Hôm nay,  

Việt Nam: Sau 33 Năm Đổi Mới

21/09/201908:46:00(Xem: 7063)

VIỆT NAM: SAU 33 NĂM ĐỔI MỚI

                                                                                     
Đào Như


blank  

Những ai đă từng thao thức về tiền đồ tổ quốc, ở trong nước hay đang lưu vong ở hải ngoại, cũng phải đặt lại câu hỏi: Sau 33 năm Đổi Mới kể từ năm 1986 cho đến nay Viêt Nam về cơ chế lãnh đạo chính trị kinh tế đã làm nên được những gì?

Theo quá trình Đổi Mới từ năm 1986 đến nay, Viêt nam đã có nhiều tiến bộ đáng kể, nhờ dựa vào sửa đổi bộ mặt chế độ kinh tế tâp trung ngăn sông cấm chợ chuyển thành chế độ kinh tế thi trường định hướng XHCN và nhất là sau khi cải cách chế độ Nông nghiệp Tâp trung thành Nông nghiêp Tự do, Chinh phủ VN đã thành công rất ấn tượng trong công tác giúp người dân thoát đói giảm nghèo, có được thu nhập trung bình. Và VN đứng khựng lại, dậm chân tai chỗ, trong gần hơn 10 năm qua, trong lúc các nước đang phát triển khác đã vươt lên ở mức khá xa VN. Do đó VN có nguy cơ tụt hậu. 

   Mặc dầu từ năm 1986, thời kỳ Đổi Mới bắt đầu, Việt Nam có nhiều cải cách về Hiến Pháp với những qui đinh:

- Quyền Lập Pháp thuộc về Quốc Hội

- Quyền Hành pháp thuộc về Chính phủ

- Quyền Tư pháp thuộc về Tòa án

Nghĩa là các cơ quan quyền lực Nhà nước kiểm soát lẫn nhau. Đó là hệ chuẩn tốt. Nhưng thực tiễn trước và sau thời Đổi Mới, thể chế luôn vẫn là Đảng lãnh đạo. Một thể chế đã lỗi thời, xơ cứng, chỉ giúp cho đảng viên đảng cộng sản hay con em của họ tham nhũng, đục khoét công quỹ, gây nợ xấu ở Ngân Hàng Nhà Nước lên đến hàng trăm tỷ tỉ Mỹ kim. 

 

Tại Diễn Đàn Cải Cách Phát Triển Việt Nam-2019 (VRDF-2019) với chủ đề “Việt Nam: Khát vọng thịnh vượng-Ưu tiên hành động” khai mạc tai Hà Nội sáng ngày 19-9-2019. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, đã lên tiếng Tố cáo:“Viêt Nam như con nhộng mới lột xác một nửa, nửa Pháp quyền, nửa Xô viết…Con nhộng lột xác một nửa, có vẽ giống như chúng ta. Điều quan trong ta nên chọn một hệ chuẩn thôi và sắp xếp toàn bộ máy theo hệ chuẩn đó. Ta đã lột xác được một nửa thì nên lột xác tiếp, hơn là đắp lại lớp võ cũ…Tôi đề nghị hãy theo mô hình Nhà Nước Kiến Tao Phát Triển như mô hinh của các nước Nam Hàn, Nhât Bản, Đài Loan. Trung quốc cũng theo mô hình này và phát triển như vũ bão”. https://motthegioi.vn/thoi-su-c-66/phat-ngon-an-tuong-c-95/ts-nguyen-si-dung-viet-nam-nhu-con-nhong-moi-lot-xac-mot-nua-phap-quyen-nua-xo-viet-121595.html

 - Theo đúng nghĩa, “nửa Xô Viết” có nghĩa là Nhà nước lãnh đạo toàn diện từ Chuyên đến Hồng. Đó là phản nguyên tắc về Chuyên môn. Xin lấy một ví dụ: một đảng viên không có hiểu biết về ngân hàng lại làm Chủ tịch Ngân hàng, chắc chắn công tác điều hành sẽ kém hiệu năng không bằng môt chuyên viên về ngân hàng.

- Nhà Nước Kiến Tạo Phát Triển không phải Nhà nước làm thay dân mà là một nhà nước tạo khuôn khổ, thể chế và mọi điều kiện cần thiết để cho từng người dân có thể thực hiên được lý tưởng, công việc làm của mình để tao ra của cải vật chất, mưu cầu hạnh phúc. Sự thịnh vượng bền vững thật sự đến với đất nước chỉ khi nào hàng triệu người dân có đủ năng lực làm chủ cuộc sống và sáng tạo tương lai của họ ngày mỗi tốt đẹp hơn. Khác với chế độ Nhà Nước Quản Lý Toàn Diện, dưới chế độ Nhà Nước Kiến Tao Phat Triển, nền Độc lập, Tự do, Dân chủ và sự phồn vinh xã hội của một quốc gia phải được bắt đầu từ sự Độc lập, Tự do, Dân chủ, quyền sở hữu trí tuệ, của cải vật chất, từ mỗi cá nhân, từ mỗi mái nhà, từ mỗi căn hộ, gia đình…  http://www.diendantheky.net/2015/08/ao-nhu-tu-mo-hinh-nha-nuoc-quan-ly-toan.html

Phải nói rằng đề xuất về “Nhà nước kiến tạo phát triển” của TS. Nguyễn Sĩ Dũng phản ảnh đậm nét sau 33 năm Đổi Mới, ĐCSVN vẫn tiếp tục theo đuổi thể chế Chuyên Chinh Vô sản. Không mấy ai còn ngạc nhiên năm 2016, TBT ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng đã từng tuyên bố: chỉ cần dựa trên cương lĩnh Đảng để cai trị dân. Trong thục tế, trước và sau Đổi Mới, ĐCSVN đã xóa bỏ Quyền Lập Pháp của Quốc Hội và Quyền Tư Pháp của Tòa án.

 

Thật lý thú, cũng tại buổi lễ “Diễn Đàn Cải Cách Và Phát Triển Việt Nam-2019” hôm 19-9 vừa rồi, ông Cao Viết Sinh, nguyên Thứ trưởng bộ kế hoạch, đầu tư, cho rằng ”so với thông lệ quốc tế, vẫn còn một số vấn đề đặt ra cho Việt Nam…Chẳng hạn, thể chế Kinh tế Thị trường vẫn chưa đồng bộ, đầy đủ để bảo đảm thị trường vận hành thông suốt; chưa thật sự đáp ứng yêu cầu thúc đẩy nền Kinh tế Thị trường hiện đại và hội nhập; một số qui định trong hệ thống luật pháp, cơ chế về chính sách và quản lý, điều hành, còn chồng chéo, thiếu chặt chẽ; vấn đề sở hữu và quyền sở hữu tài sản, bảo đảm quyền tư do kinh doanh còn hạn chế; sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, thiếu chăt chẽ, làm giảm hiệu lực hiêu quả quản lý tập trung thống nhất của trung ương và tính năng động chịu trách nhiệm của địa phương…”      

 Từ đó ông Cao Viết Sinh đề xuất:”phải hoàn tất quá trình chuyển đổi Kinh tế Thi trường hiện đại; hội nhập theo thông lệ quốc tế. Tiếp tục xây dựng hoàn thiện các khung khổ thể chế, pháp luật theo hướng ổn định, cụ thể, minh bạch, thực thi nghiêm túc để phát triển đầy đủ và đồng bộ …Bảo đảm đầy đủ quyền tự do an toàn trong hoạt động kinh doanh; huy động phân bố, sử dụng hiêu quả các nguồn lực, theo nguyên tắc thị trường….”  

Nói toát ra, điều ông Sinh muốn nói là ông muốn vứt bỏ cái đuôi lụm thụm “định hướng XHCN”. Với cái đuôi đinh hướng XHCN, nghĩa là Đảng vẫn lãnh đạo chuyên chế, thì chắc chắn, VN không thể nào bảo đảm vấn đề sở hữu, và quyền sở hữu tài sản, không thể nào đảm bảo quyền tự do kinh doanh, an toàn trong hoạt động kinh doanh…Nghĩa là ông Cao Viết Sinh muốn hoàn thiên nền kinh tế thị trường hiện đại của VN để phù hơp vói Kinh Doanh Mới, Kinh Tế Số. Ông còn đòi hỏi Nhà nước phải xây dựng nhanh nền hành chánh kiến tạo phát triển và tập trung xây dưng nhà nước pháp quyền, tiếp tục mở rộng thực thi dân chủ, thực hiện đầy đủ các quyền con người, quyền công dân…

 

Sau khi lướt qua những đề xuất đầy tâm huyết của TS Nguyễn Sĩ Dũng và của ông Cao Viết Sinh (nguyên thứ trưởng Bộ Kế Hoach-Đầu tư) chúng ta mới nhận ra rằng tai sao, sau 33 năm Đổi Mới, VN vẫn đủng đỉnh đi sau nhân loại nhiều thập niên. Trong khi đó Trung Cộng trở nên một bá quyền trên Biển Đông, ngày càng hâm dọa nghiêm trọng nền độc lập và chủ quyền của Viêt Nam.

Những sự kiên trên đã thúc đẩy nhân dân Viêt Nam phải lựa chọn dứt khoát:

- phải phế bỏ thể chế XHCN để cứu nước.

- phải xây dựng thể chế Nhà nước kiến tạo phát triển mới hy vọng có được nền kinh tế phồn vinh bên vững

- phải hoàn thiện nền kinh tế thi trường hiện đại của Viêt Nam, bằng cách vứt bỏ “Định hướng XHCN”

Phải dứt khoát mà nói rằng, sau 33 năm Đổi Mới, ĐCSVN không kiến tạo được gì mới về cơ chế lãnh đao Chính tri, Kinh tế để đổi mới đất nước, để đưa dân tộc tiến lên cùng thời đại./.     

 

ĐÀO NHƯ

Chicago

Sept 20th 2019

 


 

Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.