Hôm nay,  

Hộp mắm kho

17/08/201915:35:00(Xem: 4729)

Hồ Thanh Nhã

 

                                  Hộp mắm kho

  

Nè cháu! Đừng hâm!

Con bé Loan le lưỡi mĩm cười

Rút vội hộp mắm kho

Khỏi Microwave bốc khói

Mùi mắm thơm lừng

Làm  tôi thấy đói

Con bé du học sinh vừa mới ra trường

Nhớ quê hương

Không tiền về nước

Đem mắm kho ăn lén

Trong giờ lunch

Cho đỡ nhớ giòng Ba lai nước đục

Nhớ mẹ nhớ em từ cuối chân trời

Hai chú cháu

Nhìn nhau thông cảm mĩm cười

Ăn xong tôi mỡ cửa bước ra ngoài

Bà Mỹ già xếp hàng chờ tới lượt

Đưa mắt hỏi tôi

Hình như có mùi gì khủng khiếp ?

Tôi mắc cở trả lời

Chắc mùi ống cống cạnh nhà bank

Rồi đi luôn không dám nói thêm gì

Vài phút sau

Cũng chẳng còn ai nhắc chi

Đến mùi mắm kho trong nhà bank nước Mỹ

Nhưng tôi nhớ hoài

Có lẽ đến nhiều năm

Mấy bữa sau

Phòng lunch cũng chỉ có hai người

Con bé lại mang vào

Hộp cá kèo kho tộ với rau răm

Lần nầy không dám hâm

Nhìn con bé ăn ngon lành

Với hộp cơm gạo nàng Hương bốc khói

Tôi nuốt nước miếng thèm thuồng

Thấy nó ăn hình như mình cũng đói

Ôi! Cái con bé nầy ăn chi mà cắt cớ

Toàn những món tầm thường

Hằng bữa quê hương

Tôi nhìn bữa lunch con bé

Cười mĩm hỏi đùa

Cháu có người yêu chưa ?

Con bé hai mươi ngước mắt ngây thơ

Chi vậy chú ?

Đi với người yêu mà ăn uống thế nầy

Lúc âu yếm làm sao hôn được ?

Con bé thẹn thùng

Nhìn sang hướng khác

Tôi chợt thấy một trời bát ngát quê hương

Mùa mưa Bến Tre

Nước ngập sau vườn

Con nước rông đợt Rằm

Tràn bờ đục nước phù sa rạch nhỏ

Mẹ nấu cơm chiều

Con hơ tay sưởi ấm

Bữa cơm chiều ôi sao mà ảm đạm

Chỉ có tô canh nghèo tép vụn nấu mồng tơi

Cũng có khi

Rau tập tàng mấy thứ

Hái vườn sau mà sao quá là ngon

Hơn hai mươi năm viễn xứ dép giày mòn

Nếm đủ món Tây-Tàu-Mễ-Thái

Cho đến bây giờ tôi mới thấy

Không đâu bằng

Cơm gạo mới thơm lừng

Ăn với tô nước mắm kho khô quẹt

Những chiều mưa gió

Chắc còn hơn mỹ vị nhà vua

Hai tiếng quê hương như điệu hò nức nở

Ngàn năm sau chưa chắc có người quên

  

                                 Hồ Thanh Nhã

  

            Mắm thái Châu Đốc
 

Nếu có dịp về Châu Đốc thăm thắng cảnh Núi Sam, chắc ai cũng nghe nhắc đến  món đặc sản của vùng sông nước Nam bộ : đó là món mắm thái Châu Đốc.Du khách khó lòng mà quên được món ăn nầy nếu được một lần nếm món mắm thái cùng thịt ba chỉ   luộc với bún tươi, rau thơm. Vị thơm của mắm cá lóc thái mỏng, vị béo của thịt ba chỉ, hương thơm của rau và vị nồng của gừng xắc nhuyển sẽ làm du khách nhớ hoài đến miền đất nầy.

 

Mắm thái là món ăn lâu đời và nó cũng là đặc sản của vùng Châu Đốc – An Giang.Tại đây mắm thái thương hiệu Bà giáo Khỏe là một thương hiệu đặc trưng và rất nhiều người chọn mua để thưởng thức hoặc làm quà tặng cho người thân. Những cọng đu đủ giòn giòn, thịt cá lóc tan trong miêng, ăn thêm vài cọng rau sống,cắn một miếng ớt nữa thì mới thấy nó ngon làm sao ?

Thành phần chính của mắm thái là thịt cá lóc thái mỏng, đu đủ vàng ươm và gia vị cần thiết như thính gạo rang. Đại loại như thế, nhưng không phải ai cũng làm nên một mẻ mắm ngon được. Phải có bí quyết và kinh nghiệm gia truyền.Mắm thái thường dùng chung với thịt ba chỉ, bánh tráng, bún tươi, rau sống, khế xắc lát mỏng, chuối chát và chấm với nước chấm mà bạn thích, thường là mắm nêm. Văn hóa ẩm thực của người Việt nhất là ở Nam Bộ thật là đa dạng mà người nước ngoài khó lòng bắt chước được.

Hương vị mắm thái Châu Đốc lan tỏa đến cả Âu Mỹ và cả Châu Úc nữa. Điều đó mang lại niềm tự hào cho người Châu Đốc . Trong ký ức của đồng bào hải ngoại thì hình ảnh làng mắm quê hương còn lưu lại nhiều chục năm sau trong lòng người xa xứ.Bài thơ” Hộp mắm kho” bên trên là một thí dụ.Một cô bé Teller làm trong nhà Bank of America của Mỹ nhớ mùi vị quê nhà dám đem mắm kho ăn lén trong giờ lunch. Thật là hết biết! Ở quê hương, món mắm Nam Bộ đã đi vào truyền khẩu dân gian như :

                               Liệu cơm gắp mắm.

Mục đích để nhắc nhở con cháu hãy liệu sức mình, đừng quá ôm đồm, tham lam quá mà thất vọng vì việc làm quá sức mình.Hoặc mô tả cảnh đôi vợ chồng già nhà quê, sau bao năm tháng thiếu thời vất vả, cơ cực, tối đến ngồi bên ánh đèn dầu leo lét, thì thầm tâm sự về kiếp nhân sinh :

                              Con cá làm nên con mắm

                             Vợ chồng già thương lắm mình ơi!

Ý tưởng mộc mạc trên, nghĩ  mà thâm thúy,cảm động làm sao ?

 

 

 

 



 

In Trang
Trang đầuTrang trước18192021222324Trang sauTrang cuối

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.

Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.

Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.

Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?

Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.

Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).

Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Trang đầuTrang trước18192021222324Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.