có thể tham gia bầu cử. Đạo Luật AB 1494 còn cho phép cử tri được tự mình chụp ảnh phiếu bầu đã điền sẵn của mình hay chính mình tại phòng phiếu và phổ biến trên các mạng lưới xã hội. Trước đây, có nhiều điều lệ ngăn cản việc này vì lo ngại vi phạm sự kín đáo của phiếu bầu hay xâm phạm quyền riêng tư của các cử tri khác trong phòng phiếu.

Cứu chó bị nhốt trong xe khi trời nóng (AB 797). Cho phép người qua đường khi thấy chó hay súc vật bị nhốt trong xe trong thời tiết nóng và có dấu hiệu có thể bị chết ngộp được quyền đập cửa xe để giải cứu súc vật này. Đạo luật này buộc người quyết định hành động này phải chứng minh không tìm được chủ nhân súc vật này, gọi cảnh sát trước khi hành động và chờ cho cảnh sát đến nơi.

Lái xe khi bị ảnh hưởng bởi rượu bia – SB 1046. Bắt đầu từ năm 2019, những người bị kết án tội lái xe khi bị ảnh hưởng bởi rượu bia sẽ bị buộc phải gắn máy đo hơi rượu trong xe để đo lượng rượu bia của tài xế trước khi lái xe. Hiện nay luật này đang được thí nghiệm tại các quận Sacramento, Los Angeles, Alameda và Tulare. Trong thời gian này, Đạo luật này cũng còn cho phép những người bị kết án tội lái xe khi bị ảnh hưởng bởi rượu bia có thể khỏi bị treo bằng lái nếu đồng ý gắn máy đo hơi rượu trong xe.

Kết Luận

Trên đây chỉ là một số điều luật trong số gần 1,000 điều luật mới được thông qua tại California. Mặc dầu không ai có thể biết hết các điều luật cũ, mới hay mới thông qua. Nhưng không biết luật cũng không phải là một tiêu chuẩn biện minh.

[Luật sư Nguyễn Quốc Lân hành nghề tại California hơn 25 năm và hiện có văn phòng tại Westminster, Quận Cam, số điện thoại (714) 891-1901.]

Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.