Hôm nay,  

GS Francis Halzen được Giải Nobel Vật lý 2026 vì dò ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn: hạt vô hình, mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino từ những vùng xa nhất của vũ trụ đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được

06/10/202613:04:00(Xem: 1910)
blank

GS Francis Halzen được Giải Nobel Vật lý 2026 vì dò ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn: hạt vô hình, mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino từ những vùng xa nhất của vũ trụ đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được
.
---- Nhà khoa học tiên phong nghiên cứu neutrino đoạt giải Nobel Vật lý: Francis Halzen được vinh danh nhờ công trình nghiên cứu về các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn. Hôm thứ Ba 6/10/2026, GS Francis Halzen đã thắng giải Nobel Vật lý nhờ những đóng góp cho Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn.
"Ông Francis Halzen đã dẫn dắt một nhóm các nhà nghiên cứu và kỹ sư quốc tế để mang đến cho chúng ta một công cụ tuyệt vời. Sự kiên trì và tầm nhìn khoa học của ông đã mở đường cho một lĩnh vực thiên văn học hoàn toàn mới," ông Mark Pearce, Chủ tịch Ủy ban Nobel Vật lý, cho biết trong một tuyên bố. Nhà khoa học 82 tuổi này sinh ra tại Bỉ và hiện đang công tác tại Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ). Các nỗ lực liên hệ với ông của hãng tin AP chưa thành công ngay lập tức.
Theo thông tin trên trang web của dự án, Đài quan sát Neutrino IceCube là cơ sở nghiên cứu đặt tại Nam Cực, với Đại học Wisconsin-Madison đóng vai trò là đơn vị chủ trì. Công trình nghiên cứu của Halzen về việc thu nhận các hạt neutrino tại Nam Cực đã bắt đầu từ những năm 1980s. Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải thưởng này tại Stockholm. Giá trị giải thưởng năm nay là khoảng 1,2 triệu USD, áp dụng cho cả trường hợp cá nhân, nhóm nhỏ các nhà khoa học đoạt giải hoặc một tổ chức.
.
Hạt neutrino là gì? Tự điển Wikipedia giải thích rất phức tạp, nơi đây được giản lược có thể sẽ không chính xác, nhưng sẽ cho chúng ta tạm hiểu về "hạt ma" này. Hãy tưởng tượng vũ trụ giống như một đại dương đầy các hạt nhỏ. Trong đó có một loại hạt rất kỳ lạ gọi là neutrino: không mang điện, khối lượng cực nhỏ, hầu như không va chạm với vật chất. Mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được. Vì thế chúng thường được gọi là"hạt ma" (ghost particles).

Hạt "High-energy neutrinos" là gì? Không phải neutrino nào cũng giống nhau. Một số neutrino mang năng lượng rất lớn, được sinh ra trong những nơi cực kỳ dữ dội của vũ trụ như: các vụ nổ siêu tân tinh (supernova), các lỗ đen đang nuốt vật chất, các chuẩn tinh và nhân thiên hà hoạt động mạnh, các vụ bùng nổ tia gamma. Người ta gọi chúng là neutrino năng lượng cao.

Giả sử có một vụ nổ khủng khiếp xảy ra cách Trái Đất hàng triệu năm ánh sáng. Ánh sáng từ vụ nổ đó có thể: bị bụi vũ trụ che khuất, bị bẻ cong, bị hấp thụ một phần trên đường đi. Nhưng neutrino thì khác. Chúng gần như không tương tác với bất cứ thứ gì, nên: bay thẳng từ nguồn đến Trái Đất, không bị đổi hướng, hầu như không mất năng lượng.

Vì vậy neutrino giống như: "Những bức thư nguyên vẹn được gửi trực tiếp từ những nơi bí mật nhất của vũ trụ." Nhưng nếu neutrino khó bắt như vậy, làm sao phát hiện được? Đây chính là ý tưởng thiên tài của Francis Halzen.

Ông nhận ra rằng: Tảng băng khổng lồ ở Nam Cực có thể trở thành một kính thiên văn đặc biệt. Trong băng, người ta chôn hơn 5.000 cảm biến ánh sáng sâu hàng kilomet. Khi cực kỳ hiếm hoi một neutrino va vào hạt nhân nguyên tử trong băng, nó tạo ra một tia chớp xanh rất yếu gọi là bức xạ Cherenkov.
Các cảm biến ghi lại tia chớp này để suy ra: hạt neutrino đến từ hướng nào, mang bao nhiêu năng lượng.

Vậy thì, IceCube là gì? IceCube là một "kính thiên văn neutrino" khổng lồ. Điều đặc biệt là: trong khi kính thiên văn thông thường nhìn ánh sáng, trong khi kính thiên văn radio nghe sóng vô tuyến, nhưng IceCube "nhìn" neutrino. Nó sử dụng khoảng 1 km³ băng Nam Cực làm môi trường phát hiện neutrino.

Khám phá đoạt Nobel là gì? Năm 2013, IceCube lần đầu phát hiện những neutrino năng lượng cực cao đến từ ngoài Hệ Mặt Trời, mở ra ngành khoa học hoàn toàn mới gọi là: Thiên văn học neutrino (Neutrino Astronomy). Trước đó các khoa học giả chủ yếu quan sát vũ trụ bằng: ánh sáng, tia X, sóng radio, hay tia gamma.
Giờ đây con người có thêm một "giác quan" mới: Quan sát vũ trụ bằng neutrino.

Hình ảnh dễ nhớ có thể hình dung là, nếu vũ trụ là một thành phố khổng lồ ban đêm: kính thiên văn quang học nhìn thấy ánh đèn, kính thiên văn vô tuyến nghe thấy âm thanh, nhưng hạt neutrino giống những người đưa thư bí mật đi xuyên qua mọi bức tường.
IceCube chính là trạm bưu điện đầu tiên đủ lớn để bắt được những "người đưa thư" ấy và đọc thông điệp mà chúng mang từ tận những vùng xa xôi nhất của vũ trụ.

Như thế, Giải Nobel Vật lý 2026 được trao vì đã mở ra một cách hoàn toàn mới để quan sát vũ trụ: dùng các neutrino năng lượng cao như những "sứ giả vũ trụ", giúp con người nghiên cứu các lỗ đen, sao nổ và những hiện tượng cực đoan mà ánh sáng thông thường không thể tiết lộ hết.

Từ các đặc điểm trên, có lẽ sẽ thấy gần với triết học trùng trùng duyên khởi của Phật giáo Hoa Nghiêm, thế giới tương tức không ngăn ngại: những hạt gần như vô hình, lặng lẽ xuyên qua cả hành tinh, lại mang theo tin tức từ những nơi xa xăm nhất của vũ trụ. Điều đó nhắc chúng ta rằng thực tại luôn phong phú hơn rất nhiều so với những gì mắt thường có thể thấy.
Các bạn có thể tìm hiểu bằng cách vào YouTube (nhiều video có thể chuyển sang phụ đề tiếng Việt) và gõ chữ "IceCube neutrino" để hiểu về dự án nghiên cứu hạt neutrino.



Theo báo The Independent: Tổng Thống Trump cân nhắc thu phí 100.000 USD cho mỗi tờ thẻ xanh. Phóng viên Iona Cleave ghi nhận: Đề xuất này có thể được thí điểm tại một số ít quốc gia trước tiên. Chính quyền Trump đang cân nhắc áp dụng mức phí trả trước 100.000 USD đối với những người nộp đơn xin thẻ xanh.
nếu thiếu sẽ phải chữa trị vì chất testosterone sẽ giúp tăng sức bền, cơ bắp, và tỉnh táo. - Nguy hiểm: bổ sung testosterone không đúng cách có thể gây vô sinh tạm thời ở nam giới trẻ tuổi, tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông và các vấn đề tim mạch
Trận Vô địch World Cup: Argentina vs Tây Ban Nha. - Trump và Infantino sẽ trao cúp Vô địch. Tham dự có dàn sao điện ảnh và ca nhạc Hoa Kỳ.
• Donald Trump Bênh Vực ICE Chặn Xe Bắn Chết Người • Dân Chủ Thượng Viện Chặn Dự Luật Quốc Phòng, ‘Biểu Tình’ Chiến Tranh Iran • Mỹ Không Kích Iran, Cùng Lúc Đó Phong Tỏa Hải Quân • Todd Blanche Điều Trần Trước Quốc Hội • Thượng Viện Chất Vấn Ứng Cử Viên Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia • Wisconsin: Elon Musk Có Thể Đã Vi Phạm Luật Bầu Cử • FDA Và CDC Điều Tra Đợt Bùng Phát Ký Sinh Trùng Cyclospora • Lạm Phát Giảm Trong Tháng 6, Fed Vẫn Thận Trọng • Texas Ngập Trong Mưa Lớn, Có Thể Có Lũ Lụt Nguy Hiểm • Trung Quốc Tăng Trưởng Chậm Nhất Trong 3 Năm
Cuba tố Mỹ diệt chủng sau khi Trump tăng cấm vận, làm nhiều trẻ em đang chết vì bệnh, thiếu thuốc và thức ăn Nhiều bản tin, trong đó có các báo The Irish Star, The Independent, CNN... cho thấy Tổng Thống Trump muốn bành trướng lãnh thổ Hoa Kỳ: Trump đăng lên mạng tấm bản đồ thể hiện viễn cảnh Mỹ thâu tóm Canada, Venezuela, Cuba và Greenland.
Phóng viên Elvia Díaz kể rằng: Những cuộc tấn công mang tính phân biệt chủng tộc nhắm vào các thành viên Đảng Cộng hòa tại Arizona là Thủ quỹ tiểu bang Kimberly Yee và Dân biểu tiểu bang Quang Nguyen nằm trong số những khoảnh khắc tồi tệ nhất của cuộc bầu cử sơ bộ tại bang này năm nay. Chúng cũng là những điều hoàn toàn có thể đoán trước được.
Bạn hẳn còn nhớ anh cầu thủ trong đội tuyển Mỹ bị trọng tài phạt thẻ đỏ, cấm đá trận kế tiếp, thế rồi Tổng Thống Trump điện thoại cho ông sếp FIFA và rồi anh cầu thủ được miễn án treo giò để vào đá cho trận đội Mỹ vs đội Bỉ?
Tây Ban Nha sẽ đối đầu với đội thắng trong cặp đấu giữa Argentina và Anh vào Chủ nhật, ngày 19 tháng 7, tại Sân vận động New York New Jersey. Trận bán kết World Cup đầu tiên hôm thứ Ba giữa Pháp và Tây Ban Nha được ví như một "trận chung kết sớm" (the final before the final). Sự hội tụ tài năng phi thường – từ đội hình chính, dự bị cho đến những ngôi sao thậm chí không được triệu tập... hành trình tương đối thuận lợi để lọt vào nhóm bốn đội mạnh nhất...
- Trump nộp 5,62 triệu USD cho bà E. Jean Carroll theo án lệnh dân sự về tội tấn công tình dục, sau khi Tòa Tối Cao từ chối đơn của Trump. - Trump cũng đưa án lệnh tòa liên bang buộc Trump bồi thường thêm 83 triệu USD cho bà Carroll lên Tòa Tối Cao, nơi này chưa xét
Người Bị ICE Bắn Chết Ở Maine Là Ai? Vụ ICE Bắn Chết Dân Ở Main Gây Lo Ngại Cho Lưỡng Đảng Lạm Phát Hạ Nhiệt Xuống 3.5%, Trước Khi Giá Năng Lượng Tăng Vọt Trở Lại Trump Giảm Diện Tích 2 Khu Di Tích Quốc Gia Ở Utah HHS Âm Thầm Bỏ Quyết Tâm Từ Chối Chăm Sóc Khẳng Định Giới Cho Thanh Thiếu Niên Chuyển Giới Trump Lại Đơn Phương Tuyên Bố Mỹ Kiểm Soát Eo Biển Hormuz Giá Dầu Tăng $87 Sau Đợt Tấn Công Mới Nhất Của Mỹ Vào Iran Tối Cao Pháp Viện Muốn Tăng Ngân Sách An Ninh Giới Chức Y Tế Michigan: Xà Lách Hoặc Rau Trộn Có Thể Là Nguồn Gốc Của Tiêu Chảy
- Iran bắn cháy 2 tàu dầu UAE qua vùng biển Oman, làm 1 thủy thủ chết, 8 bị thương - Iran đánh chặn và bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-1 của Mỹ - Trump thông báo với Quốc Hội: Mỹ tấn công Iran. Và sẽ dội bom dữ dội đêm nay và mai.
Các trận bán kết World Cup sẽ tổ chức vào ngày mai và ngày mốt, và chiếu trên TV Fox và Telemundo: -- Thứ Ba 14/7/2026, lúc 12:00 PM giờ California: Pháp vs Tây Ban Nha. -- Thứ Tư 15/7/2026, lúc 12:00 PM giờ California: Anh vs Argentina.
Một thẩm phán liên bang tại Miami ngày thứ Hai đã phán rằng vụ kiện Sở Thuế vụ (I.R.S.) mà Tổng thống Donald Trump nộp hồi tháng Giêng là một sự sử dụng tòa án “vì mục đích bất chính”, nhằm tự ban cho chính tổng thống những đặc quyền về thuế không xuất phát từ một thủ tục pháp lý chính đáng. Trong án lệnh dài 56 trang, Thẩm phán Kathleen M. Williams cấm phía ông Trump gọi những bảo đảm về thuế mà ông được hưởng là một “thỏa thuận dàn xếp” hợp lệ trong bất cứ thủ tục chính thức nào, nhấn mạnh tòa án không thể bị biến thành nơi hợp thức hóa những thỏa thuận nội bộ của nhánh hành pháp.
Chuyện xảy ra chỉ một tuần, sau khi một người đàn ông 52 tuổi, quốc tịch Latino ở Houston, Texas, ngã xuống dưới nòng súng của ICE. Lần này, nạn nhân là một người đàn ông Colombia 26 tuổi, có giấy phép làm việc (working permit); có số An Sinh Xã Hội (SSN). Đây là những giấy tờ mà một người Việt Nam nào vừa đặt chân đến Mỹ với tư cách là tỵ nạn chính trị, hay một người đang chờ xét duyệt hồ sơ chuyển diện di trú một cách hợp pháp. Một cư dân địa phương, bà Mary Hayes, cho biết nạn nhân sống gần đó cùng vợ và con gái. Bà kể đã thấy người vợ ngã quỵ khi nhìn thi thể chồng, và một bé gái đeo ba lô hồng khóc nức nở bên cạnh.
MEMPHIS, Tennessee — Nhóm điều tra của đài WREG đã phát hiện một đoạn video mới gây sốc liên quan đến vụ việc một kỹ thuật viên sửa chữa xe Mercedes bị cáo buộc lái xe của khách hàng đi đến các quán bar; vụ án này dự kiến ​​sẽ được đưa ra xét xử trong tuần này. WREG đã đưa tin về câu chuyện của cô Kimberly Porter vào đầu năm nay. Derrick Nguyen, một kỹ thuật viên sửa chữa tại đại lý Mercedes-Benz ở Collierville, đã bị bắt và bị cáo buộc tội trộm cắp sau khi lái chiếc xe của cô Porter — vốn đang được mang đến để sửa chữa — đi đến các
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.