3
-Bộ chú lỡ độ đường thiệt à…
-Thiệt mà thím. Chớ khi không tôi tới đây làm gì.
Người đàn bà lại cao giọng:
-Không được. Chú ở đâu tới, tôi không biết. Chú xin ngủ đậu, không được. Lỡ đêm có chuyện gì người ta xét nhà, tôi nói sao. Không được. Tôi thương chú, ai thương tôi. Thôi chú đi đi, cho tôi ăn cơm. Tôi đói bụng rồi.
–Tôi đi đâu"
-Đi đâu thây kệ chú chớ. Mắc mớ gì đến tôi.
Người đàn ông chậm chạp đứng lên nhưng chưa bước đi. Người đàn bà tự động lùi lại một bước thủ thế. Người đàn ông nài nỉ:
-Tôi đi đâu" Thím nghĩ coi…
-Tôi không biết. Mấy người rắc rối lắm. Tôi không kêu lính trên đồn là may phước lắm.
Người đàn ông ngập ngừng bước ra khỏi quán. Dãy phố và con lộ im như tờ, chỉ nghe tiếng ve rộn xa và tiếng côn trùng khởi trổi lẻ tẻ ở bãi cỏ. Người đàn bà khép cửa quán nhưng vẫn còn ló đầu dòm theo người lạ. Người đàn ông đi trở ngược dãy phố. Trong tiệm chạp-phô, gia đình đang ăn cơm trên bộ ngựa ở ngoài. Người đàn bà vấn khăn đang bới cơm không ngó thấy bên ngoài. Người lạ mặt đứng lại trước tiệm sửa xe. Người thợ đã tắm rửa, thay đồ, ngồi trên ghế ngay trong cửa ôm cây đàn ghi-ta đang khẩy. Người đàn ông đứng lại, rồi tiến tới bên cửa:
-Chào anh.
Người thợ ngừng tay khẩy, ngó lên hỏi:
-Gì anh"
Người đàn ông đứng trân một hồi rồi mới nói:
-Anh Hai làm ơn chỉ giùm tôi có chỗ nào ngủ đậu một tối, tôi lỡ đuờng hết xe về.
Người thợ cười riễu, gác cẳng lên thềm cửa;
-Chỗ ngủ đậu. Anh tới đầu quán hỏi coi…
-Tôi hỏi rồi. Họ không chịu.
-Vậy tôi cũng chịu.
Người thợ lại tiếp tục khẩy đàn và cười một mình. Người đàn ông vẫn đứng im tại chỗ:
-Anh Hai cho tôi ngủ đậu. Dưới đất cũng được. Mơi tôi đón xe về sớm.
-Cha này rỡn hoài ta. Tôi đâu quen biết anh.
-Anh cho tôi ngủ đậu một tối thôi.
-Bộ anh cho là tôi khùng hả. Cha này kỳ quá…
Người đàn ông quay mặt về phía rừng cao-su trong ấy bóng tối đẫ đầy. Ngoài rừng trời chạng vạng nhá nhem. Người đàn ông đi tới bên lề đường. Một vài tiếng đại bác nổ ầm ở xa. Hắn đi vài bước về hướng nhà việc rồi bỗng quay bước. Trong tiệm xe máy tiếng đàn dạo đến khúc mùi mẫn. Hắn đến trước căn nhà có đặt lu nuớc ở ngoài và dừng lại. Nhà cửa đóng kín không thấy ánh sáng. Hắn gõ nhẹ lên cánh cửa rồi nghe ngóng. Có cả mấy phút không có tiếng trả lời. Trong nhà tiếng niệm Phật rất nhỏ. Hắn đứng đợi nghe tiếng mõ đều đều thỉnh thoảng đệm tiếng chuông. Trời cứ tối dần. Một hồi hắn lại gõ cửa và sau tiếng ho là tiếng hỏi nhỏ:
-Ai đó"
Người đàn ông không đáp. Hắn lại gõ cửa. Trong nhà lại có tiếng hỏi: Ai đó" Tiếng động trên cửa và một lỗ hổng tròn được kéo ra ngang tầm ngực người đàn ông:
-Ai ở ngoài đó"
Người đàn ông cúi nghiêng xuống ngang mặt với lỗ hổng:
-Tôi lỡ độ đường.
-Chú kiếm ai"
-Dạ không, thưa bác con kiếm chỗ ngủ tối nay. Bác cho con ngủ nhờ.
Bên trong im lặng khá lâu, tiếng thì thào rồi nghe giọng già run rẩy:
-Thôi chú ơi, tôi tu hành chú đừng phá tôi.
-Thưa bác, thiệt tình con lỡ độ đường. Con đi kiếm thằng em mần trong đồn điền cao-su lại lên lộn xe. Giờ không có xe về. Bác cho con ngủ đậu một tối. Mơi con đón xe về sớm.
-Thôi mà chú, chú kiếm nơi khác. Tôi tu hành mà.
-Không đâu họ chịu cả. Bác làm phước thương con.
-Tôi biết chú nói thật. Nhưng chú thương chúng tôi. Chúng tôi không làm hại ai cả. Chú cảm phiền. Trong nhà chỉ có mấy bà cháu không có đàn ông. Lỡ ra tội nghiệp chú ơi…
-Thưa bác con thiệt tình. Con không gạt. Con đi kiếm người em.
Bỗng trong nhà có tiếng thiếu nữ ngắt ngang:
-Bà tôi nói thiệt mà. Khi không tới đòi ngủ đậu. Ai mà tin được. Tụi tôi la là lính trên đồn nghe thấy xuống tới.
-Tôi thiệt tình mà cô Hai.
-Thiệt hay không thiệt cũng không ai chứa người lạ trong nhà.
Một tiếng nổ ầm rung chuyển đất. Lỗ hổng đóng xập lại và tiếng chân chạy trong các nhà, Mọi cửa đều đóng vội. Những tiếng nổ tiếp theo còn cách xa. Người đàn ông dáo dác ngó ra đường. Trên trời phía rừng cao-su trái hỏa pháo bắn vọt lên lơ lửng vài phút rồi tắt. Tiếp theo một trái hoả pháo khác. Người đàn ông đứng ôm bọc giấy bên lu nước.
Thanh Tâm Tuyền
NQT sao lục
tanvien.net
-Bộ chú lỡ độ đường thiệt à…
-Thiệt mà thím. Chớ khi không tôi tới đây làm gì.
Người đàn bà lại cao giọng:
-Không được. Chú ở đâu tới, tôi không biết. Chú xin ngủ đậu, không được. Lỡ đêm có chuyện gì người ta xét nhà, tôi nói sao. Không được. Tôi thương chú, ai thương tôi. Thôi chú đi đi, cho tôi ăn cơm. Tôi đói bụng rồi.
–Tôi đi đâu"
-Đi đâu thây kệ chú chớ. Mắc mớ gì đến tôi.
Người đàn ông chậm chạp đứng lên nhưng chưa bước đi. Người đàn bà tự động lùi lại một bước thủ thế. Người đàn ông nài nỉ:
-Tôi đi đâu" Thím nghĩ coi…
-Tôi không biết. Mấy người rắc rối lắm. Tôi không kêu lính trên đồn là may phước lắm.
Người đàn ông ngập ngừng bước ra khỏi quán. Dãy phố và con lộ im như tờ, chỉ nghe tiếng ve rộn xa và tiếng côn trùng khởi trổi lẻ tẻ ở bãi cỏ. Người đàn bà khép cửa quán nhưng vẫn còn ló đầu dòm theo người lạ. Người đàn ông đi trở ngược dãy phố. Trong tiệm chạp-phô, gia đình đang ăn cơm trên bộ ngựa ở ngoài. Người đàn bà vấn khăn đang bới cơm không ngó thấy bên ngoài. Người lạ mặt đứng lại trước tiệm sửa xe. Người thợ đã tắm rửa, thay đồ, ngồi trên ghế ngay trong cửa ôm cây đàn ghi-ta đang khẩy. Người đàn ông đứng lại, rồi tiến tới bên cửa:
-Chào anh.
Người thợ ngừng tay khẩy, ngó lên hỏi:
-Gì anh"
Người đàn ông đứng trân một hồi rồi mới nói:
-Anh Hai làm ơn chỉ giùm tôi có chỗ nào ngủ đậu một tối, tôi lỡ đuờng hết xe về.
Người thợ cười riễu, gác cẳng lên thềm cửa;
-Chỗ ngủ đậu. Anh tới đầu quán hỏi coi…
-Tôi hỏi rồi. Họ không chịu.
-Vậy tôi cũng chịu.
Người thợ lại tiếp tục khẩy đàn và cười một mình. Người đàn ông vẫn đứng im tại chỗ:
-Anh Hai cho tôi ngủ đậu. Dưới đất cũng được. Mơi tôi đón xe về sớm.
-Cha này rỡn hoài ta. Tôi đâu quen biết anh.
-Anh cho tôi ngủ đậu một tối thôi.
-Bộ anh cho là tôi khùng hả. Cha này kỳ quá…
Người đàn ông quay mặt về phía rừng cao-su trong ấy bóng tối đẫ đầy. Ngoài rừng trời chạng vạng nhá nhem. Người đàn ông đi tới bên lề đường. Một vài tiếng đại bác nổ ầm ở xa. Hắn đi vài bước về hướng nhà việc rồi bỗng quay bước. Trong tiệm xe máy tiếng đàn dạo đến khúc mùi mẫn. Hắn đến trước căn nhà có đặt lu nuớc ở ngoài và dừng lại. Nhà cửa đóng kín không thấy ánh sáng. Hắn gõ nhẹ lên cánh cửa rồi nghe ngóng. Có cả mấy phút không có tiếng trả lời. Trong nhà tiếng niệm Phật rất nhỏ. Hắn đứng đợi nghe tiếng mõ đều đều thỉnh thoảng đệm tiếng chuông. Trời cứ tối dần. Một hồi hắn lại gõ cửa và sau tiếng ho là tiếng hỏi nhỏ:
-Ai đó"
Người đàn ông không đáp. Hắn lại gõ cửa. Trong nhà lại có tiếng hỏi: Ai đó" Tiếng động trên cửa và một lỗ hổng tròn được kéo ra ngang tầm ngực người đàn ông:
-Ai ở ngoài đó"
Người đàn ông cúi nghiêng xuống ngang mặt với lỗ hổng:
-Tôi lỡ độ đường.
-Chú kiếm ai"
-Dạ không, thưa bác con kiếm chỗ ngủ tối nay. Bác cho con ngủ nhờ.
Bên trong im lặng khá lâu, tiếng thì thào rồi nghe giọng già run rẩy:
-Thôi chú ơi, tôi tu hành chú đừng phá tôi.
-Thưa bác, thiệt tình con lỡ độ đường. Con đi kiếm thằng em mần trong đồn điền cao-su lại lên lộn xe. Giờ không có xe về. Bác cho con ngủ đậu một tối. Mơi con đón xe về sớm.
-Thôi mà chú, chú kiếm nơi khác. Tôi tu hành mà.
-Không đâu họ chịu cả. Bác làm phước thương con.
-Tôi biết chú nói thật. Nhưng chú thương chúng tôi. Chúng tôi không làm hại ai cả. Chú cảm phiền. Trong nhà chỉ có mấy bà cháu không có đàn ông. Lỡ ra tội nghiệp chú ơi…
-Thưa bác con thiệt tình. Con không gạt. Con đi kiếm người em.
Bỗng trong nhà có tiếng thiếu nữ ngắt ngang:
-Bà tôi nói thiệt mà. Khi không tới đòi ngủ đậu. Ai mà tin được. Tụi tôi la là lính trên đồn nghe thấy xuống tới.
-Tôi thiệt tình mà cô Hai.
-Thiệt hay không thiệt cũng không ai chứa người lạ trong nhà.
Một tiếng nổ ầm rung chuyển đất. Lỗ hổng đóng xập lại và tiếng chân chạy trong các nhà, Mọi cửa đều đóng vội. Những tiếng nổ tiếp theo còn cách xa. Người đàn ông dáo dác ngó ra đường. Trên trời phía rừng cao-su trái hỏa pháo bắn vọt lên lơ lửng vài phút rồi tắt. Tiếp theo một trái hoả pháo khác. Người đàn ông đứng ôm bọc giấy bên lu nước.
Thanh Tâm Tuyền
NQT sao lục
tanvien.net
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình