Hôm nay,  

Giấc Mơ Cải Cách Bị Đẩy Lui

23/03/201700:00:00(Xem: 8634)

Những mâu thuẫn tới hồi gay gắt của Kinh tế Chính trị học Donald Trump

Khi quý độc giả đọc bài này vào Thứ Năm 23, thị trường chứng khoán Hoa Kỳ có thể tuột giá nữa sau khi mất hơn một phần trăm trong ngày Thứ Ba 21, nếu Hạ viện bác bỏ dự luật cải tổ chế độ bảo dưỡng y tế do lãnh đạo đảng Cộng Hòa soạn thảo với sự ủng hộ của Chính quyền Donald Trump. Sau đó sẽ là những biến động đáng ngại cho kinh tế Hoa Kỳ.

Tiếp theo hai bài vào mỗi Thứ Năm, bài này tiếp tục nói về những mâu thuẫn trong chánh sách kinh tế chính trị của Tổng thống Donald Trump.

Hai chủ trương căn bản về kinh tế của Chính quyền Trump, là kế hoạch cải tổ thuế vụ và kể hoạch xây dựng hạ tầng, phải vượt qua cửa ải và đi sau việc giải tỏa chế độ bảo dưỡng y tế gọi là ObamaCare để biểu quyết một đạo luật thay thế. Nào ngờ, dự luật do lãnh đạo Cộng Hòa đưa ra hai tuần trước (American Health Care Act, AHCA) lại gặp sự chống đối từ phe bảo thủ và từ chủ trương tự do tuyệt đối (libertarian) trong đảng khiến Ban tham mưu của Tổng thống phải vận động các tiểu bang then chốt trong cuộc bầu cử năm tới thì mới hy vọng được Hạ viện thông qua. Cho tới nay, hơn hai chục Dân biểu Cộng Hòa vẫn không đồng ý nên có khi dự luật AHCA không hội đủ 216 phiếu để được đưa qua Thượng viện. Tại viện trên, đảng Cộng Hòa còn có đa số mỏng hơn (52/100) nên việc bác bỏ và thay thế đạo luật ObamaCare sẽ khó thành.

Lý do của sự ngoắt ngoéo là lãnh đạo Cộng Hòa tại Hạ viện biết trở ngại tại Thượng viện nên trình bày việc cải tổ - xóa bỏ - ObamaCare như một dự luật dung hợp thuế khóa (reconciliation) với viện trên hầu có thể thông qua với đa số tương đối là 51 phiếu thay vì siêu đa số là 60/100.

Nhưng mưu quá hóa độc!

Với đa số vừa có tại hai viện Quốc hội lẫn các Thống đốc Tiểu bang, đáng lẽ có thể trở lại dự luật dung hợp bị bác năm 2015, hay cứ để đạo luật ObamaCare dẫn tới khủng hoảng, hoặc chính thức đệ nạp dự luật cải cách để Thượng viện bác bỏ với lá phiếu Dân Chủ khiến đảng Dân Chủ phải lãnh trách nhiệm, lãnh đạo Cộng Hòa lại muốn làm cả hai, là thu hồi ObamaCare và đưa ra giải pháp thay thế. Kết quả là chẳng thỏa mãn được mọi người mọi phe - và lãnh họa.

Vì vậy, mối họa còn lớn hơn nữa là Chính quyền Trump chưa thể đề nghị kế hoạch cải cách thuế vụ, ít ra trong năm (5) tháng nữa, làm thị trường chứng khoán thất vọng và tuột giá. Đấy là lúc chúng ta nhìn lại chủ điểm của kế hoạch thuế khóa này, với một chuỗi mâu thuẫn khác.

Từ khi tranh cử đến ngày nhậm chức, ông Donald Trump cho biết tham vọng lớn lao của mình trong địa hạt thuế khóa (ngân sách). Ít nhất cũng triệt để như thời Chính quyền Ronald Reagan mà còn toàn diện hơn. Kế hoạch Donald Trump sẽ chi phối mọi sinh hoạt của Hoa Kỳ và các quốc gia đang buôn bán với Mỹ, tại Âu Châu, Á Châu, Phi Châu và Nam-Bắc Mỹ. Mục tiêu cải cách thuế vụ là tạo thêm việc làm cho dân Mỹ” như ưu tiên của mọi ưu tiên, nhưng bị giới hạn vì bội chi ngân sách quá lớn và gánh nợ quá nặng, nay đã mấp mé 20 ngàn tỷ đô la.

Báo chí thiên tả Hoa Kỳ chỉ nói rằng “Chính quyền Trump tính giảm thuế cho người giàu” có khi chẳng hiểu gì nên không thể giải thích gì thêm.

Chính quyền Trump muốn dùng công cụ thuế khóa giải quyết nạn “bất công trong mậu dịch”, là sự thiệt hại cho doanh nghiệp và công nhân Hoa Kỳ trong giao dịch ngoại thương nên chủ trương giảm thuế lợi tức và lợi nhuận doanh nghiệp, hạ lệ phí xuất cảng mà tăng thuế nhập nội. Vì khía cạnh ngoại thương đó, Kế hoạch Thuế khóa Donald Trump mới ảnh hưởng tới các nền kinh tế buôn bán với Hoa Kỳ và ngược lại, kinh tế và doanh nghiệp và nhiều tiểu bang Hoa Kỳ cũng bị phản ứng trả đũa của các nước chi phối.


Đã vậy - khía cạnh thứ hai của mâu thuẫn kinh tế chính trị học Donald Trump - Hạ viện Cộng Hòa và Chủ tịch Ủy ban Chuẩn chi Ngân sách là Dân biểu Kevin Bradly cũng đang soạn thảo một dự luật thuế vụ gọi là “A Better Way”, một ngả đường tốt hơn. Hai con đường ấy có khi chẳng song hành để tiến tới mục tiêu đồng quy ở cuối chân trời mà còn đụng nhau ở ngã tư. Đề nghị của Cộng Hòa có một khoản gọi là “Border Adjustmen Tax - BAT” - xin tạm dịch là “điều chỉnh mậu biên”, mậu dịch tại biên giới, tưởng như phù hợp với chủ trương cải cách thuế khóa của Chính quyền Trump để giải quyết nạn mậu dịch bất công, nhưng chưa hẳn như vậy. Nếu dung hòa được quan điểm giữa Hành pháp Donald Trump và Hạ viện Cộng Hòa thì nước Mỹ mới có một dự luật cải cách thuế vụ được biểu quyết trong năm nay.

Chuyện thứ ba, bất ngờ và nhức đầu không kém là vị trí đồng đô la.

Kinh tế Hoa Kỳ bị nhập siêu nặng vì mua nhiều hơn bán, là nguyên do làm Chính quyền Trump than phiền về tình trạng mậu dịch bất công. Nhưng thực tế kinh tế ngày nay là 93% nhập cảng của Hoa Kỳ và 40% các nghiệp vụ ngoại thương của thế giới được thanh toán bằng Mỹ kim. Và gần 10 ngàn tỷ ngoại trái (nợ ngoại quốc) của các nước nghèo cũng yết giá bằng Mỹ kim.

Hậu quả của nhập siêu và mậu dịch bất công là đồng bạc xanh của Mỹ là ngoại tệ dự trữ phổ biến nhất và Hoa Kỳ đạt nhập siêu tư bản trong cán cân vãng lai. Khi đòi giảm nhập siêu đế tái lập mậu dịch công bằng “fair trade”, Chính quyền Trump sẽ làm tăng hối suất đồng Mỹ kim so với các ngoại tệ khác, mà hối suất cao làm hàng Mỹ đắt hơn lại khó cạnh tranh hơn, tức là đi ngược mục tiêu của ông Trump.

Chuyện khó hiểu và chậm thấy cho báo chí là thời khoảng khá xa giữa việc điều chỉnh cán cân ngoại thương (cho hết nhập siêu) với hối suất của đồng bạc xanh: khoảng cách thời gian đó có thể là năm năm! Gieo gió xong, năm năm sau mới gặt bão thì mấy ai sợ? Nhưng nước nào mắc nợ bằng đô la đã có thể thấy quả báo nhãn tiền: chi phí trả nợ sẽ đắt hơn. Chính sách cải cách kinh tế của Chính quyền Trump có thể gây ra khủng hoảng tài chánh cho các nước đang phát triển – một mỹ từ của chữ “vẫn còn nghèo” – lẫn các nước Âu Châu hay…. Trung Cộng!

Nhưng ban tham mưu của ông Trump và lãnh đạo Cộng Hòa tại Hạ viện, từ Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan trở đi, có thể nào quan tâm và lo ngại về kịch bản đó không? Nhiều phần là không! Hãy nhìn đến trận đánh tuần này về ObamaCare hay AHCA thì ta thấy ra ưu tiên hàng ngày, thậm chí hàng giờ của họ, khi phải thuyết phục và đếm phiếu các đồng viện….

----

Lời cuối của bài nhức đầu này xin khỏi nói về nạn khủng bố tại thủ đô Anh Quốc mà giành cho độc giả!

Một tờ báo đứng đắn phải có phần tin tức và tin tức cần có sự khách quan trung thực, nôm na thấy sao thì nói vậy. Ngoài ra, tờ báo còn phải mời giới bình luận trình bày quan điểm của họ về các vấn đề thời sự và quan điểm ấy có khi thiên về bên này hay bên kia, để chính độc giả suy xét và chọn lựa. Đa số truyền thông dòng chính của Hoa Kỳ có khuynh hướng thiên tả nên họ khéo dùng bình luận mà làm như là tin tức khách quan. Chúng ta cố tránh tệ nạn ấy và cần các nhà bình luận nhìn sự thể từ nhiều giác độ khác nhau để phần nào thấy ra sự thật. Độc giả có quyền không đồng ý với bài bình luận nhưng đừng quên rằng sự thật không nằm bên trái hay bên phải, và có khi chỉ có giá trị nhất thời thôi. Nền dân chủ nó đòi hỏi nhiều thứ lắm!

Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.