Hôm nay,  

Một Buổi Chiều Nghet Thở

13/10/201812:57:23(Xem: 5309)
Thang Do

Thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến

 
(Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose. Bài này nêu lên nỗi quan ngại chung của tất cả các bậc phụ huynh đối với tệ nạn bạo lực súng tại trường học.)

.

Tôi còn nhớ rất rõ buổi chiều hôm ấy. Điện thoại cầm tay để trên bàn rẹt rẹt mấy tiếng to. Không phải là tiếng rung của ai đó gọi, mà cũng không phải tin nhắn bình thường. Tôi mở điện thoại, thấy một tin khẩn từ sở cảnh sát quận hạt: “trường Redwood đang bị phong tỏa – lockdown”. Suy nghĩ đầu tiên của tôi cho rằng chỉ là một báo động nhầm như vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Chừng một phút sau, điện thoại rẹt rẹt lần nữa: tin báo từ học khu, trường bị phong tỏa do tình nghi có người mang vũ khí vào trường. Con tôi đang có lớp nhạc sau giờ học ở đấy. Thông cáo yêu cầu phụ huynh không vào trường, mà chỉ đậu xe bên kia đường để chờ tin. Đang dự buổi họp, tôi đứng lên, đi ngang phía sau nguời chủ tọa để nói nhỏ tôi có việc gấp cần đi.

Trên xe, radio đang tường thuật về một tay súng xâm nhập vào trường học. Xướng ngôn viên không nói tên trường, nên tôi đinh ninh họ đang nói về trường của con tôi. Vợ tôi vừa gửi tin nhắn, tôi vừa lái vừa đọc vội: cô đã đến bãi đậu xe bên kia đường chờ. Vẫn theo dõi nghe đài, vài phút sau tôi biết là họ đang nói về một trường hợp khác bên tiểu bang South Carolina, mà nạn nhân là ba học sinh trung học và một giáo viên. Hung thủ là một học sinh khác, đã bắn cha chết ở nhà trước khi vào trường. Tôi nhẹ người, nhưng đồng thời thương cảm các nạn nhân radio đang tường thuật.

Ở trước trường, tôi thấy tình hình khá nghiêm trọng. Cảnh sát đã chặn đường để lùa xe sang trường đại học cộng đồng kế bên. Xe cảnh sát chớp đèn đậu khắp nơi, nhiều cảnh sát núp sau cửa xe đã mở, giương súng trường hướng về các tòa nhà của trường học, y như cảnh trong phim. Thấy thấp thoáng có cảnh sát đi dọc theo hành lang bên ngoài các lớp học.

Rất nhiều phụ huynh đã đậu xe và tụ tập dưới hàng cây dọc theo đường. Tôi hỏi vài người là tình hình thế nào. Họ trả lời chỉ nghe có người mang vũ khí vào trường, và cảnh sát nói là phải chờ thông cáo mới.

Lát sau, tôi bắt đầu an tâm hơn khi thấy cảnh sát đi lại tự do trong sân trường. Rồi một cảnh sát sang bên này đường, nói lớn lên: “đã giải tỏa, có thể sang trường đón con em”. Chúng tôi ùa sang, bên kia trẻ con cũng túa ra từ các ngôi nhà trong trường học. Vợ tôi ôm chầm lấy con khi gặp nó trong đám đông. Con liến thoắng kể cô giáo lấy bàn ghế chận ở cửa, học sinh và cô giáo trốn sau bàn của cô giáo và trong góc phòng. Hóa ra, ai đó trong trường thấy người lạ đi vào, mang theo một vật dài giống như súng trường. Vì đã có các vụ thảm sát trong trường học gần đây, họ lập tức báo cảnh sát.

Đây không phải là lần duy nhất chúng tôi hoảng sợ thế, và chắc chắn không phải lần cuối cùng. Chúng tôi may mắn; đó chỉ là một báo động sai. Nhưng phụ huynh của các nạn nhân bên North Carolina không may mắn như chúng tôi, và khi chở con về nhà, sự tang thương của họ ám ảnh tôi.

Sự kiện súng ống tràn lan trên đất Mỹ là một tệ nạn lớn. Không thể nào tưởng tượng rằng ở xứ sở văn minh này, phụ huynh thỉnh thoảng bị thót tim mỗi lần nghe tin về bạo động súng trên truyền hình hay truyền thanh.

Tại sao lại thế? Câu trả lời giản dị là NRA, Hội Súng Quốc Gia.

NRA là hội của những người sở hữu hay chơi súng, được thành lập ngót 150 năm nay. Trong thời gian đầu, sứ mạng của họ là giúp hội viên trao đổi tin tức và kiến thức về vũ khí, nhất là dạy cách sử dụng súng an toàn. Nhưng khoảng mấy thập niên nay, hội đã lớn mạnh hơn nhiều do đầu tư của các công ty sản xuất vũ khí, chẳng hạn như công ty Beretta, một công ty Ý nổi tiếng với nhiều loại vũ khí và đạn dược. Với số tiền ủng hộ rất lớn này, NRA góp vào quỹ tranh cử của các chính trị gia để “mua” họ, và qua đó, lũng đoạn hệ thống luật pháp của cả liên bang lẫn các tiểu bang. Một trong những “thành công” rực rỡ của họ là đã khiến Quốc Hội thông qua luật cấm chính phủ liên bang không được nghiên cứu về hậu quả của sự bạo động bằng súng. Hầu hết các chính trị gia nhận tiền của NRA thuộc về đảng Cộng Hòa, tuy trong đó cũng có một số chính trị gia Dân Chủ từ các tiểu bang bảo thủ (còn gọi là tiểu bang đỏ). Do nhận tiền, họ ra sức bảo vệ quyền lợi của các nhà sản xuất súng đạn. Hội NRA rất giỏi trong lãnh vực tuyên truyền. Các lập luận tưởng như vô lý, chẳng hạn như: “không phải súng giết người, mà là người giết người. Nếu cấm súng, hung thủ vẫn có thể giết người bằng phương tiện khác …”, nhưng lại được một phần không nhỏ của công chúng tin.

Ông Robert Mueller, công tố viên đặc biệt của chính phủ liên bang đang điều tra về quan hệ giữa Nga và ủy ban tranh cử của ông Trump, đã truy tố một số quan chức Nga trong việc họ ủng hộ tiền bạc cho NRA và qua đó lũng đoạn cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Quan hệ của họ và Nga thế nào, chúng ta chưa hoàn toàn hiểu, nhưng thành tích cản trở bất cứ nỗ lực kiểm soát súng đạn nào của hội NRA thì đã rất rõ ràng.

Một vài con số để thấy sự tràn lan súng đạn có hại thế nào cho nước Mỹ, nhất là khi so sánh với thế giới. Từ năm 1999 khi vụ thảm sát ở trường Columbine xảy ra, đã hơn 187.000 học sinh tại 193 trường tiểu và trung học đã phải chứng kiến cảnh bắn nhau ở trường học. Trong ba tháng đầu của năm 2018 đã có ba vụ bắn nhau tại trường, cao hơn số trung bình là 10 vụ một năm vào thời gian trước đây. Ít nhất 130 học sinh, giáo viên, nhân viên và phụ huynh đã bị giết, và 254 người bị thương tích. Xác suất một người ở Mỹ tử vong do súng cao gấp 10 lần các nước tiên tiến trên thế giới. Xác suất bị giết bằng súng cao gấp 25 lần 22 quốc gia có thu nhập đầu người cao nhất. Súng đạn giết chúng ta nhiều hơn là bảo vệ chúng ta là điều đã được chứng minh qua các thống kê. Nhưng hội NRA lập luận ngược lại, và tìm đủ cách để che dấu các dữ kiện về súng đạn để không đến với công chúng.

Chúng ta, các phụ huynh, các ông bà, bất cứ ai quan tâm đến trẻ em và đến sự đe dọa của súng đạn trên nước Mỹ, đều cần chú ý vào vấn đề này. Hãy đi bầu tháng 11 này và hãy bầu cho những ứng cử viên dám chống lại hội NRA. Chúng ta cần khôi phục lại một nước Mỹ an toàn cho con em.

Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.