Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4059)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Tổng thống Donald Trump luôn mạng mẽ khẳng định “tôi không bao giờ vẽ tranh, tôi không thích vẽ tranh” và “lá thư mừng sinh nhật đó là ‘hoax’”. Thậm chí, Trump đã đệ đơn kiện tờ The Wall Street Journal đòi bồi thường $10 tỷ đô la để có bài báo về bức thư bị cáo buộc này. Sáng nay Thứ Hai 8/9, các thành viên Đảng Dân Chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện đã công bố bức thư đầy hình ảnh “gợi cảm" gửi Jeffrey Epstein, có chữ ký của Donald Trump trên đó.
Giữa năm 2024, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giao SJC 10 tấn vàng nguyên liệu để gia công, sản xuất vàng miếng. Song với mục đích chiếm đoạt tài sản thuộc trách nhiệm quản lý, bà Hằng đã chỉ đạo các cấp dưới lập tờ trình khống để nâng định mức hao hụt trong gia công vàng miếng.
Trong nhiều thập niên, Doug Wilson là một mục sư tương đối vô danh ở Idaho, bị đẩy ra lề của chủ nghĩa Tin Lành Phúc Âm vì những giáo lý cực đoan của ông. Giờ đây, ông là một tiếng nói có ảnh hưởng trong cánh hữu Cơ đốc giáo. Sự thay đổi về tầm ảnh hưởng đó đã rõ ràng trong tuần qua khi ông đi một vòng ăn mừng chiến thắng qua thủ đô Washington, chia sẻ sân khấu với các quan chức chính quyền Trump
Chính phủ của Thủ tướng François Bayrou, mới nhậm chức chưa đầy chín tháng, đã sụp đổ hôm thứ Hai sau cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm với kết quả 364 chống và 194 thuận tại Hạ viện, tờ New York Times đưa tin. Đây là lần thứ tư trong vòng 20 tháng nước Pháp thay thủ tướng, cho thấy tình trạng bất ổn chính trị thường trực trong khi quốc gia phải đối diện gánh nặng tài chính chồng chất. Bayrou kêu gọi tiết kiệm 51 tỉ Mỹ kim mỗi năm để đối phó nợ công, cảnh báo “sự thống trị của chủ nợ cũng dẫn đến mất tự do,” nhưng đề nghị thắt lưng buộc bụng bị cả cực hữu lẫn cánh tả bác bỏ. Chính phủ của Thủ tướng François Bayrou, mới nhậm chức chưa đầy chín tháng, đã sụp đổ hôm thứ Hai sau cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm với kết quả 364 chống và 194 thuận tại Hạ viện, tờ New York Times đưa tin. Đây là lần thứ tư trong vòng 20 tháng nước Pháp thay thủ tướng, cho thấy tình trạng bất ổn chính trị thường trực trong khi quốc gia phải đối diện gánh nặng tài chính chồng chất.
Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ cho phép Tổng thống Donald Trump bãi nhiệm một ủy viên của Ủy hội Thương mại Liên bang (FTC), bất chấp luật liên bang hạn chế quyền kiểm soát cơ quan này của Bạch Ốc. Lệnh do Chánh án John Roberts ban hành đã tạm ngưng phán quyết của một thẩm phán liên bang vốn phục hồi chức vụ cho Rebecca Kelly Slaughter, trong khi vụ kiện tiếp tục được xét xử, theo NBC News.
Tòa Tối Cao Hoa Kỳ với đa số bảo thủ 6–3 đã cho phép Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) tiếp tục truy quét tại Los Angeles dựa trên yếu tố ngoại hình, ngôn ngữ hay nơi làm việc, hủy bỏ tạm thời lệnh cấm của tòa cấp dưới. Phán quyết cho phép hoạt động này nối lại trong khi vụ kiện vẫn được xét xử, nhưng ngay lập tức làm dấy lên phản đối dữ dội.
- Tòa Giữ Nguyên Bản Án 83,3 Triệu Phạt Trump Trong Vụ E. Jean Carroll. - Trump Nói Sẽ Trừng Phạt Nga Sau Khi Putin Mở Cuộc Không Kích Lớn Nhất. - Cố Vấn Kinh Tế Bạch Ốc Nói Fed Phải Hoàn Toàn Độc Lập Với Chính Trị. - Trump Giảm Nhẹ Tuyên Bố Về Chicago, Nói Chỉ Muốn ‘Dọn Sạch’ Thành Phố. - Nga Đẩy Mạnh Chiến Dịch Tin Giả Ở Moldova. - Chủ Tịch Hạ Viện Johnson Rút Lại Lời Nói Trump Là “Người Cung Cấp Tin Cho FBI” Trong Hồ Sơ Epstein. - Hàng Ngàn Người Xuống Đường Ở Jerusalem Đòi Netanyahu Ký Thỏa Thuận Trao Trả Con Tin. - Báo Động Trong Chiến Dịch Chống Điện Gió Của Trump. - Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Rand Paul Công Kích Phó Tổng Thống JD Vance Vụ Không Kích Venezuela. - Tỉ Lệ Ủng Hộ Trump Đảo Chiều Trong Khối Cử Tri Da Trắng. - Thuốc Trung Quốc Đe Dọa Ngôi Vị Sinh Học Mỹ. - Ngân Hàng Thế Giới Hạ Dự Báo Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam Xuống 6,6% Vì Thuế Quan Mỹ. - Ngay Cả Người Cao Niên Cũng Khó Được Tiêm Chủng Giữa Lúc COVID Tăng Mạnh
(SYDNEY, ngày 8 tháng 9, Reuters) – Hôm thứ Hai, Erin Patterson, một phụ nữ ở Úc Đại Lợi bị kết tội giết hại ba thân nhân cao niên bên nhà chồng cũ bằng nấm độc và đã bị tòa tuyên án 33 năm tù giam. Thẩm phán cho biết Patterson không hề tỏ ra thương xót gia đình chồng khi dọn ra món Beef Wellington có trộn nấm tử thần (death cap) cho họ ăn.
(WASHINGTON, ngày 7 tháng 9, Reuters) – Giới chức Hoa Kỳ hôm Chủ Nhật cho biết đang điều tra một vụ tấn công mạng bằng email giả mạo, mạo danh Dân biểu Cộng Hòa John Moolenaar. Email này chứa mã độc, bị nghi liên quan đến nhóm tin tặc Trung Quốc APT41, nhằm thu thập thông tin về các cuộc đàm phán thương mại giữa chính quyền Trump và Bắc Kinh.
SAN JOSE (VB) -- Theo tin cảnh sát, một tiệm vàng trong khu thương mại đã bị khoảng 10 tên xông vào đập tủ kính và cướp, sau khi dùng xe hơi tông vỡ cửa kính giữa ban ngày. Một chủ tiệm vàng 88 tuổi đã bị tấn công trong một vụ cướp táo tợn ở San Jose, cảnh sát cho biết. Vụ này xảy ra vào thứ Sáu tại tiệm trang sức Kim Hưng trên đường Aborn, khu 1900.
"Trong các lớp học ở Texas, chúng tôi muốn Lời Chúa được mở ra, Mười Điều Răn được trưng bày và những lời cầu nguyện được dâng lên," Paxton nói trong một tuyên bố hôm thứ Ba, khuyến khích học sinh đọc "Kinh Lạy Cha, như Chúa Giê-su Christ đã dạy".
Hội Cựu Sinh Viên Trường Võ Bị West Point loan báo sẽ không tổ chức lễ vinh danh diễn viên Tom Hanks, người được chọn là khôi nguyên giải thưởng danh giá Sylvanus Thayer năm nay, theo NPR News. Buổi lễ, vốn dự trù ngày 25 tháng 9 với diễn hành và tiệc chính thức, bị hủy bỏ, nhưng Hanks vẫn được trao giải. Lý do không được công bố.
J111. Gadrabha-Panha -- Bài Kiểm Tra Trí Tuệ Tóm tắt: Trong quá khứ, Mahosadha đã chứng minh trí tuệ của mình bằng cách giải quyết nhiều vấn đề, khiến nhà vua phải triệu ông đến làm cố vấn. Cố vấn trưởng của nhà vua, Senaka, lại đưa ra một vấn đề nữa cho Mahosadha giải quyết, lần này liên quan đến một con lừa.
- Trump Muốn Tiếp Quản Đài Tưởng Niệm 9/11 Ở NewYork. - Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson: ‘Trump Là Nguồn Tin FBI Trong Vụ Epstein’. - Cựu Thuỷ Quân Lục Chiến Gốc Việt Chết Bên Vệ Đường. - F-16 Venezuela Tiếp Tục Khiêu Khích Khu Trục Hạm Mỹ. - Kennedy: Dùng Tylennol Giữa Thai Kỳ Gây Chứng Tự Kỷ. - Trump Bất Ngờ Nghịch Với Kennedy Về Vaccine. - Tòa Chặn Chính Quyền Trump Hủy Tình Trạng Hợp Pháp Hơn 1 Triệu Di Dân Venezuela, Haiti. - Chính Quyền Trump Nói Abrego Garcia Phải Bị Trục Xuất Về Eswatini Ở Châu Phi. -Zelenskyy Từ Chối Lời Mời Đến Moscow Putin. - Mitch McConnell: ‘Trump Là Tổng Thống Trong Thời Kỳ Nguy Hiểm Nhất Sau WWII’. - Tảng Băng Trôi Lớn Nhất Thế Giới Sẽ Biến Mất.
Theo báo cáo của Sở Thống Kê Lao Động Hoa Kỳ (US Bureau of Labor Statistics), phổ biến vào ngày hôm nay, nền kinh tế chỉ tạo thêm được 22,000 việc làm trong tháng 8, 2025. Thị trường việc làm ở Mỹ đã có những dấu hiệu suy thoái trong nhiều tháng vừa qua. Các kinh tế gia được Wall Street Journal thăm dò đã dự báo rằng khoảng 100,000 việc làm được bổ sung vào tháng 7, nhưng thực sự chỉ có được 79,000 việc làm. Không những vậy, Sở Thống Kê Lao Động Hoa Kỳ đã phải điều chỉnh số thông kê của hai tháng 5 và 6 xuống còn 19,000 và -13,000 việc làm khiến Tổng Thống Trump tức giận và sa thải giám đốc của cơ quan này là bà Erika McEntarfer vì cho rằng cơ quan thống kê đã gian lận các con số. Nhưng số liệu mới công bố cho thấy tổng số việc làm ít ỏi đó không phải là điều bất thường. Lần đầu tiên sau hơn bốn năm, số việc làm ít hơn số người tìm việc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.