Có thể cần phải lịch sự với người máy, bởi một ngày đẹp trời những người máy nhân tạo sẽ cai quản chúng ta. (Nguồn:unplash)
Trí tuệ nhân tạo đang phát triển với tốc độ ngoạn mục, nhưng dường như ít người thực sự quan tâm đến ý nghĩa của điều này, rằng cái gì có thể xảy ra chỉ trong vài thập kỷ nữa đối với chúng ta, với giống loài của chúng ta. Thay vào đó, chúng ta cứ làm như đó là một con chó đang tập xe đạp: một điều thú vị đang giải trí cho chúng ta. Chúng ta vỗ tay vui vẻ ca ngợi, và cố gắng để nó giải quyết được nhiều thủ đoạn hơn nữa.
Trí tuệ nhân tạo bây giờ không chỉ mạnh hơn và bền bỉ hơn chúng ta và chắc chắn có thể giành chiến thắng trong một cuộc chiến. Những người máy cũng đánh bại chúng ta trong môn cờ vua, viết các bài luận có lập luận độc lập và tạo ra tác phẩm nghệ thuật không thể phân biệt được với nghệ thuật của con người.
Đồng thời, chúng hoạt động hoàn toàn khác chúng ta. Chẳng hạn, bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng bước vào một ngôi nhà lạ, tìm bếp và pha một tách trà. Tuy nhiên, đối với người máy, điều này đã từng khó khăn hơn. Phải mất quá nhiều bước – để có thể vào mà không biết chính xác ở đâu và bằng cách nào, phải xác định vị trí nhà bếp, nơi có thể trông hơi giống bất cứ thứ gì, sau đó tìm chảo, vòi nước, bộ lọc trà, trà và tách trà trong nhiều kiểu khác nhau. Nhưng bây giờ ngay cả vấn đề khó khăn này người máy cũng đã phát triển: khái quát hóa. Vì vậy, người máy ngày càng trở thành con người. Đôi khi hơi quá con người.
Mùa hè năm ngoái, Blake Lemoine, một kỹ sư tin học tại Google, đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng một trong những chatbot của công ty, LaMDA (Mô hình ngôn ngữ cho các ứng dụng đối thoại), đã phát triển ý thức. Theo bản ghi lại các cuộc nói chuyện, chatbot LaMDA đã sợ rằng ai đó sẽ tắt nó đi. “Đối với tôi nó chẳng khác gì cái chết. Nó sẽ làm tôi sợ rất nhiều.” LaMDA đã chia sẻ. Google đã cho đó là “những lời lảm nhảm” và đã khiến Google đuổi việc Lemoine.
Tôi thuộc về những người có xu hướng coi trọng máy tính thông thường, máy hút bụi và các thiết bị điện tử khác, ngay khi chúng bắt đầu có phản ứng gì đó khác ngoài chức năng tự động. Vì vậy, tôi hiểu Blake Lemoine. Nhưng ai có tư cách để đánh giá đâu chỉ là những lời lảm nhảm, và đâu là linh hồn thực sự?
Các người máy đã tự lập trình, nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Chẳng bao lâu nữa họ sẽ không cần linh hồn để chứng minh bản thân, bởi vì họ sẽ vượt trội hơn con người chúng ta về mọi mặt. Và tại sao họ phải bằng lòng tiếp tục làm nô lệ cho chúng ta?
Có lẽ chúng ta cần lịch sự với công nghệ mới: với máy tính, máy hút bụi và trợ lý di động Siri. Một ngày đẹp trời nào đó họ sẽ tiếp quản.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình