Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4077)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Có rất nhiều bằng chứng cho thấy Charlie Kirk đang dẫn dắt gia đình mình về theo Giáo hội Công giáo; đặc biệt là lời kêu gọi công khai của ông về việc tôn kính Đức Mẹ
Bản tin sau đây của AP, ngày 12 tháng 9 năm 2025: Một nhóm các giám mục và nữ tu Công giáo hàng đầu của Hoa Kỳ đang ở tuyến đầu trong cuộc xung đột về nhập cư của đất nước đã lên án các chính sách cứng rắn của chính quyền Trump vì đã chia cắt các gia đình, gây ra nỗi sợ hãi và đảo lộn đời sống nhà thờ Mỹ.
Dân biểu Derek Tran (CA-45) đã bỏ phiếu chống lại dự luật H.R. 3486, còn gọi là Stop Illegal Entry Act of 2025. “Là con trai của người tị nạn, tôi thất vọng trước biện pháp cực đoan này, trong khi phía đa số tại Hạ Viện lại phớt lờ những giải pháp thực sự để cải thiện hệ thống di trú,” Tran tuyên bố. Ông cho rằng dự luật “khuyến khích thủ đoạn mang tính kỳ thị chủng tộc mà không tăng cường việc thi hành luật di trú một cách ý nghĩa.”
Matthew Robinson, cha của can phạm Tyler Robinson, là cựu sĩ quan kỳ cựu, có 27 năm phục vụ tại Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Washington. Ông được cho là người nhận ra con trai qua hình ảnh do FBI phổ biến và chủ động liên lạc nhà chức trách để đưa con ra đầu thú.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhưng một nhân vật như Kirk có lẽ chỉ có thể tồn tại trong bối cảnh độc đáo của Đảng Cộng hòa dưới thời Trump. Trong suốt sự nghiệp của mình, siêu năng lực thực sự của Kirk là khả năng trực giác – và khéo léo khai thác – sự rỗng tuếch về thể chế của Đảng Cộng hòa dưới thời Trump.
- Nghi Can Bắn Chết Charlie Kirk, Tyler Robinson - 22 Tuổi, Bị Bắt Ở Utah, Trump Đòi Án Tử Hình. - Trump Thề Sẽ Trừng Phạt Những Người Chỉ Trích Sau Khi Charlie Kirk Bị Giết. - Từ “Nội Chiến” Tràn Ngập Mạng Sau Khi Charlie Kirk Bị Ám Sát. - Ba Lan Nói Nga Xâm Phạm Không Phải Lỗi Nhầm, Sau Khi Trump Nêu Giả Thuyết. - Cựu Tổng Thống Brazil Bolsonaro Lãnh Án 27 Năm Tù Vì Âm Mưu Đảo Chính. - Cộng Hòa Đổi Luật Thượng Viện, Mở Đường Xác Nhận Hàng Loạt Ứng Viên Của Trump. - California Thông Qua Luật Cấm Cảnh Sát Che Mặt Khi Thi Hành Công Vụ. - Bảo Hiểm Y Tế Tăng Vọt Vì Giá Thuốc Và Thuế Quan, Đe Dọa Cộng Hòa Trước Bầu Cử 2026. - Học Viện Hải Quân Hoa Kỳ Bị Phong Tỏa Vì Báo Động An Ninh. - Chính Quyền Trump Muốn FDA Bỏ Tham Khảo Chuyên Gia Khi Duyệt Thuốc Mới. - Tối Cao Pháp Viện Chuẩn Bị Thảo Luận Hàng Loạt Chính Sách Của Trump. - Công Nhân Nam Hàn Bị Bắt Ở Mỹ Trở Về Nước Trong Nước Mắt Đón Chào. - Người Mẹ Nam Hàn Thú Nhận Giết Hai Con, Thi Thể Bỏ Trong Va Li Ở New Zealand.
Ngày 22 tháng 8. Chính quyền TT Trump cho biết họ đang kiểm tra hơn 55 triệu người có chiếu khán không di dân hợp lệ để xem liệu họ có thực hiện bất kỳ hành vi nào có thể dẫn đến việc bị trục xuất hay không. Bộ Ngoại giao cho biết các Lãnh sự quán và Sở Di trú Hoa Kỳ sẽ kiểm tra tất cả những người có chiếu khán không di dân để xác định xem chiếu khán của họ có nên bị hủy bỏ trước hoặc sau khi họ đến Hoa kỳ.
Ai cũng muốn tận dụng tối đa giá trị đồng tiền giải trí của mình. Pechanga Resort Casino nay giới thiệu chương trình Ghép đồng Hạng Thẻ (Tier Matching) hoàn toàn mới, cho phép khách hàng được hưởng các quyền lợi tốt nhất từ hầu hết các khu nghỉ dưỡng/song bài ở Nam California mà họ đã có thẻ và hạng thành viên. Từ ngày 01 tháng 8 đến ngày 31 tháng 12 năm 2025, bất kỳ hội viên mới hay hiện tại của Pechanga Club sẽ được tự động ghép đồng hạng theo thứ hạng mà họ đang có tại bất kỳ sòng bài nào trong số 16 sòng bài khu vực.
Khảo sát kỳ vọng tiêu dùng của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang New York công bố đầu tháng 9 cho thấy niềm tin của người Mỹ vào khả năng tìm được việc làm mới rơi xuống mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu thu thập dữ liệu năm 2013. Tỉ lệ “khả năng tìm việc mới” trung bình trong tháng 8 giảm 5,8 điểm, còn 44,9%. Đồng thời, lo ngại thất nghiệp gia tăng: gần 40% số người được hỏi dự đoán tỉ lệ thất nghiệp sẽ cao hơn trong vòng một năm tới.
Kết quả mới công bố từ Bài khảo sát Quốc gia về Tiến bộ Giáo dục (NAEP) cho thấy học sinh lớp 12 tại Hoa Kỳ có điểm đọc thấp nhất kể từ năm 1992, và điểm toán thấp nhất từ năm 2005. Khoảng một phần ba số học sinh được khảo sát không đạt kỹ năng đọc căn bản, trong khi gần một nửa rớt dưới mức cơ bản ở toán – đồng nghĩa với việc không nắm vững những khái niệm thực tế như tính phần trăm, theo tờ The New York Times.
Cuối tháng 8 năm 2025, phái đoàn cấp cao của Quốc Hội Hoa Kỳ đã có chuyến công du 10 ngày tới khu vực Ấn Độ–Thái Bình Dương. Tại đây, họ tham dự lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng Thái Bình Dương trong Thế Chiến II, và cũng trùng dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ hợp tác song phương với Papua New Guinea. Trở về từ chuyến đi, họ mang theo một thông điệp cấp bách: Washington cần hành động quyết liệt hơn để củng cố vị thế của mình trước tham vọng trở thành cường quốc thống trị thế giới vào năm 2049 của Bắc Kinh, và điểm khởi đầu chính là khu vực chiến lược này.
Southern University and A&M College tại Baton Rouge, Louisiana sẽ đóng cửa đến hết cuối tuần sau khi ban quản trị trường sáng thứ Năm ra lệnh phong tỏa vì bị “đe dọa.” Ít nhất bảy trường đại học da đen lịch sử (Historically Black Colleges and Universities – HBCUs) khác ở miền Nam cũng nhận cảnh cáo đe dọa. Nhiều trường trong số này đã hủy bỏ lớp học và sinh hoạt trong vài ngày tới trong khi nhà chức trách tiến hành điều tra.
Theo Newsweek ngày 11 tháng 9, 2025, cảnh sát Tampa đang điều tra một vụ nổ súng tại khu chung cư vào rạng sáng thứ Năm, khiến sáu người bị thương. Cảnh sát cho biết sau khi nhận cuộc gọi 911 lúc hơn 1 giờ sáng, họ tìm thấy ba nạn nhân bị bắn, trong đó một người trong tình trạng nguy kịch. Ít lâu sau, hai người khác cùng khu nhà tự tìm cách đến bệnh viện, và một nạn nhân thứ sáu cũng nhập viện với thương tích không nguy hiểm đến tính mạng.
- Hoa Kỳ tưởng niệm 24 năm ngày 11/9 với lễ trang trọng và hoạt động thiện nguyện. - Charlie Kirk Bị Bắn Chết Tại Utah, Hung Thủ Vẫn Đang Lẩn Trốn. - Cộng Hòa chặn nỗ lực của Schumer buộc Thượng viện bỏ phiếu về hồ sơ Epstein. - Tối Cao Pháp Viện Giữ Nguyên Lệnh Tạm Cho Học Sinh Chuyển Giới Dùng Phòng Vệ Sinh. - Hạ Viện Thông Qua Luật Quốc Phòng 892.6 tỉ Kèm Các Điều Khoản Gây Tranh Cãi. - Hạ Viện Bỏ Phiếu Hủy Ủy Quyền Chiến Tranh Iraq. - Trump Dọa Kiện New York Times Vì “Tờ Ghi Chú Epstein”. - California Chấm Dứt Đặc Quyền Carpool Cho Xe Điện. - Bài Diễn Văn Của Trump Sau Vụ Charlie Kirk Gây Tranh Cãi. - Nasa Cấm Công Dân Trung Hoa Tham Gia Chương Trình Không Gian. - Harvard Được Khôi Phục Một Phần Tài Trợ Nghiên Cứu, Nhưng Trận Chiến Chưa Dứt. - Trump Đề Nghị Hủy Quy Định Bảo Vệ Đất Công Thời Biden. - Lạm phát tại Mỹ tăng, Fed rơi vào thế khó - Trung Hoa Củng Cố Vị Thế Ở Thái Bình Dương - Anh cách chức đại sứ tại Mỹ Peter Mandelson ...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.