Hôm nay,  

Hộp mắm kho

17/08/201915:35:00(Xem: 4715)

Hồ Thanh Nhã

 

                                  Hộp mắm kho

  

Nè cháu! Đừng hâm!

Con bé Loan le lưỡi mĩm cười

Rút vội hộp mắm kho

Khỏi Microwave bốc khói

Mùi mắm thơm lừng

Làm  tôi thấy đói

Con bé du học sinh vừa mới ra trường

Nhớ quê hương

Không tiền về nước

Đem mắm kho ăn lén

Trong giờ lunch

Cho đỡ nhớ giòng Ba lai nước đục

Nhớ mẹ nhớ em từ cuối chân trời

Hai chú cháu

Nhìn nhau thông cảm mĩm cười

Ăn xong tôi mỡ cửa bước ra ngoài

Bà Mỹ già xếp hàng chờ tới lượt

Đưa mắt hỏi tôi

Hình như có mùi gì khủng khiếp ?

Tôi mắc cở trả lời

Chắc mùi ống cống cạnh nhà bank

Rồi đi luôn không dám nói thêm gì

Vài phút sau

Cũng chẳng còn ai nhắc chi

Đến mùi mắm kho trong nhà bank nước Mỹ

Nhưng tôi nhớ hoài

Có lẽ đến nhiều năm

Mấy bữa sau

Phòng lunch cũng chỉ có hai người

Con bé lại mang vào

Hộp cá kèo kho tộ với rau răm

Lần nầy không dám hâm

Nhìn con bé ăn ngon lành

Với hộp cơm gạo nàng Hương bốc khói

Tôi nuốt nước miếng thèm thuồng

Thấy nó ăn hình như mình cũng đói

Ôi! Cái con bé nầy ăn chi mà cắt cớ

Toàn những món tầm thường

Hằng bữa quê hương

Tôi nhìn bữa lunch con bé

Cười mĩm hỏi đùa

Cháu có người yêu chưa ?

Con bé hai mươi ngước mắt ngây thơ

Chi vậy chú ?

Đi với người yêu mà ăn uống thế nầy

Lúc âu yếm làm sao hôn được ?

Con bé thẹn thùng

Nhìn sang hướng khác

Tôi chợt thấy một trời bát ngát quê hương

Mùa mưa Bến Tre

Nước ngập sau vườn

Con nước rông đợt Rằm

Tràn bờ đục nước phù sa rạch nhỏ

Mẹ nấu cơm chiều

Con hơ tay sưởi ấm

Bữa cơm chiều ôi sao mà ảm đạm

Chỉ có tô canh nghèo tép vụn nấu mồng tơi

Cũng có khi

Rau tập tàng mấy thứ

Hái vườn sau mà sao quá là ngon

Hơn hai mươi năm viễn xứ dép giày mòn

Nếm đủ món Tây-Tàu-Mễ-Thái

Cho đến bây giờ tôi mới thấy

Không đâu bằng

Cơm gạo mới thơm lừng

Ăn với tô nước mắm kho khô quẹt

Những chiều mưa gió

Chắc còn hơn mỹ vị nhà vua

Hai tiếng quê hương như điệu hò nức nở

Ngàn năm sau chưa chắc có người quên

  

                                 Hồ Thanh Nhã

  

            Mắm thái Châu Đốc
 

Nếu có dịp về Châu Đốc thăm thắng cảnh Núi Sam, chắc ai cũng nghe nhắc đến  món đặc sản của vùng sông nước Nam bộ : đó là món mắm thái Châu Đốc.Du khách khó lòng mà quên được món ăn nầy nếu được một lần nếm món mắm thái cùng thịt ba chỉ   luộc với bún tươi, rau thơm. Vị thơm của mắm cá lóc thái mỏng, vị béo của thịt ba chỉ, hương thơm của rau và vị nồng của gừng xắc nhuyển sẽ làm du khách nhớ hoài đến miền đất nầy.

 

Mắm thái là món ăn lâu đời và nó cũng là đặc sản của vùng Châu Đốc – An Giang.Tại đây mắm thái thương hiệu Bà giáo Khỏe là một thương hiệu đặc trưng và rất nhiều người chọn mua để thưởng thức hoặc làm quà tặng cho người thân. Những cọng đu đủ giòn giòn, thịt cá lóc tan trong miêng, ăn thêm vài cọng rau sống,cắn một miếng ớt nữa thì mới thấy nó ngon làm sao ?

Thành phần chính của mắm thái là thịt cá lóc thái mỏng, đu đủ vàng ươm và gia vị cần thiết như thính gạo rang. Đại loại như thế, nhưng không phải ai cũng làm nên một mẻ mắm ngon được. Phải có bí quyết và kinh nghiệm gia truyền.Mắm thái thường dùng chung với thịt ba chỉ, bánh tráng, bún tươi, rau sống, khế xắc lát mỏng, chuối chát và chấm với nước chấm mà bạn thích, thường là mắm nêm. Văn hóa ẩm thực của người Việt nhất là ở Nam Bộ thật là đa dạng mà người nước ngoài khó lòng bắt chước được.

Hương vị mắm thái Châu Đốc lan tỏa đến cả Âu Mỹ và cả Châu Úc nữa. Điều đó mang lại niềm tự hào cho người Châu Đốc . Trong ký ức của đồng bào hải ngoại thì hình ảnh làng mắm quê hương còn lưu lại nhiều chục năm sau trong lòng người xa xứ.Bài thơ” Hộp mắm kho” bên trên là một thí dụ.Một cô bé Teller làm trong nhà Bank of America của Mỹ nhớ mùi vị quê nhà dám đem mắm kho ăn lén trong giờ lunch. Thật là hết biết! Ở quê hương, món mắm Nam Bộ đã đi vào truyền khẩu dân gian như :

                               Liệu cơm gắp mắm.

Mục đích để nhắc nhở con cháu hãy liệu sức mình, đừng quá ôm đồm, tham lam quá mà thất vọng vì việc làm quá sức mình.Hoặc mô tả cảnh đôi vợ chồng già nhà quê, sau bao năm tháng thiếu thời vất vả, cơ cực, tối đến ngồi bên ánh đèn dầu leo lét, thì thầm tâm sự về kiếp nhân sinh :

                              Con cá làm nên con mắm

                             Vợ chồng già thương lắm mình ơi!

Ý tưởng mộc mạc trên, nghĩ  mà thâm thúy,cảm động làm sao ?

 

 

 

 



 

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.